Medicalpress
Skrócenie o połowę stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów to jeden z zapisów przygotowanego przez resort zdrowia projektu nowelizacji ustawy o zawodzie lekarza. Przeciwko jest m.in. samorząd lekarski, Porozumienie Rezydentów, studenci medycyny i część uczelni kształcących przyszłych medyków.
Ministerstwo Zdrowia skierowało w poniedziałek do konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja m.in. zaostrza zasady egzaminu końcowego, w którym wszystkie pytania mają być niejawne, zmienia zasady odbywania rezydentury oraz skraca staż podyplomowy: lekarski z 13 do sześciu miesięcy, a lekarsko-dentystyczny – z 12 do 6 miesięcy.

Podczas prezentacji projektu wiceminister Katarzyna Kęcka powiedziała dziennikarzom, że przygotowane zmiany mają dwa główne cele. – Zabezpieczyć pacjentów i poprawić dostępność do lekarzy, zwłaszcza w tych podstawowych specjalizacjach. Drugi cel, równie ważny, to wzmóc jakość kształcenia, zarówno przeddyplomowego, jak i podyplomowego – stwierdziła. Podkreśliła, że obecnie kładziony jest bardzo duży nacisk na kształcenie praktyczne studentów medycyny. – W naszych uczelniach mamy Centra Symulacji Medycznej, gdzie również pracujemy w ramach zespołów interdyscyplinarnych – powiedziała.

O zniesienie stażu w całości wnioskowała Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych (KRAUM). Obecny w resorcie zdrowia podczas prezentowania dziennikarzom najważniejszych założeń projektu Leszek Domański, rektor Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie oraz wiceprzewodniczący KRAUM, również zwracał uwagę, że obowiązujące od roku akademickiego 2024/25 standardy nauczania są nastawione na nauczanie praktyczne. Ostatni rok studiów jest rokiem praktycznym, a student po ukończeniu studiów ma być gotowy do podjęcia pracy.

Z tym stanowiskiem nie zgadzają się zarówno organizacje lekarzy jak i studentów medycyny. Przewodniczący Porozumienia Rezydentów Sebastian Goncerz powiedział PAP, że w nowej ustawie popiera część dotyczącą likwidacji bazy pytań jawnych do lekarskiego egzaminu końcowego, które teraz stanowią 70 proc. pytań do tego egzaminu. Pozostałe zapisy ocenia zdecydowanie negatywnie, szczególnie skrócenie stażu podyplomowego. Uważa, że konsekwencją tego będzie gorsze przygotowanie przyszłych lekarzy w zakresie umiejętności praktycznych. Goncerz powiedział, że resort powołuje się na dwa główne argumenty – gotowość studentów do podjęcia pracy już po studiach oraz oszczędności wynikające ze skrócenia stażu. Oba uznał za nietrafne.

– Szósty rok studiów nazywa się rokiem praktycznym, ale w wielu uczelniach odbywa się to tylko formalnie. Bo jak ktoś uczy się badać pacjentów w sześcioosobowej grupie, to trudno to nazwać rokiem praktycznym. Nieliczne uczelnie prowadzą ostatni rok studiów w małych grupach klinicznych, np. po dwie osoby. Aktualnie większość studentów nie wykonuje procedur praktycznych; dla przykładu: 76 proc. nie pobierało krwi tętniczej, a ok 60 proc. nigdy nie wykonało cewnikowania. Większości tych procedur można się nauczyć na stażu i tę możliwość właśnie się im odbiera – powiedział Goncerz, powołując się na badania Porozumienia Rezydentów przeprowadzone wśród studentów ostatnich lat kierunku lekarskiego.

Oszczędności mające wynikać z racji skrócenia stażu resort obliczył na ponad 680 mln zł już w 2027 roku – taka kwota została podana w założeniach do projektu. Zdaniem Goncerza są to oszczędności iluzoryczne.

– Osoby, które wcześniej skończą staż – wcześniej zaczną rezydenturę, a następnie wcześniej zostają specjalistami. Rezydent kosztuje więcej niż stażysta, a specjalista więcej niż rezydent – powiedział rozmówca PAP.

Kolejny argument przewodniczącego dotyczył decyzji odnośnie wyboru specjalizacji. Większość lekarzy podejmuje tę decyzje właśnie na stażu, obserwując pracę na różnych oddziałach.

Sebastian Goncerz negatywnie ocenił też zmiany dotyczące rezydentur. Zgodnie z nowelizacją rezydent po wyborze miejsca kształcenia specjalizacyjnego nie będzie mógł go zmienić z zachowaniem miejsca rezydenckiego. Jego zdaniem spowoduje to wzrost liczby lekarzy bez specjalizacji.

– Nie bez przyczyny odeszliśmy od koncepcji chłopów pańszczyźnianych przywiązanych do ziemi. Próba uwiązania człowieka na pięć lat do jednego miejsca jest wysoce nieetyczna. Ci ludzie przecież mogą mieć plany rodzinne, zachorować przewlekle i chcieć żyć bliżej ośrodka prowadzącego ich leczenie, mogą trafić do miejsca, gdzie jakość kształcenia jest niska albo powszechny jest mobbing. I tych powodów, dla których konieczne jest przeniesienie, jest znacznie więcej – powiedział Goncerz.

Zmiany proponowane przez resort budzą także sprzeciw Naczelnej Izby Lekarskiej. Iwona Kania, kierownik działu komunikacji NIL w przesłanym PAP stanowisku napisała, że „deklarowanym celem Ministerstwa Zdrowia jest poprawa jakości kształcenia lekarzy, jednak z informacji przedstawianych publicznie wynika, że jednym z głównych argumentów za zmianami pozostają oszczędności i kwestie organizacyjne. To budzi nasze wątpliwości.”

Kania zaznaczyła, że samorząd lekarski nie kwestionuje potrzeby zmian w systemie kształcenia oraz od dawna zwraca uwagę, że egzamin końcowy powinien w możliwie najlepszy sposób weryfikować rzeczywistą wiedzę i kompetencje absolwentów. NIL zgadza się także, że obowiązek ustawicznego kształcenia nie może pozostawać wyłącznie zapisem ustawowym bez skutecznych narzędzi oceny jego realizacji.

„Jednak diagnoza problemów nie oznacza automatycznej zgody na każdą proponowaną reformę. Szczególny niepokój budzi przedstawianie stażu podyplomowego przede wszystkim jako kosztu dla budżetu państwa. Mówimy o etapie, na którym młody lekarz zdobywa praktyczne doświadczenie pod nadzorem i przygotowuje się do samodzielnego wykonywania zawodu. Jeżeli ten model ma zostać ograniczony lub zastąpiony innym rozwiązaniem, oczekujemy twardych dowodów, że nie odbędzie się to kosztem jakości przygotowania zawodowego i bezpieczeństwa pacjentów. Takich dowodów nie ma” – dodała.

Zwróciła też uwagę, że ochrona zdrowia potrzebuje dobrze przygotowanych lekarzy, a nie jedynie szybszych i tańszych ścieżek ich kształcenia. Zaznaczyła, że NIL oczekuje od resortu analiz pokazujących „w jaki sposób proponowane rozwiązania przełożą się na realny wzrost jakości kształcenia, a nie wyłącznie na poprawę wskaźników ekonomicznych”.

Sprzeciw wobec skrócenia stażu podyplomowego wyraziło też Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny. W stanowisku opublikowanym na stronie organizacji studenci powoływali się na raport „Medical Education System Worldwide Survey” przeprowadzony przez International Federation of Medical Students’ Associations. W raporcie zebrano dane z 83 państw świata. Wnika z niego, że: – 87 proc. państw wskazuje staż lekarski jako nieodłączną część toku kształcenia – w przypadku części państw jest to realizowane w czasie ostatniego (siódmego) roku studiów, w pozostałych stanowi nieodłączny warunek niezbędny do uzyskania prawa do wykonywania zawodu, – w przypadku 45 proc. państw staż lekarski trwa 1 rok, u 31 proc. okres ten trwa dwa lata, a u 8 proc 3 lata.

„Pomimo różnorodności systemów edukacji medycznej na świecie oraz stopniowego wdrażania coraz większej dbałości o aspekt praktyczny – staż lekarski pozostaje nieodłączną częścią toku kształcenia, pozwalającego na samodzielną pracę. Staż lekarski to nie tylko możliwość lepszego przygotowania praktycznego do pracy w zawodzie – to etap kształcenia, który pozwala na naukę umiejętności, które nie są zawarte w programie nauczania w sposób wystarczający, aby móc sprawować samodzielną opiekę nad pacjentem od razu po zakończeniu 6-cio letniego toku studiów” – czytamy na stronie stowarzyszenia.

W sprawie skrócenia stażu podyplomowego różne zdania mają także same uczelnie kształcące lekarzy i lekarzy dentystów. Część z nich popiera stanowisko KRAUM postulującej zniesienie stażu. Z uzyskanych przez PAP informacji wynika, że to m.in. Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytet Zielonogórski.

„Rektorzy zrzeszeni w KRAUM deklarują wolę dialogu z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia celem wyboru optymalnego rozwiązania. Jednocześnie wskazują na problemy, które będą konsekwencją decyzji o likwidacji stażu lub jego skróceniu. W szczególności należy tu wymienić zwiększone obciążenie finansowe uczelni prowadzących nauczanie na kierunku medycznym, co będzie wymagało dodatkowych nakładów ze strony Ministerstwa Zdrowia oraz kumulację dwóch roczników lekarzy starających się o rezydentury, wymagającą specjalnych działań organizacyjnych” – napisał w odpowiedzi przesłanej PAP na zapytanie o stanowisko uczelni prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. Collegium Medicum prof. Maciej Małecki.

Natomiast Uniwersytet Medyczny w Białymstoku poinformował PAP, że nie zgłaszał postulatu zniesienia stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy – dentystów, podobnie jak Wydział Medyczny Collegium Medicum Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jednocześnie rzecznik prasowy UKSW poinformował PAP, że „stanowisko Kolegium Dziekańskiego WMCM jest tożsame ze stanowiskiem Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 6 lutego 2026 roku”. W przywołanym dokumencie NRL wyraża stanowczy sprzeciw wobec skrócenia stażu.

Opinii o celowości całkowitego zniesienia stażu podyplomowego nie podziela także Wydział Lekarski/Instytut Nauk Medycznych Uniwersytetu Opolskiego – poinformował PAP Jacek Jóźwiak, dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Opolskiego.

Zniesienia stażu podyplomowego nie postulowała też Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej. Justyna Misiak, prodziekan Collegium Medicum – Wydziału Medycznego Akademii WSB napisała, że „wszelkie zmiany dotyczące modelu przygotowania do wykonywania zawodu lekarza powinny być poprzedzone szerokimi konsultacjami ze środowiskiem akademickim, samorządem zawodowym oraz przedstawicielami systemu ochrony zdrowia”.

