Tegoroczna edycja raportu Diagnoza zmian w opiece onkologicznej i hematologicznej 2025 obejmuje zarówno onkologię, jak i hematologię, co odzwierciedla rosnący zakres działań Inicjatywy All.Can Polska oraz jej interdyscyplinarny charakter. Opracowanie, przygotowane przez Zespół All.Can Polska przy udziale szerokiego grona ekspertów, stanowi rzetelne podsumowanie aktualnej sytuacji opieki onkologicznej i hematologicznej w Polsce na początku 2026 roku.

- W poprzednich latach jako główne bariery w rozwoju onkologii wskazywaliśmy czynniki zewnętrzne: pandemię COVID19 i jej długotrwały wpływ na zdrowie obywateli oraz wojnę w Ukrainie. Były one papierkiem lakmusowym zdolności organizacyjnych i odporności systemu. W ostatnim czasie system opieki zdrowotnej staje się coraz bardziej niewydolny z powodu luki w budżecie NFZ, co stanowi zagrożenie dla funkcjonowania opieki nad pacjentami z chorobami onkologicznymi i hematologicznymi, a także działalności takich instytucji jak ABM.

Niedofinansowanie publicznego systemu opieki zdrowotnej obnażyło jego kryzys – kolejki  do specjalistów, brak dostosowania do potrzeb współczesnej medycyny, w tym nowoczesnych technologii i zarządzania sektorem ochrony zdrowia z wykorzystaniem zintegrowanych systemów informatycznych. Wymaga to stworzenia strategii długoterminowych zmian w ochronie zdrowia,  a nie tylko taktyki zażegnującej aktualne trudności. W tę strategię wpisuje się onkologia, która ma już swoją Narodową Strategię Onkologiczną, a doświadczenia jej wdrażania będą z pewnością pomocne w innych obszarach medycyny. – podkreśla Aleksandra Rudnicka, przewodnicząca Prezydium All.Can Polska.

Jak podkreśla prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej,  członek Prezydium All.Can Polska, raport wskazuje na istotne problemy organizacyjne w onkologii, w tym niewystarczające wdrażanie uchwał Krajowej Rady Onkologii. Dotyczy to m.in. opóźnień we wprowadzaniu ośrodków kompetencji w nowotworach klatki piersiowej oraz programu wczesnego wykrywania raka płuca, które mogłyby znacząco poprawić wyniki leczenia i efektywność wydatkowania środków publicznych.

- Raport zwraca także uwagę na słabą skuteczność profilaktyki – Polska należy do krajów UE o najniższych nakładach na profilaktykę onkologiczną. Kolejnym wyzwaniem pozostaje niewystarczające wykorzystanie nowoczesnej diagnostyki genetycznej i molekularnej, co ogranicza możliwości skutecznego leczenia, również w terapiach o charakterze radykalnym. – dodaje prof. Krzakowski.

 

- Nadal brakuje mechanizmów oceny jakości i kontroli, nie wdrożono eDILO, a obowiązek zakładania kart DILO i prowadzenia konsyliów o odpowiedniej jakości nie jest konsekwentnie egzekwowany – dodaje prof. Piotr Rutkowski, Członek Prezydium All.Can Polska, przewodniczący Zespołu Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej, przewodniczący Zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.

Raport pokazuje również, że wciąż nierozwiązanym wyzwaniem pozostaje realizacja działań  z zakresu profilaktyki pierwotnej i wtórnej w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej. Postęp  w szczepieniach przeciw HPV jest ograniczony, polityka antytytoniowa niespójna, a nakłady na profilaktykę jedne z najniższych w Europie. Niewystarczające jest także uczestnictwo społeczeństwa w badaniach przesiewowych. Pomimo uruchomienia Narodowego Portalu Onkologicznego w maju 2025 roku jego potencjał nie jest w pełni wykorzystywany, podobnie jak możliwości Internetowego Konta Pacjenta w obszarze profilaktyki. Nadzieję budzi zapowiedź, że w 2026 roku tematy te znajdą się w centrum prac parlamentarnych.

Są jednak i pozytywne aspekty, o których wspomina prof. Rutkowski - Pozytywnym sygnałem jest rekordowy wzrost dostępności nowych terapii w onkologii i hematoonkologii w 2025 roku, choć ich skuteczne wykorzystanie nadal ograniczają bariery w diagnostyce patomorfologicznej i molekularnej. Ważnym osiągnięciem było także zakończenie prac nad większością wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych dla poszczególnych nowotworów. Na szczególne podkreślenie zasługuje dynamiczny rozwój niekomercyjnych badań klinicznych finansowanych przez Agencję Badań Medycznych – unikalny w tej części Europy – który wspiera rozwój polskiej nauki klinicznej i daje pacjentom dostęp do nowatorskich terapii, jednocześnie przyczyniając się do optymalizacji opieki onkologicznej.

Jak podkreśla prof. Krzysztof Giannopoulos, Członek Prezydium All.Can Polska, prezes Zarządu Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego - Z perspektywy praktyki klinicznej jedną z kluczowych zmian w hematologii jest przesuwanie leczenia z hospitalizacji do trybu ambulatoryjnego. Coraz więcej nowoczesnych i skutecznych terapii może być dziś bezpiecznie prowadzonych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, jednak jej potencjał nadal nie jest w pełni wykorzystywany. Obecny model organizacji i finansowania nie nadąża za tymi zmianami – brakuje odpowiednich narzędzi rozliczeniowych i właściwej wyceny świadczeń. W tym kontekście planowany pilotaż Krajowej Sieci Hematologicznej może stać się ważnym krokiem w kierunku lepszej koordynacji opieki, wzmocnienia roli AOS oraz racjonalnego wykorzystania zasobów systemu, pod warunkiem realnego wsparcia organizacyjnego i finansowego.

Raport Diagnoza zmian w opiece onkologicznej i hematologicznej 2025 pokazuje, że polska opieka nad pacjentami onkologicznymi i hematologicznymi dynamicznie się rozwija, ale wciąż napotyka istotne bariery systemowe. Niedofinansowanie profilaktyki, ograniczenia w diagnostyce oraz brak pełnej partycypacji pacjentów w procesach decyzyjnych ograniczają skuteczność działań leczniczych i profilaktycznych. Wykorzystanie nowoczesnych terapii, potencjału badań klinicznych oraz innowacyjnych modeli opieki wymaga dalszego wsparcia finansowego, edukacyjnego i organizacyjnego. W opiece nad pacjentami onkologicznymi hematologicznymi  potrzebny jest także stały monitoring działań, na podstawie określony wskaźników i wprowadzanych standardów oraz zbieranie i  dzielenie się danymi. Raport wskazuje kierunki, które mogą wzmocnić system, poprawić dostęp pacjentów do leczenia i zwiększyć efektywność działań profilaktycznych, tworząc szansę na lepszą opiekę i wyższy poziom zdrowia publicznego w Polsce.

 

Zachęcamy do lektury pełnego raportu, który jest dostępny na stronie www.all-can.pl – ale przede wszystkim do aktywnego korzystania z zawartych w nim rekomendacji i rozwiązań. Wierzymy, że raport może stać się realnym narzędziem wspierającym poprawę organizacji i jakości opieki nad pacjentami hematologicznymi.