Technologie Medyczne – Medicalpress

Czy pozytywna decyzja refundacyjna zawsze będzie oznaczała rzeczywisty dostęp pacjenta do leczenia? Pracodawcy RP zgłaszają zastrzeżenia do rządowego projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej, który został skierowany do pierwszego czytania w sejmowej Komisji Zdrowia. Organizacja ostrzega, że proponowane katalogi równoważnych technologii terapeutycznych oraz obowiązkowe mechanizmy ograniczania wydatków mogą osłabić autonomię lekarzy i utrudnić indywidualny dobór terapii. Apeluje również o ponowną analizę przepisów, które jej zdaniem nie zostały poddane wystarczającym konsultacjom.

Rządowy projekt nowelizacji ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (druk sejmowy nr 3281) został skierowany do pierwszego czytania w Sejmowej Komisji Zdrowia. W związku z rozpoczęciem prac parlamentarnych swoje stanowisko przedstawiła organizacja Pracodawcy RP, która zgłasza zastrzeżenia do części proponowanych zmian.

Ustawa refundacyjna należy do najważniejszych aktów prawnych kształtujących politykę lekową państwa. Jej zapisy wpływają nie tylko na dostęp pacjentów do terapii, ale również na decyzje podejmowane przez lekarzy oraz warunki funkcjonowania przedsiębiorców na rynku farmaceutycznym.

Zdaniem Pracodawców RP tak istotne zmiany powinny być poprzedzone pogłębioną analizą skutków prawnych, klinicznych, ekonomicznych i organizacyjnych. Tymczasem procedowany projekt zawiera rozwiązania, które nie były wcześniej przedmiotem konsultacji publicznych.

Pracodawcy wskazują przede wszystkim na dwa obszary:

wprowadzenie katalogów równoważnych technologii terapeutycznych (art. 16a ust. 9 i 10 ustawy refundacyjnej);
obowiązkowe mechanizmy ograniczania wydatków w ramach instrumentów dzielenia ryzyka (art. 11 ustawy refundacyjnej).

W ocenie Pracodawców RP przepisy te mogą zasadniczo zmienić funkcjonowanie systemu refundacji, wpływając zarówno na dostępność terapii, jak i warunki konkurencji między przedsiębiorcami. Zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim tego, że nowe rozwiązania mogą zostać wprowadzone bez odpowiedniego udziału zainteresowanych podmiotów w procesie legislacyjnym i bez kompleksowej oceny ich skutków.

Refundacja nie będzie oznaczała rzeczywistego dostępu do leku?

Jednym z najważniejszych argumentów jest ryzyko, że pozytywna decyzja refundacyjna nie będzie już gwarantowała pacjentowi rzeczywistej możliwości skorzystania z danej terapii. Zastosowanie leku w praktyce może zostać uzależnione od dodatkowych ograniczeń administracyjnych, katalogów równoważnych technologii terapeutycznych lub mechanizmów finansowych, których głównym celem będzie ograniczanie wydatków płatnika publicznego. W konsekwencji o wyborze możliwej do zastosowania terapii w coraz większym stopniu mogą decydować kryteria administracyjne i ekonomiczne, a nie indywidualne potrzeby zdrowotne pacjenta.

Odrębną kwestią jest autonomia lekarzy. Wybór metody leczenia, w tym konkretnego produktu leczniczego, powinien należeć do lekarza i wynikać z aktualnej wiedzy medycznej, oceny stanu klinicznego pacjenta, wskazań i przeciwwskazań oraz przewidywanych korzyści i ryzyka terapii.

– Wiedza medyczna oraz wynikająca z niej ocena kliniczna stanowią podstawę podejmowania racjonalnych i odpowiedzialnych decyzji terapeutycznych, których nie mogą zastąpić ani przepisy prawa, ani decyzje administracyjne, ani mechanizmy finansowe służące realizacji celów budżetowych – podkreślają Pracodawcy RP.

Mechanizmy finansowania świadczeń ze środków publicznych mogą określać warunki refundacji, ale nie powinny prowadzić do faktycznego ograniczania lekarzowi możliwości wyboru terapii najlepiej odpowiadającej potrzebom konkretnego pacjenta.

Szczególne zastrzeżenia dotyczą utożsamiania administracyjnego uznania technologii za równoważne z ich zamiennością w każdym przypadku klinicznym. Zdaniem Pracodawców RP zasadność zastosowania konkretnego leku musi być oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem sytuacji zdrowotnej pacjenta.

Proponowane rozwiązania mogą osłabić indywidualizację leczenia i prowadzić do podporządkowania decyzji terapeutycznych kryteriom refundacyjnym oraz ekonomicznym. W takim scenariuszu formalne objęcie leku refundacją mogłoby nie przekładać się na rzeczywistą możliwość jego zastosowania.

Pracodawcy RP apelują o usunięcie z projektu przepisów, które – w ich ocenie – mogą ograniczyć dostęp pacjentów do leczenia mimo pozytywnej decyzji refundacyjnej. Organizacja deklaruje jednocześnie gotowość do dialogu i udziału w dalszych pracach nad nowelizacją ustawy.

Źródło: Pracodawcy RP

Dwa dni gorących dyskusji, spotkań, warsztatów i prezentacji najciekawszych wdrożeń – tak zapowiadają się Dolnośląskie Dni Innowacji w Zdrowiu organizowane 24–25 listopada 2026 roku przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu (UMW) i Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego (UMWD).

Program połączy konferencję „MedTech czy TechMed. Driven by AI” oraz Dolnośląskie Forum Innowacji. Dwudniowe wydarzenie na Wydziale Farmaceutycznym UMW będzie okazją do rozmowy o tym, jak przekładać osiągnięcia nauki i technologii na konkretne korzyści dla pacjentów, lekarzy i przedsiębiorców.

Czy lekarską intuicję można opisać danymi?

Technologia pokochała medycynę już dawno. Medycyna powoli to uczucie odwzajemnia. To połączenie działa idealnie, gdy obie strony uważnie wsłuchują się w swoje potrzeby i mają świadomość ograniczeń. O tym od trzech lat rozmawiają uczestnicy konferencji „MedTech czy TechMed. Driven by AI” organizowanej przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu. W tym roku, 24 listopada, naukowcy, przedstawiciele szpitali i biznesu spróbują wspólnie ustalić, gdzie przebiega granica cyfryzacji medycyny.

– Największym sukcesem AI nie będzie to, że odpowie za lekarza. Będzie nim to, że lekarz dzięki niej podejmie lepszą decyzję i nadal będzie potrafił ją uzasadnić – podkreśla dr Kamila Ludwikowska.

Prodziekan ds. rozwoju i innowacji Wydziału Lekarskiego UMW oraz zastępca dyrektora ds. lecznictwa Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu od kilku lat z powodzeniem wdraża innowacje, w tym wielokrotnie nagradzaną aplikację Kid AID.

– Potrafię sobie wyobrazić coraz więcej obszarów i zastosowań AI w medycynie. Sama dążę do zdigitalizowania intuicji lekarskiej i zobiektywizowania oceny najmłodszych pacjentów pediatrycznych. Pytaniem zatem przestaje być to, czy doświadczenie kliniczne, intuicję, a nawet zaufanie da się przełożyć na dane – dodaje dr Ludwikowska.

Dyskusja o granicach cyfryzacji dotyczy więc nie tylko tego, co potrafi algorytm, lecz także tego, jak jego obecność zmienia myślenie lekarza i relację z pacjentem.

– To temat znacznie głębszy niż pytanie o to, które zadania lekarza można powierzyć technologii. Granice cyfryzacji zaczynają się już na poziomie naszej wiedzy o człowieku, która mimo ogromnego postępu nauk medycznych pozostaje niepełna. Stawiają pytania o możliwości pomiaru procesów biologicznych i zdolności do odwzorowania rzeczywistego kontaktu z pacjentem w postaci danych – podkreśla dr Agnieszka Siennicka, prodziekan ds. rozwoju Wydziału Nauk o Zdrowiu UMW, dodając, że nawet najbardziej zaawansowany system może analizować wyłącznie pewną zaimplementowaną w postaci danych reprezentację rzeczywistości klinicznej, a nie jej całość. – Szczególnie interesuje mnie to, co tracimy podczas tego odwzorowania: informacje wynikające z bezpośredniej obserwacji, doświadczenia klinicznego lekarza, jego intuicji czy wzajemnych zależności, których nie potrafimy jeszcze opisać. Dojrzeliśmy do dyskusji nie tylko o tym, jak daleko możemy posunąć cyfryzację medycyny, lecz również do zadania pytania, czy zawsze potrafimy rozpoznać granice własnych modeli i konsekwencje ich przekraczania.

