Medicalpress
Jak podkreślała dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska, Prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, choroby układu oddechowego wymagają dziś znacznie większej uwagi społecznej, klinicznej i systemowej. Nie są wyłącznie problemem specjalistów, dotyczą jakości życia pacjentów, profilaktyki, środowiska, edukacji zdrowotnej oraz organizacji opieki.
Bydgoszcz przez kilka dni jest centrum polskiej pneumonologii. W dniach 6-9 maja 2026 roku w Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy odbywa się 39. Zjazd Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych i edukacyjnych w Polsce poświęconych chorobom układu oddechowego.

Podczas konferencji prasowej zorganizowanej w związku ze Zjazdem eksperci podkreślali, że choroby płuc są dziś problemem klinicznym oraz jednym z najważniejszych wyzwań zdrowia publicznego. Dotykają setek tysięcy pacjentów, wpływają na ich codzienne funkcjonowanie, aktywność zawodową, samodzielność, jakość życia oraz obciążenie rodzin, opiekunów i całego systemu ochrony zdrowia.

Płuca są sprawą publiczną, nie tylko kliniczną. To przesłanie wybrzmiało szczególnie mocno podczas spotkania z mediami. Eksperci zwracali uwagę, że skuteczna odpowiedź na choroby układu oddechowego wymaga jednoczesnego działania w kilku obszarach: nowoczesnej diagnostyki, skutecznego leczenia, profilaktyki, edukacji pacjentów, ograniczania czynników ryzyka oraz lepszej organizacji opieki.

Jak podkreślała dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska, Prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, choroby układu oddechowego wymagają dziś znacznie większej uwagi społecznej, klinicznej i systemowej. Nie są wyłącznie problemem specjalistów, dotyczą jakości życia pacjentów, profilaktyki, środowiska, edukacji zdrowotnej oraz organizacji opieki. Szczególne znaczenie ma wczesna diagnostyka, ponieważ objawy takie jak przewlekły kaszel, duszność, spadek tolerancji wysiłku czy nawracające infekcje nadal bywają bagatelizowane. Tymczasem w wielu chorobach płuc czas od pierwszych objawów do rozpoznania może decydować o dalszych możliwościach leczenia i rokowaniu pacjenta. Prezes PTChP zwróciła również uwagę, że ogłoszenie 2026 roku Rokiem Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc ma przypominać, że POChP przez lata może rozwijać się po cichu, a jej objawy nie powinny być traktowane jako naturalna konsekwencja wieku, palenia tytoniu czy gorszej kondycji.

Jednym z tematów konferencji była diagnostyka raka płuca. Prof. Wojciech Naumnik z białostockiej Kliniki Chorób Płuc i Gruźlicy omówił najważniejsze aspekty związane z rozpoznawaniem tej choroby, zwracając uwagę na znaczenie czasu, właściwej ścieżki diagnostycznej i dostępu do nowoczesnych metod oceny pacjenta. Rak płuca pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny, a opóźnienia diagnostyczne mogą istotnie ograniczać możliwości skutecznego leczenia.

Eksperci poruszali także temat chorób śródmiąższowych płuc, w tym idiopatycznego włóknienia płuc. Prof. Wojciech Piotrowski z łódzkiej Kliniki Pneumonologii zwracał uwagę, że w tej grupie schorzeń ogromne znaczenie ma wczesne rozpoznanie i odpowiednio dobrana terapia. Współczesna medycyna dysponuje możliwościami leczenia, które pozwalają spowalniać tempo progresji choroby, a nowe terapie i nowe kierunki postępowania będą jednym z tematów omawianych podczas Zjazdu.

Istotnym wątkiem była również gruźlica. Prof. Ewa Augustynowicz-Kopeć z Instytutu Chorób Płuc i Gruźlicy przedstawiła aktualne informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej, zwracając uwagę, że gruźlica nie jest wyłącznie problemem historycznym. Według omawianych danych wskaźniki zapadalności w Polsce zbliżają się do granic, które wymagają szczególnej czujności. Szczególnym wyzwaniem pozostaje gruźlica wielolekooporna, wymagająca specjalistycznego leczenia, dobrej organizacji opieki oraz monitorowania pacjentów.

Kolejnym ważnym tematem Zjazdu będzie palenie tytoniu oraz zanieczyszczenie powietrza. Eksperci przypominali, że oba czynniki mają istotny wpływ na rozwój chorób układu oddechowego, w tym raka płuca i POChP. Ograniczanie palenia, ochrona przed biernym narażeniem na dym tytoniowy oraz działania na rzecz poprawy jakości powietrza pozostają ważnymi elementami profilaktyki chorób płuc.

