Zarząd Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych (OZPSP) wystosował stanowisko nr 8/2025 z dnia 17 września 2025 r., w którym apeluje o przedłużenie realizacji programu pilotażowego „Dobry posiłek w szpitalu”. Zdaniem przedstawicieli szpitali powiatowych inicjatywa ta znacząco poprawiła jakość i wartość odżywczą posiłków serwowanych pacjentom, a tym samym stała się ważnym elementem wspierającym proces leczenia.

Zarząd Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych zwraca się z apelem o przedłużenie realizacji programu pilotażowego „Dobry posiłek w szpitalu”, określonego w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach „Dobry posiłek w szpitalu” (Dz. U. poz. 2021 z późn. zm.).

Od wielu lat jakość posiłków serwowanych pacjentom w szpitalach była przedmiotem krytyki od strony opinii publicznej oraz mediów. Fotografie przedstawiające dania o niskiej jakości i nieestetycznym wyglądzie stały się symbolem problemów związanych z żywieniem w placówkach medycznych. Program „Dobry posiłek w szpitalu” pozwolił na wprowadzenie znaczących zmian, które wyeliminowały negatywne opinie dotyczące jakości posiłków i przyczyniły się do poprawy żywienia pacjentów.

Dzięki realizacji programu posiłki serwowane w szpitalach zyskały na wartościach odżywczych, co pozwala lepiej odpowiadać na potrzeby osób hospitalizowanych, szczególnie tych wymagających zbilansowanej diety. Poprawie uległa również estetyka dań, co zwiększyło ich atrakcyjność i zachęciło pacjentów, w tym osoby z obniżonym apetytem, do spożycia przygotowanych potraw. Zmiany te spotkały się z bardzo pozytywną reakcją pacjentów, którzy doceniają różnorodność, smak oraz jakość serwowanych posiłków.

Chcemy podkreślić, że odpowiednie żywienie stanowi kluczowy element procesu leczenia. Wpływa ono nie tylko na poprawę stanu zdrowia i regenerację organizmu pacjenta, ale także na zmniejszenie ryzyka powikłań związanych z chorobą. Właściwa dieta dostosowana do indywidualnych potrzeb wspiera zarówno zdrowie fizyczne, jak i psychiczne pacjentów, podnosząc ich komfort i jakość życia podczas hospitalizacji.

Ponadto uważamy, że program „Dobry posiłek w szpitalu” powinien być kontynuowany jako odrębny produkt, a jego finansowanie nie powinno być wliczane w ceny świadczeń zdrowotnych. Tego rodzaju rozwiązanie zapewni większą transparentność finansowania i umożliwi utrzymanie wysokich standardów żywienia w szpitalach. Wchłonięcie programu do wyceny świadczeń mogłoby obniżyć jego skuteczność i ograniczyć dostępność środków na poprawę jakości posiłków.

Zarząd Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych wyraża nadzieję, że Ministerstwo Zdrowia dostrzeże znaczenie programu „Dobry posiłek w szpitalu” i podejmie decyzję o jego kontynuacji. Wierzymy, że przedłużenie realizacji programu przyniesie dalsze korzyści, zarówno dla pacjentów, jak i dla podmiotów leczniczych, przyczyniając się do dalszego podnoszenia standardów opieki zdrowotnej w Polsce.

Program „Dobry posiłek w szpitalu” zmienił oblicze szpitalnego żywienia, eliminując krytykowane w przeszłości praktyki i podnosząc standardy opieki nad pacjentami. OZPSP podkreśla, że odpowiednie odżywianie w czasie hospitalizacji ma kluczowe znaczenie dla zdrowia, regeneracji oraz komfortu chorych. Organizacja apeluje, by Ministerstwo Zdrowia zapewniło kontynuację programu jako odrębnie finansowanego rozwiązania, co pozwoli utrzymać wypracowane efekty i dalej poprawiać jakość żywienia w szpitalach.

Źródło: OZPSP

W Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie ruszył pilotażowy program „Pacjent wybiera”, który pozwala pacjentom wszystkich oddziałów decydować, co chcą zjeść na obiad. To znacznie więcej niż posiłek— to realne przywrócenie sprawczości pacjentowi i odejście od szablonowego modelu żywienia szpitalnego.

Dyrekcja szpitala, na czele z dyrektorem Marcinem Jędrychowskim, podkreśla, że hospitalizacja często odbiera choremu poczucie kontroli nad codziennością. Możliwość wyboru posiłku staje się więc czymś więcej niż zwykłym wyborem obiadu – to moment, w którym pacjent odzyskuje wpływ na swoją rzeczywistość. Diety są, smak i różnorodność też.

Program obejmuje około 1 300 pacjentów hospitalizowanych zarówno w nowej siedzibie w Prokocimiu, jak i w budynkach przy ul. Kopernika. Każda osoba hospitalizowana otrzymuje przypisaną dietę — do wyboru spośród 13 różnych typów: ubogoresztkowa, lekkostrawna, wegetariańska, bezlaktozowa itd. W ramach diety dostępne są codziennie dwa całkowicie zbilansowane dania obiadowe — pacjent wybiera opcję pierwszą lub drugą. 

Dietetyczka kliniczna, Marta Gunia, podkreśla, że pacjenci rzeczywiście chętnie jedzą dania dopasowane do ich preferencji w ramach zalecanej diety. Na oddziale diabetologii szczególne znaczenie ma kontrola węglowodanów, a pacjenci są zaskoczeni i pozytywnie nastawieni do nowoczesnych rozwiązań, jak np. sernik słodzony erytrolem zamiast cukru.

