Medicalpress
Zapraszamy do obejrzenia webinaru dla lekarzy pt. „Wytyczne z XIX światowego kongresu menopauzy do rutynowej praktyki klinicznej” z udziałem wybitnych ekspertów.

Program webinaru Wytyczne z XIX Światowego Kongresu Menopauzy do rutynowej praktyki klinicznej”

Prelegenci:

Dr n.med. Małgorzata Bińkowska
Ginekolog, endokrynolog, zastępca Kierownika I Kliniki Ginekologii i Położnictwa CMKP oraz ordynator Oddziału Patologii Ciąży w Szpitalu im. Orłowskiego w Warszawie. Członkini Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, Polskiego Towarzystwa Menopauzy i Andropauzy (wiceprezeska), Endocrine Society oraz International Menopause Society.
 
Prof. dr hab. N. med. i n. o zdr. Adam Wichniak
Psychiatra, kierownik III Kliniki Psychiatrycznej oraz Ośrodka Medycyny Snu Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.
 
Lek. Małgorzata Meluch
Onkolog kliniczny, Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie.
 
Dr n. med. Ewa Wojciechowska
Kardiolog, Klinika Kardiologii, Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie, ESC HFA Young Ambassador 2025–2026.
 
Dr n. med. Maria Rell – Bakalarska
Reumatolog, Dyrektor Naukowy Interdyscyplinarnej Akademii Medycyny Praktycznej.
Cukrzyca, będąca chorobą przewlekłą i nieuleczalną, powoduje wiele powikłań, z których jednym z najpoważniejszych jest neuropatia cukrzycowa. To schorzenie, często związane z niedoborami witamin z grupy B, dotyka miliony osób, prowadząc do bolesnych i wyniszczających objawów. W niniejszym artykule przyjrzymy się, jak te dwa zagadnienia się przenikają i jakie są najnowsze strategie terapeutyczne.
Jak podaje Ministerstwo Zdrowia, w Polsce w 2017 r. liczba chorych na cukrzyce wynosiła ponad 2,7 mln osób. Według danych GUS w 2022 r., czyli 5 lat później, zarejestrowano już 3,1 mln pacjentów. Szacuje się, że w 2030 r. będzie w Polsce 4,2 mln chorych.[i] Cukrzyca typu 2 stanowi około 90 proc. wszystkich przypadków cukrzycy. W listopadzie obchodziliśmy Światowy Miesiąc Świadomości Cukrzycy, ustanowiony w 1991 roku przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną (International Diabetes Federation – IDF) oraz Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization – WHO) w odpowiedzi na rosnące obawy związane z nasilającym się występowaniem przypadków cukrzycy na całym świecie.

Neuropatia cukrzycowa: przyczyny i objawy
Neuropatia cukrzycowa rozwija się na skutek długotrwale podwyższonego poziomu glukozy we krwi, co prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych i włókien nerwowych. Objawy mogą obejmować drętwienie, mrowienie i uczucie kłucia w dłoniach lub stopach, co może utrudniać codzienne funkcjonowanie, nawet gdy mowa o tak prozaicznych czynnościach jak chodzenie, trzymanie przedmiotów czy spanie. Według badania nt. świadomości neuropatii przeprowadzonego w kwietniu 2024 r. przez Agencję Badań Rynku i Opinii SW Research 60 proc. ankietowanych jest zdania, że chorujący mogą doświadczać również trudności emocjonalnych.[ii]
Rozpoznanie neuropatii nie zawsze jest łatwe, ponieważ pacjenci mogą postrzegać objawy jako subiektywne odczucia lub wiązać ich występowanie z innymi chorobami. Niestety nawet 50 proc. chorych na cukrzycę może nawet nie zauważać objawów neuropatii.[iii]
„W przypadku podejrzenia neuropatii cukrzycowej, kluczowym krokiem jest konsultacja z lekarzem pierwszego kontaktu, który może skierować pacjenta do diabetologa lub neurologa. Diabetolog zarządza cukrzycą i jej powikłaniami, podczas gdy neurolog specjalizuje się w zaburzeniach układu nerwowego. Leczenie neuropatii obejmuje kontrolę poziomu cukru we krwi, leki przeciwbólowe, fizjoterapię i suplementację witamin z grupy B, które wspierają zdrowie nerwów. Samodiagnoza i samodzielne leczenie nie są zalecane, ponieważ profesjonalna ocena i indywidualnie dobrany plan leczenia są kluczowe dla skutecznego zarządzania chorobą” – mówi dr n. med. Przemysław Witek, diabetolog.

