postępujące włóknienie płuc

Komisja Europejska zatwierdziła nerandomilast do leczenia dorosłych z idiopatycznym włóknieniem płuc (IPF) oraz postępującym włóknieniem płuc (PPF). To pierwsza od ponad 10 lat nowa terapia dopuszczona w Unii Europejskiej dla chorych na IPF oraz pierwsza od ponad pięciu lat nowa opcja leczenia PPF. Decyzję oparto na wynikach programu badań klinicznych III fazy FIBRONEER™, w którym wykazano, że lek skutecznie spowalnia pogarszanie się czynności płuc przy korzystnym profilu bezpieczeństwa.

Choroby, w których liczy się każda zachowana funkcja płuc

Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) oraz postępujące włóknienie płuc (PPF) należą do grupy przewlekłych chorób śródmiąższowych płuc prowadzących do stopniowego, nieodwracalnego bliznowacenia tkanki płucnej. Wraz z postępem choroby płuca tracą zdolność do prawidłowej wymiany gazowej, co prowadzi do narastającej duszności, przewlekłego kaszlu i pogorszenia wydolności fizycznej.

Utraconej czynności płuc nie można odzyskać, dlatego celem leczenia jest przede wszystkim spowolnienie postępu choroby i jak najdłuższe zachowanie wydolności oddechowej.

Szacuje się, że w Europie z IPF i PPF żyje ponad pół miliona osób. Rokowanie pozostaje poważne – około połowa pacjentów umiera w ciągu pięciu lat od rozpoznania, co oznacza śmiertelność porównywalną, a w niektórych przypadkach nawet wyższą niż w wielu nowotworach.

Pierwszy preferencyjny inhibitor PDE4B

Nerandomilast jest pierwszym doustnym preferencyjnym inhibitorem fosfodiesterazy 4B (PDE4B). Lek działa przeciwfibrotycznie i immunomodulująco, ograniczając procesy prowadzące do włóknienia płuc.

Preparat przyjmuje się doustnie dwa razy dziennie. W przeciwieństwie do części dotychczas stosowanych terapii nie wymaga rutynowego monitorowania czynności wątroby, co może ułatwiać prowadzenie leczenia.

Największy program badań w IPF i PPF

Podstawą decyzji Komisji Europejskiej były wyniki programu FIBRONEER™, obejmującego dwa badania III fazy – FIBRONEER-IPF oraz FIBRONEER-ILD. Jest to największy dotychczas program badań klinicznych przeprowadzony u pacjentów z idiopatycznym oraz postępującym włóknieniem płuc.

W obu badaniach osiągnięto główny punkt końcowy. Leczenie nerandomilastem istotnie spowolniło pogarszanie się czynności płuc, oceniane na podstawie zmiany natężonej pojemności życiowej (FVC) po 52 tygodniach obserwacji w porównaniu z placebo.

FVC jest jednym z podstawowych parametrów wykorzystywanych do monitorowania postępu włóknienia płuc. Wolniejszy spadek tego wskaźnika oznacza wolniejsze pogarszanie się wydolności oddechowej.

Dobra tolerancja leczenia

Jednym z najważniejszych elementów programu FIBRONEER był profil bezpieczeństwa nowej terapii.

Badania wykazały, że nerandomilast charakteryzuje się korzystnym profilem tolerancji. U pacjentów stosujących lek w monoterapii odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych był zbliżony do obserwowanego w grupie placebo.

Nie było również konieczności rutynowego monitorowania parametrów wątrobowych, co odróżnia tę terapię od części dotychczas stosowanych leków przeciwfibrotycznych.

Jak podkreśliła prof. Marlies Wijsenbeek z Erasmus MC University Medical Centre, jednym z największych wyzwań w leczeniu IPF i PPF jest konieczność przerywania terapii przez część pacjentów z powodu działań niepożądanych. Jej zdaniem wyniki programu FIBRONEER pokazują, że możliwe jest skuteczne spowalnianie utraty funkcji płuc przy zachowaniu dobrej tolerancji leczenia.

Ważny krok, ale nie przełom we wszystkich aspektach

Choć oba badania osiągnęły główny punkt końcowy, autorzy zwracają uwagę, że nie udało się wykazać istotności statystycznej dla kluczowego drugorzędowego punktu końcowego. W analizach obserwowano jedynie tendencję do zmniejszenia śmiertelności, która osiągnęła nominalną istotność statystyczną jedynie w jednym z badań.

Oznacza to, że obecnie najlepiej udokumentowaną korzyścią wynikającą ze stosowania nerandomilastu pozostaje spowolnienie utraty czynności płuc.

Co oznacza decyzja Komisji Europejskiej?

Zatwierdzenie przez Komisję Europejską oznacza, że nerandomilast może zostać wprowadzony do obrotu we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Nie oznacza to jednak automatycznej dostępności ani refundacji leku w poszczególnych krajach. W Polsce ewentualne finansowanie terapii będzie wymagało przejścia krajowej procedury refundacyjnej.

Eksperci podkreślają, że obok nowych możliwości terapeutycznych równie ważne pozostaje wczesne rozpoznawanie włóknienia płuc. Im szybciej choroba zostanie wykryta i rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na zachowanie czynności płuc i spowolnienie jej postępu.