Nowe horyzonty w onkologii dziecięcej: diagnostyka, leczenie, rehabilitacja, opieka psychologiczna

Opublikowane 12 lutego 2026
Nowe horyzonty w onkologii dziecięcej: diagnostyka, leczenie, rehabilitacja, opieka psychologiczna
Leczenie nowotworów u dzieci w Polsce jest na europejskim poziomie, jednak onkolodzy i hematolodzy dziecięcy chcą zrobić wszystko, by wyniki leczenia były jeszcze lepsze, a dzieci wyleczone z nowotworu mogły w życiu dorosłym cieszyć się pełnią życia. O wyzwaniach w onkologii i hematologii dziecięcej będą mówić eksperci na konferencji „Nowe Horyzonty w Onkologii Dziecięcej”.
Konferencja odbędzie się 16 lutego 2026 roku w Katowicach, z okazji przypadającego dzień wcześniej Międzynarodowego Dnia na Rzecz Dzieci z Chorobami Nowotworowymi. –  Pierwszy raz dołączamy do obchodów Międzynarodowego Dnia na Rzecz Dzieci z Chorobami Nowotworowymi oficjalnie jako Polska. Chcemy zwrócić uwagę na potrzeby dzieci z chorobami nowotworowymi – mówi prof. Tomasz Szczepański, inicjator konferencji, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej (PTOHD), rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Prof. Wojciech Młynarski, prezes Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej, przedstawi najnowsze wyniki leczenia nowotworów u dzieci i młodzieży w Polsce; prof. Jan Styczyński, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii i hematologii dziecięcej, poruszy istotny temat opieki nad ozdrowieńcami, a prof. Jerzy Kowalczyk, wieloletni prezes PTOHD, powie o najnowszych wynikach badań epidemiologicznych dotyczących nowotworów u dzieci. Podczas konferencji mowa będzie również o leczeniu poszczególnych nowotworów: ostrej białaczki limfoblastycznej, ostrej białaczki szpikowej, guzów ośrodkowego układu nerwowego, guzów litych, a także o najnowszych metodach leczenia, w tym o terapiach CAR-T. – Chcieliśmy, żeby w konferencji uczestniczyły także osoby, które mają wpływ na kształt opieki nad dziećmi z nowotworami, dlatego zaprosiliśmy Ministerstwo Zdrowia, parlamentarzystów, władze lokalne. Mamy nadzieję, że wszyscy jednym głosem wyrażą wsparcie dla dalszego rozwoju onkologii i hematologii dziecięcej, a przede wszystkim działań, które poprawią jakość życia naszych pacjentów – zaznacza prof. Tomasz Szczepański.

Leczenie w Polsce na bardzo dobrym poziomie

Wyniki leczenia nowotworów u dzieci w Polsce są dziś na poziomie europejskim. – Jesteśmy w stanie wyleczyć średnio ponad 80 proc. dzieci z chorobami nowotworowymi. W przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej, która jest najczęstszym nowotworem wieku dziecięcego, wyleczalność dotyczy blisko 90 proc. To znakomite wyniki – mówi prof. Tomasz Szczepański.

Te dane potwierdza prof. Jan Styczyński, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii i hematologii dziecięcej. – Dzięki pracy zespołowej, wspólnemu działaniu wszystkich ośrodków onkologii i hematologii dziecięcej, nasze wyniki leczenia są dziś na poziomie światowym, a czasem nawet lepsze. Trzy lata temu Komisja Zdrowia UE ogłosiła, że wyniki leczenia białaczek u dzieci w Polsce są lepsze niż średnia europejska: to jedyna choroba nowotworowa w onkologii dzieci i dorosłych, w przypadku której mamy lepsze wyniki niż średnia europejska! A od tego czasu dzięki wieloośrodkowemu wysiłkowi jeszcze poprawiliśmy wyniki leczenia. W przypadku innych chorób onkologicznych u dzieci nasze wyniki leczenia dorównują wynikom europejskim i światowym. To efekt heroicznej pracy lekarzy, pielęgniarek i wszystkich osób zaangażowanych w pracę z dziećmi – zaznacza prof. Jan Styczyński.

Mimo że w mediach zdarzają się informacje na temat zbiórek na leczenie onkologiczne dzieci za granicą, to jednak – jak podkreślają eksperci – dziś nie ma takiej potrzeby. Zwykle są to terapie eksperymentalne, niezarejestrowane w Europie.

Potwierdzam: Polska dokonała ogromnego przełomu, jeśli chodzi o leczenie chorób onkologicznych u dzieci. To ogromna zasługa naszych lekarzy, którzy łączą siły na arenie międzynarodowej, prowadzą wspólne badania kliniczne, wprowadzają do Polski nowoczesne protokoły leczenia. Obecnie nie ma potrzeby, by dzieci były leczone za granicą, nowoczesne leczenie jest dostępne w Polsce – zaznacza Jolanta Czernicka-Siwecka, prezes Fundacji ISKIERKA zrzeszającej rodziców i opiekunów dzieci z chorobą nowotworową i po leczeniu onkologicznym.

Bardzo dobre wyniki terapii są też efektem znakomitej organizacji leczenia onkologicznego i hematoonkologicznego w Polsce oraz współpracy międzyośrodkowej, dzięki czemu każde dziecko – niezależnie od tego, w jakim przebywa ośrodku – jest leczone według tych samych protokołów leczenia.

