Jednym z kluczowych narzędzi diagnostycznych pozwalających zrozumieć przyczynę choroby nerek jest biopsja nerki. To właśnie wokół bezpieczeństwa tego badania koncentruje się projekt STOP BLEED, realizowany przez Uniwersytet Medyczny w Białymstoku w ramach niekomercyjnych badań klinicznych finansowanych przez Agencję Badań Medycznych.

Jak podkreśla Główna Badaczka projektu, dr hab. n. med. Alicja Rydzewska-Rosołowska: „Zwiększenie bezpieczeństwa biopsji nerki może bezpośrednio przełożyć się na większą dostępność tej kluczowej procedury diagnostycznej u pacjentów z kłębuszkowym zapaleniem nerek i nie tylko. Projekt STOP BLEED odpowiada na tę potrzebę, koncentrując się na ograniczeniu ryzyka powikłań krwotocznych i poprawie bezpieczeństwa całego procesu diagnostycznego.”

Biopsja nerki – klucz do trafnej diagnozy, ale nie bez ryzyka

Biopsja nerki polega na pobraniu niewielkiego fragmentu tkanki narządu za pomocą igły. Pozwala to lekarzom dokładnie ocenić strukturę nerki pod mikroskopem i ustalić przyczynę choroby, w tym rozpoznać m.in. kłębuszkowe zapalenie nerek (KZN) – grupę poważnych schorzeń, które mogą prowadzić do przewlekłej choroby nerek, a nawet ich niewydolności.

Choć biopsja jest badaniem rutynowo wykonywanym i niezwykle wartościowym diagnostycznie, wiąże się z ryzykiem powikłań, z których najpoważniejszym jest krwawienie.

„Najczęstszymi powikłaniami po biopsji nerki są krwiomocz oraz krwiaki okołonerkowe, które w części przypadków mogą wymagać dodatkowej interwencji. Ograniczenie ryzyka krwawienia jest kluczowe w codziennej praktyce klinicznej, ponieważ zwiększa bezpieczeństwo pacjentów i pozwala uniknąć istotnych powikłań.” – wyjaśnia badaczka, dr hab. n. med. Alicja Rydzewska-Rosołowska.

Właśnie dlatego naukowcy poszukują rozwiązań, które pozwolą zwiększyć bezpieczeństwo tego zabiegu.

Projekt STOP BLEED – czy desmopresyna może zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów?

Projekt STOP BLEED (SafeTy Outcomes Post kidney Biopsy – randomized cLinical Evaluation of Efficacy of Desmopressin) to wieloośrodkowe, randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kliniczne, którego celem jest ocena skuteczności i bezpieczeństwa zastosowania desmopresyny w zapobieganiu powikłaniom krwotocznym po biopsji nerki.

Badanie objęło 424 dorosłych pacjentów z kłębuszkowym zapaleniem nerek, zakwalifikowanych do przezskórnej biopsji nerki przez lekarza nefrologa. Uczestnicy zostali losowo podzieleni na dwie równe grupy:

• w pierwszej grupie pacjenci otrzymali desmopresynę w dawce 0,3 mikrograma na kilogram masy ciała, podaną dożylnie na godzinę przed biopsją,
• w drugiej grupie podane zostało placebo, czyli roztwór soli fizjologicznej, bez substancji czynnej.

„Desmopresyna została wybrana na podstawie wcześniejszych badań, których wyniki były niejednoznaczne, mimo że lek figurował w części wytycznych klinicznych. W badaniu ocenialiśmy zarówno jej potencjalną skuteczność w ograniczaniu krwawień, jak i profil bezpieczeństwa, który dotychczas nie był jednoznacznie określony” – precyzuje badaczka, dr hab. n. med. Alicja Rydzewska-Rosołowska.

Dlaczego to badanie jest tak ważne?

Kłębuszkowe zapalenie nerek to choroba rzadka, ale obarczona wysokim ryzykiem powikłań i pogorszenia jakości życia pacjentów. Bezpieczna diagnostyka jest kluczowa, aby jak najszybciej wdrożyć odpowiednie leczenie i spowolnić postęp choroby. Jeśli skuteczność tego rozwiązania zostanie potwierdzona, może ono w przyszłości stać się standardem postępowania, poprawiając bezpieczeństwo tysięcy pacjentów poddawanych biopsji nerek.

„Wyniki badania mogą pomóc w doprecyzowaniu standardów postępowania okołobiopsyjnego i poprawie bezpieczeństwa diagnostyki chorób nerek w Polsce i na świecie. Oczekujemy, że dostarczą one mocnych danych wspierających decyzje kliniczne zgodne z zasadami evidence-based medicine” – mówi Główna Badaczka.

Badania kliniczne – realna zmiana w opiece nad pacjentami

Projekt STOP BLEED jest przykładem niekomercyjnego badania klinicznego, którego celem nie jest rozwój nowego produktu komercyjnego, lecz poprawa jakości opieki medycznej i bezpieczeństwa pacjentów. Takie projekty odpowiadają na realne potrzeby kliniczne i mają bezpośredni wpływ na codzienną praktykę lekarską.

„Nowoczesne, niekomercyjne badania kliniczne są niezwykle istotne w nefrologii, ponieważ pozwalają odpowiadać na realne potrzeby pacjentów i lekarzy, niezależnie od celów komercyjnych. Dzięki nim możliwa jest poprawa jakości opieki i wdrażanie postępowania zgodnego ze standardami evidence-based medicine” – podsumowuje dr hab. n. med. Alicja Rydzewska-Rosołowska.

Badanie realizowane jest przez zespół ekspertów z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku we współpracy z ośrodkami klinicznymi w Polsce.

„Rekrutacja pacjentów została zakończona przed czasem, a projekt znajduje się obecnie w końcowej fazie realizacji. Wyniki badania są w trakcie opracowywania i mamy nadzieję,
że już wkrótce będą mogły realnie wpłynąć na praktykę kliniczną” – dodaje Główna Badaczka.

Światowy Dzień Nerek – świadomość, profilaktyka i nadzieja

Światowy Dzień Nerek przypomina, jak ważne jest dbanie o zdrowie nerek oraz rozwój nowoczesnej i bezpiecznej diagnostyki. Projekty takie jak STOP BLEED pokazują, że dzięki badaniom klinicznym możliwe jest nie tylko lepsze rozumienie chorób, ale także realne zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów. Rozwój nauki i medycyny to proces, który zaczyna się od pytań – a badania kliniczne są drogą do znalezienia odpowiedzi, które mogą zmienić przyszłość opieki zdrowotnej.

Źródło: ABM