Blisko połowa Polaków (46,7%) popiera wykorzystywanie sztucznej inteligencji jako wsparcia dla lekarzy. W tej grupie najczęściej wskazywanymi zastosowaniami AI są monitoring pacjenta (37,9%) i prowadzenie dokumentacji medycznej (36,4%), a następnie – umawianie wizyt (21,3%). Znacznie rzadziej respondenci wymieniają zadania bezpośrednio związane z procesem leczenia, np. analizę badań obrazowych (7,5%), diagnostykę (6,1%) i dobór terapii (4,7%). Zdaniem autorów raportu, wyniki pokazują, że Polacy widzą w AI przede wszystkim narzędzie odciążające lekarzy z obowiązków technicznych i organizacyjnych, natomiast decyzje kliniczne nadal chcą pozostawić w rękach człowieka.

Raport platformy UCE RESEARCH i fundacji Medigent pt. „Polacy o AI w medycynie. Edycja 2026”, oparty na specjalnym badaniu opinii publicznej, wskazuje, że 46,7% rodaków popiera wykorzystywanie sztucznej inteligencji jako wsparcia dla lekarzy. Te osoby najczęściej uważają, że najlepiej stosować AI w medycynie jako monitoring pacjenta i dokumentację medyczną – odpowiednio 37,9% i 36,4%. – To bardzo racjonalne wyniki. Pacjenci intuicyjnie wskazali dwa obszary, które dziś najbardziej obciążają system ochrony zdrowia, a jednocześnie nie wymagają zastępowania kompetencji lekarza – mówi Piotr Piątek, współautor raportu z fundacji Medigent.

Ekspert zauważa, że monitoring pacjenta i dokumentacja to procesy powtarzalne, czasochłonne i generujące ogromne ilości danych. Mając takie narzędzia zautomatyzowane, lekarz nie musi już poświęcać czasu na wyszukiwanie informacji, ręczne uzupełnianie dokumentacji czy analizowanie setek rutynowych komunikatów. To właśnie przestrzeń dla nowoczesnych rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję.

– Społeczeństwo bardzo trafnie zidentyfikowało obszary, w których technologia może przynieść największą wartość. Odzyskując czas lekarza, AI ma szansę najbardziej zmienić ochronę zdrowia. Każda minuta, której specjalista nie poświęca administracji, może zostać przeznaczona stricte na leczenie, rozmowę z pacjentem czy podejmowanie decyzji klinicznych – podkreśla Piotr Piątek.

Według autorów raportu, wysoki wynik dla monitorowania pacjenta może świadczyć o rosnącej akceptacji dla technologii zdalnych i cyfrowej opieki zdrowotnej. – Uważam, że właśnie jesteśmy świadkami zmiany sposobu myślenia o opiece medycznej. Pacjenci coraz częściej dostrzegają, że nie kończy się ona w momencie opuszczenia gabinetu czy szpitala. Monitorowanie stanu zdrowia pomiędzy wizytami zwiększa poczucie bezpieczeństwa, pozwala wcześniej wychwycić niepokojące objawy i zdecydowanie szybciej reagować – stwierdza ekspert z fundacji Medigent.

Z raportu również wynika, że 21,3% osób popierających wykorzystywanie AI w medycynie wskazuje umawianie wizyt jako obszar wsparcia dla lekarzy. – Wydaje się to prostą czynnością, ale w praktyce jest początkiem całej ścieżki leczenia. To właśnie wtedy często pojawiają się pierwsze frustracje, tj. długie oczekiwanie, wielokrotne telefony, brak informacji czy konieczność powtarzania tych samych danych. Pacjenci oczekują sprawniejszej organizacji ochrony zdrowia. Technologia może to zapewnić, na czym zyskają wszyscy zaangażowani – komentuje Piotr Piątek.

Wskazania respondentów mogą być związane z ich doświadczeniami dotyczącymi biurokracji i przeciążenia systemu ochrony zdrowia, na co zwracają uwagę autorzy raportu. – Wyniki tego badania są oceną obecnego modelu funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Pacjenci nie oczekują futurystycznych technologii. Chcą standardów, które od dawna są obecne w innych obszarach życia. Jeżeli nowoczesne rozwiązania potrafią oszczędzać nasz czas w bankowości, transporcie czy administracji, naturalne jest to, że społeczeństwo chce korzystać z podobnych udogodnień również wtedy, gdy chodzi o ich zdrowie – wyjaśnia ekspert z fundacji Medigent.