Świadomość konsekwencji korzystania ze sztucznej inteligencji w środowisku medycznym to jeden z kluczowych elementów spotkania. Program obejmie kwestie odpowiedzialności zawodowej związanej z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych i systemów opartych na AI, a także kierunki zmian regulacyjnych niezbędnych dla bezpiecznego wdrażania innowacji w ochronie zdrowia. Organizatorzy poza dyskusją o prawnych aspektach AI w medycynie zaplanowali także warsztaty, które pozwolą na określenie potrzeb praktyków w obszarze sztucznej inteligencji jako narzędzia wspierającego pracę kliniczną. Chcą mieć pewność, że przygotowując wytyczne, odpowiadają na potrzeby i oczekiwania środowiska, dla którego są one tworzone.

Nauka z realnym zastosowaniem w praktyce

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu od kilku lat konsekwentnie rozwija obszar innowacji. Kluczowym elementem tych działań jest praktyczne zastosowanie wypracowanych rozwiązań.

– Czasami pomysł wychodzi od naukowców, czasem z pomysłem przychodzi biznes. Przy dobrej współpracy i umiejętności zrozumienia wzajemnych potrzeb wypracowujemy rozwiązania, które realnie odpowiadają na potrzeby systemu, zmieniają go na lepsze. Mamy coraz więcej takich przykładów ze sztandarową, wielokrotnie nagradzaną aplikacją Kid AID wdrożoną we współpracy z Animativ Health – opowiada dyrektor Centrum Transferu Technologii UMW Jakub Sojka.

Pierwszy dzień będzie również okazją do prezentacji międzynarodowych startupów z sektora medtech. Podczas sesji pitchingowej młode firmy przedstawią swoje rozwiązania przedstawicielom funduszy kapitałowych, szukając możliwości rozwoju i pozyskania partnerów.

– Opowiemy też o możliwościach, które stwarza biznesowi powstające we Wrocławiu europejskie centrum doskonałości w obszarze niewydolności serca. Myślę o finansowanym z prestiżowego grantu Teaming for Excellence projekcie RAPTOR HF, który Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu koordynuje, współpracując z Uniwersytetem Oksfordzkim i berlińskim Charité. Jednym z kluczowych założeń wniosku jest komercjalizacja, to poważna oferta dla biznesu – wyjaśnia dyr. Sojka.

Wydarzenie wpisuje się także w działania samorządu województwa na rzecz rozwoju siedmiu regionalnych inteligentnych specjalizacji, wśród których znajduje się „Chemia i medycyna”.

– Rozwój innowacji wymaga współpracy nauki, biznesu i administracji publicznej. Musimy nie tylko tworzyć nowe rozwiązania, ale także szukać odpowiedzi na wyzwania, z którymi mierzymy się każdego dnia. Dolny Śląsk ma silne zaplecze naukowe, przedsiębiorców i ludzi, którzy potrafią przekuwać pomysły w konkretne działania. Chcemy ten potencjał rozwijać i tworzyć warunki, w których innowacje będą wspierać gospodarkę oraz poprawiać jakość życia mieszkańców – podkreśla Michał Rado, wicemarszałek województwa dolnośląskiego.

Od danych do globalnego wpływu

25 listopada odbędzie się kolejna edycja Dolnośląskiego Forum Innowacji, w tym roku pod hasłem „Od danych do globalnego wpływu”. Swoje projekty zaprezentują zespoły badawcze Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu oraz studenci pracujący nad nowymi rozwiązaniami dla branży medycznej. Forum ma pomóc w nawiązywaniu kontaktów między twórcami innowacji a podmiotami, które mogą wesprzeć ich rozwój i wdrożenie.

– Dolnośląska gospodarka potrzebuje innowacji, ale równie ważne jest to, by nowe rozwiązania rzeczywiście trafiały do praktyki. Chcemy połączyć liderów biznesu, naukowców i przedstawicieli samorządu, aby ułatwić współpracę i przyspieszyć wdrażanie technologii. Takie spotkania pomagają budować relacje, z których mogą powstać konkretne projekty – mówi Bartłomiej Kubicz, dyrektor Departamentu Gospodarki i Promocji UMWD.

Uczestnicy porozmawiają o przygotowaniu polskich szpitali do kolejnej generacji cyfrowej transformacji. Wśród tematów znajdą się wykorzystanie sztucznej inteligencji, danych zdrowotnych i interoperacyjności systemów do poprawy jakości leczenia, wzmacniania bezpieczeństwa zdrowotnego państwa i budowania zaufania społecznego. Dyskusja obejmie również warunki, które pozwolą innowacyjnym rozwiązaniom medycznym wyjść poza etap badań i projektów, trafić do pacjentów, przyciągać inwestorów i zdobywać rynki międzynarodowe. Ważnym elementem rozmowy będą także strategiczne inwestycje regionu, w tym budowa Dolnośląskiego Centrum Onkologii.

Dolnośląskie Dni Innowacji w Zdrowiu mają stworzyć przestrzeń do współpracy między środowiskiem medycznym, naukowcami, przedsiębiorcami i administracją publiczną. Szczególna uwaga zostanie poświęcona odpowiedzialnemu wykorzystaniu sztucznej inteligencji, bezpieczeństwu danych medycznych oraz wdrażaniu rozwiązań wspierających decyzje kliniczne. Uczestnicy poznają także projekty rozwijane przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, w tym aplikację Kid AID oraz międzynarodowy projekt RAPTOR HF dotyczący niewydolności serca. Wydarzenie odbędzie się na Wydziale Farmaceutycznym UMW przy ul. Borowskiej 211 we Wrocławiu.

Zapisy na wydarzenie Dolnośląskie Dni Innowacji w Zdrowiu, 24–25 listopada 2026 roku, Wydział Farmaceutyczny UMW, ul. Borowska 211 we Wrocławiu.

Zapisy na warsztat „Kapitał czeka, ale najpierw formalności: warsztat SLK Partners dla startupów” – liczba miejsc ograniczona.

Zapisy na warsztat „Nie zgub dziecka w sieci” – liczba miejsc ograniczona.

Zapisy na warsztat konsultacyjny „Nie zgub dziecka w sieci” – liczba miejsc ograniczona.

Źródło: inf pras

3 grudnia 2026 roku w Warszawie odbędzie się 22. edycja konferencji MEDmeetsTECH – wydarzenia łączącego środowisko medyczne, naukowe, technologiczne i biznesowe wokół innowacji w ochronie zdrowia. Tegoroczny program skoncentruje się na praktycznych aspektach rozwoju MedTech: od cyfrowych rozwiązań zmieniających polski system ochrony zdrowia, przez komercjalizację i współpracę ze szpitalami, po sztuczną inteligencję, terapie cyfrowe i technologie odpowiadające na konkretne potrzeby pacjentów. W konferencji będzie można uczestniczyć stacjonarnie lub online.

Jak sprawić, aby innowacyjne rozwiązania medyczne nie kończyły się na etapie badań, prototypów i pilotaży, ale stawały się częścią codziennej praktyki klinicznej? Jak skutecznie współpracować z podmiotami leczniczymi, budować wiarygodność technologii i przygotowywać je do wejścia na rynek? To pytania, które znajdą się w centrum #22 edycji MEDmeetsTECH.

Konferencja od lat tworzy przestrzeń spotkania przedstawicieli różnych środowisk zaangażowanych w rozwój nowoczesnej medycyny. Jej celem jest nie tylko prezentowanie nowych technologii, lecz także wspieranie wymiany doświadczeń i budowania relacji, które mogą przełożyć się na konkretne projekty, partnerstwa i wdrożenia.

Od innowacji do standardu w ochronie zdrowia

Program konferencji otworzy sesja „Od innowacji do standardu – cyfrowe rozwiązania, które już kształtują polską ochronę zdrowia”, organizowana pod patronatem NIL IN – Sieci Lekarzy Innowatorów. Uczestnicy przyjrzą się warunkom, które pozwalają przekształcać obiecujące rozwiązania w trwałe elementy systemu ochrony zdrowia. Wśród kluczowych zagadnień znajdą się dowody skuteczności, finansowanie, regulacje, interoperacyjność oraz gotowość organizacji do zmian.

Istotnym punktem programu będzie również sesja poświęcona komercjalizacji i wdrożeniom. Jej uczestnicy poznają doświadczenia związane z wykorzystaniem danych klinicznych w badaniach naukowych, projektowaniem urządzeń medycznych w oparciu o rzeczywiste potrzeby użytkowników oraz wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań do praktyki klinicznej.

