rzucaniepalenia – Medicalpress

W 2023 roku blisko jedna czwarta mieszkańców Unii Europejskiej w wieku co najmniej 15 lat paliła papierosy — podał Eurostat. To oznacza spadek o dwa punkty procentowe w porównaniu z 2017 rokiem, gdy odsetek wynosił 26 proc.

Różnice w paleniu między płciami pozostają wyraźne. Wśród mężczyzn odsetek ten wyniósł 28 proc., a wśród kobiet 21 proc.

Zdecydowanie niższe wskaźniki notowały Szwecja (8 proc.), Holandia (11 proc.) i Dania (14 proc.) W przeciwieństwie do tego, najwyższy odsetek palących w UE odnotowano w Bułgarii (37 proc.), Grecji (36 proc.) i Chorwacji (35 proc.) . W Bułgarii aż 49 proc. mężczyzn deklaruje palenie, natomiast wysokie wskaźniki odnotowano też wśród Litwy i Łotwy — odpowiednio 43 proc. i 48 proc.. W przypadku kobiet najczęściej po papierosy sięgają mieszkanki Grecji (32 proc.), Chorwacji (30 proc.) i Rumunii (29 proc.).

Mimo że odsetek palących w UE spadł, wciąż jest zbyt wysoki — co czwarty mieszkaniec Unii to palacz. Rozwarstwienie geograficzne i płciowe pokazuje, że działania przeciwdziałające paleniu muszą być równie zróżnicowane jak skala problemu. W krajach takich jak Bułgaria, Grecja czy Chorwacja konieczne są skoordynowane, intensywne kampanie edukacyjne, wsparcie w rzucaniu palenia i polityka publiczna oparta na dowodach.

Dla porównania w krajach skandynawskich — Szwecji, Danii — niskie wskaźniki pokazują, jak skuteczne mogą być kompleksowe działania: edukacja, restrykcje, podatki i ochrona przed biernym paleniem. W Polsce, gdzie według ogólnych danych pali 27 proc. mieszkańców, potrzebne są wzmocnione działania profilaktyczne i edukacyjne, ze szczególnym uwzględnieniem grup ryzyka.

Palenie tytoniu pozostaje jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów w Europie. Według Komisji Europejskiej, co roku ponad 700 tys. Europejczyków umiera z powodu chorób związanych z paleniem, takich jak rak płuc, choroby serca czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP).

W odpowiedzi na ten problem UE prowadzi politykę ograniczania tytoniu do 2040 r., której celem jest zredukowanie liczby palaczy do mniej niż 5 proc. populacji. Wdrażane są coraz surowsze przepisy dotyczące reklamy wyrobów tytoniowych, opodatkowania oraz oznakowania opakowań (np. szokujące zdjęcia skutków palenia). W Polsce antynikotynowe kampanie zdrowotne również są obecne, jednak ich skuteczność bywa ograniczana przez dostępność alternatywnych form nikotyny, takich jak e-papierosy czy podgrzewacze tytoniu. Choć ich wpływ na zdrowie wciąż jest przedmiotem badań, niektórzy eksperci ostrzegają, że mogą one prowadzić do uzależnienia nowego pokolenia.

Najnowsze badanie przeprowadzone przez Fundację TO SIĘ LECZY w listopadzie b.r. wśród pacjentów onkologicznych i kardiologicznych w Polsce rzuca światło na niepokojące dane dotyczące nawyków palenia tytoniu przed i po diagnozie choroby. Niestety brakuje realnego i systemowego wsparcia w odchodzeniu od nałogu. W publicznym systemie opieki zdrowotnej funkcjonują tylko 3 kompleksowe (stacjonarne) poradnie antynikotynowe, a zasięg i wiedza pacjentów o Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym są niewystarczające.