Witaminy z grupy B a neuropatia
Witaminy z grupy B, w tym B1 (tiamina), B6 (pirydoksyna) i B12 (kobalamina), są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Tiamina bierze udział w metabolizmie węglowodanów i produkcji energii, pirydoksyna jest kluczowa dla syntezy neuroprzekaźników, a kobalamina jest niezbędna dla produkcji mieliny, która otacza i chroni włókna nerwowe.
Według statystyk w Polsce na niedobory witamin z grupy B narażona jest co 5. osoba.[iv] Niedobory tych witamin mogą prowadzić do pogłębienia objawów neuropatii cukrzycowej. Na przykład, niedobór witaminy B12, często spotykany u pacjentów stosujących metforminę, może spowodować degenerację nerwów i pogorszenia funkcji poznawczych[v].

Wpływ niedoborów witaminy B na neuropatię cukrzycową
Badania wskazują, że uzupełnianie witamin z grupy B może przynieść korzyści w leczeniu neuropatii cukrzycowej. W szczególności, leczenie niedoboru witaminy B12 może poprawić regenerację nerwów[vi]. Natomiast brak wystarczającej ilości witaminy B1 w organizmie może prowadzić do nagromadzenia się szkodliwych substancji, które są związane z uszkodzeniem nerwów u osób z cukrzycą. Poziom witaminy B1 u chorych na cukrzycę typu I może być nawet o 76 proc. niższy w stosunku do normy, a u borykających się z cukrzycą typu II – o 75 proc.[vii]
Kompleksowe podejście do leczenia
Neuropatia cukrzycowa oraz niedobory witamin z grupy B są ze sobą ściśle powiązane, a ich interakcja ma istotny wpływ na przebieg choroby. Współczesne podejście do leczenia opiera się na zrozumieniu tych zależności i wdrożeniu strategii, które uwzględniają zarówno leczenie niedoborów witamin, jak i innowacyjne metody terapeutyczne. Jeśli pacjent zauważy u siebie niepokojące objawy, warto niezwłocznie skonsultować je z lekarzem pierwszego kontaktu.

„W gabinecie lekarza rodzinnego, oceniając pacjenta z cukrzycą pod kątem neuropatii, korzystamy z szeregu standardowych badań diagnostycznych, które są nieocenione w codziennej praktyce. Badanie odruchów ścięgnistych pozwala na ocenę funkcji nerwów obwodowych, co jest kluczowe w identyfikacji wczesnych objawów neuropatii. Test czucia wibracji, zazwyczaj wykonywany przy użyciu kamertonu, umożliwia wykrycie subtelnych zmian w percepcji wibracji, które mogą być jednym z pierwszych sygnałów uszkodzenia nerwów. Dodatkowo, test monofilamentowy ocenia czucie dotyku, co jest szczególnie istotne w zapobieganiu powikłaniom, takim jak owrzodzenia stóp. Te badania nie tylko pozwalają na wczesne wykrycie zmian neurologicznych, ale również na wdrożenie odpowiednich działań profilaktycznych i terapeutycznych. Dzięki nim możemy dostosować plan leczenia, co ma kluczowe znaczenie dla poprawy jakości życia pacjentów z cukrzycą oraz zmniejszenia ryzyka poważnych komplikacji, takich jak zespół stopy cukrzycowej” – mówi dr n med. Ireneusz Szymczyk, specjalista medycyny rodzinnej.