Wojciech Makara z TriNetX opowie o tym, jak wykorzystać dane z codziennej praktyki klinicznej do wzmacniania potencjału badawczego szpitali. Z kolei Radek Rejsel i Magdalena Kurowska przedstawią kulisy badań UX prowadzonych z chirurgami transplantologami na potrzeby projektu urządzenia do perfuzji nerek. Waldemar Wiśniewski i Rafał Grabowski pokażą natomiast, jak wygląda droga wdrażania innowacyjnego rozwiązania do unieruchamiania kończyn w obszarze zdominowanym przez tradycyjne metody.

Dopełnieniem tej części programu będzie debata „Jak nawiązać współpracę i przeprowadzić pilotaż w podmiocie leczniczym?”, poświęcona wyzwaniom stojącym przed startupami i firmami rozwijającymi technologie medyczne oraz placówkami, które mogą stać się ich partnerami wdrożeniowymi.

KEYNOTE #TRENDY: od sztucznej inteligencji po mikrochirurgię oka

Jednym z najważniejszych punktów konferencji będzie tradycyjna sesja KEYNOTE #TRENDY, prezentująca kierunki rozwoju branży MedTech i technologie, które mogą zmienić sposób diagnozowania oraz leczenia pacjentów.

Tadeusz Kifner przedstawi doświadczenia związane z budową platformy badawczej centrum medycyny cyfrowej, koncentrując się na wyborze między architekturą chmurową a hybrydową oraz praktycznych konsekwencjach wymogów RODO, bezpieczeństwa i regulacji sektorowych.

Dr hab. n. med. i n. o zdr. Tomasz Jadczyk, prof. ŚUM i AGH, przybliży potencjał biomarkerów głosowych w wykrywaniu chorób sercowo-naczyniowych, wykorzystujących uczenie maszynowe i wyjaśnialną sztuczną inteligencję. Dr hab. Robert Zymliński, prof. UMW, podejmie temat racjonalnego i bezpiecznego wykorzystywania AI w systemie opieki zdrowotnej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb klinicznych, jakości danych i współpracy ekspertów.

Z kolei dr Karol Karnowski przedstawi interdyscyplinarne podejście do rozwoju technologii w mikrochirurgii oka. Wystąpienie „Zobaczyć. Dosięgnąć. Wyleczyć. Trzy kroki od obrazu do terapii i trzy zespoły, które muszą mówić jednym językiem” pokaże, jak zaawansowane obrazowanie OCT, robotyczna mikromanipulacja i badania nad biologią siatkówki mogą połączyć się w proces prowadzący od badań laboratoryjnych do zastosowań klinicznych.

EHDS – nowe wymagania dla cyfrowego zdrowia

Program konferencji obejmuje również sesję specjalną poświęconą technicznym aspektom wdrożenia Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych (EHDS) w Polsce.

Roman Radomski, prezes HL7 Poland i członek zarządu HL7 Europe, przedstawi rekomendacje dotyczące technicznych aspektów wdrażania nowych rozwiązań w polskim ekosystemie e-zdrowia.

EHDS będzie miała znaczenie nie tylko dla transgranicznej wymiany danych medycznych, lecz także dla sposobu organizacji i wykorzystywania danych zdrowotnych w Europie. Wystąpienie będzie szczególnie istotne dla przedstawicieli podmiotów leczniczych, administracji publicznej oraz dostawców oprogramowania medycznego, którzy przygotowują się do nowych wymagań.

Technologie, które odpowiadają na potrzeby pacjentów

W programie znalazły się także zagadnienia związane z terapiami cyfrowymi, zdrowiem psychicznym, dobrostanem oraz rozwiązaniami rozwijanymi z myślą o konkretnych grupach pacjentów – w sesji zatytułowanej Digital Therapy.

Konrad Komnata, współzałożyciel Mentalio i Nivalit, wyjaśni, dlaczego pozytywne wyniki badania klinicznego nie zawsze wystarczają, aby technologia cyfrowa znalazła zastosowanie w systemie ochrony zdrowia. Na przykładzie narzędzia AI wspierającego diagnostykę psychiatryczną dzieci i młodzieży pokaże różnice między oceną kliniczną a oceną technologii medycznych (HTA) oraz wymagania płatników na wybranych rynkach międzynarodowych. W sesji wystąpi również Piotr Leszczyński, lekarz, dyrektor medyczny i członek zarządu LongLife, z prezentacją „Profilaktyka między badaniami. Zdrowie360 i medycyna stylu życia w praktyce LongLife”.

Sesja „MedTech w służbie pacjentom” skupi się na rozwiązaniach odpowiadających na konkretne potrzeby zdrowotne. Aleksandra Staniszewska z MY OVU poruszy temat femtechu i potencjału technologii rozwijanych z myślą o zdrowiu kobiet. Justyna Janicka-Ciesielska, lekarka i współzałożycielka BliskoMed, opowie natomiast o możliwościach przenoszenia części opieki medycznej do domu pacjenta, m.in. dzięki zdalnemu monitoringowi, mobilnej diagnostyce i modelom hospital-at-home.

Dr n. med. Jowita Halupczok-Żyła podejmie temat zastosowania technologii cyfrowych w medycynie chorób rzadkich na przykładzie akromegalii. Prezentacja pokaże, jak algorytmy sztucznej inteligencji i nowe rozwiązania cyfrowe mogą wspierać wcześniejsze rozpoznawanie chorób oraz personalizację terapii.

Startupy i networking – przestrzeń dla nowych projektów

Ważnym elementem MEDmeetsTECH pozostaje sesja STARTUP, podczas której wybrane zespoły zaprezentują swoje projekty w formule krótkich wystąpień pitchowych. Na wyróżnione rozwiązania czekają nagrody jury oraz publiczności.

Konferencja będzie również okazją do bezpośrednich spotkań przedstawicieli startupów, firm technologicznych, placówek medycznych, środowiska naukowego i inwestorów. Zaplanowane przerwy networkingowe mają sprzyjać nawiązywaniu kontaktów, poszukiwaniu partnerów oraz wymianie doświadczeń pomiędzy osobami, które na co dzień mierzą się z różnymi aspektami rozwoju innowacji w ochronie zdrowia.

– Rozwój MedTech wymaga współpracy ludzi, którzy często patrzą na te same wyzwania z zupełnie różnych perspektyw. Potrzebujemy naukowców i inżynierów rozwijających technologie, lekarzy rozumiejących realia praktyki klinicznej, menedżerów odpowiedzialnych za wdrożenia oraz partnerów biznesowych, którzy pomogą przełożyć pomysły na rozwiązania dostępne dla pacjentów. MEDmeetsTECH tworzy przestrzeń do spotkania tych środowisk i rozmowy o tym, co jest potrzebne, aby innowacje rzeczywiście zmieniały ochronę zdrowia – podkreśla Janusz Kowalski organizator konferencji.

Partnerem merytorycznym konferencji zostały NIL IN – Sieć Lekarzy Innowatorów oraz PZU Zdrowie.
Program wydarzenia oraz rejestracja dostępna są na stronie internetowej.

Czy rehabilitacja może przypominać grę? Naukowcy z Katedry Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu sprawdzili, jak na sprawność seniorów wpływa trening, w którym tradycyjne ćwiczenia połączono z interaktywnymi grami ruchowymi. Po sześciu tygodniach zaobserwowali poprawę wybranych parametrów sprawności fizycznej. Szczególnie interesujące okazały się efekty u osób zagrożonych rozwojem zespołu kruchości. Wyniki badania UMW nabierają szczególnego znaczenia w kontekście obchodzonego 1 października Międzynarodowego Dnia Osób Starszych, który zwraca uwagę m.in. na zdrowie, samodzielność i jakość życia seniorów.

Starzenie nie musi oznaczać zespołu kruchości. Frailty, czyli zespół kruchości, to stan zmniejszonej rezerwy organizmu, który sprawia, że starszy człowiek staje się bardziej podatny na skutki chorób i innych obciążeń. Wiąże się m.in. ze zwiększonym ryzykiem pogorszenia sprawności, upadków i utraty samodzielności. Co ważne, kruchość nie pojawia się z dnia na dzień. Wcześniej może wystąpić stan określany jako pre-frailty – moment, w którym pierwsze oznaki osłabienia są już widoczne, ale pełny zespół kruchości jeszcze się nie rozwinął. To właśnie ten etap szczególnie interesuje naukowców poszukujących sposobów na jak najdłuższe zachowanie sprawności seniorów.

Rehabilitacja zamieniona w grę

Jednym z ważnych elementów przeciwdziałania utracie sprawności jest odpowiednio dobrana aktywność fizyczna, obejmująca m.in. ćwiczenia wzmacniające mięśnie, równowagę i elastyczność. Wyzwaniem bywa jednak utrzymanie regularności ćwiczeń przez dłuższy czas.