– Musimy zdawać sobie sprawę, że mamy w Polsce ogromny problem zdrowotny i społeczny – ponad 8 mln. dorosłych osób pali papierosy, to ok. 29% tej populacji. W konsekwencji co roku ponad 80 000 osób umiera z powodu chorób odtytoniowych, takich jak nowotwory, choroby układu krążenia czy choroby układu oddechowego. Tymczasem większości z nich można by zapobiec lub znacznie zmniejszyć ryzyko ich rozwoju, poprzez prewencję palenia i wsparcie w jego rzucaniu. – mówi Marek Kustosz, prezes Fundacji.

Co istotne wśród osób uzależnionych od palenia tytoniu (nikotynizm) znajdują się pacjenci ze zdiagnozowanymi chorobami onkologicznymi i kardiologicznymi, którzy kontynuują palenie, nie zawsze zdając sobie sprawę z negatywnych konsekwencji wdychania dymu tytoniowego na skuteczność leczenia, nasilenie powikłań czy szybkość rekonwalescencji np. po operacji, z drugiej strony będąc w szponach nałogu – uzależnienia, często bez profesjonalnej pomocy, nie są w stanie ograniczyć czy rzucić palenia.

Najnowsze badanie opublikowane w Światowy Dniu Rzucania Palenia ujawnia, że pacjenci, przed diagnozą choroby, palili głównie papierosy tradycyjne (48%), 12% papierosy bezdymne, a 10% korzystało z e-papierosów. Co niepokojące, palenie papierosów tradycyjnych przed diagnozą miało przede wszystkim charakter nałogowy (86%) lub częsty (14%). Ponadto, prawie połowa pacjentów kontynuuje palenie papierosów tradycyjnych po diagnozie.

W świetle wyników ankiety, po diagnozie odsetek nałogowo palących papierosy zmniejszył się do 26%, ale pozostałe 40% ankietowanych przyznało, że nadal pali często. Badanie ujawnia również, że tylko 36% respondentów miało świadomość istnienia Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym (TPPP), co wskazuje na potrzebę lepszego informowania pacjentów o dostępnych formach pomocy.

Mimo że 91% pacjentów onkologicznych i kardiologicznych podejmowało próby rzucenia palenia, większość z nich (76%) podjęła trzy lub więcej prób, to pożegnać z nałogiem udało się tylko 38% z nich, 26% po pewnym czasie wróciła do palenia, a 36% w ogóle nie udało się rzucić palenia tytoniu. Najczęściej stosowanymi metodami walki z uzależnieniem były: nikotynowa terapia zastępcza NTZ) (68%), leczenie farmakologiczne (40%) oraz aplikacje mobilne (36%) oraz stosowanie alternatywnych produktów nikotynowych (18% e-papierosy i 17% podgrzewacze tytoniu), jak również grupy wsparcia (17%). Wyniki te potwierdzają, że farmakoterapia i NTZ dla wielu uzależnionych osób okazują się nie być skuteczne. Stąd potrzeba bardziej kompleksowego wsparcia w rzucaniu nałogu, w tym stosowania terapii uzależnień i wykorzystania alternatywnych produktów nikotynowych – jako forma stopniowego przejścia do abstynencji nikotynowej.

Finansowanie metod wspierających rzucenie palenia także stanowi problem dla pacjentów – 75% ankietowanych finansowało te metody ze środków prywatnych, a tylko niecałe 10% korzystało z wsparcia publicznej opieki zdrowotnej.

Oczekiwania pacjentów wskazują jasno na potrzebę rozszerzenia dostępu do poradnictwa antytytoniowego. Aż 79% pacjentów chciałoby, aby poradnie rzucania palenia były dostępne w całym kraju i finansowane z funduszy publicznych. Wskazują także na potrzebę lepszego dostępu do informacji o miejscach wsparcia w rzucaniu palenia oraz zintensyfikowania działań edukacyjnych w zakresie szkodliwości palenia.