Zanotowano niskie odsetki wskazań dla analizy badań obrazowych – 7,5%, diagnostyki – 6,1%, a także doboru leczenia – 4,7%. – Diagnoza i wybór terapii to najbardziej odpowiedzialne elementy procesu leczenia. Pacjenci oczekują, że ostateczna decyzja będzie należała do człowieka, który bierze za nią pełną odpowiedzialność, potrafi uwzględnić kontekst kliniczny i porozmawiać z chorym. Wyniki badania świadczą o wysokim zaufaniu do lekarzy. Społeczeństwo chce korzystać z technologii, ale pod nadzorem człowieka. To bardzo rozsądna granica – ocenia Piotr Piątek.

Widać również, że respondenci bardziej akceptują wykorzystywanie AI w zadaniach organizacyjnych i technicznych niż w podejmowaniu decyzji medycznych. – Myślę, że społeczna akceptacja będzie rosła, ale w odniesieniu do tych rozwiązań, które bezpośrednio wspierają diagnozę lub decyzje kliniczne, zajmie to zdecydowanie więcej czasu. I bardzo dobrze. Im większy wpływ technologii na zdrowie i życie pacjenta, tym wyższe powinny być wymagania dotyczące jej bezpieczeństwa, skuteczności i wiarygodności – przekonuje współautor raportu.

W jego opinii, jeżeli technologie mają wspierać lekarzy w tak odpowiedzialnych obszarach, muszą przejść równie wymagającą drogę rozwoju co ludzie – od badań i pilotaży, przez testy w rzeczywistym środowisku klinicznym, aż po potwierdzenie swojej wartości w codziennej praktyce. Dopiero wtedy można odpowiedzialnie ocenić ich miejsce w procesie leczenia.

– Jestem przekonany, że właśnie w taki sposób będzie rosło społeczne zaufanie do nowoczesnych technologii. Skuteczność i bezpieczeństwo muszą zostać potwierdzone przez praktykę kliniczną oraz doświadczenie środowiska medycznego. Jeżeli przy tym technologia będzie pomocna dla pacjentów, np. skracając czas oczekiwania na wizytę, będzie akceptowana. Jeśli stanie się jedynie kolejnym modnym hasłem, społeczne zainteresowanie szybko wygaśnie. Ostatecznie każda innowacja w medycynie musi być oceniana przez pryzmat wartości, jaką wnosi do życia pacjenta – podsumowuje Piotr Piątek.

Raport pt. „Polacy o AI w medycynie. Edycja 2026” powstał na podstawie specjalnego badania opinii publicznej, przeprowadzonego metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview) przez UCE RESEARCH we współpracy merytorycznej z fundacją Medigent. Badanie zrealizowano na próbie 1017 Polaków w wieku od 18 do 80 lat. Respondenci mogli wskazać kilka odpowiedzi, dlatego wyżej przedstawione wyniki nie sumują się do 100%.

Źródło: inf pras

Tylko 29,1% Polaków ufa ekspertom medycznym wypowiadającym się publicznie poza swoją specjalizacją. Niemal tyle samo – 29,5% – podchodzi do takich wypowiedzi sceptycznie, a 41,4% nie ma w tej kwestii wyrobionego zdania. Wyniki badania On Board Think Kong i Focus o Zdrowiu pokazują, że w obszarze zdrowia sam autorytet nie zawsze wystarcza do zbudowania wiarygodności – znaczenie ma również to, czy osoba wypowiadająca się posiada kompetencje w danym obszarze.

Liczy się nie tylko to, kto mówi, ale o czym mówi

Choć 29,1% badanych deklaruje zaufanie do lekarzy i innych ekspertów medycznych wypowiadających się poza swoją specjalizacją, niemal identyczna grupa – 29,5% – podchodzi do takich wypowiedzi sceptycznie. Największa grupa respondentów, 41,4%, nie ma w tej kwestii wyrobionego zdania. Wyniki pokazują, że w ocenie eksperta znaczenie ma nie tylko jego tytuł, ale także adekwatność kompetencji do tematu, na który się wypowiada.

