ALAB laboratoria jako pierwsza sieć diagnostyczna w Europie Środkowo-Wschodniej wdraża innowacyjną technologię do badań przesiewowych w kierunku DNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV – ang. Human Papilloma Virus) z rozszerzonym genotypowaniem. To system pozwalający dokładniej i szybciej wykrywać zakażenia wirusem HPV, który jest przyczyną blisko 100% zachorowań na raka szyjki macicy.

Rak szyjki macicy, czwarty najczęściej występujący nowotwór na świecie, pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań dla zdrowia publicznego.[1] W Polsce – stanowi ponad 2,5% nowotworów złośliwych u kobiet. Corocznie diagnozuje się go u ponad 2 200 kobiet, a ponad 1 400 z nich umiera z powodu raka szyjki macicy.[2] Choć obserwuje się stopniowy spadek liczby zachorowań, udział kobiet w programach badań przesiewowych w Polsce wciąż nie przekracza 20 %.[3]

Skuteczna profilaktyka raka szyjki macicy w dużej mierze zależy od dostępności i jakości badań przesiewowych. Dlatego w ALAB laboratoria wdrażamy, jako pierwsi w Europie Środkowo-Wschodniej, zautomatyzowany system do badań wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). To właśnie przetrwała infekcja tego wirusa odpowiada za prawie wszystkie przypadki raka szyjki macicy. – mówi dr Piotr Bobkiewicz, Kierownik Pracowni Patomorfologii w ALAB laboratoria – Zastosowanie nowej technologii pozwala na sprawniejszą i dokładniejszą wykrywalność, co może przyczynić się do obniżenia liczby zachorowań i zgonów z powodu raka szyjki macicy. Wpisuje się to w priorytety polityki zdrowotnej państwa, w tym Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy w Polsce, a także wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia. – dodaje dr Bobkiewicz.

 

ALAB laboratoria od października 2025 r. wdraża możliwość badania z użyciem zautomatyzowanej aparatury, która pozwala nie tylko na wykrycie infekcji wirusem HPV, ale również rozszerzone genotypowanie 14 typów wysokiego ryzyka tego wirusa. To pozwala na bardziej precyzyjną ocenę ryzyka onkologicznego i szybsze skierowanie pacjentów do dalszej diagnostyki lub leczenia. Rozszerzone genotypowanie dostarcza konkretnych, praktycznych informacji, co może pomóc zmniejszyć liczbę ponownych badań oraz niepotrzebnych i często stresujących dla kobiet – badań kolposkopii.

Technologia wykrywania obecności HPV oparta na diagnostyce molekularnej charakteryzuje się wyjątkową czułością sięgającą 95–98 %, podczas gdy tradycyjna cytologia osiąga jedynie 60–70 %.[4]

Automatyzacja umożliwia wykonanie do ok. 330 badań w ciągu ok. 9 godzin pracy.

 

Dzięki wysokiej wydajności aparatury istnieje możliwość wykrywania HPV-DNA u znacznie większej liczby badanych niż przy dotychczas stosowanych metodach, co pozwala na osiągnięcie w krótkim czasie skali populacyjnej, czyli jest to badanie spełniające kryteria skriningu. Badanie to jest wykorzystywane przez ALAB laboratoria w Programie Profilaktyki Raka Szyjki Macicy w Polsce, finansowanym ze środków NFZ.

Nadal zbyt mało kobiet w Polsce wykonuje badanie w kierunku wykrywania wysokoonkogennych wirusów HPV. Szacuje się, że około połowa Polek regularnie wykonuje cytologię, jednak to badanie nie pozwala na wykrycie samego wirusa, a jedynie podejrzenie infekcji. Z danych Narodowego Testu Zdrowia Polaków 2024 wynika, że 40% kobiet wykonało cytologię w ciągu ostatniego roku, co stanowi poprawę w porównaniu do lat ubiegłych. Niestety, 11 % kobiet nigdy nie wykonało tego badania, a wśród młodszych kobiet (25-34 lata) odsetek ten wynosi tylko 15 %.[5] Cytologia polega na ocenie pod mikroskopem wyglądu komórek szyjki macicy, jest więc badaniem subiektywnym i o dość wysokiej czułości, ale o ograniczonej swoistości. Tymczasem test HPV to obecnie najważniejsze badanie w profilaktyce raka szyjki macicy – jego czułość sięga blisko 100 %, a wynik jest obiektywny i powtarzalny.

 

– Mamy opcję pobrania wymazu w gabinecie ginekologicznym, a ponadto obecnie także możliwe jest samopobranie materiału przez kobiety (tzw. self-sampling). W wielu warunkach i przy zastosowaniu nowoczesnych metod (np. PCR) samopobranie materiału do testu HPV osiąga czułość i swoistość zbliżoną do pobrania przez personel medyczny, choć trzeba wiedzieć jak to samodzielnie zrobić. W niektórych przypadkach (zależnie od metody, techniki pobrania i warunków) samopobranie może być nieco mniej skuteczne. Metoda ta może jednak zwiększyć uczestnictwo w programach przesiewowych wśród kobiet, które rzadziej odwiedzają gabinety ginekologiczne. – wyjaśnia dr n. med. Karina Barszczewska, specjalista ds. ginekologii i położnictwa, w trakcie drugiej specjalizacji lekarskiej z seksuologii – Profilaktyka zaczyna się od świadomości i decyzji o wykonaniu badań diagnostycznych, dlatego zachęcam wszystkie kobiety, by korzystały z możliwości diagnostycznych, które obecnie są dostępne. – podkreśla dr Barszczewska.