I tu pojawia się exergaming. Pod tą nazwą kryją się interaktywne gry ruchowe, w których ruch ciała służy do sterowania tym, co dzieje się na ekranie. Zamiast wykonywać kolejne powtórzenia wyłącznie według instrukcji, ćwiczący ma do wykonania konkretne zadanie i na bieżąco widzi efekty swoich ruchów.

W badaniu UMW wykorzystano platformę rehabilitacyjną ActivLife oraz czujnik Kinect śledzący ruchy uczestnika. Seniorzy ćwiczyli w pozycji stojącej, a ruchami ciała sterowali przebiegiem terapeutycznych gier. Platforma zapewniała im przy tym dodatkową stabilizację dzięki uprzęży wyposażonej w siedzisko.

Sześć tygodni treningu

W badaniu uczestniczyło 111 osób w wieku od 65 do 89 lat. Naukowcy ocenili, czy uczestnicy byli sprawni, znajdowali się w stanie pre-frailty, czy rozwinął się już u nich pełnoobjawowy zespół kruchości. Po sześciu tygodniach treningu średni wynik w skali kruchości nieznacznie, ale istotnie statystycznie się poprawił. Pozytywne zmiany zaobserwowano również w konkretnych obszarach sprawności.

U osób w stanie pre-frailty poprawiły się wyniki testów oceniających siłę mięśni, chód i wytrzymałość oraz równowagę. W grupach pre-frail i frail zmniejszyło się również ryzyko upadków oceniane za pomocą testu Tinetti.

– Przeprowadzone badania wykazały także, że exergaming wpływa korzystnie nie tylko na parametry sprawności funkcjonalnej, ale również istotnie poprawia funkcje poznawcze, w tym pamięć, nastrój i jakość życia seniorów – podkreśla główna autorka badania, dr hab. Maria Bujnowska-Fedak z Katedry Medycyny Rodzinnej UMW, która łączy pracę naukową z praktyką lekarza rodzinnego. – Exergaming okazał się najbardziej skuteczny w grupie pacjentów z wczesnym zespołem kruchości (pre-frailty). Grupa ta również ćwiczyła znacznie chętniej, a seniorzy istotnie rzadziej rezygnowali z ćwiczeń z powodów zdrowotnych lub logistycznych, m.in. potrzeby wsparcia rodziny w dotarciu na zajęcia. To właśnie obiecujące wyniki osób znajdujących się pomiędzy pełną sprawnością a zespołem kruchości zwracają naszą szczególną uwagę. Rodzą pytanie, czy jest to moment, w którym odpowiednio dobrana aktywność może mieć szczególne znaczenie dla dalszego funkcjonowania seniora.

Technologia zamiast tradycyjnych ćwiczeń?

Niekoniecznie. Exergaming nie zmienia podstawowej zasady: najważniejszy pozostaje ruch. Technologia może natomiast zmienić sposób, w jaki ćwiczenia są wykonywane – i sprawić, że trening stanie się bardziej angażujący.

Gra stawia przed ćwiczącym kolejne zadania, dostarcza mu informacji zwrotnej i pozwala obserwować efekty własnych działań. Może to mieć znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy barierą dla regularnej aktywności stają się monotonia, spadek motywacji czy obawa przed utratą równowagi i urazem.

– Na podstawie tego badania nie można jeszcze powiedzieć, że trening z ActivLife jest skuteczniejszy od tradycyjnych ćwiczeń – dodaje dr hab. Maria Bujnowska-Fedak, prof. UMW. – Uczestników nie porównywano z formalną grupą kontrolną, która realizowałaby inny program lub nie korzystała z platformy. Wiadomo natomiast, że po sześciu tygodniach treningu poprawiła się większość ocenianych parametrów funkcjonalnych, funkcje poznawcze i jakość życia seniorów.

Dla naukowców i lekarzy to punkt wyjścia do kolejnych pytań: jak wykorzystać nowe technologie, by zachęcać osoby starsze do ruchu, jak długo utrzymują się uzyskane efekty i którzy seniorzy mogą skorzystać z takiej formy treningu najbardziej. Badania będą kontynuowane.

– W starzejącym się społeczeństwie potrzebujemy nie tylko skutecznych, ale także atrakcyjnych i angażujących sposobów pomagania seniorom w utrzymaniu sprawności – podsumowuje dr hab. Maria Bujnowska-Fedak, prof. UMW. –. Być może właśnie w tym tkwi jeden z największych potencjałów exergamingu. Aktywność ruchowa połączona z grą może być przy tym czymś więcej niż tylko formą rehabilitacji. Może stać się również okazją do spotkania i wspólnego spędzania czasu. Wyobraźmy sobie seniora, który zamiast ćwiczyć samotnie przed ekranem, zaprasza do wspólnej gry wnuczkę lub wnuka. Dla jednej osoby jest to sposób na ruch i trening pamięci czy równowagi, dla drugiej – zabawa, a dla obu – okazja do bycia razem. Być może przyszłość exergamingu to więc nie tylko połączenie ruchu z technologią, ale także połączenie pokoleń.

Wrocławskie badanie wpisuje się w szerszy światowy trend poszukiwania nowych sposobów wspierania sprawności osób starszych. Coraz większe zainteresowanie naukowców budzą rozwiązania, które łączą ruch z jednoczesnym angażowaniem pamięci, uwagi i koordynacji. Szczególnie istotna jest przy tym wczesna interwencja – zanim osłabienie zacznie prowadzić do trwałej utraty sprawności i samodzielności.

Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Scientific Reports: „The ActivLife exergame rehabilitation program improves functional abilities in pre-frail and frail older adults: a clinical trial”, Maria Magdalena Bujnowska-Fedak, Mateusz Sobieski, Aleksandra Fedak i Joanna Waligóra, Scientific Reports, vol. 16, Article number: 12637 (2026).

Źródło: inf pras

Polscy naukowcy pracują nad robotycznym systemem do podawania leków do oka i wykonywania biopsji. Ma on wspomagać okulistów przy zabiegach wymagających bardzo dużej precyzji, m.in. w terapiach genowych, w których lek trzeba dostarczyć w ściśle określone miejsce siatkówki. Rozwiązanie rozwijane w Międzynarodowym Centrum Badań Oka jest obecnie na etapie badań przedklinicznych. Docelowo ma wspierać rozwój nowych metod leczenia chorób oczu.

– W tej chwili mamy bardzo wiele nowych sposobów leczenia oka i wzroku, które wymagają wsparcia najnowszych technologii, między innymi tego, żeby leki były dostarczane bardzo precyzyjnie do miejsca, w którym mają zadziałać. Od wielu wieków rozwijano metody chirurgiczne oka, ale dopiero w XX wieku mogły się one bardzo silnie rozwinąć. Takie zrobotyzowane, bardzo zaawansowane systemy pomagają ograniczyć uszkodzenia oka przy zastosowaniu terapii – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria prof. dr hab. Maciej Wojtkowski, kierownik Międzynarodowego Centrum Badań Oka i kierownik projektu Międzynarodowe Agendy Badawcze.

Projekt Międzynarodowego Centrum Badań Oka (ICTER) jest realizowany w ramach działania Międzynarodowe Agendy Badawcze, prowadzonego przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej i finansowanego ze środków pochodzących z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).

Projekt zakłada stworzenie platformy wspierającej rozwój nowych terapii okulistycznych. Zautomatyzowany system do podawania leków i wykonywania biopsji ma być połączony z obrazowaniem, które pozwoli określać położenie narzędzia w oku. W pracach wykorzystywane są także kompetencje z zakresu terapii genowej, genomiki pojedynczych komórek i bioinformatyki.

– To jest projekt absolutnie innowacyjny, ponieważ takich produktów jeszcze nie ma na rynku. Lekarze okuliści bardzo potrzebują takich instrumentów, które pomogą im w testowaniu i wprowadzaniu nowych metod leczenia. Te metody leczenia są bardzo skomplikowane i często możliwe do zastosowania tylko raz, na przykład terapie genowe, ponieważ nasz układ odpornościowy uczy się tych wirusów, które przenoszą geny, i nie można powtórzyć takiego zabiegu. Ten zabieg musi więc być zrobiony perfekcyjnie. Skuteczność leczenia bardzo mocno zależy od sposobu podania leku – wyjaśnia prof. Maciej Wojtkowski.

– Największy potencjał robotyki i automatyki we wspomaganiu okulistów i zabiegów chirurgicznych widzę w tych elementach, które wymagają zwiększonej precyzji, niekoniecznie tam, gdzie istotne są wiedza i doświadczenie operatora. Pewne końcowe fragmenty zabiegu, które wymagają precyzyjnego podejścia lub podejścia wzdłuż wyznaczonej osi, możemy wykonać za pomocą robota, ale to okulista czy operator decyduje np. o kącie podejścia i ma też możliwość zatrzymania procedury w trakcie jej trwania – mówi dr Karol Karnowski, biofizyk z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, kierownik grupy IDoc w projekcie ICTER.