– Dyplom lekarski nie jest dziś uniwersalną przepustką do zaufania. Odbiorcy oceniają nie tylko to, kto mówi, ale również czy jego kompetencje odpowiadają tematowi, w którym zabiera głos. Dla instytucji zdrowotnych, mediów czy twórców treści oznacza to, że dobór eksperta do tematu może być ważniejszy niż sama jego rozpoznawalność – komentuje Norbert Ofmański, On Board Think Kong.

Nie tylko ekspert, ale ekspert właściwy do tematu

Podobne podejście widać w sposobie, w jaki Polacy oceniają internetowe treści dotyczące zdrowia. Najważniejszym elementem budującym wiarygodność portalu zdrowotnego są kompetencje autorów – wskazuje na nie 40,1% badanych. Dla 34% respondentów istotna jest obecność kompetentnych ekspertów w publikacjach, a 33% zwraca uwagę na możliwość dotarcia do badań i raportów źródłowych poprzez zamieszczone linki.

Odbiorcy oceniają również sposób komunikowania informacji. 26,5% badanych za ważny element wiarygodności uznaje neutralny ton komunikacji, 24,5% – wyjaśnianie trudnych terminów i skrótów, a 24% – brak clickbaitowych i sensacyjnych nagłówków.

W stresie zdrowotnym Polacy nadal najczęściej pytają specjalistów

W sytuacjach związanych z niepokojem lub stresem zdrowotnym najczęściej wybieranym źródłem informacji pozostają specjaliści medyczni – wskazało ich 39,9% badanych. Jednocześnie istotną rolę odgrywają internetowe źródła wiedzy: 22,8% respondentów korzysta z portali medycznych i zdrowotnych, a 21,1% – z wyszukiwarek internetowych, w tym odpowiedzi generowanych przez sztuczną inteligencję.

Polacy sięgają również po informacje od rodziny i znajomych (19,8%) oraz wypowiedzi ekspertów opierających się na badaniach naukowych (17,9%). 12,8% badanych korzysta z doświadczeń innych pacjentów publikowanych na forach i grupach dyskusyjnych.

Znacznie rzadziej wskazywane są praktyki medycyny alternatywnej (9,4%), media społecznościowe (7,4%), osoby promujące metody niezweryfikowane naukowo (6,8%) oraz influencerzy niezwiązani z medycyną (3,6%). 18% respondentów deklaruje natomiast, że nie podejmuje decyzji zdrowotnych pod wpływem silnych emocji.

Portale zdrowotne mają potencjał, ale odbiorcy pozostają ostrożni

Choć internet jest ważnym źródłem informacji o zdrowiu, zaufanie do publikowanych tam treści pozostaje umiarkowane. 29,4% badanych deklaruje, że ufa treściom zamieszczonym na portalach medycznych i zdrowotnych. 17,9% podchodzi do nich sceptycznie, a największa grupa – 31,4% – nie potrafi jednoznacznie ocenić ich wiarygodności. Jednocześnie 21,3% respondentów w ogóle nie korzysta z portali zdrowotnych.

Wyniki wskazują, że w komunikacji dotyczącej zdrowia nie wystarczy samo dostarczenie informacji. Odbiorcy chcą wiedzieć, kto jest jej autorem, na jakich źródłach się opiera i czy została przedstawiona w sposób pozwalający ją zrozumieć i zweryfikować.

– Pacjenci chcą być pewni, że mogą zaufać konkretnemu przekazowi i na szczęście aktualnie mają do tego narzędzia. Mogą sprawdzić wiarygodność samego medium oraz to, czy treść odwołuje się do uznanych instytucji lub badań opublikowanych w recenzowanych czasopismach. Niezwykle istotne jest również zwrócenie uwagi na sposób prowadzonej narracji oraz język i ton wypowiedzi autora lub eksperta – komentuje Alicja Jabłońska-Krzywy, redaktor naczelna Focus o Zdrowiu.

Prezentowane wyniki są częścią szerszego raportu realizowanego przez On Board Think Kong we współpracy z platformą internetową Focus o Zdrowiu, przy wsparciu instytucjonalnym Fundacji My Pacjenci. Raport został objęty Patronatem Honorowym Rzecznika Praw Pacjenta.