Postulatu takiego nie miała również Akademia Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu – uczelnia jest też przeciwna skróceniu stażu podyplomowego do sześciu miesięcy. O zmiany w czasie trwania stażu nie wnosiły również Politechnika Wrocławska, Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, Akademia Tarnowska, Akademia Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu – ustaliła PAP.

Źródło: Nauka w Polsce

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu (UMW) jako pierwszy uniwersytet medyczny otrzymał zgodę Ministra Edukacji i Nauki na utworzenie jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim w ramach własnej filii w Wałbrzychu.
Zwiększenie liczby przyszłych lekarzy to jeden z priorytetów Ministerstwa Edukacji i Nauki ze względu na szczególne znaczenie dostępności i jakości ochrony zdrowia dla polskiego społeczeństwa – powiedział Wojciech Murdzek, sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji i Nauki – Poza zapotrzebowaniem na wykwalifikowany personel medyczny, argumentem za wsparciem działań Uniwersytetu jest przeprowadzona niedawno ewaluacja. Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu uzyskał kategorię A w trzech dyscyplinach naukowych: nauk medycznych, farmaceutycznych i nauk o zdrowiu. To potwierdza, że uczelnia posiada ogromny potencjał pozwalający na rozszerzenie kształcenia na kierunku lekarskim i daje gwarancję, że również na filii uczelni zajęcia będą prowadzone na wysokim poziomie.
 
Kluczowym elementem w kształceniu lekarzy są zajęcia praktyczne. W przypadku filii w Wałbrzychu dostęp do placówek medycznych nie będzie stanowił problemu. Studenci będą mogli uczestniczyć w zajęciach pod okiem lekarzy między innymi w szpitalach w Wałbrzychu i Świdnicy. Co ważne, projekt jest wspierany przez wałbrzyską uczelnię, Akademię Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa. Dzięki temu filia będzie miała dostęp do budowanego przez Akademię Centrum Symulacji Medycznych.

To dla Wałbrzycha priorytetowy program, dlatego pozytywnym sygnałem jest także deklaracja wsparcia ze strony przedstawicieli lokalnych samorządów – podkreślił wiceminister Wojciech Murdzek.

 
W Polsce brakuje 50 tys. Lekarzy. Recepta na to, aby było ich więcej jest prosta – należy ich więcej kształcić. Warunek jest jeden: ilość nie może przesłonić jakości. Lekarze muszą być dobrze kształceni przez posiadającą doświadczenie w tym zakresie kadrę, która zagwarantuje nabywanie wysokich kompetencji i wesprze we wszechstronnym rozwoju studentów tych wyjątkowo wymagających studiów. To bardzo specyficzne, wynikające z rygorystycznych standardów, kształcenie, gdzie doświadczenie jest kluczowe, dlatego Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu proponuje tworzenie filii uczelni medycznych jako optymalne rozwiązanie tego problemu – powiedział prof. Piotr Ponikowski, rektor Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Podkreślił również, że o randze społecznej projektu świadczy wsparcie otrzymane z wielu stron – od wiceministra Wojciecha Murdzka z Ministerstwa Edukacji i Nauki i wiceministra Piotra Brombera z Ministerstwa Zdrowia poczynając, przez władze samorządowe i rektora Akademii Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu, po kluczowych dla kształcenia partnerów, jakimi są dyrektorzy miejscowych szpitali. – Dziękuję wszystkim Państwu za życzliwość, podpowiedzi i wsparcie, które pozwoliło nam szybko i skutecznie działać – zaznaczył prof. Piotr Ponikowski.

 
Jak podkreśla przewodniczący KRAUM-u (Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych) prof. Marcin Gruchała – (..) tworzenie filii akademickich uczelni medycznych, czyli to co robi m.in. Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu jest optymalnym sposobem na zwiększanie liczby studentów kierunków medycznych przy zachowaniu jednocześnie jakości kształcenia, która jest gwarancją bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków.
 
Wrocławska uczelnia medyczna otrzymała pozytywną opinię Ministra Zdrowia, Polskiej Komisji Akredytacyjnej i finalnie pozwolenie Ministra Edukacji i Nauki na utworzenie kierunku lekarskiego poza siedzibą. W filii UMW w Wałbrzychu w październiku bieżącego roku i w każdym kolejnym naukę rozpocznie 50 studentów. Adepci medycyny będą kształcić się przede wszystkim w murach Akademii Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu, a lokalne zaplecze kliniczne tworzyć będą przede wszystkim Specjalistyczny Szpital im. dra A. Sokołowskiego oraz Specjalistyczny Szpital Ginekologiczno – Położniczy im. E. Biernackiego.
 
Tworzenie filii uczelni medycznych poza metropoliami niesie ze sobą szereg korzyści społeczno-gospodarczych, zwłaszcza odnoszących się do obszaru zdrowia.
 
Możliwość stworzenia w Wałbrzychu filii Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu została przyjęta wręcz entuzjastycznie. Uruchomienie filii tak prestiżowej, znanej i szanowanej uczelni jest z całą pewnością zjawiskiem niezwykle istotnym dla społeczności lokalnej całej Aglomeracji Wałbrzyskiej. Jestem też przekonana, że filia Uniwersytetu Medycznego i obecność studentów kierunku lekarskiego w Wałbrzychu stanie się ważnym czynnikiem miastotwórczym.

Niedobory kadrowe w lokalnych i regionalnych szpitalach oraz różnorodnych placówkach medycznych są tak znaczące, że budzą niepokój wszystkich samorządowców regionu wałbrzyskiego. Absolwenci kierunku lekarskiego już za kilka lat zasilą kadrowo szpitale i przychodnie w naszym regionie, dzięki czemu jakość oraz dostępność usług medycznych znacząco wzrośnie – podkreśliła dr Sylwia Bielawska, wiceprezydentka Wałbrzycha. 
 
Utworzenie filii stanowi impuls rozwojowy dla kadry medycznej w regionie. Filie uczelni medycznych umożliwiają  podnoszenie kompetencji dydaktycznych, badawczych i praktycznych, także klinicznych. Ponadto to właśnie ta kadra medyczna zyskuje realny wpływ na wykształcenie przyszłych pracowników zawodów medycznych – lekarzy, dzieląc się ze studentami swoją pasją, wiedzą

i umiejętnościami – mówi prof. Agnieszka Piwowar, prorektor ds. studentów i dydaktyki UMW. – Studenci kształceni będą w Wałbrzychu, a zajęcia poprowadzą doświadczeni nauczyciele akademiccy z UMW przy wsparciu wałbrzyskiej kadry medycznej znającej potrzeby i specyfikę regionu.  Myślę, że to szczególnie ważne w obecnej sytuacji gospodarczej. Koszty utrzymania we Wrocławiu przestaną być dla mieszkańców aglomeracji wałbrzyskiej przeszkodą w podjęciu wymarzonych studiów medycznych.– podkreśla prof. Agnieszka Piwowar.

 
Wszelkie informacje dla kandydatów zainteresowanych udziałem w rekrutacji na kierunek lekarski w filii UMW w Wałbrzychu dostępne są na stronach uczelni:
https://rekrutacja.umw.edu.pl/

źródło: UMW

Obecnie średnia wieku pielęgniarek w Polsce wynosi ponad 53 lata. – Stoimy przed poważnym problemem niedoboru kadry pielęgniarskiej. To najwyższy czas na zmiany – ostrzega dr n. o zdr. Karolina Prasek, Dyrektor Działu Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa w Medicover, Przewodnicząca Forum Pielęgniarek i Położnych Pracodawców Medycyny Prywatnej, Adiunkt badawczo-dydaktyczny na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.

Pielęgniarka z tytułem doktora to nadal nowość w naszym systemie ochrony zdrowia. 

Karolina Prasek: W ostatnich latach prestiż naszego zawodu stale rośnie. Dziś pielęgniarki i pielęgniarze to osoby, które ukończyły studia licencjackie, magisterskie, a często również dwuletnią specjalizację. Posiadają one szereg uprawnień, których jeszcze się w pełni nie wykorzystuje, ale liczę, że wkrótce to się zmieni. Już dziś pielęgniarki mogą samodzielnie diagnozować i leczyć pacjentów, a także przepisywać im niektóre z leków, w tym też refundowane, takie jak np. antybiotyki, leki stosowane w infekcjach górnych dróg oddechowych, na pasożyty, na leczenie zakażeń układu moczowego i wiele innych. Ponadto ukończenie konkretnych kursów specjalistycznych czy specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa daje im szereg dodatkowych uprawnień do samodzielności, np. w zakresie oceny stanu rany oraz zdjęcia szwów, wykonania i oceny wyniku badania EKG, a także spirometrii czy testów skórnych.  

Co można zrobić, by jeszcze lepiej wykorzystywać kompetencje pielęgniarek? 

KP: Zależy nam, by ranga naszego zawodu stale rosła i był on atrakcyjny dla młodych osób. Dlatego ważne jest, by edukować społeczeństwo, jak wygląda proces kształcenia pielęgniarek, jakie są ich kwalifikacje i z czym, zamiast iść do lekarza, można się do nich zgłosić. Pielęgniarka to nie  tylko osoba, która wspiera lekarza. To samodzielny i wykwalifikowany pracownik medyczny z ogromnym doświadczeniem, który bierze udział w procesie diagnostyki i leczenia pacjenta oraz sprawuje nad nim faktyczną opiekę w zakresie całościowej pielęgnacji.
 
Tak jest w teorii, ale w praktyce pacjenci i tak udają się do lekarza.

KP: Nie wszyscy. W Medicover od ponad roku mamy w ofercie wizytę pielęgniarską dla pacjentów z objawami infekcji górnych dróg oddechowych, którzy z aktualnymi objawami m.in. nie byli wcześniej konsultowani przez lekarza.  W trakcie wizyty pielęgniarka może zbadać pacjenta, osłuchać go, zajrzeć do gardła, postawić diagnozę, zaordynować leczenie i wystawić receptę na wymagane leki. Na ten moment pielęgniarki jeszcze nie mają uprawnień do orzekania o niezdolności do pracy, ale jest to jeden z postulatów, który w ramach działalności Forum Pielęgniarek i Położnych Pracodawców Medycyny Prywatnej przedstawiliśmy ostatnio Ministerstwu Zdrowia. Na przykładzie Medicover widzimy, że pacjenci bardzo chwalą sobie to rozwiązanie, co potwierdzają też wyniki badań satysfakcji (NPS = 90) oraz to, że sami do nich wracają. 

Jakie jeszcze inne kompetencje pielęgniarek powinny być według Pani wykorzystywane?