Nowe horyzonty w onkologii dziecięcej

Postęp w onkologii i hematologii jest jednak ogromny, wciąż pojawiają się nowe metody diagnozy i leczenia. Polscy hematolodzy i onkolodzy dziecięcy mają bardzo ambitny cel i marzenie: żeby dzieci nie umierały z powodu chorób nowotworowych, a także, żeby nie miały w życiu dorosłym powikłań po leczeniu onkologicznym w dzieciństwie. Dlatego bardzo ważne jest jak najwcześniejsze rozpoznanie choroby nowotworowej, dostęp do coraz bardziej precyzyjnej diagnostyki, a także do nowych opcji leczenia.

Musimy przyspieszyć i sprecyzować diagnostykę na poziomie molekularnym, ale też histopatologicznym, a także wprowadzać nowe leki, mniej toksyczne, bardziej skuteczne. Musimy wprowadzać takie rozwiązania organizacyjne, żeby pacjenci mieli jak najlepszy i jak najszybszy dostęp do wielospecjalistycznej opieki. Chcemy leczyć zgodnie z protokołami międzynarodowymi, a obecnie wymaga to bardzo dobrej opieki organizacyjnej i zabezpieczenia finansowego akademickich badań klinicznych – dodaje prof. Styczyński.

Nowe technologie lekowe, do których eksperci chcieliby mieć jak najlepszy dostęp, to przede wszystkim nowoczesna immunoterapia, skuteczniejsza i mniej toksyczna niż chemioterapia, m.in. w ostrej białaczce limfoblastycznej. Nowe terapie są też niezbędne w przypadku nowotworów o gorszym rokowaniu: jednym z największych wyzwań obecnie jest neuroblastoma wysokiego ryzyka: choć wyniki poprawiają się, to jednak konieczny jest dalszy rozwój metod leczenia.

W przypadku nowotworów opornych, o trudnym rokowaniu, szansą dla małych pacjentów jest udział w międzynarodowych badaniach klinicznych, które toczą się również w Polsce. – Cały czas współpracujemy z ośrodkami w Europie Zachodniej i USA. Nowotwory u dzieci to rzadkie jednostki chorobowe, dlatego jeśli chcemy osiągnąć postęp, to musimy współpracować. Dla nas najważniejsze jest to, że jesteśmy partnerami dla międzynarodowych ośrodków leczenia – mówi prof. Jan Styczyński. – Większość naszych protokołów leczenia opiera się na niekomercyjnych badaniach klinicznych. To dzięki nim możemy wprowadzać u dzieci te najbardziej nowoczesne opcje leczenia, dlatego bardzo zależy nam na tym, by nadal tak dobrze działała Agencja Badań Medycznych – zaznacza prof. Szczepański.

Opieka w życiu dorosłym nad osobami wyleczonymi

Ważnym elementem „nowych horyzontów onkologii dziecięcej” jest oncofertility: zabezpieczenie płodności i takie prowadzenie terapii, by w życiu dorosłym osoby wyleczone z choroby nowotworowej mogły mieć dzieci. Bardzo istotna jest też długofalowa opieka nad osobami, które zostały wyleczone z choroby nowotworowej – tzw. ozdrowieńcami: monitorowanie nawet wiele lat po leczeniu, zwracając uwagę, czy nie pojawiają się powikłania i skutki uboczne.

W Polsce powstają już pierwsze poradnie zajmujące się opieką nad młodymi dorosłymi wyleczonymi z choroby nowotworowej (m.in. Gliwicach, Wrocławiu). – Monitorowanie po leczeniu onkologicznym i przejście pod opiekę onkologów zajmującymi się pacjentami dorosłymi jest jednym z najbardziej kluczowych obecnie spraw. W ramach Narodowej Strategii Onkologicznej, pod kierunkiem prof. Piotra Rutkowskiego, wypracowujemy taki model postępowania, by to przejście pod opiekę onkologów „dorosłych” odbywało się w płynny sposób. Nie jest to proste, ponieważ dorosłych chorych na nowotwory jest wielu, a pacjenci leczeni w dzieciństwie z powodu nowotworu powinni być w specjalistycznych poradniach. Taki jest światowy trend i oczekiwania pacjentów – zaznacza prof. Styczyński.

Współpraca z rodzicami dzieci z chorobą nowotworową

Współorganizatorem konferencji „Nowe horyzonty w onkologii dziecięcej” jest Fundacja ISKIERKA. – Organizacje pacjenckie są pełnoprawnymi uczestnikami konferencji medycznych; to bardzo się zmieniło w ostatnich latach. Możemy mówić o swoich problemach, zadawać ekspertom pytania o to, co jest ważne z naszej perspektywy, a później dzielić się wiedzą z rodzicami małych pacjentów. Obecnie w onkologii i hematologii dziecięcej działa już kilkanaście organizacji skupiających rodziców i opiekunów; wymieniamy się informacjami, dzielimy wiedzą, wspieramy – zaznacza Jolanta Czernicka-Siwecka.

Z punktu widzenia pacjentów istotny jest dostęp do precyzyjnej diagnostyki, do jak najbardziej skutecznych i bezpiecznych leków, powodujących mniejsze ryzyko powikłań, także odległych. – Bardzo ważne jest też wsparcie psychologiczne pacjenta i całej rodziny, a także rehabilitacja po leczeniu onkologicznym: to bardzo często w Polsce jest jeszcze wyzwaniem – dodaje Jolanta Czernicka-Siwecka.
Dzięki ścisłej współpracy lekarzy, decydentów i organizacji pacjenckich możliwe jest tworzenie systemu opieki, który kompleksowo wspiera dziecko i jego rodzinę na każdym etapie choroby nowotworowej. Konferencja „Nowe horyzonty w onkologii dziecięcej” ma być impulsem do dalszych zmian, których celem jest wyleczenie dzieci z choroby nowotworowej w taki sposób, by w życiu dorosłym mogły cieszyć się pełnią życia.

Źródło: Komunikat Prasowy