Przygotowanie do zabiegu było efektem wspólnej pracy chirurga z I Kliniki Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Endokrynologicznej – dr. Aleksandra Tarasika – oraz radiologa dr. Radosława Zawadzkiego. Dwóch pacjentów – 72-letnia kobieta oraz 68-letni mężczyzna – zgłosiło się do działającej w USK Poradni Nowotworów Wątroby, Trzustki i Przewodu Pokarmowego. Wcześniej lekarze zdiagnozowali u nich zaawansowane guzy wątroby. Przez kolejne tygodnie dr Tarasik wspólnie z lekarzami z Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii przygotowywał pacjentów, aby mogli zostać poddani zabiegowi. Wczoraj udało się go przeprowadzić.

Na czym polegał zabieg? TACE, czyli chemoembolizacja (Transcatheter Arterial Chemoembolization), to procedura z zakresu radiologii interwencyjnej, stosowana głównie u pacjentów z zaawansowanymi i nieoperacyjnymi guzami wątroby (np. w przebiegu raka wątrobowokomórkowego albo przerzutów do wątroby). Lekarze radiolodzy wprowadzili cienki cewnik przez tętnicę w pachwinie i skierowali go bezpośrednio do naczyń krwionośnych odżywiających guz w wątrobie.

– W tym przypadku przez tętnicę udową dostaliśmy się do patologicznych naczyń unaczyniających zmianę guzowatą w obrębie wątroby, zamknęliśmy te naczynia oraz podaliśmy lek bezpośrednio do zmiany – tłumaczył dr Radosław Zawadzki, radiolog. – Naszym celem było nie tylko zamknięcie tej zmiany, ale również leczenie i superselektywne podanie leku skierowanego wyłącznie na sam guz, z oszczędzeniem otaczających tkanek.

Radiolodzy podali bowiem chemioterapeutyk zmieszany z materiałem embolizacyjnym. Cząstki embolizacyjne nasączone chemioterapeutykiem zawarte w tej mieszaninie zamknęły guz oraz naczynia odżywiające nowotwór, a jednocześnie zadziałały jako środek niszczący komórki rakowe. Takie leczenie pozwoliło selektywnie oddziaływać na guz, oszczędzając resztę organizmu. Tak podana „chemia” działa miejscowo i wywołuje mniejsze działania ogólnoustrojowe niż klasyczna chemioterapia. Celem terapii jest spowolnienie rozwoju choroby, zmniejszenie guza, a w niektórych przypadkach także umożliwienie późniejszego leczenia operacyjnego (usunięcia guza lub kwalifikacji do przeszczepu wątroby).

Nie każdy pacjent kwalifikuje się jednak do tego typu leczenia. Zwykle bierze się pod uwagę wielkość i liczbę zmian w wątrobie, stan narządu (np. obecność marskości) oraz ogólny stan zdrowia pacjenta. Po zabiegu pacjenci zwykle pozostają w szpitalu od 1 do 3 dni. Możliwe są przejściowe objawy, takie jak ból, gorączka czy osłabienie (tzw. zespół poembolizacyjny).

Oboje pacjenci po zabiegu czują się dobrze. Dziś 68-latek opuści szpital, a pacjentka – ze względu na rozmiary guza i cięższe przejście zabiegu – pozostanie jeszcze jeden dzień na obserwacji.

W województwie podlaskim taki zabieg wykonano po raz pierwszy.

– To jest podwójny cios w guz: zamykamy naczynie doprowadzające krew do guza, a jednocześnie podajemy selektywnie do niego chemioterapię – tłumaczył podczas dzisiejszej konferencji prasowej dr Aleksander Tarasik, zastępca lekarza kierującego I Kliniką Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Endokrynologicznej. – Ten zabieg na pewno spowoduje zahamowanie wzrostu zmiany nowotworowej, ale czasami może także doprowadzić do jej zmniejszenia. Wówczas możemy wkroczyć jako chirurdzy i nawet radykalnie wyleczyć pacjenta, usuwając zmianę.

Jak podkreślił, jest to leczenie zarezerwowane przede wszystkim dla pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym. Takich pacjentów jest coraz więcej i niestety nadal 80% zgłasza się do lekarza zbyt późno, kiedy zmiana jest już bardzo zaawansowana. – Do tej pory na Podlasiu nie mieliśmy narzędzia do leczenia tych pacjentów. Musieliśmy wysyłać ich do innych ośrodków, co wcale nie było łatwe, bo w Polsce takich ośrodków wykonujących tego typu zabiegi jest niewiele – mówił.

Dr Tarasik tłumaczył, że tę małoinwazyjną technikę można stosować także u pacjentów np. z przerzutami w raku jelita grubego. Co ważne, zabieg można powtarzać.

– Nawet jeśli teraz zniszczyliśmy większość zmiany, a w przyszłości zobaczymy, że coś odrasta, pojawia się wzmocnienie w badaniu tomograficznym, możemy zastosować ten zabieg ponownie i tym samym wydłużyć życie pacjenta – dodawał.

Dr Zawadzki opowiedział o przebiegu zabiegu, ale też podkreślił, że Klinika Chirurgii jest kolejną – m.in. obok neurochirurgii, chirurgii naczyniowej, kardiochirurgii czy ortopedii – która zacieśnia współpracę z radiologami interwencyjnymi. To z kolei prowadzi do wykonywania operacji w sposób mniej inwazyjny.

Źródło: USK w Bialymstoku
Foto: USK w Bialymstoku