KP: Zakres naszych kwalifikacji stale jest rozszerzany, o co zabiegam też jako przewodnicząca Forum. Wśród planowanych zmian, poza możliwością wystawiania zwolnień lekarskich, znalazło się także rozszerzenie listy leków, które mogłyby być przepisywane w trakcie wizyt pielęgniarskich, w tym możliwość wystawiania recepty na preparat do szczepień przeciwko grypie. Dziś pielęgniarki kwalifikują do szczepienia i je wykonują, dlatego naszym zdaniem, powinny też móc samodzielnie wypisać receptę, skoro mają odpowiednie ku temu kwalifikacje. 

Czy system ochrony zdrowia jest gotowy na tak daleko idące zmiany?

KP: Wobec problemu starzejącego się społeczeństwa, długu zdrowotnego, będącego spadkiem po pandemii koronawirusa oraz niedoboru kadr medycznych, te zmiany są wręcz wymagane. Obecnie średnia wieku pielęgniarki to ponad 53 lata. Jeśli młode osoby nie będą chciały podejmować pracy w zawodzie lub nie będzie wystarczającej liczby ośrodków kształcących pielęgniarki i pielęgniarzy, możemy stanąć wobec bardzo poważnego problemu braku rąk do pracy. Dlatego, w mojej opinii, rola pielęgniarki w systemie ochrony zdrowia będzie nadal rosła. Na przykład w Medicover już prowadzimy projekt tzw. Task-Shifting i staramy się wykorzystać kwalifikacje każdej z grup zawodowych odpowiedzialnych za kontakt z pacjentem, a potem jego diagnostykę, leczenie i profilaktykę. 

Jaką rolę w tym kontekście odgrywa prywatny sektor dostawców usług opieki zdrowotnej? 

KP: To są działania wielopoziomowe, od wypracowania standardów i jakości pracy, przez wspieranie kształcenia, po programy dedykowane dla osób szczególnie utalentowanych. Np. w Medicover, poza ścieżką kariery i awansu, współfinansujemy m.in. udział w kursach specjalistycznych oraz studiach. Angażujemy się też w kształcenie kolejnych pokoleń. Współpracujemy z trzema warszawskimi uczelniami, których studenci odbywają u nas zajęcia praktyczne oraz praktyki zawodowe. Są to: Warszawski Uniwersytet Medyczny, Uczelnia Łazarskiego, Akademia Wychowania Fizycznego oraz aktualnie jesteśmy na etapie podpisywania kolejnych porozumień o współpracy z uczelniami medycznymi w Polsce. 

Jest Pani też członkiem kadry narodowej, która w tym roku zadebiutuje podczas międzynarodowych zawodów Euroskills.

KP: Euroskills to międzynarodowe zawody dla studentów z całej Europy, którzy rywalizują ze sobą w zakresie kwalifikacji w obszarze swoich kompetencji zawodowych. Polska w tym roku debiutuje w zawodach, a mnie przypadł w udziale zaszczyt przygotowania naszej reprezentantki. Trzymamy kciuki za Magdę, która będzie reprezentować nasz kraj podczas wrześniowych zawodów. Zresztą Medicover jest też partnerem tego wydarzenia.

źródło: Medicover

Obecnie średnia wieku pielęgniarek w Polsce wynosi ponad 53 lata. – Stoimy przed poważnym problemem niedoboru kadry pielęgniarskiej. To najwyższy czas na zmiany – ostrzega dr n. o zdr. Karolina Prasek, Dyrektor Działu Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa w Medicover, Przewodnicząca Forum Pielęgniarek i Położnych Pracodawców Medycyny Prywatnej, Adiunkt badawczo-dydaktyczny na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym.

Pielęgniarka z tytułem doktora to nadal nowość w naszym systemie ochrony zdrowia. 

Karolina Prasek: W ostatnich latach prestiż naszego zawodu stale rośnie. Dziś pielęgniarki i pielęgniarze to osoby, które ukończyły studia licencjackie, magisterskie, a często również dwuletnią specjalizację. Posiadają one szereg uprawnień, których jeszcze się w pełni nie wykorzystuje, ale liczę, że wkrótce to się zmieni. Już dziś pielęgniarki mogą samodzielnie diagnozować i leczyć pacjentów, a także przepisywać im niektóre z leków, w tym też refundowane, takie jak np. antybiotyki, leki stosowane w infekcjach górnych dróg oddechowych, na pasożyty, na leczenie zakażeń układu moczowego i wiele innych. Ponadto ukończenie konkretnych kursów specjalistycznych czy specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa daje im szereg dodatkowych uprawnień do samodzielności, np. w zakresie oceny stanu rany oraz zdjęcia szwów, wykonania i oceny wyniku badania EKG, a także spirometrii czy testów skórnych.  

Co można zrobić, by jeszcze lepiej wykorzystywać kompetencje pielęgniarek? 

KP: Zależy nam, by ranga naszego zawodu stale rosła i był on atrakcyjny dla młodych osób. Dlatego ważne jest, by edukować społeczeństwo, jak wygląda proces kształcenia pielęgniarek, jakie są ich kwalifikacje i z czym, zamiast iść do lekarza, można się do nich zgłosić. Pielęgniarka to nie  tylko osoba, która wspiera lekarza. To samodzielny i wykwalifikowany pracownik medyczny z ogromnym doświadczeniem, który bierze udział w procesie diagnostyki i leczenia pacjenta oraz sprawuje nad nim faktyczną opiekę w zakresie całościowej pielęgnacji.
 
Tak jest w teorii, ale w praktyce pacjenci i tak udają się do lekarza.

KP: Nie wszyscy. W Medicover od ponad roku mamy w ofercie wizytę pielęgniarską dla pacjentów z objawami infekcji górnych dróg oddechowych, którzy z aktualnymi objawami m.in. nie byli wcześniej konsultowani przez lekarza.  W trakcie wizyty pielęgniarka może zbadać pacjenta, osłuchać go, zajrzeć do gardła, postawić diagnozę, zaordynować leczenie i wystawić receptę na wymagane leki. Na ten moment pielęgniarki jeszcze nie mają uprawnień do orzekania o niezdolności do pracy, ale jest to jeden z postulatów, który w ramach działalności Forum Pielęgniarek i Położnych Pracodawców Medycyny Prywatnej przedstawiliśmy ostatnio Ministerstwu Zdrowia. Na przykładzie Medicover widzimy, że pacjenci bardzo chwalą sobie to rozwiązanie, co potwierdzają też wyniki badań satysfakcji (NPS = 90) oraz to, że sami do nich wracają. 

Jakie jeszcze inne kompetencje pielęgniarek powinny być według Pani wykorzystywane?

KP: Zakres naszych kwalifikacji stale jest rozszerzany, o co zabiegam też jako przewodnicząca Forum. Wśród planowanych zmian, poza możliwością wystawiania zwolnień lekarskich, znalazło się także rozszerzenie listy leków, które mogłyby być przepisywane w trakcie wizyt pielęgniarskich, w tym możliwość wystawiania recepty na preparat do szczepień przeciwko grypie. Dziś pielęgniarki kwalifikują do szczepienia i je wykonują, dlatego naszym zdaniem, powinny też móc samodzielnie wypisać receptę, skoro mają odpowiednie ku temu kwalifikacje. 

Czy system ochrony zdrowia jest gotowy na tak daleko idące zmiany?

KP: Wobec problemu starzejącego się społeczeństwa, długu zdrowotnego, będącego spadkiem po pandemii koronawirusa oraz niedoboru kadr medycznych, te zmiany są wręcz wymagane. Obecnie średnia wieku pielęgniarki to ponad 53 lata. Jeśli młode osoby nie będą chciały podejmować pracy w zawodzie lub nie będzie wystarczającej liczby ośrodków kształcących pielęgniarki i pielęgniarzy, możemy stanąć wobec bardzo poważnego problemu braku rąk do pracy. Dlatego, w mojej opinii, rola pielęgniarki w systemie ochrony zdrowia będzie nadal rosła. Na przykład w Medicover już prowadzimy projekt tzw. Task-Shifting i staramy się wykorzystać kwalifikacje każdej z grup zawodowych odpowiedzialnych za kontakt z pacjentem, a potem jego diagnostykę, leczenie i profilaktykę. 

Jaką rolę w tym kontekście odgrywa prywatny sektor dostawców usług opieki zdrowotnej? 

KP: To są działania wielopoziomowe, od wypracowania standardów i jakości pracy, przez wspieranie kształcenia, po programy dedykowane dla osób szczególnie utalentowanych. Np. w Medicover, poza ścieżką kariery i awansu, współfinansujemy m.in. udział w kursach specjalistycznych oraz studiach. Angażujemy się też w kształcenie kolejnych pokoleń. Współpracujemy z trzema warszawskimi uczelniami, których studenci odbywają u nas zajęcia praktyczne oraz praktyki zawodowe. Są to: Warszawski Uniwersytet Medyczny, Uczelnia Łazarskiego, Akademia Wychowania Fizycznego oraz aktualnie jesteśmy na etapie podpisywania kolejnych porozumień o współpracy z uczelniami medycznymi w Polsce. 

Jest Pani też członkiem kadry narodowej, która w tym roku zadebiutuje podczas międzynarodowych zawodów Euroskills.

KP: Euroskills to międzynarodowe zawody dla studentów z całej Europy, którzy rywalizują ze sobą w zakresie kwalifikacji w obszarze swoich kompetencji zawodowych. Polska w tym roku debiutuje w zawodach, a mnie przypadł w udziale zaszczyt przygotowania naszej reprezentantki. Trzymamy kciuki za Magdę, która będzie reprezentować nasz kraj podczas wrześniowych zawodów. Zresztą Medicover jest też partnerem tego wydarzenia.

źródło: Medicover

Już w lipcu studenci będą mogli złożyć wniosek o kredyt na studia medyczne. Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego uruchomiło Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych. Preferencyjnych kredytów od 18 lipca 2022 r. udzielać będzie Bank Pekao S.A. Fundusz pomoże sfinansować odpłatne studia medyczne i zwiększyć liczbę lekarzy w Polsce.
O kredyt na studia medyczne mogą ubiegać się studenci płatnych kierunków lekarskich na polskich uczelniach wyższych, którzy studiują w języku polskim. Kredyt uzyskają również ci, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2022/2023. Na kredyt w wysokości 20 tys. zł na semestr mogą liczyć Ci, którzy złożą wniosek na nadchodzący rok akademicki i kolejne lata. Jeśli student chce skredytować opłaty, które poniósł za poprzedni rok akademicki 2021/2022, może otrzymać 18 tys. zł na semestr i stawka ta będzie obowiązywać go do końca studiów.