Podczas konferencji prasowej przypomniano również historyczny dorobek Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, będącego jednym z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce. Tegoroczny Zjazd ma również wymiar jubileuszowy, co podkreślił w swojej wypowiedzi prof. Adam Barczyk, obejmujący na Zjeździe stanowisko Prezesa Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc i jednocześnie będący redaktorem naczelnym czasopisma, które na Zjeździe świętuje 100-lecie istnienia – „Advances in Respiratory Medicine”. Czasopismo, wydawane w języku angielskim, pozostaje przestrzenią prezentacji wyników badań, wymiany wiedzy i budowania widoczności polskiej medycyny oddechowej na świecie.

Podczas konferencji prasowej podkreślano również znaczenie organizacji opieki. Nowoczesna pulmonologia wymaga współpracy wielu specjalistów: lekarzy pulmonologów, lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarek, fizjoterapeutów, diagnostów, edukatorów oraz osób odpowiedzialnych za zarządzanie systemem ochrony zdrowia. Tylko dobrze zaplanowana ścieżka pacjenta pozwala skrócić czas od pierwszych objawów do rozpoznania i rozpoczęcia leczenia.

Przez kilka dni Bydgoszcz będzie miejscem rozmowy o tym, jak skuteczniej diagnozować, leczyć i wspierać pacjentów z chorobami układu oddechowego. Eksperci podkreślają, że choroby płuc wymagają uwagi nie tylko środowiska medycznego, ale również decydentów, instytucji publicznych, mediów i całego społeczeństwa.

39 Zjazd Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc zgromadzi ponad 970 uczestników i potrwa do soboty, 9 maja 2026 roku. W programie wydarzenia zaplanowano 77 sesji, w tym sesje naukowe, eksperckie, warsztatowe oraz spotkania sekcji specjalistycznych. Zjazd adresowany jest nie tylko do lekarzy pulmonologów, ale również do przedstawicieli innych specjalności zaangażowanych w diagnostykę, leczenie i opiekę nad pacjentami z chorobami układu oddechowego: lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, onkologów, alergologów, radiologów, diagnostów, fizjoterapeutów, pielęgniarek, edukatorów zdrowotnych oraz osób zajmujących się organizacją opieki zdrowotnej.
 
Link do relacji z konfernecji prasowej:

źródło: PTChP

W czerwcu obchodzimy Światowy Dzień Twardziny – choroby, której wczesnym objawem jest objaw Raynauda, charakteryzujący się nagłym zblednięciem, zasinieniem, a następnie zaczerwienieniem skóry palców rąk i/lub stóp w reakcji na zimno. Z czasem dołącza się twardnienie skóry oraz sztywność stawów. Twardzina układowa zajmuje również organy wewnętrzne, w tym płuca, doprowadzając u niektórych pacjentów do rozwoju śródmiąższowej choroby płuc.  Szybkie rozpoznanie choroby pozwala spowolnić jej rozwój, dlatego Kampania Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia wraz ze Stowarzyszeniem 3majmy się Razem przygotowała, jak co roku z okazji Światowego Dnia Twardziny, działania edukacyjne, których celem jest podniesienie wiedzy na temat samej choroby oraz tego, jak sobie z nią radzić w codziennym życiu.

TWARDZINA UKŁADOWA – CZYM JEST?

Twardzina układowa (SSc) – jedna z postaci twardziny – jest rzadką, przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, która prowadzi do włóknienia skóry i narządów wewnętrznych. Powoduje poważne komplikacje zdrowotne, które znacząco wpływają na jakość życia pacjentów. Ujawnia się zazwyczaj między 25. a 55. rokiem życia, głównie u kobiet, które chorują na nią nawet 4 razy częściej niż mężczyźni. Przyczyna twardziny układowej pozostaje nieznana, choć istnieje przypuszczenie, że mogą na nią wpływać czynniki hormonalne oraz genetyczne (częściej występuje u osób z rodzin obciążonych chorobami autoimmunologicznym). Poza objawem Raynauda, najbardziej charakterystyczne jest twardnienie stawów  palców, które utrzymuje się na stałym poziomie przez wiele lat, a także zanik czerwieni wargowej. Z czasem występuje osłabienie siły mięśniowej, przykurcze stawów oraz zmiany w narządach wewnętrznych, które pojawiają się w późniejszych stadiach choroby, nawet po kilku lub kilkunastu latach. U ok. 30% pacjentów z twardziną układową rozwija się śródmiąższowa choroba płuc. Dochodzi wówczas do zmian włóknieniowych w płucach, które pacjenci odczuwają jako pogłębiające się zmęczenie, duszność i ogólny spadek kondycji.

