W odpowiedzi na narastające wyzwania zdrowotne związane z rosnącą liczbą zachorowań na nowotwory, zmianami demograficznymi oraz stylem życia, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy powołał nową jednostkę: Pracownię Prewencji Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej. To wyraźny sygnał, że profilaktyka – oparta na danych, edukacji i interdyscyplinarnym podejściu – zyskuje dziś strategiczne znaczenie.

Zadaniem nowej Pracowni będzie m.in. prowadzenie badań naukowych i edukacji w zakresie prewencji pierwotnej nowotworów, opracowywanie i wdrażanie strategii zdrowotnych, a także organizacja szkoleń w ramach Krajowego Ośrodka Monitorującego. Jednostka ma również pełnić aktywną rolę w krajowej i europejskiej debacie na temat polityki zdrowotnej.

„Prewencja pierwotna to dziś nie tylko naukowy obowiązek, ale moralne zobowiązanie instytucji takich jak nasza. W Narodowym Instytucie Onkologii chcemy nie tylko leczyć choroby nowotworowe, lecz także skutecznie im zapobiegać — zanim w ogóle się pojawią” – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska, Dyrektor NIO-PIB. „Powołanie Pracowni Prewencji Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej jest wyrazem tej odpowiedzialności. To inwestycja w przyszłość — w zdrowsze społeczeństwo, świadomych obywateli i system ochrony zdrowia, który działa z wyprzedzeniem, a nie tylko reaguje”.

Nową jednostką pokieruje dr hab. n. med. Paweł Koczkodaj, Profesor Instytutu, EMBA – ekspert o ugruntowanej pozycji w obszarze zdrowia publicznego i profilaktyki onkologicznej. To m.in. stypendysta Harvard Medical School, National Cancer Institute, WHO oraz laureat programu Fulbright-Schuman.

„Naszym celem jest wspieranie rozwiązań polityki zdrowotnej – dotyczących zwłaszcza prewencji modyfikowalnych czynników ryzyka – w oparciu o rzetelne dane naukowe i realne potrzeby zdrowotne społeczeństwa” – zaznacza prof. Paweł Koczkodaj. „Prewencja nie jest dziś dodatkiem do systemu ochrony zdrowia, ale staje się jego centralnym elementem, czego wyrazem jest również powstanie nowej Pracowni”.

Od idei do działań systemowych

Powstanie jednostki to także kontynuacja aktywności Instytutu w ramach unijnej debaty zdrowotnej – w tym działań prowadzonych podczas Prezydencji Polski w Radzie UE. Jak zaznacza dyrektor Jagielska, nowa Pracownia ma być miejscem, „gdzie wizje profilaktyki stają się realnym działaniem”.

W dobie pogłębiających się nierówności zdrowotnych, zmniejszającego się udziału działań prewencyjnych w systemie ochrony zdrowia i coraz większych kosztów terapii onkologicznych, wzmocnienie obszaru prewencji pierwotnej staje się nie tylko racjonalną strategią zdrowotną, ale też ekonomiczną koniecznością. Nowa jednostka w NIO-PIB ma być naukowym i eksperckim zapleczem dla budowy bardziej przewidywalnego i zrównoważonego systemu zdrowia publicznego w Polsce.

Źródło: NIO-PIB w Warszawie

Światowy Dzień Zdrowia, obchodzony każdego roku 7 kwietnia, w 2025 roku przebiega pod hasłem „Healthy beginnings, hopeful futures” czyli „Zdrowe początki, pełne nadziei przyszłości”. Tegoroczna kampania, zainicjowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), skupia się na zdrowiu matek i noworodków oraz potrzebie zapewnienia im dostępu do bezpiecznej, jakościowej i dostępnej opieki – niezależnie od miejsca zamieszkania czy sytuacji życiowej.

WHO podkreśla, że każdego roku blisko 300 000 kobiet umiera z powodu komplikacji związanych z ciążą lub porodem, ponad 2 miliony noworodków umiera w pierwszym miesiącu życia, a około 2 miliony dzieci rodzi się martwych. To oznacza jedną możliwą do uniknięcia śmierć co 7 sekund. Organizacja wzywa do globalnej mobilizacji w celu zapewnienia dostępu do wysokiej jakości opieki dla kobiet i dzieci, zwłaszcza w najuboższych krajach oraz w sytuacjach kryzysowych.

Organizacja apeluje do rządów, instytucji i środowisk medycznych na całym świecie o intensyfikację działań systemowych, które pozwolą ograniczyć śmiertelność matek i noworodków oraz zadbać o długoterminowe zdrowie kobiet – nie tylko w czasie ciąży i porodu, ale także w późniejszych latach życia.

W krajach o niskich i średnich dochodach, nierówności w dostępie do opieki, brak personelu i sprzętu oraz niestabilność systemów ochrony zdrowia pozostają barierą nie do pokonania – bez solidarności międzynarodowej i politycznej woli zmiany.

 

W Polsce 7 kwietnia obchodzimy również Dzień Pracownika Ochrony Zdrowia – święto wszystkich osób, które na co dzień troszczą się o zdrowie i bezpieczeństwo innych. To lekarze, pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni, fizjoterapeuci, diagności, psycholodzy, rejestratorki, salowe, technicy – wszyscy, którzy tworzą opiekę zdrowotną „dla ludzi i z ludźmi”.

 

To właśnie dzięki nim „zdrowe początki” – czyli bezpieczne narodziny, pierwsza diagnoza, skuteczna interwencja – zamieniają się w realną szansę na długie, dobre życie. Bez ludzi nie będzie systemu. Bez systemu – nie będzie zdrowego społeczeństwa.

 

Redakcja Medical Press dołącza się do tych apeli i wyraża wdzięczność wszystkim pracownikom ochrony zdrowia – tym, którzy ratują, wspierają, słuchają i towarzyszą od pierwszego dnia życia aż po kres drogi.