– W systemie ochrony zdrowia możemy mieć nowe szpitale, najnowocześniejszy sprzęt, najlepsze technologie medyczne, ale to nie wystarczy, jeżeli nie będziemy mieli ludzi, jeżeli nie będziemy mieli personelu medycznego: lekarzy, pielęgniarek czy ratowników medycznych. Dziś możemy już korzystać w Polsce z nowoczesnych urządzeń, leków i terapii, ale nadal musimy czynić wszystko, by pacjent miał najlepszą opiekę personelu medycznego. Systematycznie zwiększamy nabory na studia medyczne, wspieramy otwieranie kolejnych wydziałów medycznych, dotujemy deficytowe specjalizacje, podnosimy płace. Teraz czynimy kolejny krok, który ma finalnie doprowadzić do zwiększenia liczby medyków w naszym kraju. Jednocześnie chcemy pomóc w zdobyciu wykształcenia młodym zdolnym osobom, których często nie stać na naukę” – mówi Adam Niedzielski, minister zdrowia.
 
Z kredytu mogą skorzystać studenci, którzy osobiście złożą wniosek w dowolnym oddziale Banku Pekao S.A. Dokumenty można składać już od 18 lipca. Wniosek należy dostarczyć do banku maksymalnie 21 dni od rozpoczęcia semestru (dla studentów wnioskujących o kredyt na 2022/2023 ) lub do 30 września (za rok akademicki 2021/2022).

– Medycyna niezmiennie króluje w rankingach najbardziej obleganych kierunków studiów. O jeden indeks każdego roku zabiega wielu kandydatów. Dla części osób alternatywą jest nauka na studiach płatnych. Kredyt na studia medyczne zwiększy dostępność środków na sfinansowanie studiów i będzie wspierał młodych ludzi w realizacji ich życiowych celów. Maksymalnie uprościliśmy proces udzielania kredytu, ponieważ przyjmujemy założenie, że po ukończeniu studiów osoby, które skorzystały z tej formy wsparcia będą miały zdolność do jego spłaty, a dodatkowo, szczególnym prawnym zabezpieczeniem kredytu jest poręczenie udzielone przez Bank Gospodarstwa Krajowego – mówi Leszek Skiba, prezes Banku Pekao S.A.  

Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych obejmuje:
Jeśli student przepracuje 10 lat (w ciągu maksymalnie 12 lat od zakończenia studiów) w publicznym systemie ochrony zdrowia oraz uzyska tytuł specjalisty w dziedzinie uznanej za priorytetową bank w całości umorzy kredyt. Aktualny wykaz priorytetowych dziedzin medycyny znajduje się w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 30 czerwca 2020 r. Decyzję w sprawie umorzenia podejmuje minister właściwy do spraw zdrowia oraz bank kredytujący.

Spłatę każdego kredytu poręczy BGK i nie będzie pobierać za to opłaty. Poręczenie obejmuje 100 proc. kwoty kredytu wraz z odsetkami i nie zależy od dochodu. Student składa wniosek o poręczenie w Banku Pekao SA. Oprocentowanie kredytu jest zmienne. Na 13 lipca 2022 r. wynosi 9,86 proc. Do czasu rozpoczęcia spłaty kredytu koszt odsetek pokrywa w całości BGK. Student płaci połowę odsetek dopiero wtedy, gdy zaczyna spłacać kredyt. Pozostałe odsetki dopłaca BGK.

Operatorem funduszu jest Bank Gospodarstwa Krajowego, który obsługiwał wcześniej standardowe kredyty studenckie. BGK m.in. zawiera umowy z bankami kredytującymi, poręcza kredyty, prowadzi rozliczenia i przygotowuje plan finansowy funduszu.

– Każdy z nas korzysta z usług medycznych. Aby zwiększyć dostępność do lekarzy specjalistów, powinniśmy inwestować w rozwój i kształcenie medyków. Dlatego we współpracy z Ministerstwem Zdrowia uruchomiliśmy Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych. Mamy nadzieję, że w ten sposób przyczynimy się do zwiększenia liczby lekarzy w Polsce. To jedno z działań, które wpisuje się w program Ochrony zdrowia – element naszej strategii biznesowej i modelu biznesowego – mówi Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes BGK.

Więcej informacji na temat Funduszu Kredytowania Studiów Medycznych znajduje się na stronie internetowej:
https://www.bgk.pl/programy-i-fundusze/fundusze/fundusz-kredytowania-studiow-medycznych-fksm/

źródło: Bank Gospodarstwa Krajowego

Już w lipcu studenci będą mogli złożyć wniosek o kredyt na studia medyczne. Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego uruchomiło Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych. Preferencyjnych kredytów od 18 lipca 2022 r. udzielać będzie Bank Pekao S.A. Fundusz pomoże sfinansować odpłatne studia medyczne i zwiększyć liczbę lekarzy w Polsce.
O kredyt na studia medyczne mogą ubiegać się studenci płatnych kierunków lekarskich na polskich uczelniach wyższych, którzy studiują w języku polskim. Kredyt uzyskają również ci, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2022/2023. Na kredyt w wysokości 20 tys. zł na semestr mogą liczyć Ci, którzy złożą wniosek na nadchodzący rok akademicki i kolejne lata. Jeśli student chce skredytować opłaty, które poniósł za poprzedni rok akademicki 2021/2022, może otrzymać 18 tys. zł na semestr i stawka ta będzie obowiązywać go do końca studiów.

– W systemie ochrony zdrowia możemy mieć nowe szpitale, najnowocześniejszy sprzęt, najlepsze technologie medyczne, ale to nie wystarczy, jeżeli nie będziemy mieli ludzi, jeżeli nie będziemy mieli personelu medycznego: lekarzy, pielęgniarek czy ratowników medycznych. Dziś możemy już korzystać w Polsce z nowoczesnych urządzeń, leków i terapii, ale nadal musimy czynić wszystko, by pacjent miał najlepszą opiekę personelu medycznego. Systematycznie zwiększamy nabory na studia medyczne, wspieramy otwieranie kolejnych wydziałów medycznych, dotujemy deficytowe specjalizacje, podnosimy płace. Teraz czynimy kolejny krok, który ma finalnie doprowadzić do zwiększenia liczby medyków w naszym kraju. Jednocześnie chcemy pomóc w zdobyciu wykształcenia młodym zdolnym osobom, których często nie stać na naukę” – mówi Adam Niedzielski, minister zdrowia.
 
Z kredytu mogą skorzystać studenci, którzy osobiście złożą wniosek w dowolnym oddziale Banku Pekao S.A. Dokumenty można składać już od 18 lipca. Wniosek należy dostarczyć do banku maksymalnie 21 dni od rozpoczęcia semestru (dla studentów wnioskujących o kredyt na 2022/2023 ) lub do 30 września (za rok akademicki 2021/2022).

– Medycyna niezmiennie króluje w rankingach najbardziej obleganych kierunków studiów. O jeden indeks każdego roku zabiega wielu kandydatów. Dla części osób alternatywą jest nauka na studiach płatnych. Kredyt na studia medyczne zwiększy dostępność środków na sfinansowanie studiów i będzie wspierał młodych ludzi w realizacji ich życiowych celów. Maksymalnie uprościliśmy proces udzielania kredytu, ponieważ przyjmujemy założenie, że po ukończeniu studiów osoby, które skorzystały z tej formy wsparcia będą miały zdolność do jego spłaty, a dodatkowo, szczególnym prawnym zabezpieczeniem kredytu jest poręczenie udzielone przez Bank Gospodarstwa Krajowego – mówi Leszek Skiba, prezes Banku Pekao S.A.  

Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych obejmuje:
Jeśli student przepracuje 10 lat (w ciągu maksymalnie 12 lat od zakończenia studiów) w publicznym systemie ochrony zdrowia oraz uzyska tytuł specjalisty w dziedzinie uznanej za priorytetową bank w całości umorzy kredyt. Aktualny wykaz priorytetowych dziedzin medycyny znajduje się w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 30 czerwca 2020 r. Decyzję w sprawie umorzenia podejmuje minister właściwy do spraw zdrowia oraz bank kredytujący.

Spłatę każdego kredytu poręczy BGK i nie będzie pobierać za to opłaty. Poręczenie obejmuje 100 proc. kwoty kredytu wraz z odsetkami i nie zależy od dochodu. Student składa wniosek o poręczenie w Banku Pekao SA. Oprocentowanie kredytu jest zmienne. Na 13 lipca 2022 r. wynosi 9,86 proc. Do czasu rozpoczęcia spłaty kredytu koszt odsetek pokrywa w całości BGK. Student płaci połowę odsetek dopiero wtedy, gdy zaczyna spłacać kredyt. Pozostałe odsetki dopłaca BGK.

Operatorem funduszu jest Bank Gospodarstwa Krajowego, który obsługiwał wcześniej standardowe kredyty studenckie. BGK m.in. zawiera umowy z bankami kredytującymi, poręcza kredyty, prowadzi rozliczenia i przygotowuje plan finansowy funduszu.

– Każdy z nas korzysta z usług medycznych. Aby zwiększyć dostępność do lekarzy specjalistów, powinniśmy inwestować w rozwój i kształcenie medyków. Dlatego we współpracy z Ministerstwem Zdrowia uruchomiliśmy Fundusz Kredytowania Studiów Medycznych. Mamy nadzieję, że w ten sposób przyczynimy się do zwiększenia liczby lekarzy w Polsce. To jedno z działań, które wpisuje się w program Ochrony zdrowia – element naszej strategii biznesowej i modelu biznesowego – mówi Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes BGK.

Więcej informacji na temat Funduszu Kredytowania Studiów Medycznych znajduje się na stronie internetowej:
https://www.bgk.pl/programy-i-fundusze/fundusze/fundusz-kredytowania-studiow-medycznych-fksm/

źródło: Bank Gospodarstwa Krajowego

Ministerstwo Zdrowia wydało komuniat w sprawie zasad kontynuacji nauki dla studentów z Ukrainy w związku z wejściem w życie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583). Wprowadza ona szereg ważnych zmian do ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce, których celem jest umożliwienie kontynuowania nauki na studiach w Polsce dotychczasowym studentom – obywatelom Polski i Ukrainy – uczelni ukraińskich.
Komunikat resortu zdrowia:

1. Przyjęcia na studia i kontynuacja studiów – szczególne zasady funkcjonowania uczelni (art. 45, art. 93 i art. 96 ustawy)

Ustawa wprowadza rozwiązania, które pozwalają uczelniom na określenie szczególnych zasad ich organizacji i funkcjonowania w związku z koniecznością umożliwienia odbywania studiów przez osoby, które w wyniku działań wojennych na terytorium Ukrainy były zmuszone opuścić ten kraj:

a) umożliwienie polskim uczelniom przyjmowania na studia na podstawie szczególnego przepisu (art. 45) – w celu kontynuacji kształcenia – obywateli polskich i obywateli Ukrainy, będących w dniu 24 lutego 2022 r. studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy, także w szczególnej sytuacji, tj. gdy nie będą oni dysponować dokumentami potwierdzającymi odbywane dotychczas kształcenie. Przepisy przewidują, że osobom tym mogą zostać uznane odpowiednie okresy studiów w drodze weryfikacji osiągniętych efektów uczenia się. Niezbędne w tym celu jest złożenie oświadczenia, że w dniu 24 lutego 2022 r. osoba ubiegająca się o przyjęcie na studia studiowała na określonym roku studiów na danym kierunku i poziomie studiów w uczelni działającej na terytorium Ukrainy i nie dysponuje dokumentami poświadczającymi okresy studiów, zdane egzaminy, zaliczenia lub praktyki zawodowe, wydanymi przez tę uczelnię.