Przykładem takiego podziału zadań może być podawanie leku do struktur oka. Lekarz wybiera miejsce i kąt wprowadzenia igły, a robot może wspomagać jej precyzyjny ruch wzdłuż wyznaczonej osi. Wyposażony w czujniki system ma również pomóc określić moment, w którym narzędzie znajdzie się w odpowiednim miejscu do podania leku.

– W tej chwili możliwość podawania leków w przypadku terapii genowej jest bardzo ograniczona. To bardzo skomplikowany zabieg, w którym trzeba dostarczyć lek w konkretne miejsce na siatkówce z precyzją pojedynczych mikrometrów, czyli milionowych części metra. Taka precyzja jest w tej chwili osiągana tylko przez bardzo wyspecjalizowanych operatorów, a w przyszłości chcielibyśmy, żeby te zabiegi były możliwe do przeprowadzenia wszędzie. Dlatego to urządzenie jest kluczowe – mówi prof. Maciej Wojtkowski.

Nowe rozwiązania mają być testowane m.in. w pracach nad terapią optogenetyczną ślepoty, badaniach pojedynczych komórek związanych z rozwojem czerniaka błony naczyniowej oka oraz nad metodami wczesnego wykrywania retinopatii cukrzycowej.

Prace nad robotyką i automatyką prowadzone w Międzynarodowym Centrum Badań Oka są obecnie na etapie badań przedklinicznych. Pierwsze testy prowadzono na modelach ex vivo, czyli tkankach poza żywym organizmem. Naukowcy przygotowują się do badań in vivo, czyli prowadzonych na żywych organizmach.

– Pierwsze testy robi się na modelach ex vivo, bo są one łatwiej dostępne. Ustawia się wszystkie parametry, testuje się wszystkie procedury i wtedy możemy wykonywać dalsze kroki. Jeżeli chodzi o zastosowania u ludzi, to już jest zupełnie inna bajka. To nie są do końca rzeczy naukowe, to bardziej temat dla przemysłu, który mógłby przejąć technologie i narzędzia, które wytwarzamy. Na dalszym etapie wymagałoby stosowania się do wszelkich regulacji pozwalających na stosowanie u ludzi – mówi dr Karol Karnowski.

Nad projektem pracuje pięć grup badawczych o różnych specjalizacjach. Ich współpraca ma umożliwić rozwój i testowanie całej platformy oraz jej wykorzystanie w badaniach nad nowymi terapiami okulistycznymi.

– Połączenie robotyki z genetyką, biologią oka, bioinformatyką i obrazowaniem daje nam unikatowe możliwości opracowania platformy do wprowadzania leków i nowych terapii w okulistyce. Bez współpracy grup z różnych dziedzin nie byłoby możliwe przetestowanie takiego nowego urządzenia robotycznego i jego dalsze wprowadzenie. Takie połączenie doświadczeń i wiedzy z różnych dziedzin jest unikatowe w skali światowej i oferowane tylko przez nasz instytut – podkreśla prof. Maciej Wojtkowski.

Jednym z elementów rozwijanej platformy jest obrazowanie, które ma pozwalać na śledzenie położenia narzędzia względem struktur oka. Zespół IDoc pracował już wcześniej nad integracją manipulatora robotycznego z optyczną tomografią koherencyjną (OCT), umożliwiającą obrazowanie tkanek oka.

Projekt Międzynarodowe Agendy Badawcze jest realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Jego całkowite finansowanie wynosi 30 mln zł. W ramach projektu naukowcy zakładają rozwój technologii od poziomu TRL 4 do TRL 7, czyli od rozwiązania zweryfikowanego w warunkach laboratoryjnych do demonstracji prototypu w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.

Źródło: Newseria

Sztuczna inteligencja ma pomóc leczyć lepiej, nie tylko szybciej – pod czterema warunkami. Eksperci z Polski i USA debatujący w ramach sesji, odbywającej się podczas XXX Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, byli zgodni: kardiologia potrzebuje sztucznej inteligencji, ale pacjent zyska na niej dopiero wtedy, gdy szpital sprawdzi algorytm na własnych danych, zachowa nadzór lekarza, utrzyma kontrolę nad danymi i powoła zespół, który potrafi ją ocenić.

Sesja Focus pt. „Sztuczna inteligencja i cyfrowa transformacja kardiologii – gdzie naprawdę jesteśmy?”, która odbyła się w ramach XXX Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego 18 września 2026 roku, połączyła światowe doświadczenia, polskie przykłady zastosowań AI i pytania o bezpieczeństwo oraz opłacalność wykorzystania sztucznej inteligencji w opiece zdrowotnej.

Algorytmy odczytują już z EKG obniżoną frakcję wyrzutową, skracają opis echokardiografii do około dwóch minut – nadal pod nadzorem lekarza – a w tomografii pozwalają ponad dwukrotnie zmniejszyć liczbę niepotrzebnych koronarografii. W centrum panelu, którą poprowadziła dr Anna Witowicz z Narodowego Instytutu Kardiologii, znalazło się jednak pytanie nie o to, czy AI potrafi analizować badania, lecz jak sprawić, by przekładało się to na lepszą opiekę nad pacjentem.

Zdaniem prof. Sławomira Łobodzińskiego (University of California & California State University, Los Angeles), który przyleciał z Los Angeles specjalnie na XXX Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Poznaniu by podzielić się doświadczeniem z wdrażania sztucznej inteligencji w amerykańskich klinikach, sztuczna inteligencja w kardiologii ma sens tylko wtedy, gdy spełnia cztery warunki:

daje lepszy wynik kliniczny,
jest zintegrowana z codzienną pracą lekarza,
jest opłacalna dla systemu,
fundamentem wszystkich trzech warunków są dobrej jakości cyfrowe dane oraz walidacja modelu na własnej populacji pod nadzorem kardiologa – „jakie dane, takie rezultaty”.

Na podstawie doświadczeń sieci szpitali UCLA, obsługującej około dwóch milionów pacjentów, profesor Łobodziński przestrzegał przed przenoszeniem algorytmów między instytucjami bez sprawdzenia ich na własnej populacji chorych. „AI w kardiologii ma wartość tylko wtedy, gdy pacjent jest leczony lepiej i szybciej, a system oszczędza czas i pieniądze – i na te dowody wciąż czekamy” – podsumował.

Prof. Piotr Buszman (American Heart of Poland, Katowice) pokazał narzędzia z certyfikatem CE używane już w polskich pracowniach – w analizie EKG i obrazowaniu tętnic wieńcowych, w tym opracowane przez polskie firmy. Barierą dla ich szerszego zastosowania pozostaje brak finansowania przez płatnika. „AI nie zastąpi lekarza, ale zastąpi tego lekarza, który nie używa AI” – ocenił.

Dr Anna Witowicz (Narodowy Instytut Kardiologii – PIB w Warszawie) pokazała, jak szpital może sprawdzić, czy narzędzie AI warto wdrożyć w konkretnej placówce – a nie tylko, czy mu wolno. Przepisy określają, czy technologia jest legalna i bezpieczna. Żaden paragraf jednak nie mówi, czy poprawi ona opiekę w konkretnej placówce i ile to będzie kosztowało. Algorytm, który sprawdził się gdzie indziej, w danym ośrodku może nie spełnić oczekiwań. Odpowiedzią jest szpitalna ocena technologii medycznych (HB-HTA). AI wymaga przy tym pytań, których nie zadaje się stentowi ani lekowi: o dryf (powolne pogarszanie się jakości działania modelu w czasie, gdy rzeczywistość lub dane zaczynają się zmieniać), stronniczość oceny algorytmu, aktualizacje i nadzór człowieka. Jak podkreślano, dokładność to jeszcze nie skuteczność. Dr Witowicz postulowała, by lokalna walidacja i pilotaż z jasnymi kryteriami stały się standardem przed każdym wdrożeniem algorytmu AI (także bezpłatnych narzędzi), a szpitale dzieliły się wynikami ocen – również negatywnymi. „Dopuszczenie do obrotu to nie wartość. Warto pytać: o ile jest lepiej, u kogo się to sprawdziło i jakim kosztem” – zaznaczyła.

