43 tysiące powodów do działania. Prof. Szczeklik: W zatrzymaniu krążenia o przeżyciu decydują pierwsze minuty

Każdego roku zespoły ratownictwa medycznego w Polsce wyjeżdżają do około 43 tysięcy przypadków nagłego zatrzymania krążenia. Aż 7 na 10 takich zdarzeń ma miejsce w domu. Oznacza to, że w decydującym momencie o życiu poszkodowanego najczęściej przesądza reakcja członka rodziny, sąsiada lub przypadkowego świadka. Niestety, największą barierą w udzielaniu pomocy wciąż pozostaje strach. Aby to zmienić, eksperci medyczni uruchamiają inicjatywę edukacyjną „Pierwsze Ogniwo”.

Zanim na miejsce zdarzenia dotrze karetka, upływają cenne minuty. Po zatrzymaniu krążenia krew przestaje dostarczać tlen do mózgu, który już po około 5 minutach obumiera. Dlatego tak kluczowe jest natychmiastowe rozpoczęcie uciskania klatki piersiowej poszkodowanego. Wielu świadków paraliżuje jednak obawa przed popełnieniem błędu, przez co nie podejmują oni żadnych działań.

Na medyczne konsekwencje tej bierności zwraca uwagę prof. dr hab. n. med. Wojciech Szczeklik, wybitny polski anestezjolog, internista i immunolog kliniczny, związany z 5. Wojskowym Szpitalem Klinicznym w Krakowie oraz Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

– Jako specjaliści intensywnej terapii codziennie walczymy o życie pacjentów, jednak nasze możliwości na oddziale szpitalnym są ściśle uzależnione od tego, co wydarzy się w pierwszych minutach po zatrzymaniu krążenia. Z medycznego punktu widzenia sprawa jest jasna: brak jakiejkolwiek reakcji to najgorszy możliwy scenariusz – podkreśla prof. Wojciech Szczeklik, jeden z twórców inicjatywy „Pierwsze Ogniwo”. – Nie trzeba być medykiem, by skutecznie pomóc. Uciskanie klatki piersiowej to prosta czynność, która daje nam, lekarzom, szansę na uratowanie człowieka. Każdy z nas może i powinien stać się tym najważniejszym, pierwszym ogniwem łańcucha przeżycia.

Liczby, które dają nadzieję

Dane medyczne jednoznacznie potwierdzają słowa ekspertów. Badania i doświadczenia ratowników pokazują, że natychmiastowe podjęcie uciskania klatki piersiowej przez osoby postronne może nawet trzykrotnie zwiększyć szanse przeżycia poszkodowanego. Użycie automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED) daje jeszcze bardziej spektakularne efekty – w optymalnych warunkach odsetek osób, które przeżywają nagłe zatrzymanie krążenia, sięga nawet 70 proc.

Mimo tych optymistycznych statystyk, w Polsce świadomość i gotowość do użycia defibrylatorów oraz prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) wciąż wymagają poprawy. W odpowiedzi na ten problem powstała inicjatywa edukacyjna „Pierwsze Ogniwo”, która ma na celu przełamanie psychologicznych barier u świadków.

– Ludzie powstrzymują się od pomocy nie z braku empatii, lecz ze strachu, że nie będą wiedzieli, co zrobić, od czego zacząć i czy nie zaszkodzą – tłumaczy Jerzy Jaskuła, ratownik medyczny związany ze Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie, UJ CM i Krakowskim Pogotowiem Ratunkowym, współtwórca projektu i ekspert zespołu Intensywna.pl. – Nasz projekt upraszcza działanie do trzech fundamentalnych kroków: Oceń. Zadzwoń. Uciskaj. Na naszej stronie internetowej udostępniamy proste filmy instruktażowe oraz nagrania przykładowych rozmów z dyspozytorem. Chcemy, aby każdy mógł zapoznać się z nimi w spokoju, we własnym tempie, zanim ta wiedza będzie potrzebna w dramatycznych okolicznościach.

Zacznij od siebie – bądź Pierwszym Ogniwem

Inicjatywa „Pierwsze Ogniwo” to wezwanie do działania dla każdego z nas. Na stronie internetowej www.pierwszeogniwo.pl dostępna jest rozbudowana i przystępna baza materiałów, które krok po kroku wyjaśniają, jak rozpoznać nagłe zatrzymanie krążenia, prawidłowo wezwać pomoc, prowadzić RKO oraz użyć AED. Wszystko po to, aby przełamać wewnętrzny lęk przed działaniem. Materiały filmowe są dostępne również w serwisie YouTube:

Inicjatywa edukacyjna „Pierwsze Ogniwo” jest realizowana przez zespół Intensywna.pl – portalu edukacyjnego poświęconego intensywnej terapii, anestezjologii i medycynie stanów nagłych. Partnerem Głównym inicjatywy jest Fundacja Świadomy Medyk, a partnerem Fundacja Ratuj Życie. Patronat nad działaniami objęła Polska Rada Resuscytacji.

źródło: mat. prasowe