 

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w 2020 roku ogłosiła globalną strategię eliminacji raka szyjki macicy jako problemu zdrowia publicznego do 2030 roku. Zakłada ona osiągnięcie następujących celów:

• 90% dziewcząt do 15. roku życia zaszczepionych przeciw HPV,
• 70% kobiet w wieku docelowym objętych badaniami przesiewowymi z wykorzystaniem testu HPV,
• 90% kobiet z nieprawidłowym wynikiem objętych leczeniem lub nadzorem[6].

Wdrożenie nowej technologii w ALAB laboratoria wpisuje się w realizację celów Światowej Organizacji Zdrowia w Polsce, poprawiając dostęp do diagnostyki o wysokiej czułości i jakości.

 

Dzięki tej inwestycji ALAB laboratoria umacnia pozycję lidera nowoczesnej diagnostyki w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, stawiając na rozwiązania zgodne z najwyższymi standardami zdrowia publicznego.

Wdrażany przez ALAB laboratoria system, której producentem jest firma Becton, to:

• diagnostyka molekularna, która umożliwia rozszerzone genotypowanie pozwala wykryć zagrożenie na etapie, gdy cytologia jeszcze nie wykazuje żadnych podejrzanych zmian komórkowych.
• precyzyjne wskazanie – test nie tylko mówi „masz HPV”, ale identyfikuje, który to jest typ, potrafi wskazać indywidualnie 6 najważniejszych, najbardziej niebezpiecznych genotypów wysokiego ryzyka (w tym 16, 18, 31 i 45). Dlaczego to ważne? Ponieważ typy HPV 16 i 18 odpowiadają za 70 % inwazyjnych przypadków raka. Wiedza o tym umożliwia lekarzowi szybkie wdrożenie poszerzonej diagnostyki, leczenia i dokładniejsze monitorowanie.
• Komfort i dostępność – system jest przystosowany do analizy próbek pobranych samodzielnie przez pacjentkę (tzw. self-sampling).

 

 

 

W erze cyfrowej medycyny wygodny dostęp do badań diagnostycznych staje się kluczowym elementem profilaktyki zdrowotnej. Nowy serwis alab.pl, uruchomiony przez ALAB laboratoria, to odpowiedź na potrzeby współczesnych pacjentów, którzy oczekują szybkiej, przejrzystej i kompleksowej obsługi online. Platforma pozwala nie tylko na zamówienie ponad 3500 badań laboratoryjnych, ale również umożliwia skorzystanie z Punktów Pobrań w całej Polsce, odbiór wyników online czy konsultacje ze specjalistą. To krok w stronę nowoczesnej, zintegrowanej diagnostyki – dostępnej na wyciągnięcie ręki.

Pacjenci mogą skorzystać z szerokiej oferty ponad 3500 badań, wybierać spośród niemal 800 Punktów Pobrań w całej Polsce, odebrać wyniki online oraz – w razie potrzeby – skonsultować je ze specjalistą. W ramach serwisu dostępna jest również usługa ALAB w domu, umożliwiająca pobranie materiału do badań pod adresem wskazanym przez pacjenta.

Przemyślany interfejs, intuicyjna ścieżka zakupowa i rozbudowane Konto Pacjenta sprawiają, że korzystanie z platformy jest proste, szybkie i dostosowane do codziennego trybu życia.

– Stworzyliśmy serwis, który odpowiada na współczesne potrzeby Pacjentów – zapewnia wygodny dostęp do badań i wspiera w podejmowaniu świadomych decyzji zdrowotnych. To rozwiązanie, które łączy wieloletnie doświadczenie ALAB laboratoria z nowoczesnym podejściem do diagnostyki – mówi Monika Majewska, dyrektor E-commerce ALAB laboratoria.

Dodatkowo na alab.pl regularnie prowadzone są akcje profilaktyczne promujące badania przesiewowe oraz edukujące w zakresie profilaktyki zdrowotnej.

Nowy serwis alab.pl to kolejny krok ALAB laboratoria w kierunku nowoczesnej diagnostyki i wspierania pacjentów w dbaniu o zdrowie. W najbliższych miesiącach planowane są kolejne funkcjonalności i udogodnienia, które jeszcze bardziej uproszczą i uelastycznią dostęp do badań laboratoryjnych.

ALAB laboratoria Sp. z o.o. jest innowacyjną i szybko rozwijającą się siecią laboratoriów analiz medycznych w Polsce. Usługi w dziedzinie diagnostyki laboratoryjnej stały się głównym i strategicznym przedmiotem działalności gospodarczej Spółki od 2001 roku. Firma posiada w ofercie ponad 3500 badań diagnostycznych i współpracuje z kilkoma tysiącami placówek medycznych na terenie całego kraju. Rocznie wykonuje blisko 90 milionów badań i dysponuje siecią niemal 800 Punktów Pobrań obecnych we wszystkich województwach w Polsce.