Dr hab. Aleksandra Ciepłucha (Uniwersytet Medyczny w Poznaniu) omówiła ramy prawne stosowania AI w opiece zdrowotnej. Od sierpnia 2026 roku obowiązuje ustawa o systemach sztucznej inteligencji, a od grudnia br. algorytmy mają być testowane w 400 szpitalach publicznych (w pilotażu znalazły się narzędzia radiologiczne, brakuje natomiast kardiologicznych) – oraz ryzyka: stronniczość algorytmów, skłonność do ulegania maszynie i utratę umiejętności przez lekarzy. „Obowiązuje zasada ograniczonego zaufania: wynik algorytmu nie jest decyzją kliniczną, a odpowiedzialność za pacjenta pozostaje po stronie lekarza” – podkreśliła.

W panelu prof. Łukasz Kołtowski (Uniwersyteckie Centrum Wsparcia Badań Klinicznych, Warszawski Uniwersytet Medyczny) i prof. Tomasz Roleder (Wydział Medyczny Politechniki Wrocławskiej, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu) wskazywali na bariery w dostępie do danych, potrzebę interdyscyplinarnych zespołów w szpitalach i rozwiązań, które utrzymują dane pacjentów pod kontrolą placówki.

Dyskusja była żywa – pytań z sali było więcej niż czasu na wyczerpujące odpowiedzi. W każdym głosie powracał ten sam wniosek: innowacji nie ocenia się po efektownej demonstracji, lecz po lokalnych testach, współpracy klinicystów z ekspertami od technologii, prawa i ekonomii oraz gotowości do wycofania narzędzia, które nie spełnia oczekiwań. Stawką nie jest zakup AI, lecz bezpieczniejsza i lepiej zorganizowana opieka nad pacjentem.

Źródło: inf pras

Cyfrowe narzędzia medyczne są niczym bez świadomego i przygotowanego na nie pacjenta, który stanowi najważniejsze ogniwo całego systemu. Kluczem do sukcesu jest edukacja pacjenta, gdyż bez wiedzy i świadomości zdrowotnej (health literacy) nowoczesne rozwiązania cyfrowe pozostaną dla niego niedostępne lub bezużyteczne.

Internetowe Konto Pacjenta (IKP) ma już ponad 21 mln., aplikację mojeIKP ponad 5,5mln. użytkowników, ponad 3,15 mld. wystawionych e-recept i 344 mln. e-skierowań – polska ochrona zdrowia jest już w dużej mierze cyfrowa.

Sam dostęp do technologii nie oznacza jednak, że pacjent potrafi wykorzystać dostępne informacje do świadomego dbania o zdrowie. Szczególnie dobrze widać to w profilaktyce: mimo dostępności badań i setek tysięcy wolnych terminów nadal korzysta z nich tylko część uprawnionych osób. Kolejnym wyzwaniem cyfryzacji staje się więc nie tylko zapewnienie dostępu do informacji, ale także wspieranie pacjenta w przełożeniu wiedzy na konkretne działania.

Polacy przyzwyczaili się już do e-recept, e-skierowań czy dostępu do dokumentacji przez IKP. Cyfrowa infrastruktura coraz skuteczniej zapewnia dostęp do informacji o naszym zdrowiu i ułatwia korzystanie z systemu ochrony zdrowia. Sam dostęp do informacji nie oznacza jednak jeszcze, że pacjent wie, jak wykorzystać ją w praktyce.

Tu kluczowe znaczenie ma świadomość zdrowotna, określana również jako health literacy. To nie tylko wiedza o zdrowiu, ale także zdolność rozumienia informacji zdrowotnych i wykorzystywania ich przy podejmowaniu decyzji. W profilaktyce oznacza m.in. świadomość, jakie działania dotyczą konkretnego pacjenta, dlaczego są potrzebne i kiedy należy je podjąć.

Znaczenie health literacy dla skutecznej profilaktyki i aktywnego uczestnictwa pacjenta w dbaniu o zdrowie wskazują również dr Robert Mordaka i współautorzy w artykule poświęconym długowieczności i profilaktyce w dobie transformacji cyfrowej.

– Przez ostatnie lata wykonaliśmy ogromną pracę nad cyfrowym dostępem do ochrony zdrowia. Dzisiaj potrzebujemy kolejnego kroku. Pacjent nie powinien być wyłącznie odbiorcą recepty, skierowania czy wyniku badania. Powinien rozumieć, co dana informacja oznacza dla jego zdrowia i jakie działania powinien na jej podstawie podjąć. Technologia może mu w tym pomóc – mówi dr Robert Mordaka, lekarz – specjalista zdrowia publicznego, pomysłodawca aplikacji Doctor Robert Asystent profilaktyki zdrowotnej.

Samo zaoferowanie badań to jeszcze nie gwarancja, że pacjent faktycznie z nich skorzysta.

Ten paradoks szczególnie wyraźnie pokazują najnowsze dane dotyczące profilaktyki. Z programu profilaktyki raka piersi w ciągu ostatnich dwóch lat skorzystało 32,77% uprawnionych kobiet, a poziom objęcia programem profilaktyki raka szyjki macicy z wykorzystaniem testu HPV HR wynosił na początku sierpnia 15,22%. Tymczasem 6 sierpnia w centralnej e-rejestracji dostępnych było ponad 384 tys. terminów na mammografię i ponad 445 tys. na test HPV HR w perspektywie kolejnych 90 dni.

Problem nie zawsze polega więc na braku dostępu do badania. Między możliwością jego wykonania, a rzeczywistym działaniem pozostaje jeszcze pacjent – musi wiedzieć, że badanie go dotyczy, rozumieć jego znaczenie i pamiętać o jego wykonaniu, mimo że często nic mu nie dolega.

Sam system zaczyna dostrzegać tę lukę. W sierpniu Ministerstwo Zdrowia i Centrum e-Zdrowia rozpoczęły spersonalizowaną komunikację dotyczącą profilaktyki, wykorzystując SMS-y oraz powiadomienia w aplikacji mojeIKP. To istotna zmiana: nie wystarczy udostępnić świadczenie i informację o nim, trzeba jeszcze pomóc pacjentowi przejść od informacji do działania.

Profilaktyka to proces rozłożony na lata

W przypadku profilaktyki jest to szczególnie istotne. Zalecenia dotyczące badań zależą m.in. od wieku, płci, chorób współistniejących, historii rodzinnej, wcześniejszych wyników czy stylu życia. Poszczególne badania wykonuje się w różnych odstępach czasu, a potrzeby zdrowotne zmieniają się wraz z wiekiem.

W praktyce duża część odpowiedzialności za pilnowanie tego procesu spoczywa na samym pacjencie. Musi pamiętać, kiedy ostatnio wykonywał konkretne badanie, kiedy powinien je powtórzyć i czy pojawiły się czynniki, które zmieniają dotychczasowe zalecenia.

– Profilaktyka nie jest pojedynczym badaniem, tylko procesem rozłożonym na lata. Sama wiedza, że warto się badać, nie wystarcza. Pacjent powinien wiedzieć, jakie działania dotyczą właśnie jego i kiedy powinien je podjąć. Oczekiwanie, że każdy będzie samodzielnie śledził wszystkie rekomendacje i pamiętał o terminach przez kolejne lata, jest mało realistyczne. Potrzebujemy rozwiązań, które pomagają przełożyć wiedzę na konkretne, systematyczne działania – podkreśla dr Kamil Trambowicz.

Od informacji do działania

Właśnie w tym kierunku mogą rozwijać się cyfrowe rozwiązania wspierające profilaktykę. Ich rolą nie jest zastępowanie lekarza ani podejmowanie decyzji medycznych, ale pomaganie pacjentowi w codziennym dbaniu o zdrowie, zwiększanie systematyczności badań i wspieranie realizacji zaleceń. Taką rolę cyfrowych narzędzi wskazują również autorzy artykułu „Świadomość zdrowotna jako fundament długowieczności – nowa era profilaktyki w dobie transformacji cyfrowej”.

Taką funkcję ma pełnić aplikacja Doctor Robert Asystent profilkatyki zdrowowtnej. Na podstawie informacji dotyczących m.in. wieku, płci, chorób współistniejących i stylu życia tworzy indywidualny plan badań obejmujący kolejne 5 lat. Porządkuje zalecenia, wskazuje, jakie działania należy podjąć i kiedy, oraz przypomina o kolejnych krokach. Rozwiązanie ma wspierać edukację zdrowotną i zwiększać realizację badań profilaktycznych, a po stronie pacjenta zapewniać m.in. przypomnienia oraz plan badań dopasowany do wieku i stylu życia.

– Lekarz podejmuje decyzje medyczne. Technologia może natomiast pomagać pacjentowi zrozumieć zalecenia i konsekwentnie realizować profilaktykę pomiędzy wizytami. Jeśli wiemy, że określone badanie powinno zostać wykonane za rok czy kilka lat, nie ma powodu, żeby cała odpowiedzialność za pamiętanie o nim spoczywała na pacjencie – mówi dr Robert Mordaka.

