Zatrudnianie osób z orzeczeniem to zysk, a nie strata. 6 mitów, które warto wyjaśnić
Opublikowane 20 lutego 2026
Wielu przedsiębiorców w Polsce nadal uważa, że zatrudnienie osoby z niepełnosprawnością to wyzwanie, które wiąże się z dodatkowym kosztem i ryzykiem. Jest wprost przeciwnie, a a większości europejskich krajów inkluzywność dawno przestała być pustym hasłem i stała się skuteczną strategią firm. Wyjaśniamy 6 kluczowych kwestii dotyczących współpracy z niepełnosprawnymi osobami. Najwyższa pora, by przestać wierzyć w te mity.
Polska w ogonie Europy. Dlaczego wciąż boimy się pracowników z orzeczeniem?
W naszym kraju żyje około 4,7 mln osób z orzeczeniem o niepełnosprawności - w różnym stopniu. Ponad połowa z nich jest w wieku aktywności zawodowej. Niestety, znalezienie zatrudnienia w przypadku takich osób nadal graniczy z cudem, mimo umiejętności,
wykształcenia, dyspozycyjności i chęci do pracy. Według danych Eurostatu w Unii Europejskiej spośród osób z niepełnosprawnościami zatrudnionych jest średnio 51 proc. W Polsce – znacznie mniej, bo niespełna 30 proc. Owszem, zatrudnienie niepełnosprawnego pracownika wiąże się dla firmy z pewnymi zmianami, jednak w dłuższej perspektywie są one opłacalne. W miejscu pracy powinien liczyć się przede wszystkim talent, a nie ograniczenia.
Najczęstsze mity o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Firmy różnorodne pod względem doświadczeń i perspektyw zawsze są bardziej innowacyjne i lepiej reagują na potrzeby różnych grup odbiorców. Mimo to, na rynku panuje wiele nieprawdziwych przekonań o współpracy z osobami niepełnosprawnymi. Wyjaśniamy najważniejsze z nich:
To się firmie po prostu nie opłaca
W przypadku niepełnosprawnego pracownika pracodawca może skorzystać z dofinansowań do wynagrodzeń. Wysokość miesięcznego dofinansowania na niepełnosprawnego pracownika uzależniona jest m.in. od wymiaru czasu pracy. Pracodawca może skorzystać także z ulg w opłatach na PEFRON. Wśród tej grupy zatrudnionych rotacja często jest niższa, co w dłuższej perspektywie znacznie obniża koszty rekrutacji i wdrożeń.
Pracodawcy zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny etat mają obowiązek zatrudniania osób niepełnosprawnych. Jeśli zatrudniają mniej niż wymaganą liczbę osób niepełnosprawnych (ustaloną procentowo w stosunku do wszystkich pracowników), muszą dokonywać wpłat na PFRON. Każda aktywna zawodowo osoba z niepełnosprawnością odciąża system świadczeń, co oznacza większy wpływ do budżetu państwa. Z raportu PFRON wynika, że są to oszczędności dla budżetu rzędu 20–30 tys. zł rocznie.
Dostosowanie stanowiska kosztuje fortunę
Większość osób z niepełnosprawnością, zwłaszcza w stopniu lekkim, nie potrzebuje specjalnych warunków do pracy. W przypadku osób z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym lub znacznym dobrym rozwiązaniem jest zmiana organizacji pracy (praca zdalna, zadaniowy system wynagradzania, elastyczne godziny) czy zakup specjalnego oprogramowania. Rozwiązania te są najczęściej dofinansowane przez PEFRON.
Inwestycja w odpowiednio przystosowane stanowisko często szybko się zwraca, bo osoba niepełnosprawna jest zmotywowana i produktywna.
Pracownicy z orzeczeniem częściej korzystają ze zwolnień lekarskich
Niepełnosprawność to nie to samo co choroba. Osoba z niepełnosprawnością może cieszyć się doskonałym zdrowiem i rzadziej korzystać z L4 niż pracownik pełnosprawny.
Orzeczenie o niepełnosprawności to ochrona przed zwolnieniem
Pracodawcy często obawiają się, że orzeczenie może chronić niewydajnych pracowników. Warto wiedzieć, że osoba niepełnosprawna podlega takim samym przepisom Kodeksu pracy w zakresie rozwiązania umowy, jak każdy inny pracownik.
Pracownik z orzeczeniem jest mniej wydajny
Badania ankietowe i opinie pracodawców pokazują, że obawy o niższą wydajność są jednym z częstych stereotypów, które pracodawcy mają przed zatrudnieniem osób z niepełnosprawnościami. Tymczasem pracownik z orzeczeniem o niepełnosprawności może być w pełni wydajny, zaangażowany i efektywny. Taka osoba wnosi do firmy zaangażowanie i różnorodność.
Osoba niepełnosprawna może pracować krócej, niż inni
Wymiar czasu pracy osoby z niepełnosprawnością zależy bezpośrednio od stopnia zapisanego w orzeczeniu. Nie są to jednak duże różnice. Osoby ze stopniem znacznym lub umiarkowanym faktycznie pracują skrócone 7 godzin na dobę (35 godzin tygodniowo), jednak osoby ze stopniem lekkim obowiązuje standardowe 8 godzin pracy. Osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych, ale powyższych zasad nie stosuje się:
- w stosunku do osób zatrudnionych przy pilnowaniu;
- w przypadku gdy na wniosek osoby zatrudnionej lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę
- Podstawowym warunkiem sukcesu w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest pełna wiedza o niepełnosprawności wszystkich pracowników. Doświadczenie wielu pracodawców pokazuje, że nawet najbardziej zaawansowane inwestycje w przystosowanie stanowisk nie
pomagają zintegrować pracowników i wyeliminować podziału na sprawnych i niepełnosprawnych – wskazuje Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych.
Pracodawca powinien propagować kulturę równości i szacunku – to równie ważne, jak inwestycje w sprzęt i dostosowanie miejsca pracy. Dobrym pomysłem jest pomoc doradcy zawodowego. Taka osoba pomaga zidentyfikować, jakie stanowiska mogą być obsadzone przez osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Doradca może również prowadzić warsztaty na temat różnych rodzajów niepełnosprawności, komunikacji, współpracy i przeciwdziałania stereotypom.
Firmy zatrudniające osoby niepełnosprawne są postrzegane jako otwarte i tolerancyjne, co pomaga budować zaufanie, zarówno wśród klientów, jak i kontrahentów.
Fundacja Szklane Domy wspiera kandydatów w wyborze ścieżki zawodowej, a pracodawcom pomaga skutecznie wdrażać strategie inkluzywne pozbawione stereotypów. Zapraszamy do współpracy poprzez stronę www.fundacjaszklanedomy.pl lub kontakt mailowy pod adresem kontakt@fundacjaszklanedomy.pl.
źródło: FSD, KSON
Autor:
Redakcja MedicalPress