 

ZDROWIE PSYCHICZNE MA ZNACZENIE

Mimo, że zarówno twardzina układowa, jak i śródmiąższowa choroba płuc są nieuleczalne, ich szybkie rozpoznanie pozwala spowolnić rozwój chorób, a nawet je okresowo zatrzymać. Jedną ze składowych szybkiego rozpoznania jest niewątpliwie świadomość pacjentów, dlatego rok do roku Kampania Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia wraz ze Stowarzyszeniem 3majmy się Razem, w ramach aktywności organizowanych na obchody Światowego Dnia Twardziny, stawiają na edukację. W tym roku, poza komunikacją na kanałach społecznościowych kampanii oraz stowarzyszenia, odbędzie się również webinar z psychologiem – prof. dr hab. n. med. Ewą Mojs. Celem spotkania jest uświadomienie pacjentom, jak ważne i potrzebne jest nie tylko wsparcie psychologiczne w chorobie, ale także  poradzenie sobie ze strachem, którego doświadcza wielu pacjentów, przed udaniem się do lekarza.

Ile razy słyszę historie o tym, że czułem, że coś się dzieje niedobrego, ale bałem się pójść do lekarza i usłyszeć diagnozę. Irracjonalne odsuwanie od siebie świadomości choroby, które daje nam poczucie, że nic się nie dzieje, prowadzi jedynie do rozwoju choroby i pogorszenia naszej kondycji, a tym samym zmniejsza realną szansę na skuteczne leczenie. Pierwszy krok, który należy zrobić, to opanować  strach i opór przed wizytą u lekarza i zawalczyć o swoje zdrowie, jednocześnie nie poddając się w oczekiwaniu na wizytę, bo jak wiemy kolejki są długie – mówi Violetta Zajk, prezes Stowarzyszenia 3majmy się Razem.

Webinarium odbędzie się 29 czerwca o godz. 18:00 na profilu Facebook Stowarzyszenia 3majmy się razem oraz kampanii Płuca Polski.

Swoją premierę będzie miał również Poradnik fizjoterapii oddechowej, w którym znajdzie się zestaw ćwiczeń, wspierających układ oddechowy. Ćwiczenia zostały opracowane we współpracy z fizjoterapeutką mgr Agatą Gładzką z Pracowni Rehabilitacji Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie. Ćwiczenia  dobrano w ten sposób, aby pacjenci mogli wykonywać je samodzielnie w domu, bez konieczności wsparcia specjalisty, a także by były na tyle proste i krótkie, aby nie stanowiły dużego obciążenia w codziennych obowiązkach. Każde zawarte w poradniku ćwiczenie pacjenci znajdą również na stronie internetowej Kampanii w formie materiałów video.

 

NOWE INICJATYWY DLA PACJENTÓW 

Koniec czerwca i początek lipca to również czas, kiedy planowane jest uruchomienie infolinii dla pacjentów z chorobami śródmiąższowymi płuc. Infolinia jest inicjatywą partnera Kampanii Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia – Polskiego Towarzystwa Wspierania Chorych na Włóknienie Płuc. Infolinia da możliwość uzyskania porad od specjalistów różnych dziedzin, w tym pulmonologów i reumatologów. Celem infolinii jest edukacja pacjenta oraz pomoc w procesie zarządzania swoją chorobą, ale także okazanie mu emocjonalnego wsparcia, uświadomienie, że nie jest sam i może liczyć na pomoc specjalistów. Infolinia to nasz sposób na powiedzenie pacjentom: Jesteśmy tu dla was. To nie tylko telefon do specjalistów, ale także do ludzi, którzy rozumieją przez co przechodzą pacjenci.

Mamy nadzieję, że ta infolinia stanie się dla nich miejscem, gdzie będą mogli uzyskać rzetelne informacje oraz porozmawiać o swoich obawach i trudnościach. Jesteśmy tutaj, aby pomagać i wspierać na każdym etapie choroby – podsumowuje Agnieszka Ślączko-Pilewska, Prezes Polskiego Towarzystwa Wspierania Chorych na Włóknienie Płuc.

źródło:plucapolski.pl