Zainteresowanych poszerzeniem swojej wiedzy na temat neuropatii cukrzycowej oraz związanych z nią niedoborów witamin z grupy B zachęcamy do obejrzenia webinaru Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków pt. „Objawy niedoboru witamin z grupy B a neuropatia cukrzycowa – co powinien wiedzieć każdy diabetyk?” z udziałem lekarzy – dr n. med. Przemysława Witka, specjalisty diabetologa, oraz dr n. med. Ireneusza Szymczyka, specjalisty medycyny rodzinnej. Z materiału można dowiedzieć się o kluczowej roli wczesnego zdiagnozowania neuropatii, jak rozpoznać jej objawy oraz kto powinien szczególnie zwracać uwagę na sygnały ostrzegawcze i dlaczego.
 
[i] https://mojacukrzyca.pl/ministerstwo-zdrowia-w-2030-r-bedzie-w-polsce-42-mln-chorych-na-cukrzyce/
[ii] Badanie dot. świadomości wystąpienia neuropatii, przeprowadzone przez SW Research na grupie 427 Polaków w wieku powyżej 40. roku życia, kwiecień 2024.
[iii] Andrew J.M. Boulton, et al. Diabetes Care, 2005; 28 (4): 956–962
[iv] Badanie na reprezentatywnej próbie całej polskiej populacji w wieku 20-74 lata w latach 2003-2005 wykazało, że zalecanego poziomu spożycia nie osiągnięto w 26% dla witaminy B6 i 42% dla witaminy B12 (Waśkiewicz i in. 2010).
[v] Gumprecht J, Długaszek M, Niemczyk A et al. Is it necessary to be afraid of vitamin B12 deficiency during metformin treatment? Clin Diabetol 2016; 5, 6: 195–198. DOI: 10.5603/DK.2016.0033
[vi] https://kopalniawiedzy.pl/cukrzyca-witamina-B1-tiamina-niedobor-transkelotaza-enzym-Paul-Thornalley-THTR-1-RFC-1,3141
[vi] Alvarez, M., Sierra, O.R., Saavedra, G. i Moreno, S. (2019). Vitamin B12 deficiency and diabetic neuropathy in patients taking metformin: a cross-sectional study. Endocrine Connections, 8(10), 1324-9.
[vii] https://kopalniawiedzy.pl/cukrzyca-witamina-B1-tiamina-niedobor-transkelotaza-enzym-Paul-Thornalley-THTR-1-RFC-1,3141
źródło: neurobion advance
Polski Towarzystwo Lipidologiczne zaprasza na pierwsze spotkanie cyklu webinarów regionalnych pt. „Praktyczne zastosowanie Wytycznych PTL” 7 czerwca 2022 r., podczas którego zaprezentowane zostaną przypadki kliniczne z codziennej praktyki lekarskiej w Bydgoszczy. Webinar przeznaczony jest wyłącznie dla osób uprawnionych do wystawiania recept.
Już 7 czerwca o godzinie 18:30 omówione zostaną przypadki pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których wdrożono terapię wysokimi dawkami statyn. W szczególności skupimy się na omówieniu wytycznych, skuteczności czy bezpieczeństwa prowadzonej terapii.

W ostatniej części spotkania nasi eksperci odpowiedzą na Państwa pytania oraz podejmą dyskusję na temat omawianych przypadków oraz postępowania.

Aby uczestniczyć w webinarze należy zalogować się w portalu ptlipid.pl a następnie przejść na stronę: https://ptlipid.pl/praktyczne-zastosowanie-wytycznych-ptl/live/

źródło: PTL

Polski Towarzystwo Lipidologiczne zaprasza na pierwsze spotkanie cyklu webinarów regionalnych pt. „Praktyczne zastosowanie Wytycznych PTL” 7 czerwca 2022 r., podczas którego zaprezentowane zostaną przypadki kliniczne z codziennej praktyki lekarskiej w Bydgoszczy. Webinar przeznaczony jest wyłącznie dla osób uprawnionych do wystawiania recept.
Już 7 czerwca o godzinie 18:30 omówione zostaną przypadki pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których wdrożono terapię wysokimi dawkami statyn. W szczególności skupimy się na omówieniu wytycznych, skuteczności czy bezpieczeństwa prowadzonej terapii.