W kontekście kształtowania rozwiązań systemowych oraz regulacji prawnych, ważny jest także fakt, że większość ankietowanych wskazała, że sprzedaż wszystkich wyrobów zawierających nikotynę powinna być uregulowana i zakazana dla osób poniżej 18 r.ż. Zgodnie z Ustawą o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych sprzedaż wyrobów nikotynowych (papierosy tradycyjne, e-papierosy, papierosy bezdymne) jest zakazana osobom nieletnim. Ma to na celu ochronę zdrowia dzieci i młodzieży oraz uniknięcie lub opóźnienie inicjacji nikotynowej wśród młodych. Podobnym regulacjom nie podlegają jednak saszetki nikotynowe, co nie jest do końca zrozumiałe i wymaga pilnych zmian. Podobne regulacje zostały wprowadzone m.in. w Szwecji, Czechach Wielkiej Brytanii, Danii, Finlandii, czy Słowacji.

Link do badania:

https://tiny.pl/09kww1yv

źrodło: To Się Leczy

Brytyjski rząd ma nadzieję zachęcić milion palaczy w Anglii do rzucenia nałogu w ramach nowego programu, który zapewni im darmowe e-papierosy i wsparcie behawioralne. Celem jest uczynienie kraju wolnym od dymu tytoniowego do 2030 roku – ogłosił Departament Zdrowia w Londynie. Określenie „wolny od dymu” oznacza, że odsetek osób palących jest mniejszy niż pięć procent populacji.

Program, nazwany „Swap to stop”, obejmuje również inne środki, w tym zachęty finansowe w postaci bonów dla kobiet w ciąży, które mają rzucić palenie. Prawie jedna na dziesięć kobiet w Anglii nadal pali w czasie ciąży.

Rząd szacuje, że program będzie kosztował 45 milionów funtów – czyli prawie 238 mln zł – w ciągu dwóch lat.

Westminster chce pozostawić władzom lokalnym decyzję o tym, kto otrzyma darmowe “vapy”. Mogłyby one również uzupełnić program o lokalne działania.

Nawet dwie na trzy osoby, które palą przez całe życie, umierają z tego powodu – powiedział w oświadczeniu ministerstwa Neil O’Brien, sekretarz zdrowia – Papierosy są jedynym produktem w sprzedaży, który zabije cię, jeśli będzie używany prawidłowo – dodał.

Organizacje antytytoniowe twierdzą jednak, że pakiet środków jest niewystarczający i mówią, że potrzebne są intensywniejsze działania, jeśli ma zostać osiągnięty cel, jakim jest uwolnienie się od dymu tytoniowego do 2030 roku.

Kontrowersje budzi również przejście na e-papierosy. Opary z e-papierosów mają również potencjał uzależniający – zauważają krytycy. Brytyjskie dane rządowe z 2021 roku wykazały, że około dziewięć procent uczniów w wieku od 11 do 15 lat używało e-papierosów, co oznacza wzrost z sześciu procent w 2018 roku.

źródło: Euronews

Rząd szacuje, że program będzie kosztował 45 milionów funtów – czyli prawie 238 mln zł – w ciągu dwóch lat.

Westminster chce pozostawić władzom lokalnym decyzję o tym, kto otrzyma darmowe “vapy”. Mogłyby one również uzupełnić program o lokalne działania.

Nawet dwie na trzy osoby, które palą przez całe życie, umierają z tego powodu – powiedział w oświadczeniu ministerstwa Neil O’Brien, sekretarz zdrowia – Papierosy są jedynym produktem w sprzedaży, który zabije cię, jeśli będzie używany prawidłowo – dodał.

źródło: Euronews

W grudniu 2022 roku brytyjska agencja oceny technologii medycznych NICE (Narodowy Instytut Zdrowia i Doskonałości Opieki) opublikowała aktualny standard jakości opieki obejmujący wsparcie i leczenie mające na celu rzucenie palenia i zaprzestanie używania tytoniu wraz ze strategią redukcji szkód dla osób, które nie są w stanie rzucić palenia w jednym momencie.

Standard ten zaktualizował i zastąpił standardy jakości dotyczące rzucania palenia opublikowane w sierpniu 2013 r. oraz redukcji szkód opublikowane w lipcu 2015 r. Standardy są skierowane do personelu medycznego i obowiązują w Anglii i Walii.