Badanie: Badanie zostało przeprowadzone metodą CAWI w dniach 03.03–04.03.2026 na ogólnopolskiej próbie 833 dorosłych Polaków. Próba została zweryfikowana i zważona pod względem płci, wieku oraz wielkości miejscowości.

Pełne wyniki raportu: Wiarygodność informacji zdrowotnych w Polsce – raport OBTK

Źródło: inf pras

Dezinformacja zdrowotna może sprawić, że chory na raka trafi do lekarza, kiedy na skuteczne leczenie będzie już za późno. Może też podważyć zaufanie do lekarzy i instytucji publicznych tak bardzo, że ludzie odmówią współpracy nawet w sytuacji realnego zagrożenia z zewnątrz – ostrzegli eksperci.

Rozmawiali o tym w piątek w Warszawie podczas debaty „Diagnoza z algorytmu, terapia z TikToka. Co zrobić z infodemią?”. W spotkaniu wzięli udział prof. Wiesław Jędrzejczak z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. Dominik Batorski z Uniwersytetu Warszawskiego, Monika Waćkowska-Kabaczyńska z Głównego Inspektoratu Sanitarnego, prezes Stowarzyszenia Pravda Jakub Śliż, reporter Mirosław Wlekły oraz Paweł Nowacki, współzałożyciel Stowarzyszenia Praktyków Transformacji Cyfrowej.

Debata podsumowywała projekt „Snake Oil Nation: Investigating Pseudoscientific Health Practices in Poland”, poświęcony rosnącemu w Polsce rynkowi pseudonaukowych praktyk zdrowotnych. Jego autorzy badali, jak prywatne kliniki, influencerzy i marki sprzedają niepotwierdzone naukowo terapie i produkty oraz jak zdobywają zaufanie odbiorców.

W trakcie spotkania przytoczono dane z raportu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu pokazujące, że od stycznia 2025 r. do maja 2026 r. temat dezinformacji medycznej pojawił się w ponad 32 tys. publikacji w mediach, których łączny zasięg wyniósł ok. 2,6 mld. Na platformach społecznościowych odnotowano ponadto 347 tys. wpisów, które mogły dotrzeć łącznie do odbiorców ok. 850 mln razy. Dane obejmowały zarówno treści dezinformacyjne, jak i materiały je prostujące.

Prof. Dominik Batorski z UW zwrócił uwagę, że spora część dezinformacji medycznej jest motywowana ekonomicznie. W ramach projektu analizowano więc także reklamy produktów okołomedycznych. Jednoznacznie pseudonaukowe treści stanowiły tylko kilka procent z nich, ale osiągały ogromne zasięgi, a część reklam znikała dopiero wtedy, gdy zdążyła już dotrzeć do odbiorców.

Ekspert zauważył jednak, że problem nie ogranicza się do najbardziej oczywistych przykładów pseudonauki. – Mamy całkiem sporą szarą strefę produktów, które są produktami okołomedycznymi i ich stosowanie ma pewne korzyści, ale są reklamowane w sposób, który jest problematyczny – powiedział.

Jak wyjaśnił, chodzi m.in. o obietnice niemające pokrycia w faktach. Na samych platformach należących do Meta badacze znaleźli dziesiątki tysięcy tego typu reklam. Zdaniem prof. Batorskiego jednym ze sposobów walki z dezinformacją powinna być demonetyzacja takich treści. Potrzebna jest też większa odpowiedzialność platform za rozpowszechnianie fałszywych informacji.

Naukowiec podkreślił też, że poszczególne środowiska powinny skuteczniej reagować na pseudonaukowe praktyki we własnych szeregach. Dotyczy to nie tylko lekarzy, ale także mediów, którym – jak zauważył – zdarzało się promować osoby tworzące pseudomedyczne treści.