W ostatniej części spotkania nasi eksperci odpowiedzą na Państwa pytania oraz podejmą dyskusję na temat omawianych przypadków oraz postępowania.

Aby uczestniczyć w webinarze należy zalogować się w portalu ptlipid.pl a następnie przejść na stronę: https://ptlipid.pl/praktyczne-zastosowanie-wytycznych-ptl/live/

źródło: PTL

Rak płuca jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym. Pacjenci dowiadujący się o diagnozie, często nie posiadają kluczowej wiedzy z zakresu możliwości terapeutycznych raka płuca. Z tego względu 14 kwietnia 2022 r. odbędzie się kolejny z cyklu bezpłatny webinar dla osób chorujących na raka płuca i ich bliskich, organizowany w ramach kampanii „Hamuj Raka! Daj szansę płucom!” przez Polskie Amazonki Ruch Społeczny. Gościem specjalnym będzie wybitny specjalista prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski – konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej, Kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.
Nasze bezpłatne webinary to idealna okazja na dostarczenie niezbędnej wiedzy pacjentom chorującym na raka płuca, jak i ich bliskim. Leczenie raka płuca należy do największych wyzwań, dlatego wierzymy, że nasza inicjatywa pozwoli szerzyć wiedzę na temat leczenia raka, jednocześnie wzmacniając odporność psychiczną oraz rozwijając umiejętności radzenia sobie ze stresem. Warto zaznaczyć, że pacjenci posiadający odpowiednią wiedzę, to pacjenci świadomi możliwości dotyczących nowych, innowacyjnych terapii zwiększających nie tylko czas przeżycia, ale i także prawdopodobieństwo wyleczenia nowotworu – mówi Elżbieta Kozik, Prezes Stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny.
 
Rak płuca (ang. lung cancer) to nowotwór złośliwy oskrzeli (dróg oddechowych) lub pęcherzyków płucnych. Wykrywany najczęściej w zaawansowanym stadium i kojarzony z chorobą palaczy. Pomimo, że 85% przypadków zachorowania na raka płuca jest związane z długoletnim paleniem papierosów, każdego roku tysiące niepalących osób słyszy diagnozę tej choroby. Wskaźnik przeżycia u chorych na raka płuca jest niższy w porównaniu do innych najczęściej występujących nowotworów złośliwych w Polsce, tj. raka piersi, raka gruczołu krokowego i raka jelita grubego. Ważną informacją dla pacjentów, jest fakt, że rozwój nauki, w tym zwłaszcza badania molekularne i genetyczne raka płuca ujawniły, że jest on wysoce zróżnicowaną chorobą i że należy mówić o wielu, a nie o jednym schorzeniu. Ten fakt stosunkowo niedawno radykalnie zmienił perspektywy dla części pacjentów, otwierając przed nimi szansę na dobór leczenia spersonalizowanego, dostosowanego do cech choroby, a tym samym na znacznie dłuższe i dobrej jakości życie z chorobą. Warto więc wiedzieć  o raku płuca jak najwięcej!

Podczas 2-godzinnego spotkania (18:00-20:00) poruszone zostaną kwestie związane z optymalnym leczeniem pacjentów z rakiem płuca, wyzwaniami, a także z kluczowymi informacjami dotyczącymi choroby. W pierwszej połowie webinaru prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski, odpowie na najbardziej nurtujące pacjentów i ich bliskich pytania. Pytania będzie można zadawać bezpośrednio na spotkaniu lub przesyłając je wcześniej na adres: biuro@ruchspoleczny.org.pl.