Standard jakości obejmuje 5 obszarów:

1: Identyfikacja osób używających tytoniu

Pacjenci powinni być pytani, czy używają tytoniu w kluczowych punktach kontaktu z pracownikami służby zdrowia lub opieki społecznej. Identyfikacja osób, które palą lub używają tytoniu bezdymnego, daje możliwość uzyskania porady lub wsparcia w kwestii rzucenia palenia, a w razie potrzeby skierowania do poradni rzucania palenia. Rutynowe pytanie ludzi o używanie tytoniu w kluczowych punktach kontaktu ze służbami zdrowia lub opieki społecznej daje również możliwość ponownego kontaktu z osobami, które wcześniej nie chciały rzucić palenia lub które mogły powrócić do nałogu po okresie abstynencji.

2: Porada

Osoby używające tytoniu powinny otrzymać porady dotyczące rzucenia palenia. Osobom palącym lub używającym tytoniu bezdymnego należy zalecić zaprzestanie palenia w sposób uwzględniający ich preferencje i potrzeby. Ważne jest, aby wyjaśnić, że dostępne jest wsparcie w rzucaniu palenia i zaoferować takowe, jeśli dana osoba tego chce, lub upewnić się, że dana osoba wie, gdzie może znaleźć wsparcie w przyszłości.

3: Wsparcie i leczenie w rzucaniu palenia tytoniu

Osoby, które chcą rzucić palenie lub używanie tytoniu bezdymnego, powinny mieć dostęp do szeregu form wsparcia rzucania palenia i leczenia, tak aby mogły dokonać własnego wyboru interwencji w oparciu o swoje preferencje, sytuację zdrowotną i społeczną oraz wcześniejsze doświadczenia ze środkami pomagającymi w rzucaniu palenia. Chociaż połączenie wsparcia behawioralnego z farmakoterapią, jeśli jest dostępna, krótko i długo działającą nikotynową terapią zastępczą lub e-papierosami zawierającymi nikotynę (odpowiednio do wieku danej osoby) z większym prawdopodobieństwem doprowadzi do pomyślnej próby rzucenia palenia, istotne będą również czynniki indywidualne i preferencje osoby palącej.

4: Podejście polegające na redukcji szkód

Osoby, które nie chcą lub nie są gotowe rzucić palenia tytoniu za jednym zamachem, otrzymują wsparcie w przyjęciu podejścia polegającego na redukcji szkód. Zaprzestanie używania tytoniu zmniejsza ryzyko rozwoju chorób związanych z paleniem tytoniu lub pogorszenia warunków, na które ma wpływ jego używanie, jednak niektóre osoby mogą nie chcieć lub nie być gotowe do zaprzestania palenia za jednym zamachem. Ważne jest, aby byli zachęcani i wspierani w przyjmowaniu podejścia ograniczającego szkody. Osoby, które ograniczają palenie, są bardziej skłonne do zaprzestania palenia w przyszłości. Podejście do ograniczania szkód nie powinno odwracać uwagi od podejścia do zaprzestania palenia tytoniu, ale powinno wspierać i rozszerzać zasięg i wpływ wsparcia na rzecz zaprzestania palenia tytoniu.

5: Leczenie w celu rzucenia palenia w szpitalu

Przyjęcie do szpitala wiąże się z kontaktem osób palących z pracownikami służby zdrowia, którzy mogą udzielić porady i pomóc w całkowitym lub czasowym rzuceniu palenia podczas przyjęcia. Szpitale są środowiskami wolnymi od dymu tytoniowego, w których nie ma typowych wskazówek i zachęt do palenia, więc przyjęcie do szpitala stwarza okazję do rzucenia palenia. Plan długoterminowy NHS (fundusz zdrowia) obejmuje działanie, zgodnie z którym wszystkim osobom przyjętym do szpitala, które palą, zostaną zaoferowane usługi leczenia tytoniowego finansowane przez fundusz.

Źródło: Overview | Tobacco: treating dependence | Quality standards | NICE