Jak podkreślił Mirosław Wlekły, który w ramach projektu przygotował reportaż o osobach korzystających z pseudonaukowych terapii, błędem jest przekonanie, że dezinformacji medycznej ulegają wyłącznie osoby słabo wykształcone lub mało krytyczne. Jej promotorzy często są charyzmatyczni i potrafią przekonać do siebie ludzi, którzy szukają pomocy w trudnej sytuacji. Dlatego ofiarą dezinformacji może stać się każdy, zwłaszcza gdy medycyna nie jest w stanie zaoferować mu (lub jego bliskim) prostego i pewnego rozwiązania.

– Te osoby pełnią rolę lekarzy, naukowców, spowiedników, psychologów. Ludzie z problemami zdrowotnymi szukają ratunku gdziekolwiek, a tu znajdują zazwyczaj stuprocentowe odpowiedzi. Nauka jest po prostu skomplikowana i mało w niej odpowiedzi: tak albo nie, białe albo czarne – powiedział.

Jak dodał, wejście w takie środowisko może prowadzić do przyjmowania kolejnych, coraz dalej idących teorii spiskowych. Zauważył, że treści pseudomedyczne często łączą się tam z narracjami prorosyjskimi, antyukraińskimi czy podważającymi zmiany klimatu.

Jakub Śliż ze Stowarzyszenia Pravda zwrócił uwagę na potrzebę przynależności. Wokół alternatywnych terapii tworzą się grupy ludzi, którzy wzajemnie się wspierają i spotykają także poza internetem. Jego zdaniem problem jest przez to niezwykle trudny do pokonania, bo jakakolwiek próba zewnętrznej interwencji może zostać odebrana jako atak i kolejny dowód na to, że „system” ich zwalcza.

Śliż mówił też, że fact-checkerzy są w trudniejszej sytuacji niż dezinformatorzy. Muszą sprawdzać źródła i tłumaczyć złożone zagadnienia, podczas gdy fałszywy przekaz może odwołać się do emocji i błyskawicznie rozprzestrzenić w internecie.

Prof. Wiesław Jędrzejczak wskazał, że pseudonauka często zyskuje wiarygodność dzięki językowi. Proste produkty i praktyki są opisywane za pomocą terminów brzmiących naukowo, co może sprawiać wrażenie, że stoją za nimi wiedza i badania. Jako przykłady podał „wodę modyfikowaną genetycznie” oraz określenie „suplement diety”, które brzmi znacznie bardziej specjalistycznie niż „dodatek do pożywienia”.

Monika Waćkowska-Kabaczyńska z GIS mówiła o ogromnej asymetrii między działaniem dezinformatorów i administracji publicznej. – Influencer może w ciągu 30 sekund nagrać film, puścić go na kanale i on zaczyna żyć, być podawany dalej, robić zasięgi. My każdą informację musimy zweryfikować, ustalić źródło, często skonsultować merytorycznie i prawnie. To zajmuje czas (…), bo za każdą informacją, którą wypuszczamy jako urząd, ktoś bierze odpowiedzialność prawną i służbową – wyjaśniła.

W jej opinii prawdziwe informacje są też przeważnie mniej atrakcyjne. Komunikat, że dowody naukowe nie potwierdzają skuteczności danej terapii, przegrywa emocjonalnie z historią człowieka, który twierdzi, że lekarze nie potrafili mu pomóc, ale zrobiła to określona metoda.

Waćkowska-Kabaczyńska podkreśliła też, że skutki dezinformacji mogą wykraczać daleko poza zakup suplementu. Może ona podważać zaufanie do lekarzy, urzędów i instytucji państwa, a w skrajnym przypadku prowadzić do odmowy współpracy także podczas realnego zagrożenia zewnętrznego.

Dlatego GIS stawia na edukację i budowanie odporności na dezinformację od najmłodszych lat. Prowadzi programy dla uczniów i seniorów, czyli grup szczególnie narażonych na fałszywe informacje.

Waćkowska-Kabaczyńska zwróciła również uwagę na potrzebę uproszczenia języka administracji. – Jeżeli administracja będzie się chowała za bardzo trudnym językiem, nie zbuduje zaufania. Dlatego prosty język jest kluczowy, żeby docierać do ludzi z jasnym przekazem. Musimy szkolić urzędników, bo przez lata nabyte przyzwyczajenie do mówienia ex cathedra i w trzeciej osobie bardzo trudno jest wyplenić – podkreśliła.

Żródło: Nauka w Polsce