To bezpośrednia możliwość, żeby uzupełnić swoją wiedzę i rozwiać trapiące wątpliwości, korzystając z bogatego doświadczenia ekspertów. – Brak wiedzy wpływa na postrzeganie raka płuca jako choroby będącej wyrokiem dla pacjentów. Obecne coraz częściej mówi się o raku płuca jako o chorobie przewlekłej. Co więcej jest realna szansa na radykalne wyleczenie tego nowotworu pod warunkiem, że jest wcześnie wykryty i odpowiednio leczony. W leczeniu raka płuca, na przestrzeni ostatnich lat dokonał się ogromny przełom. Dzięki wykonywaniu diagnostyki molekularnej już na wczesnym etapie zaawansowania choroby, stosowaniu nowych, innowacyjnych terapii, realnie zwiększamy szansę na wyleczenie pacjentów, jednocześnie dając im możliwość na normalne życie, bez choroby. Dlatego też serdecznie zachęcamy do przesyłania pytań do naszych ekspertów, którzy bazując na własnych doświadczeniach jak i ogromnej wiedzy wytłumaczą zagadnienia dotyczące raka płucatłumaczy Elżbieta Kozik, Prezes Stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny.

 
Dodatkowo w drugiej połowie webinaru uczestnicy spotkania będą mogli skorzystać ze wsparcia psychologicznego z zakresu akceptacji choroby, zapewnionego przez Elżbietę Majewską, coacha kryzysowego oraz Magdalenę Knefel, trenerkę mindfulness – Polskie Amazonki Ruch Społeczny. – Akceptacja jest gotowością zobaczenia i przyjęcia spraw takimi, jakimi są, niezależnie czy to stan naszego zdrowia, relacji czy emocji. Jest punktem wyjścia i kluczem do dalszego zdrowienia, a dla wielu z nas także wyzwaniem. Podczas spotkania zastanowimy się nad tym, czym w praktyce jest, a czym nie jest akceptacja. Porozmawiamy o tym, jak możemy uczyć się akceptować sprawy, które są dla nas trudne, po to by zyskać siłę i energię do działania, tam gdzie jest to możliwe tłumaczy Elżbieta Majewska, członek Zarządu Stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny.
 
Osoby zainteresowane uczestnictwem w webinarze, mogą rejestrować się pod linkami:
  1. https://rakpluc-leczenie.getresponsepages.com/
  2. https://webinar.getresponse.com/GCCSG/o-leczeniu-raka-pluca-i-znaczeniu-akceptacji-choroby/
 
źródło: komunikat
Rak płuca jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym. Pacjenci dowiadujący się o diagnozie, często nie posiadają kluczowej wiedzy z zakresu możliwości terapeutycznych raka płuca. Z tego względu 14 kwietnia 2022 r. odbędzie się kolejny z cyklu bezpłatny webinar dla osób chorujących na raka płuca i ich bliskich, organizowany w ramach kampanii „Hamuj Raka! Daj szansę płucom!” przez Polskie Amazonki Ruch Społeczny. Gościem specjalnym będzie wybitny specjalista prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski – konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej, Kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.
Nasze bezpłatne webinary to idealna okazja na dostarczenie niezbędnej wiedzy pacjentom chorującym na raka płuca, jak i ich bliskim. Leczenie raka płuca należy do największych wyzwań, dlatego wierzymy, że nasza inicjatywa pozwoli szerzyć wiedzę na temat leczenia raka, jednocześnie wzmacniając odporność psychiczną oraz rozwijając umiejętności radzenia sobie ze stresem. Warto zaznaczyć, że pacjenci posiadający odpowiednią wiedzę, to pacjenci świadomi możliwości dotyczących nowych, innowacyjnych terapii zwiększających nie tylko czas przeżycia, ale i także prawdopodobieństwo wyleczenia nowotworu – mówi Elżbieta Kozik, Prezes Stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny.
 