Następnie uczelnia, w której student ubiega się o przyjęcie, przeprowadza weryfikację osiągniętych efektów uczenia się. Zasady przeprowadzania tej weryfikacji ustala uczelnia samodzielnie i są to zasady szczególne, odrębne od tych, które mogły przed 24 lutego 2022 r. obowiązywać w przepisach wewnętrznych uczelni. W przypadku stwierdzenia różnic w programie studiów lub efektach uczenia się uczelnia będzie mogła zobowiązać studenta do ich uzupełnienia m.in. poprzez złożenie określonych egzaminów lub odbycie praktyk zawodowych.b) możliwość dokonania przez uczelnie w roku akademickim 2021/2022 zmian w już podjętych uchwałach rekrutacyjnych (ustalających warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji) na studia rozpoczynające się w drugim semestrze roku akademickiego 2021/2022 oraz w roku akademickim 2022/2023 – pozwoli to uczelniom na bieżące regulowanie kwestii przyjęć na studia w związku z sytuacją osób opuszczających terytorium Ukrainy. Zmiany mogą przykładowo polegać na obniżeniu progów punktowych dla wyników z matury uprawniających do podjęcia studiów w danej uczelni.c) możliwość dokonywania do dnia 30 września 2022 r. zmian w regulaminach studiów zakresie niezbędnym do przyjęcia na studia  osób, które w dniu 24 lutego 2022 r. były studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy – z wyłączeniem stosowania niektórych przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W przypadku tych zmian nie obowiązuje wymóg zachowania terminu ich uchwalenia na co najmniej 5 miesięcy przed rozpoczęciem roku akademickiego i wejścia ich w życie z początkiem roku akademickiego. Pozwoli to uczelniom określić lub zmienić obowiązujące procedury przyjęć na studia, w trybie przeniesienia, tak aby uwzględnić sytuację osób, które w dniu 24 lutego 2022 r. były studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy. Ponadto termin uzgodnienia regulaminu z samorządem studenckim wynosi w takim przypadku 5 dni roboczych, a w przypadku braku uzgodnienia, regulamin wchodzi w życie na mocy ponownej uchwały senatu podjętej zwykłą większością głosów jego statutowego składu. .d) rektor będzie mógł zmienić organizację roku akademickiego 2021/2022 określoną w aktach wewnętrznych uczelni m.in. zmienić terminy sesji egzaminacyjnej w drugim semestrze bieżącego roku akademickiego dla całości lub części grup studenckich w uczelni;e) w roku akademickim 2021/2022 możliwe będzie także prowadzenie w uczelni zajęć łącznie dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych w zakresie niezbędnym do umożliwienia odbywania studiów przez osoby, które w dniu 24 lutego 2022 r. były studentami uczelni działających na terytorium Ukrainy.f) wprowadzono nowelizację przepisu dot. potwierdzania przez polskie uczelnie ukończenia studiów na określonym poziomie, osobom które nie dysponują dyplomem ukończenia studiów (art. 93 ustawy).

Rozwiązanie to zostanie rozszerzone na obywateli polskich, którzy wjechali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z terytorium Ukrainy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa i obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Dzięki temu osoby, które nie dysponują dyplomem ukończenia studiów, będą mogły mieć potwierdzone ukończenie studiów na określonym poziomie w drodze postępowania przeprowadzonego przez uprawnioną uczelnię.Rozwiązania te zapewnią możliwość płynnego dostosowana regulacji wewnątrzuczelnianych do sytuacji związanej ze skutkami wojny w Ukrainie, w szczególności pozwolą na dokonanie zmian ułatwiających przyjęcia studentów z uczelni ukraińskich do uczelni polskich oraz na dostosowanie sposobu organizacji zajęć do sytuacji z tym związanej. Uczelnie w ramach gwarantowanej autonomii, w ramach wprowadzonych przepisów, są upoważnione do dokonywania zmian w przepisach wewnętrznych przewidując szczególne rozwiązania, nawet jeśli byłyby one niespójne z dotychczas obowiązującymi rozwiązaniami.

2. Opłaty za studia
2.1. Opłaty za studia dla obywateli Ukrainy – studentów kierunków medycznych w uczelniach działających na terytorium Ukrainy:

  1. Brak opłat na studiach stacjonarnych w języku polskim: zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy obywatela Ukrainy objętego tą ustawą uznaje się za osobę korzystającą w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej w rozumieniu art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niepobieranie opłat za kształcenie na studiach stacjonarnych w języku polskim od cudzoziemca, który korzysta z ochrony czasowej, wynika z art. 324 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Obejmuje to okres kiedy obywatele Ukrainy będą objęci ochroną czasową. Dotyczy obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego nie wcześniej począwszy od 24 lutego 2022 r. oraz Obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy opuścili Ukrainę począwszy od 24 lutego 2024 r.
  2. Program Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) dla obywateli Ukrainy, którzy nie znają języka polskiego w stopniu umożliwiającym podjęcie nauki na studiach stacjonarnych w języku polskim. Dla Obywateli Ukrainy, którzy podejmą naukę na studiach na kierunkach medycznych w języku angielskim NAWA, na zlecenie Ministrów: Zdrowia oraz Edukacji I Nauki, przygotowała program, którego celem jest m.in. współfinansowanie kosztów kształcenia na studiach w języku angielskim do wysokości 18 tys. PLN za semestr. Pozostałą część opłaty za studia student ponosi samodzielnie.

Obywatele Ukrainy objęci ustawą będą mieli możliwość ubiegania się o stypendium socjalne (art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) i kredyt studencki (art. 98 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), przy czym ubieganie się o te świadczenia odbywać się będzie na podstawie dołączonego do wniosku oświadczenia o sytuacji rodzinnej i materialnej.Obywatele Ukrainy objęci specustawą będą również mieli prawo ubiegać się o stypendium rektora, stypendium dla osób niepełnosprawnych i zapomogę na ogólnych zasadach obowiązujących w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce studiujących cudzoziemców, z zastrzeżeniem, że w stosunku do nich zniesione będzie ograniczenie w zakresie liczby zapomóg (art. 92 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), które może przyznać uczelnia.

2.2. ​Opłaty za studia dla obywateli Polskich – studentów kierunków medycznych w uczelniach działających na terytorium UkrainyOd obywateli polskich, którzy w dniu 24 lutego 2022 r. byli studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy na kierunkach lekarskim, lekarsko-dentystycznym, pielęgniarstwo, położnictwo, analityka medyczna, farmacja, fizjoterapia oraz ratownictwo medyczne i zostali przyjęci przez uczelnię polską na studia na kierunku odpowiadającym odbywanym przez nich studiom, opłaty za usługi edukacyjne związane z kształceniem na studiach odpłatnych (niestacjonarnych w języku polskim lub studiach w języku angielskim) będą pobierane w wysokości nieprzekraczającej wysokości udokumentowanych przez studenta dotychczas ponoszonych opłat za te studia w uczelni w Ukrainie.W roku akademickim 2021/2022, w przypadku gdy osoby te wniosły już przed dniem 24 lutego 2022 r. opłatę za kształcenie w drugim semestrze tego roku w uczelni działającej na terytorium Ukrainy – nie pobiera się opłaty za studia.

Na wniosek uczelni, która nie pobrała od studenta ww. opłaty, lub pobrała tę opłatę w niższej wysokości niż wynosi wysokość opłaty za te usługi ustalona przez uczelnię, złożony w określonych terminach do ministra nadzorującego daną uczelnię – przysługuje refundacja, na łączny okres nie dłuższy niż 12 semestrów. Refundacja nie przysługuje za okres udzielonych studentowi urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W związku z tym okresu tych urlopów nie wlicza się do łącznego okresu refundacji.Mając powyższe na uwadze, począwszy od 15 marca br. dokonany zostanie podział zgłoszonych osób na poszczególne uczelnie według następujących zasad:

  1. Obywatele Ukrainy, którzy posługują się językiem polskim na studia stacjonarne w języku polskim,
  2. Obywatele Ukrainy, którzy nie posługują się językiem polskim, a posługują się językiem angielskim – na studia stacjonarne lub niestacjonarne w języku angielskim,
  3. Obywatele Polski na studia odpłatne w języku polskim lub angielskim (niestacjonarne w języku polskim lub studia w języku angielskim).

Dokonując podziału zostaną uwzględnione w miarę możliwości zgłoszone preferencje co do uczelni.Uczelnie, do których zostaną przekazane dane osób objętych procedurą przeniesienia będą kontaktować się w celu ustalenia szczegółowej procedury kwalifikacji i przyjęcia na studia.Przydzielenie dokonane przez Ministra Zdrowia nie jest równoznaczne z decyzją o przyjęciu na studia w danej uczelni. Decyzja ta pozostaje w ramach autonomii w wyłącznej kompetencji uczelni.

***

 
Інформація щодо подальших дій, які дозволяють продовжувати навчання на напрямку лікувальної справи і стоматологічному напрямку (та інших медичних напрямках) у Польщі студентам, які раніше навчалися в Україні

12 березня 2022 р. набрав чинності Закон про допомогу громадянам України у зв’язку зі збройним конфліктом на території цієї держави (Вісник законодавства «Дзеннік Устав», позиція 583), який передбачив низку важливих змін до Закону «Право про вищу освіту та науку», метою яких є уможливлення продовження навчання у вищих навчальних закладах у Польщі студентам (громадянам Польщі та України), які раніше навчалися в українських вищих навчальних закладах.