Pacjent pan Krzysztof, leczony na oddziale diabetologicznym, przyznał z uśmiechem, że poczuł się „jak w restauracji”. Zauważył, że obiady choć inne niż te, do których był przyzwyczajony, są smaczne i satysfakcjonujące.

Catering pod kontrolą specjalistów

Posiłki przygotowuje zewnętrzna firma cateringowa, realizująca wytyczne szpitalnych dietetyków oraz działu jakości usług. Jedzenie musi spełniać nie tylko standardy smakowe, ale też precyzyjne wymagania dotyczące kaloryczności i wartości odżywczych. Dzienny koszt wyżywienia to 54 zł na osobę.

Zapowiedź większej zmiany

To pierwsza taka placówka w Małopolsce i jedna z nielicznych w kraju, która daje pacjentom wybór posiłków w szpitalu. Szpital planuje rozszerzyć program o możliwość wyboru również śniadań i kolacji.

Dlaczego to ważne?

Po pierwsze: odżywianie to fundament rekonwalescencji — odpowiednia dieta poprawia gojenie ran, wzmacnia odporność i poprawia samopoczucie psychiczne pacjenta. Po drugie: współdecydowanie o posiłku wzmacnia autonomię pacjenta — przywraca mu poczucie wpływu w czasie, gdy inne aspekty życia są podporządkowane leczeniu. Po trzecie: to krok w kierunku humanizacji opieki — zmiana filozofii traktowania chorego jako podmiotu, a nie tylko obiektu leczenia.

Czy inni podążą tą drogą?

Jeśli pilotaż odniesie sukces — mierząc satysfakcję pacjentów i brak komplikacji dietetycznych — „Pacjent wybiera” może stać się wzorem dla innych szpitali w Polsce. To nie tylko lepsze jedzenie, ale także świadome podejście do godności i komfortu pacjenta, które może i powinno stać się standardem w polskiej medycynie.

Źródło: www.su.krakow.pl

Szpitalne posiłki przez lata były tematem memów, frustracji pacjentów i wstydliwą plamą na wizerunku publicznej ochrony zdrowia. Zbyt słone, zbyt tłuste, zimne, monotonne, nieadekwatne do stanu zdrowia i wieku – tak wyglądała rzeczywistość w wielu placówkach, co potwierdzał m.in. raport NIK z 2018 roku. Teraz Ministerstwo Zdrowia postanowiło to zmienić. Do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia, które wprowadzi jednolite standardy organizacyjne żywienia w szpitalach. W założeniu to nie tylko rewolucja na talerzu, ale też realne wsparcie leczenia.

Nowe przepisy obejmą wszystkie podmioty wykonujące świadczenia szpitalne, z wyjątkiem tych, które realizują wyłącznie opiekę jednodniową (np. izby przyjęć, zabiegi planowe w trybie ambulatoryjnym). Kluczowe zmiany to przede wszystkim wprowadzenie jednolitej nomenklatury i kodów diet, charakterystyk diet dla różnych grup pacjentów – dorosłych, dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży i karmiących – a także szczegółowe wymagania dotyczące wartości odżywczej posiłków. Co istotne, rezygnuje się z niejednoznacznych nazw diet, wywodzących się od chorób czy narządów.

Projekt zakłada, że posiłki będą przygotowywane na podstawie jadłospisów opracowanych przez dietetyków. Lekarz – w razie potrzeby po konsultacji z dietetykiem – zdecyduje o rodzaju diety, czasie jej trwania i ewentualnych modyfikacjach, uwzględniając nie tylko stan odżywienia pacjenta, ale także jego przekonania światopoglądowe, o ile pozwala na to stan zdrowia. Jadłospisy mają być urozmaicone, zgodne z aktualną wiedzą medyczną, a posiłki podawane regularnie, z zachowaniem maksymalnie 13-godzinnej przerwy nocnej.

Równolegle wprowadzone zostaną mechanizmy kontroli. Placówki będą zobowiązane do codziennego monitorowania jakości posiłków, weryfikowania zgodności z jadłospisem, przeprowadzania badań laboratoryjnych przynajmniej raz w roku oraz badania opinii pacjentów. Wszystkie te informacje – w tym aktualne jadłospisy – znajdą się w specjalnej zakładce „żywienie dla zdrowia” na stronach internetowych szpitali.

Jak wskazano w projekcie, nowe standardy będą obowiązywały również w przypadku korzystania przez szpitale z usług firm cateringowych. Oznacza to konieczność dostosowania ofert i umów do wymogów wynikających z rozporządzenia. Według resortu zdrowia może to przełożyć się na rozwój rynku wysokiej jakości usług żywieniowych, także w segmencie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw.

W projekcie wskazano, że żywienie w szpitalu nie powinno istotnie odbiegać od zasad zdrowego odżywiania, a stosowane modyfikacje – takie jak zmiana konsystencji potraw, zawartości poszczególnych składników czy ich eliminacja – powinny wynikać z potrzeb pacjenta i być jak najmniejsze oraz jak najkrótsze. Dla każdej diety określono wartości kaloryczne i zawartość białka, tłuszczu, węglowodanów, błonnika i soli. Wskazano też minimalne i maksymalne progi spożycia m.in. nasyconych kwasów tłuszczowych, cukrów prostych czy sodu. Osobne rekomendacje opracowano dla dzieci oraz kobiet w ciąży i w okresie laktacji.

Planowane wejście w życie przepisów to 1 października 2025 r. Szpitale będą miały czas na wdrożenie nowych zasad do 1 marca 2026 r. Uwagi do projektu można zgłaszać do 15 lipca za pośrednictwem strony Rządowego Centrum Legislacji.

Źródło: MZ RCL