Cyfryzacja ma prowadzić do realnej zmiany

Polska zbudowała w ostatnich latach rozbudowaną infrastrukturę e-zdrowia. Kolejnym wyzwaniem staje się wykorzystanie jej nie tylko do obsługi zdarzeń medycznych, ale również do zwiększania zaangażowania pacjentów w dbanie o własne zdrowie. Spersonalizowane przypomnienia o badaniach profilaktycznych są jednym z pierwszych przykładów takiego podejścia.

W dłuższej perspektywie cyfrowe narzędzia mogą wspierać pacjenta w sposób bardziej systematyczny i dopasowany do jego indywidualnej sytuacji. To szczególnie istotne w profilaktyce chorób przewlekłych, sercowo-naczyniowych i nowotworowych – obszarach, w których regularność działań podejmowanych przez wiele lat ma fundamentalne znaczenie dla zdrowia i długowieczności. Znaczenie skutecznej profilaktyki, świadomości zdrowotnej i aktywnego uczestnictwa pacjenta w procesie leczenia jest również jednym z głównych wniosków artykułu dr Mordaki i współautorów.

– Cyfryzacja osiąga swój cel nie wtedy, kiedy pacjent ma wszystkie informacje w telefonie, ale wtedy, kiedy potrafi je zrozumieć i wykorzystać, żeby lepiej zadbać o swoje zdrowie. Technologia daje nam dziś możliwość nie tylko informowania pacjenta, ale także wspierania jego świadomości zdrowotnej i systematyczności. I właśnie w tym kierunku powinniśmy rozwijać cyfrową profilaktykę – podsumowuje dr Robert Mordaka.

Źródło: inf pras

Polska przygotowuje się do szerszego wykorzystania sztucznej inteligencji i danych w ochronie zdrowia. Jeszcze w 2026 roku szpitale mają otrzymać dostęp do krajowej platformy AI z certyfikowanymi algorytmami wspierającymi diagnostykę obrazową. O tym, jak wdrażać nowe technologie na dużą skalę, a jednocześnie chronić dane pacjentów i zwiększać odporność systemu na cyberzagrożenia, dyskutują w Warszawie eksperci podczas konferencji organizowanej przez Ministerstwo Zdrowia i Centrum e-Zdrowia.

W inauguracji wzięli udział: Irakli Sasania – wiceminister ds. osób przesiedlonych z terytoriów okupowanych, pracy, zdrowia i spraw społecznych Gruzji oraz prof. Piotr Sankowski, specjalista w dziedzinie sztucznej inteligencji. Zebrani wysłuchali także nagranego wystąpienia komisarza Unii Europejskiej ds. zdrowia i dobrostanu zwierząt Olivéra Várhelyiego, Spotkanie otworzyła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

– Łączy nas przekonanie, że zdrowie jest dziś jednym z najważniejszych obszarów polityk publicznych. Jednocześnie systemy ochrony zdrowia stoją przed wyzwaniami, które jeszcze niedawno wydawały się odległą przyszłością. Rozwój sztucznej inteligencji, rosnące znaczenie danych, potrzeba zapewnienia cyberbezpieczeństwa oraz zmieniające się potrzeby społeczeństw sprawiają, że musimy na nowo definiować sposób funkcjonowania ochrony zdrowia – powiedziała minister zdrowia Jolanta Sobierańska – Grenda.

Do Warszawy przyjechali przedstawiciele europejskich instytucji odpowiedzialnych za zdrowie i cyfryzację, środowiska naukowego, szpitali, organizacji branżowych oraz stowarzyszeń działających na rzecz bezpiecznej transformacji cyfrowej ochrony zdrowia.

W obradach wzięli udział ambasadorowie i przedstawiciele korpusu dyplomatycznego akredytowani w Polsce, a także reprezentanci Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU).

Technologia ma służyć pacjentom

Polska w ostatnich latach przeznaczyła miliardy złotych na rozwój cyfrowej infrastruktury ochrony zdrowia, a dziś przechodzi do kolejnego etapu tej transformacji. Jeszcze w tym roku polskie szpitale otrzymają dostęp do krajowej platformy sztucznej inteligencji z certyfikowanymi algorytmami wspierającymi diagnostykę obrazową. Równocześnie Centrum e-Zdrowia wspiera około tysiąca szpitali i podmiotów leczniczych, dbając o bezpieczeństwo usług cyfrowych, od których każdego dnia zależy opieka nad blisko 37 milionami obywateli.

– Cyfryzacja nie jest celem samym w sobie. Jej wartość polega na tym, że pomaga lepiej odpowiadać na potrzeby pacjentów, wspierać personel medyczny oraz podejmować trafniejsze decyzje w polityce zdrowotnej. Dlatego dziś coraz częściej mówimy nie tylko o technologii, ale także o odpowiedzialnym wykorzystywaniu wiedzy, danych i współpracy – podkreśliła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Nowoczesne narzędzia mogą pomagać szybciej wykrywać zagrożenia zdrowotne, podejmować trafniejsze decyzje i lepiej planować leczenie. Dla pacjentów oznaczają szansę na lepiej skoordynowaną i bezpieczniejszą opiekę oraz większą ciągłość leczenia. Personel medyczny zyskuje natomiast wsparcie w codziennej pracy i łatwiejszy dostęp do informacji potrzebnych do diagnozowania oraz leczenia.

Rozwój sztucznej inteligencji i coraz szersze wykorzystywanie zasobów cyfrowych zmieniają sposób organizacji opieki zdrowotnej. Nowe technologie muszą być jednak wdrażane odpowiedzialnie – z poszanowaniem praw pacjentów, ochroną danych, dbałością o cyberbezpieczeństwo oraz uwzględnieniem potrzeb personelu medycznego.

Od wiedzy do praktycznych działań

Po inauguracji w Ministerstwie Zdrowia kolejne dwa dni wydarzenia mają formę warsztatową w Centrum e-Zdrowia. Zajęcia dotyczą kompetencji i narzędzi potrzebnych do budowania nowoczesnego, bezpiecznego i odpornego systemu ochrony zdrowia.

22 września warsztaty odbywają się w ramach dwóch ścieżek tematycznych:

„Governing AI in Health Systems” – poświęconej odpowiedzialnemu zarządzaniu sztuczną inteligencją oraz przechodzeniu od projektów pilotażowych do wdrażania AI na szeroką skalę;
„Cybersecurity as Health Security” – dotyczącej wzmacniania cyberodporności, ochrony infrastruktury krytycznej oraz zapewniania ciągłości opieki w coraz bardziej cyfrowym środowisku.

Na 23 września zaplanowano warsztaty „Data, Governance and Resilient Health Systems”. Będą one poświęcone zarządzaniu opartemu na danych, sprawnej wymianie informacji między systemami, wzmacnianiu odporności sektora zdrowia oraz dalszej współpracy międzynarodowej.

Bezpieczna cyfryzacja dla lepszej opieki

Trzydniowe wydarzenia umożliwiają ekspertom z różnych państw wymianę wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk. Rozmowy dotyczą zarówno rozwoju nowych technologii i zasad ich bezpiecznego oraz odpowiedzialnego stosowania w codziennej opiece nad pacjentami.

Odpowiednie wykorzystanie sztucznej inteligencji i narzędzi cyfrowych może pomóc budować system ochrony zdrowia, który lepiej odpowiada na potrzeby pacjentów, skuteczniej wspiera personel medyczny i jest bardziej odporny na cyberzagrożenia.

Źródło: MZ

Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje trzy obszary szczególnie istotne dla bezpieczeństwa lekowego: sytuacje wysokiego ryzyka, polifarmakoterapię oraz przejścia pacjenta pomiędzy poziomami opieki. Według najnowszego przeglądu systematycznego Światowej Organizacji Zdrowia możliwe do uniknięcia szkody związane z farmakoterapią pozostają istotnym wyzwaniem dla bezpieczeństwa pacjentów, szczególnie w grupach o podwyższonym ryzyku, takich jak pacjenci geriatryczni czy osoby objęte opieką wysoko specjalistyczną. Wraz ze wzrostem złożoności terapii rośnie więc znaczenie narzędzi, które pomagają personelowi szybko zweryfikować informacje dotyczące interakcji, dawkowania czy postępowania w przypadku szczególnych populacji pacjentów.