1. Прийом до вищих навчальних закладів і продовження навчання у вишах – особливі правила роботи ВНЗ (ст. 45, ст. 93 i ст. 96 Закону)

Закон передбачає механізми, які дозволяють вищим навчальним закладам встановлювати особливі правила їхньої організації та роботи у зв’язку з необхідністю уможливлення навчання особам, які внаслідок воєнних дій на території України були змушені покинути цю країну:

a) уможливлення польським вищим навчальним закладам приймати на навчання на підставі особливої норми (ст. 45) – з метою продовження навчання – громадян Польщі та України, які були станом на 24 лютого 2022 р. студентами вищого навчального закладу на території України, в тому числі в особливій ситуації, тобто якщо вони не матимуть документів, які підтверджують вже пройдене навчання. Норми передбачають, що таким особам можуть бути зараховані відповідні періоди навчання шляхом перевірки результатів попереднього навчання. Для цього необхідно подати декларацію (заяву), що станом на день 24 лютого 2022 р. особа, яка звернулася з проханням при прийом на навчання, навчалася на відповідному курсі на даному напрямку і рівні навчання вищого навчального закладу на території України, i не має документів, що підтверджують періоди навчання, складені іспити, заліки або професійну практику, виданих цим вищим навчальним закладом. Після цього виш, до якого звернувся студент, проводить перевірку досягнень і результатів навчання. Правила проведення такої перевірки вищий навчальний заклад встановлює самостійно і ці правила є особливими, відмінними від тих, які могли діяти до 24 лютого 2022 р. у внутрішніх правилах вишу. У випадку виявлення розбіжностей у програмі навчання або результатах навчання вищий навчальний заклад матиме право зобов’язати студента скласти певні іспити або пройти професійну практику.b) можливість внесення вищими навчальними закладами в навчальному 2021/2022 році змін до вже ухвалених документів щодо прийому студентів (документів, які передбачають умови, порядок та терміни початку і закінчення прийому студентів) на навчання, яке починається в другому семестрі навчального 2021/2022 року або в навчальному 2022/2023 році – це дозволить вищим навчальним закладам в поточному порядку регулювати питання прийому до вищих навчальних закладів у зв’язку з ситуацією осіб, які покидають територію України. Зміни можуть, наприклад, полягати в зниженні порогу кількості балів, отриманих на іспиті зрілості, яка дає право на навчання в даному вищому навчальному закладі.c) можливість внесення до 30 вересня 2022 р. змін до правил внутрішнього розпорядку вищого навчального закладу в обсязі, необхідному для прийому на навчання осіб, які 24 лютого 2022 р. були студентами українського вищого навчального закладу – за винятком застосування деяких норм Закону від 20 липня 2018 р. «Право про вищу освіту та науку». У випадку цих змін не діє вимога дотримання терміну їх ухвалення щонайменше за 5 місяців до перед початком навчального року і набрання ними чинності на початку навчального року. Це дозволить вищим навчальним закладам запровадити або змінити чинні процедури прийому на навчання в порядку переведення так, щоб врахувати ситуацію осіб, які 24 лютого 2022 р. були студентами вищого навчального закладу на території України. Крім того, термін погодження правил внутрішнього розпорядку зі студентським самоврядуванням становить у такому разі 5 робочих днів, а у випадку відсутності погодження правила внутрішнього розпорядку набирають чинності в силу повторної ухвали сенату, прийнятої звичайною більшістю голосів його статутного складу.d) ректор зможе змінити організацію навчального 2021/2022 року, передбачену у внутрішніх документах ВНЗ, зокрема змінити дати сесії в другому семестрі поточного навчального року для всіх або частини студентських груп у вищому навчальному закладі;e) у навчальному 2021/2022 році буде можливим також проведення у ВНЗ занять разом для студентів стаціонарної і нестаціонарної форми навчання в обсязі, необхідному для уможливлення навчання особам, які станом на 24 лютого 2022 р. були студентами вищих навчальних закладів на території України.f) внесено зміни до норми, яка стосується підтвердження польськими вищими навчальними закладами закінчення навчання на конкретному рівні особам, які не мають диплому про здобуття вищої освіти (ст. 93 закону). Цей механізм буде поширено на громадян Польщі, які в’їхали на територію Республіки Польща безпосередньо з території України в період з 24 лютого 2022 р. до дня, визначеного в положеннях, ухвалених на підставі п. 3 ст. 2 Закону про допомогу громадянам України у зв’язку зі збройним конфліктом на території цієї держави, та громадян України, які перебувають на  території Республіки Польща, перебування яких на території Республіки Польща вважається легальним на підставі п. 1. ст. 2 згаданого вище закону. Завдяки цьому особи, які не мають диплому про здобуття освіти, зможуть мати підтвердження здобуття освіти на певному рівні шляхом проведення процедури відповідним вищим навчальним закладом.Ці механізми забезпечать можливість плавної адаптації внутрішніх норм вищих навчальних закладів до ситуації, пов’язаної з наслідками війни в Україні, зокрема дозволять здійснити зміни, що полегшать прийом студентів українських вишів до польських вишів та адаптувати порядок організації занять до такої ситуації. Вищі навчальні заклади в рамках гарантованої автономії мають право вносити зміни у внутрішні норми, запроваджуючи спеціальні механізми, навіть якщо вони не відповідатимуть чинним раніше механізмам.

2. Плата за навчання

2.1. Плата за навчання для громадян України – студентів медичних напрямків вищих навчальних закладів на території України:

  1. Відсутність плати за стаціонарну форму навчання польською мовою: відповідно до п. 4 ст. 2 закону, громадянин України, на якого поширюється цей закон, вважається особою, яка користується в Республіці Польща тимчасовим захистом у значенні, передбаченому п. 1 ст. 106 Закону від 13 червня 2003 р. про надання іноземцям захисту на території Республіки Польща. Нестягування плати за стаціонарну форму навчання польською мовою з іноземця, який користується тимчасовим захистом, випливає з пп. 4 п. 2 ст. 324 Закону від 20 липня 2018 р. «Право про вищу освіту та науку». Це охоплює період, коли на громадян України поширюватиметься тимчасовий захист. Це стосується громадян України, які прибули на територію Республіки Польща безпосередньо з території України у зв’язку з воєнними діями, що ведуться на території цієї держави, починаючи з 24 лютого 2022 р., а також громадян України, що мають Карту поляка, які покинули Україну починаючи з 24 лютого 2024 р.
  2. Програма Національного агентства з питань академічного обміну (NAWA) для громадян України, які не знають польської мови на рівні, що дозволяє навчатися на стаціонарній формі навчання у вищому навчальному закладі польською мовою. Для громадян України, які навчатимуться у вищих навчальних закладах на медичних напрямках навчання англійською мовою NAWA, за дорученням міністрів охорони здоров’я та освіти і науки, підготувала програму, метою якої є, зокрема, співфінансування витрат на навчання англійською мовою до розміру 18 тис. PLN за семестр. Решту плати за навчання студент оплачує самостійно.

Громадяни України, на яких поширюється закон, матимуть можливість звертатися за отриманням соціальної стипендії (пп. 1 п. ст. 86 Закону «Право про вищу освіту та науку») i студентського кредиту (п. 1 ст. 98 Закону «Право про вищу освіту та науку»), при цьому для отримання такої фінансової допомоги необхідно буде долучити до відповідної заяви декларацію про сімейну та матеріальну ситуацію.Громадяни України, на яких поширюється спецзакон, матимуть також право звертатися для отримання стипендії ректора, стипендії для осіб з інвалідністю та допомоги на загальних засадах, передбачених Законом «Право про вищу освіту та науку» щодо студентів-іноземців, з тим, що стосовно них буде скасовано обмеження щодо кількості допомоги (п. 2 ст. 92 Закону «Право про вищу освіту та науку»), яку може надати вищий навчальний заклад.

2.2. Плата за навчання для громадян Польщі – студентів медичних напрямків в українських вищих навчальних закладахВід польських громадян, які станом на 24 лютого 2022 р. були студентами вищого навчального закладу на території України на напрямку лікувальної справи, стоматології, медсестринської справи, акушерства, медичної аналітики, фармацевтики, фізіотерапії та парамедичному напрямку і були прийняті польським вищим навчальним закладом на навчання на відповідному напрямку, плата за освітні послуги, пов’язані з платним навчанням (нестаціонарною формою навчання польською мовою або навчанням англійською мовою) буде прийматися в розмірі, що не перевищує розміру документально підтвердженої студентом плати, яку раніше студент сплачував за навчання у ВНЗ в Україні.У навчальному 2021/2022 році, у випадку, якщо ці особи сплатили вже станом на 24 лютого 2022 р. плату за навчання в другому семестрі цього року в українському ВНЗ, – плата за навчання не стягується.На підставі відповідної заяви вищого навчального закладу, який не накладав на студента згаданої вище плати або прийняв цю плату в нижчому розмірі, ніж розмір плати за навчання, встановлений за ці послуги вищим навчальним закладом, поданої у визначений термін до міністра, який здійснює нагляд за даним ВНЗ, – передбачено компенсацію на загальний період, що не перевищує 12 семестрів. Компенсацію не передбачено за період наданих студенті відпусток, згаданих у пп. 3 п. 1 ст. 85 Закону від 20 липня 2018 р. «Право про вищу освіту та науку». У зв’язку з цим період цих відпусток не зараховується до загального періоду компенсації.Враховуючи наведене вище, починаючи з 15 березня поточного року буде здійснено поділ осіб, які звернулися, на вищі навчальні заклади відповідно до таких засад:

  1. Громадяни України, які володіють польською мовою, на стаціонарну форму навчання польською мовою,
  2. Громадяни України, які не володіють польською мовою, але володіють англійською мовою – на стаціонарну або нестаціонарну форму навчання англійською мовою,
  3. Громадяни Польщі на платне навчання польською або англійською мовою (нестаціонарне польською мовою або навчання англійською мовою).

Здійснюючи поділ, будуть враховуватися по мірі можливості заявлені побажання щодо конкретного навчального закладу.Вищі навчальні заклади, в які передаватимуться дані осіб, на яких поширюється процедура переведення, будуть зв’язуватися зі студентами з метою визначення детальної процедури прийому на навчання.Направлення до вищого навчального закладу Міністром охорони здоров’я не є рівнозначним рішенню про прийняття на навчання в конкретному ВНЗ. Це рішення відповідно до принципу автономії вищих навчальних закладів належить до виключної компетенції самого ВНЗ.