Rak płuca (ang. lung cancer) to nowotwór złośliwy oskrzeli (dróg oddechowych) lub pęcherzyków płucnych. Wykrywany najczęściej w zaawansowanym stadium i kojarzony z chorobą palaczy. Pomimo, że 85% przypadków zachorowania na raka płuca jest związane z długoletnim paleniem papierosów, każdego roku tysiące niepalących osób słyszy diagnozę tej choroby. Wskaźnik przeżycia u chorych na raka płuca jest niższy w porównaniu do innych najczęściej występujących nowotworów złośliwych w Polsce, tj. raka piersi, raka gruczołu krokowego i raka jelita grubego. Ważną informacją dla pacjentów, jest fakt, że rozwój nauki, w tym zwłaszcza badania molekularne i genetyczne raka płuca ujawniły, że jest on wysoce zróżnicowaną chorobą i że należy mówić o wielu, a nie o jednym schorzeniu. Ten fakt stosunkowo niedawno radykalnie zmienił perspektywy dla części pacjentów, otwierając przed nimi szansę na dobór leczenia spersonalizowanego, dostosowanego do cech choroby, a tym samym na znacznie dłuższe i dobrej jakości życie z chorobą. Warto więc wiedzieć  o raku płuca jak najwięcej!

Podczas 2-godzinnego spotkania (18:00-20:00) poruszone zostaną kwestie związane z optymalnym leczeniem pacjentów z rakiem płuca, wyzwaniami, a także z kluczowymi informacjami dotyczącymi choroby. W pierwszej połowie webinaru prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski, odpowie na najbardziej nurtujące pacjentów i ich bliskich pytania. Pytania będzie można zadawać bezpośrednio na spotkaniu lub przesyłając je wcześniej na adres: biuro@ruchspoleczny.org.pl.

To bezpośrednia możliwość, żeby uzupełnić swoją wiedzę i rozwiać trapiące wątpliwości, korzystając z bogatego doświadczenia ekspertów. – Brak wiedzy wpływa na postrzeganie raka płuca jako choroby będącej wyrokiem dla pacjentów. Obecne coraz częściej mówi się o raku płuca jako o chorobie przewlekłej. Co więcej jest realna szansa na radykalne wyleczenie tego nowotworu pod warunkiem, że jest wcześnie wykryty i odpowiednio leczony. W leczeniu raka płuca, na przestrzeni ostatnich lat dokonał się ogromny przełom. Dzięki wykonywaniu diagnostyki molekularnej już na wczesnym etapie zaawansowania choroby, stosowaniu nowych, innowacyjnych terapii, realnie zwiększamy szansę na wyleczenie pacjentów, jednocześnie dając im możliwość na normalne życie, bez choroby. Dlatego też serdecznie zachęcamy do przesyłania pytań do naszych ekspertów, którzy bazując na własnych doświadczeniach jak i ogromnej wiedzy wytłumaczą zagadnienia dotyczące raka płucatłumaczy Elżbieta Kozik, Prezes Stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny.

 
Dodatkowo w drugiej połowie webinaru uczestnicy spotkania będą mogli skorzystać ze wsparcia psychologicznego z zakresu akceptacji choroby, zapewnionego przez Elżbietę Majewską, coacha kryzysowego oraz Magdalenę Knefel, trenerkę mindfulness – Polskie Amazonki Ruch Społeczny. – Akceptacja jest gotowością zobaczenia i przyjęcia spraw takimi, jakimi są, niezależnie czy to stan naszego zdrowia, relacji czy emocji. Jest punktem wyjścia i kluczem do dalszego zdrowienia, a dla wielu z nas także wyzwaniem. Podczas spotkania zastanowimy się nad tym, czym w praktyce jest, a czym nie jest akceptacja. Porozmawiamy o tym, jak możemy uczyć się akceptować sprawy, które są dla nas trudne, po to by zyskać siłę i energię do działania, tam gdzie jest to możliwe tłumaczy Elżbieta Majewska, członek Zarządu Stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny.
 
Osoby zainteresowane uczestnictwem w webinarze, mogą rejestrować się pod linkami:
  1. https://rakpluc-leczenie.getresponsepages.com/
  2. https://webinar.getresponse.com/GCCSG/o-leczeniu-raka-pluca-i-znaczeniu-akceptacji-choroby/
 
źródło: komunikat