Bezpieczeństwo farmakoterapii jest integralnym elementem bezpieczeństwa pacjenta. Dlatego tak ważna jest współpraca szpitali z podmiotami technologicznymi, które tworzą rozwiązania odpowiadające na realne potrzeby kliniczne. Jednocześnie innowacyjne narzędzia powinny być oceniane przede wszystkim w rzeczywistym środowisku pracy – z uwzględnieniem ich użyteczności dla personelu, wpływu na organizację pracy oraz specyfiki leczonej populacji. Tylko taka ocena pozwala odpowiedzialnie decydować o ich dalszym wykorzystaniu w praktyce klinicznej. – tłumaczy dr n. med. Eliza Kozyra-Pydyś, Pełnomocnik Dyrektora ds. Klinicznych IMID

Od informacji do decyzji klinicznej

Właśnie temu obszarowi poświęcony był pilotaż Medbase w Instytucie Matki i Dziecka. Narzędzie oceniali użytkownicy korzystający z niego w codziennej pracy. Analizowano m.in. użyteczność kliniczną, wpływ na organizację pracy oraz ogólną ocenę rozwiązania. W odpowiedziach otwartych powtarzały się przede wszystkim: szybki dostęp do informacji potrzebnych przy ocenie farmakoterapii, skrócenie analizy interakcji i terapii, możliwość dotarcia do uzasadnień naukowych i publikacji oraz konsolidacja danych w jednym miejscu. Aż 48 proc. badanych wskazało, że bez narzędzia Medbase weryfikacja zdecydowanie zajęłaby o wiele więcej czasu, a odpowiedź “raczej tak” wybrało 22 proc. ankietowanych, co jasno wskazuje na usprawnienie tego procesu. Jednocześnie 80 proc. respondentów uważa, że narzędzie zdecydowanie zwiększa bezpieczeństwo farmakoterapii.

Użytkownicy wskazywali również na przydatność informacji dotyczących interakcji lekowych, modyfikacji dawkowania w niewydolności nerek i wątroby, polifarmakoterapii oraz stosowania leków w ciąży i podczas laktacji. Z perspektywy praktyki klinicznej istotne jest zatem nie samo zgromadzenie danych, lecz możliwość szybkiego dotarcia do informacji potrzebnej w konkretnym przypadku. Cyfrowe wsparcie nie zastępuje decyzji lekarza czy farmaceuty. Może natomiast ograniczać czasochłonne wyszukiwanie i porównywanie informacji pochodzących z wielu źródeł.

Technologia, która nie powinna zakłócać workflow

Jednym z kluczowych elementów pilotażu była ocena wpływu rozwiązania na organizację pracy. Żaden z respondentów nie wskazał, aby korzystanie z narzędzia zaburzało rytm pracy, a wszyscy potwierdzili skrócenie czasu potrzebnego na sprawdzenie interakcji. To ważny aspekt oceny technologii w środowisku szpitalnym. Narzędzie wspierające decyzję kliniczną powinno wpisywać się w istniejący workflow, a nie tworzyć dodatkowy etap procesu. W pilotażu żaden z respondentów nie zakwestionował również wiarygodności prezentowanych informacji, a wpływ rozwiązania na bezpieczeństwo farmakoterapii oceniono pozytywnie w całej badanej grupie.

Wprowadzanie technologii do środowiska klinicznego ma sens wtedy, gdy realnie wspiera pracę personelu, a nie tworzy kolejnej warstwy obciążenia. Dlatego w pilotażu szczególnie ważne było dla nas sprawdzenie, czy rozwiązanie skraca drogę od pytania klinicznego do wiarygodnej i potrzebnej w danym momencie informacji. Chcieliśmy zobaczyć nie tylko, jak działa samo narzędzie, ale przede wszystkim, jak wpisuje się ono w rzeczywisty workflow szpitala i codzienną pracę użytkowników. Wyniki pilotażu dostarczyły nam cennych informacji na temat jego praktycznego zastosowania i obszarów, w których może wspierać personel – wyjaśnia Sławomir Kmak, Dyrektor Operacyjny Medbase Polska, Specjalista Zdrowia Publicznego.

Pilotaż jako sprawdzian użyteczności, nie tylko technologii

Współpraca Medbase z Instytutem Matki i Dziecka jest przykładem modelu, w którym innowacja przechodzi od etapu prezentacji do praktycznej oceny w szpitalu. Medbase znalazł się w gronie TOP10 finalistów 4. edycji MCSC Hospital Leadership Innovation w zeszłym roku. Jury wskazało rozwiązanie jako bazę wiedzy farmaceutycznej i klinicznej wspierającą personel w codziennych decyzjach terapeutycznych. Pilotaż pokazał jednocześnie, że przydatność technologii należy rozpatrywać w kontekście konkretnej populacji pacjentów. Użytkownicy zwracali uwagę, że w placówce z przewagą pacjentów pediatrycznych część potencjału rozwiązania może być wykorzystywana w mniejszym zakresie. Wskazywali natomiast na wysoką użyteczność w przypadku pacjentów dorosłych, szczególnie geriatrycznych i stosujących polifarmakoterapię, a także w wybranych obszarach wymagających szczególnej uwagi przy prowadzeniu farmakoterapii.

Pilotaż Medbase pozwolił nam zweryfikować, jak rozwiązanie sprawdza się w realnych warunkach oraz w specyfice Szpitala i codziennego sposobu pracy personelu. To istotny element oceny nowych technologii, ponieważ rozwiązanie, które sprawdza się w jednym środowisku, nie zawsze w ten sam sposób odpowiada na potrzeby innej placówki czy konkretnej specjalizacji. Szczególnie cenna jest dla nas informacja zwrotna od użytkowników, którzy wskazali, że rozwiązanie rzeczywiście ułatwia im pracę, przyspiesza realizację zadań i pozwala działać sprawniej. To najlepsze potwierdzenie, że warto wspólnie szukać rozwiązań odpowiadających na rzeczywiste potrzeby personelu i pacjentów. – opowiada Ewelina Tomaszczyk, Innovation Manager Działu Wdrożeń – Centrum Innowacji i Sztucznej Inteligencji w IMiD.

To istotny wniosek dla procesu cyfryzacji ochrony zdrowia: o wartości rozwiązania nie decyduje wyłącznie zakres jego funkcjonalności. Równie ważne jest dopasowanie do profilu placówki, potrzeb personelu i specyfiki leczonej populacji.

Od pilotażu do dalszej oceny rozwiązań cyfrowych

Ogólna ocena Medbase była jednoznacznie pozytywna; wszyscy respondenci przyznali technologii najwyższą lub prawie najwyższą możliwą ocenę. Przeważająca większość badanych zadeklarowała chęć stałego dostępu do narzędzia, a wszyscy uczestnicy wskazali, że poleciliby je innym użytkownikom.

Wyniki pokazują przede wszystkim postrzeganą użyteczność narzędzia, jego wpływ na organizację pracy oraz obszary, w których może wspierać proces oceny farmakoterapii. Przypadek Medbase pokazuje model współpracy, w którym technologia jest oceniana nie tylko pod kątem możliwości technicznych, ale przede wszystkim w odniesieniu do realnych potrzeb klinicznych i organizacyjnych. Dla bezpieczeństwa farmakoterapii kluczowe pozostaje bowiem nie samo wykorzystanie technologii, lecz jej właściwe włączenie w proces leczenia; tak, aby wiarygodna informacja była dostępna wtedy, gdy jest potrzebna do podjęcia decyzji klinicznej.

Wyniki pilotażu Medbase w Instytucie Matki i Dziecka zostały przedstawione 15 września podczas Hospital Innovation Summit & Demo Day 2026 w Warszawie, jednego z kluczowych wydarzeń 5. edycji MCSC Hospital Leadership Innovation. Zwycięzcy tegorocznej edycji zostaną ogłoszeni podczas październikowej gali finałowej. Szczegóły zostaną podane wkrótce przez organizatorów na stronie www.

Według WHO około 1 na 20 pacjentów doświadcza możliwej do uniknięcia szkody związanej z farmakoterapią, a niemal połowa wszystkich możliwych do uniknięcia szkód w opiece medycznej ma związek z lekami i terapiami. W praktyce oznacza to, że bezpieczeństwo farmakoterapii zależy nie tylko od kompetencji personelu, ale również od sprawnego dostępu do wiarygodnej informacji klinicznej w momencie podejmowania decyzji. Pilotaż Medbase w Instytucie Matki i Dziecka pokazuje, jak cyfrowe wsparcie tego procesu jest oceniane przez użytkowników w rzeczywistym środowisku szpitalnym, a wyniki zaprezentowane podczas Hospital Innovation Summit & Demo Day są obiecujące.

Od informacji do decyzji klinicznej

Technologia, która nie powinna zakłócać workflow

Pilotaż jako sprawdzian użyteczności, nie tylko technologii

Od pilotażu do dalszej oceny rozwiązań cyfrowych

Źródło: inf pras

Zapisz się do Newslettera

Profilaktyka to proces rozłożony na lata

Od informacji do działania

Cyfryzacja ma prowadzić do realnej zmiany