źródło: MZ

Ministerstwo Zdrowia wydało komuniat w sprawie zasad kontynuacji nauki dla studentów z Ukrainy w związku z wejściem w życie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583). Wprowadza ona szereg ważnych zmian do ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce, których celem jest umożliwienie kontynuowania nauki na studiach w Polsce dotychczasowym studentom – obywatelom Polski i Ukrainy – uczelni ukraińskich.
Komunikat resortu zdrowia:

1. Przyjęcia na studia i kontynuacja studiów – szczególne zasady funkcjonowania uczelni (art. 45, art. 93 i art. 96 ustawy)

Ustawa wprowadza rozwiązania, które pozwalają uczelniom na określenie szczególnych zasad ich organizacji i funkcjonowania w związku z koniecznością umożliwienia odbywania studiów przez osoby, które w wyniku działań wojennych na terytorium Ukrainy były zmuszone opuścić ten kraj:

a) umożliwienie polskim uczelniom przyjmowania na studia na podstawie szczególnego przepisu (art. 45) – w celu kontynuacji kształcenia – obywateli polskich i obywateli Ukrainy, będących w dniu 24 lutego 2022 r. studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy, także w szczególnej sytuacji, tj. gdy nie będą oni dysponować dokumentami potwierdzającymi odbywane dotychczas kształcenie. Przepisy przewidują, że osobom tym mogą zostać uznane odpowiednie okresy studiów w drodze weryfikacji osiągniętych efektów uczenia się. Niezbędne w tym celu jest złożenie oświadczenia, że w dniu 24 lutego 2022 r. osoba ubiegająca się o przyjęcie na studia studiowała na określonym roku studiów na danym kierunku i poziomie studiów w uczelni działającej na terytorium Ukrainy i nie dysponuje dokumentami poświadczającymi okresy studiów, zdane egzaminy, zaliczenia lub praktyki zawodowe, wydanymi przez tę uczelnię.

Następnie uczelnia, w której student ubiega się o przyjęcie, przeprowadza weryfikację osiągniętych efektów uczenia się. Zasady przeprowadzania tej weryfikacji ustala uczelnia samodzielnie i są to zasady szczególne, odrębne od tych, które mogły przed 24 lutego 2022 r. obowiązywać w przepisach wewnętrznych uczelni. W przypadku stwierdzenia różnic w programie studiów lub efektach uczenia się uczelnia będzie mogła zobowiązać studenta do ich uzupełnienia m.in. poprzez złożenie określonych egzaminów lub odbycie praktyk zawodowych.b) możliwość dokonania przez uczelnie w roku akademickim 2021/2022 zmian w już podjętych uchwałach rekrutacyjnych (ustalających warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji) na studia rozpoczynające się w drugim semestrze roku akademickiego 2021/2022 oraz w roku akademickim 2022/2023 – pozwoli to uczelniom na bieżące regulowanie kwestii przyjęć na studia w związku z sytuacją osób opuszczających terytorium Ukrainy. Zmiany mogą przykładowo polegać na obniżeniu progów punktowych dla wyników z matury uprawniających do podjęcia studiów w danej uczelni.c) możliwość dokonywania do dnia 30 września 2022 r. zmian w regulaminach studiów zakresie niezbędnym do przyjęcia na studia  osób, które w dniu 24 lutego 2022 r. były studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy – z wyłączeniem stosowania niektórych przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W przypadku tych zmian nie obowiązuje wymóg zachowania terminu ich uchwalenia na co najmniej 5 miesięcy przed rozpoczęciem roku akademickiego i wejścia ich w życie z początkiem roku akademickiego. Pozwoli to uczelniom określić lub zmienić obowiązujące procedury przyjęć na studia, w trybie przeniesienia, tak aby uwzględnić sytuację osób, które w dniu 24 lutego 2022 r. były studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy. Ponadto termin uzgodnienia regulaminu z samorządem studenckim wynosi w takim przypadku 5 dni roboczych, a w przypadku braku uzgodnienia, regulamin wchodzi w życie na mocy ponownej uchwały senatu podjętej zwykłą większością głosów jego statutowego składu. .d) rektor będzie mógł zmienić organizację roku akademickiego 2021/2022 określoną w aktach wewnętrznych uczelni m.in. zmienić terminy sesji egzaminacyjnej w drugim semestrze bieżącego roku akademickiego dla całości lub części grup studenckich w uczelni;e) w roku akademickim 2021/2022 możliwe będzie także prowadzenie w uczelni zajęć łącznie dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych w zakresie niezbędnym do umożliwienia odbywania studiów przez osoby, które w dniu 24 lutego 2022 r. były studentami uczelni działających na terytorium Ukrainy.f) wprowadzono nowelizację przepisu dot. potwierdzania przez polskie uczelnie ukończenia studiów na określonym poziomie, osobom które nie dysponują dyplomem ukończenia studiów (art. 93 ustawy).

Rozwiązanie to zostanie rozszerzone na obywateli polskich, którzy wjechali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z terytorium Ukrainy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa i obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Dzięki temu osoby, które nie dysponują dyplomem ukończenia studiów, będą mogły mieć potwierdzone ukończenie studiów na określonym poziomie w drodze postępowania przeprowadzonego przez uprawnioną uczelnię.Rozwiązania te zapewnią możliwość płynnego dostosowana regulacji wewnątrzuczelnianych do sytuacji związanej ze skutkami wojny w Ukrainie, w szczególności pozwolą na dokonanie zmian ułatwiających przyjęcia studentów z uczelni ukraińskich do uczelni polskich oraz na dostosowanie sposobu organizacji zajęć do sytuacji z tym związanej. Uczelnie w ramach gwarantowanej autonomii, w ramach wprowadzonych przepisów, są upoważnione do dokonywania zmian w przepisach wewnętrznych przewidując szczególne rozwiązania, nawet jeśli byłyby one niespójne z dotychczas obowiązującymi rozwiązaniami.

2. Opłaty za studia
2.1. Opłaty za studia dla obywateli Ukrainy – studentów kierunków medycznych w uczelniach działających na terytorium Ukrainy:

  1. Brak opłat na studiach stacjonarnych w języku polskim: zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy obywatela Ukrainy objętego tą ustawą uznaje się za osobę korzystającą w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej w rozumieniu art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niepobieranie opłat za kształcenie na studiach stacjonarnych w języku polskim od cudzoziemca, który korzysta z ochrony czasowej, wynika z art. 324 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Obejmuje to okres kiedy obywatele Ukrainy będą objęci ochroną czasową. Dotyczy obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego nie wcześniej począwszy od 24 lutego 2022 r. oraz Obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy opuścili Ukrainę począwszy od 24 lutego 2024 r.
  2. Program Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) dla obywateli Ukrainy, którzy nie znają języka polskiego w stopniu umożliwiającym podjęcie nauki na studiach stacjonarnych w języku polskim. Dla Obywateli Ukrainy, którzy podejmą naukę na studiach na kierunkach medycznych w języku angielskim NAWA, na zlecenie Ministrów: Zdrowia oraz Edukacji I Nauki, przygotowała program, którego celem jest m.in. współfinansowanie kosztów kształcenia na studiach w języku angielskim do wysokości 18 tys. PLN za semestr. Pozostałą część opłaty za studia student ponosi samodzielnie.

Obywatele Ukrainy objęci ustawą będą mieli możliwość ubiegania się o stypendium socjalne (art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) i kredyt studencki (art. 98 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), przy czym ubieganie się o te świadczenia odbywać się będzie na podstawie dołączonego do wniosku oświadczenia o sytuacji rodzinnej i materialnej.Obywatele Ukrainy objęci specustawą będą również mieli prawo ubiegać się o stypendium rektora, stypendium dla osób niepełnosprawnych i zapomogę na ogólnych zasadach obowiązujących w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce studiujących cudzoziemców, z zastrzeżeniem, że w stosunku do nich zniesione będzie ograniczenie w zakresie liczby zapomóg (art. 92 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), które może przyznać uczelnia.

2.2. ​Opłaty za studia dla obywateli Polskich – studentów kierunków medycznych w uczelniach działających na terytorium UkrainyOd obywateli polskich, którzy w dniu 24 lutego 2022 r. byli studentami uczelni działającej na terytorium Ukrainy na kierunkach lekarskim, lekarsko-dentystycznym, pielęgniarstwo, położnictwo, analityka medyczna, farmacja, fizjoterapia oraz ratownictwo medyczne i zostali przyjęci przez uczelnię polską na studia na kierunku odpowiadającym odbywanym przez nich studiom, opłaty za usługi edukacyjne związane z kształceniem na studiach odpłatnych (niestacjonarnych w języku polskim lub studiach w języku angielskim) będą pobierane w wysokości nieprzekraczającej wysokości udokumentowanych przez studenta dotychczas ponoszonych opłat za te studia w uczelni w Ukrainie.W roku akademickim 2021/2022, w przypadku gdy osoby te wniosły już przed dniem 24 lutego 2022 r. opłatę za kształcenie w drugim semestrze tego roku w uczelni działającej na terytorium Ukrainy – nie pobiera się opłaty za studia.

Na wniosek uczelni, która nie pobrała od studenta ww. opłaty, lub pobrała tę opłatę w niższej wysokości niż wynosi wysokość opłaty za te usługi ustalona przez uczelnię, złożony w określonych terminach do ministra nadzorującego daną uczelnię – przysługuje refundacja, na łączny okres nie dłuższy niż 12 semestrów. Refundacja nie przysługuje za okres udzielonych studentowi urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W związku z tym okresu tych urlopów nie wlicza się do łącznego okresu refundacji.Mając powyższe na uwadze, począwszy od 15 marca br. dokonany zostanie podział zgłoszonych osób na poszczególne uczelnie według następujących zasad:

  1. Obywatele Ukrainy, którzy posługują się językiem polskim na studia stacjonarne w języku polskim,
  2. Obywatele Ukrainy, którzy nie posługują się językiem polskim, a posługują się językiem angielskim – na studia stacjonarne lub niestacjonarne w języku angielskim,
  3. Obywatele Polski na studia odpłatne w języku polskim lub angielskim (niestacjonarne w języku polskim lub studia w języku angielskim).

Dokonując podziału zostaną uwzględnione w miarę możliwości zgłoszone preferencje co do uczelni.Uczelnie, do których zostaną przekazane dane osób objętych procedurą przeniesienia będą kontaktować się w celu ustalenia szczegółowej procedury kwalifikacji i przyjęcia na studia.Przydzielenie dokonane przez Ministra Zdrowia nie jest równoznaczne z decyzją o przyjęciu na studia w danej uczelni. Decyzja ta pozostaje w ramach autonomii w wyłącznej kompetencji uczelni.

***

 
Інформація щодо подальших дій, які дозволяють продовжувати навчання на напрямку лікувальної справи і стоматологічному напрямку (та інших медичних напрямках) у Польщі студентам, які раніше навчалися в Україні

12 березня 2022 р. набрав чинності Закон про допомогу громадянам України у зв’язку зі збройним конфліктом на території цієї держави (Вісник законодавства «Дзеннік Устав», позиція 583), який передбачив низку важливих змін до Закону «Право про вищу освіту та науку», метою яких є уможливлення продовження навчання у вищих навчальних закладах у Польщі студентам (громадянам Польщі та України), які раніше навчалися в українських вищих навчальних закладах.

1. Прийом до вищих навчальних закладів і продовження навчання у вишах – особливі правила роботи ВНЗ (ст. 45, ст. 93 i ст. 96 Закону)

Закон передбачає механізми, які дозволяють вищим навчальним закладам встановлювати особливі правила їхньої організації та роботи у зв’язку з необхідністю уможливлення навчання особам, які внаслідок воєнних дій на території України були змушені покинути цю країну:

a) уможливлення польським вищим навчальним закладам приймати на навчання на підставі особливої норми (ст. 45) – з метою продовження навчання – громадян Польщі та України, які були станом на 24 лютого 2022 р. студентами вищого навчального закладу на території України, в тому числі в особливій ситуації, тобто якщо вони не матимуть документів, які підтверджують вже пройдене навчання. Норми передбачають, що таким особам можуть бути зараховані відповідні періоди навчання шляхом перевірки результатів попереднього навчання. Для цього необхідно подати декларацію (заяву), що станом на день 24 лютого 2022 р. особа, яка звернулася з проханням при прийом на навчання, навчалася на відповідному курсі на даному напрямку і рівні навчання вищого навчального закладу на території України, i не має документів, що підтверджують періоди навчання, складені іспити, заліки або професійну практику, виданих цим вищим навчальним закладом. Після цього виш, до якого звернувся студент, проводить перевірку досягнень і результатів навчання. Правила проведення такої перевірки вищий навчальний заклад встановлює самостійно і ці правила є особливими, відмінними від тих, які могли діяти до 24 лютого 2022 р. у внутрішніх правилах вишу. У випадку виявлення розбіжностей у програмі навчання або результатах навчання вищий навчальний заклад матиме право зобов’язати студента скласти певні іспити або пройти професійну практику.b) можливість внесення вищими навчальними закладами в навчальному 2021/2022 році змін до вже ухвалених документів щодо прийому студентів (документів, які передбачають умови, порядок та терміни початку і закінчення прийому студентів) на навчання, яке починається в другому семестрі навчального 2021/2022 року або в навчальному 2022/2023 році – це дозволить вищим навчальним закладам в поточному порядку регулювати питання прийому до вищих навчальних закладів у зв’язку з ситуацією осіб, які покидають територію України. Зміни можуть, наприклад, полягати в зниженні порогу кількості балів, отриманих на іспиті зрілості, яка дає право на навчання в даному вищому навчальному закладі.c) можливість внесення до 30 вересня 2022 р. змін до правил внутрішнього розпорядку вищого навчального закладу в обсязі, необхідному для прийому на навчання осіб, які 24 лютого 2022 р. були студентами українського вищого навчального закладу – за винятком застосування деяких норм Закону від 20 липня 2018 р. «Право про вищу освіту та науку». У випадку цих змін не діє вимога дотримання терміну їх ухвалення щонайменше за 5 місяців до перед початком навчального року і набрання ними чинності на початку навчального року. Це дозволить вищим навчальним закладам запровадити або змінити чинні процедури прийому на навчання в порядку переведення так, щоб врахувати ситуацію осіб, які 24 лютого 2022 р. були студентами вищого навчального закладу на території України. Крім того, термін погодження правил внутрішнього розпорядку зі студентським самоврядуванням становить у такому разі 5 робочих днів, а у випадку відсутності погодження правила внутрішнього розпорядку набирають чинності в силу повторної ухвали сенату, прийнятої звичайною більшістю голосів його статутного складу.d) ректор зможе змінити організацію навчального 2021/2022 року, передбачену у внутрішніх документах ВНЗ, зокрема змінити дати сесії в другому семестрі поточного навчального року для всіх або частини студентських груп у вищому навчальному закладі;e) у навчальному 2021/2022 році буде можливим також проведення у ВНЗ занять разом для студентів стаціонарної і нестаціонарної форми навчання в обсязі, необхідному для уможливлення навчання особам, які станом на 24 лютого 2022 р. були студентами вищих навчальних закладів на території України.f) внесено зміни до норми, яка стосується підтвердження польськими вищими навчальними закладами закінчення навчання на конкретному рівні особам, які не мають диплому про здобуття вищої освіти (ст. 93 закону). Цей механізм буде поширено на громадян Польщі, які в’їхали на територію Республіки Польща безпосередньо з території України в період з 24 лютого 2022 р. до дня, визначеного в положеннях, ухвалених на підставі п. 3 ст. 2 Закону про допомогу громадянам України у зв’язку зі збройним конфліктом на території цієї держави, та громадян України, які перебувають на  території Республіки Польща, перебування яких на території Республіки Польща вважається легальним на підставі п. 1. ст. 2 згаданого вище закону. Завдяки цьому особи, які не мають диплому про здобуття освіти, зможуть мати підтвердження здобуття освіти на певному рівні шляхом проведення процедури відповідним вищим навчальним закладом.Ці механізми забезпечать можливість плавної адаптації внутрішніх норм вищих навчальних закладів до ситуації, пов’язаної з наслідками війни в Україні, зокрема дозволять здійснити зміни, що полегшать прийом студентів українських вишів до польських вишів та адаптувати порядок організації занять до такої ситуації. Вищі навчальні заклади в рамках гарантованої автономії мають право вносити зміни у внутрішні норми, запроваджуючи спеціальні механізми, навіть якщо вони не відповідатимуть чинним раніше механізмам.

2. Плата за навчання

2.1. Плата за навчання для громадян України – студентів медичних напрямків вищих навчальних закладів на території України:

  1. Відсутність плати за стаціонарну форму навчання польською мовою: відповідно до п. 4 ст. 2 закону, громадянин України, на якого поширюється цей закон, вважається особою, яка користується в Республіці Польща тимчасовим захистом у значенні, передбаченому п. 1 ст. 106 Закону від 13 червня 2003 р. про надання іноземцям захисту на території Республіки Польща. Нестягування плати за стаціонарну форму навчання польською мовою з іноземця, який користується тимчасовим захистом, випливає з пп. 4 п. 2 ст. 324 Закону від 20 липня 2018 р. «Право про вищу освіту та науку». Це охоплює період, коли на громадян України поширюватиметься тимчасовий захист. Це стосується громадян України, які прибули на територію Республіки Польща безпосередньо з території України у зв’язку з воєнними діями, що ведуться на території цієї держави, починаючи з 24 лютого 2022 р., а також громадян України, що мають Карту поляка, які покинули Україну починаючи з 24 лютого 2024 р.
  2. Програма Національного агентства з питань академічного обміну (NAWA) для громадян України, які не знають польської мови на рівні, що дозволяє навчатися на стаціонарній формі навчання у вищому навчальному закладі польською мовою. Для громадян України, які навчатимуться у вищих навчальних закладах на медичних напрямках навчання англійською мовою NAWA, за дорученням міністрів охорони здоров’я та освіти і науки, підготувала програму, метою якої є, зокрема, співфінансування витрат на навчання англійською мовою до розміру 18 тис. PLN за семестр. Решту плати за навчання студент оплачує самостійно.

Громадяни України, на яких поширюється закон, матимуть можливість звертатися за отриманням соціальної стипендії (пп. 1 п. ст. 86 Закону «Право про вищу освіту та науку») i студентського кредиту (п. 1 ст. 98 Закону «Право про вищу освіту та науку»), при цьому для отримання такої фінансової допомоги необхідно буде долучити до відповідної заяви декларацію про сімейну та матеріальну ситуацію.Громадяни України, на яких поширюється спецзакон, матимуть також право звертатися для отримання стипендії ректора, стипендії для осіб з інвалідністю та допомоги на загальних засадах, передбачених Законом «Право про вищу освіту та науку» щодо студентів-іноземців, з тим, що стосовно них буде скасовано обмеження щодо кількості допомоги (п. 2 ст. 92 Закону «Право про вищу освіту та науку»), яку може надати вищий навчальний заклад.

2.2. Плата за навчання для громадян Польщі – студентів медичних напрямків в українських вищих навчальних закладахВід польських громадян, які станом на 24 лютого 2022 р. були студентами вищого навчального закладу на території України на напрямку лікувальної справи, стоматології, медсестринської справи, акушерства, медичної аналітики, фармацевтики, фізіотерапії та парамедичному напрямку і були прийняті польським вищим навчальним закладом на навчання на відповідному напрямку, плата за освітні послуги, пов’язані з платним навчанням (нестаціонарною формою навчання польською мовою або навчанням англійською мовою) буде прийматися в розмірі, що не перевищує розміру документально підтвердженої студентом плати, яку раніше студент сплачував за навчання у ВНЗ в Україні.У навчальному 2021/2022 році, у випадку, якщо ці особи сплатили вже станом на 24 лютого 2022 р. плату за навчання в другому семестрі цього року в українському ВНЗ, – плата за навчання не стягується.На підставі відповідної заяви вищого навчального закладу, який не накладав на студента згаданої вище плати або прийняв цю плату в нижчому розмірі, ніж розмір плати за навчання, встановлений за ці послуги вищим навчальним закладом, поданої у визначений термін до міністра, який здійснює нагляд за даним ВНЗ, – передбачено компенсацію на загальний період, що не перевищує 12 семестрів. Компенсацію не передбачено за період наданих студенті відпусток, згаданих у пп. 3 п. 1 ст. 85 Закону від 20 липня 2018 р. «Право про вищу освіту та науку». У зв’язку з цим період цих відпусток не зараховується до загального періоду компенсації.Враховуючи наведене вище, починаючи з 15 березня поточного року буде здійснено поділ осіб, які звернулися, на вищі навчальні заклади відповідно до таких засад:

  1. Громадяни України, які володіють польською мовою, на стаціонарну форму навчання польською мовою,
  2. Громадяни України, які не володіють польською мовою, але володіють англійською мовою – на стаціонарну або нестаціонарну форму навчання англійською мовою,
  3. Громадяни Польщі на платне навчання польською або англійською мовою (нестаціонарне польською мовою або навчання англійською мовою).

Здійснюючи поділ, будуть враховуватися по мірі можливості заявлені побажання щодо конкретного навчального закладу.Вищі навчальні заклади, в які передаватимуться дані осіб, на яких поширюється процедура переведення, будуть зв’язуватися зі студентами з метою визначення детальної процедури прийому на навчання.Направлення до вищого навчального закладу Міністром охорони здоров’я не є рівнозначним рішенню про прийняття на навчання в конкретному ВНЗ. Це рішення відповідно до принципу автономії вищих навчальних закладів належить до виключної компетенції самого ВНЗ.

źródło: MZ