Tegoroczny Światowy Dzień Cukrzycy, obchodzony pod hasłem „Pracuję z cukrzycą”, zwraca uwagę na znaczenie aktywności zawodowej osób z tą chorobą. Jak podkreśla Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, hasło można rozumieć dwojako – jako determinację w codziennym dbaniu o zdrowie („pracuję nad sobą”) oraz jako dowód, że cukrzyca nie musi wykluczać z życia zawodowego.

Postęp w terapii, coraz szerszy dostęp do nowoczesnych leków i technologii diabetologicznych sprawiają, że pacjenci mogą dziś skutecznie kontrolować chorobę i prowadzić aktywne, satysfakcjonujące życie. To pozytywne przesłanie ma również wymiar społeczny – ma przełamywać stereotypy i pokazywać, że osoby z cukrzycą mogą być pełnoprawnymi uczestnikami rynku pracy.

Nowoczesne leczenie – inwestycja, która się zwraca

W ostatnich latach w Polsce dokonał się ogromny postęp w leczeniu cukrzycy. Refundacją objęto kluczowe nowoczesne terapie, takie jak flozyny i agoniści receptora GLP-1, a także systemy ciągłego monitorowania stężenia glukozy (CGM).

Jak podkreślają eksperci, zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, leki te powinny być stosowane już na początku leczenia cukrzycy typu 2 – w połączeniu lub zamiast metforminy – ponieważ nie tylko skutecznie regulują poziom glukozy, ale też zmniejszają ryzyko sercowo-naczyniowe i chronią nerki.

Mimo postępu nadal istnieją ograniczenia. W Polsce refundacja pomp insulinowych jest pełna tylko do 26. roku życia, a pacjenci po tym wieku tracą dostęp do nowoczesnych systemów zautomatyzowanego podawania insuliny. Tymczasem raporty ZUS pokazują, że stosowanie systemów CGM zmniejsza o 20 proc. liczbę dni absencji chorobowej. Z ekonomicznego punktu widzenia rozszerzenie refundacji nowoczesnych terapii to inwestycja, która może się szybko zwrócić – aż 75 proc. kosztów leczenia cukrzycy pochłaniają powikłania choroby.

Praca jako element terapii i motywacja do dbania o zdrowie

Eksperci zwracają uwagę, że praca zawodowa to nie tylko źródło utrzymania, ale także ważny element terapii. Daje poczucie sensu, przynależności i sprawczości – czynniki niezbędne dla utrzymania zdrowia psychicznego i motywacji do leczenia. Osoby z cukrzycą często wykazują się większą samodyscypliną, odpowiedzialnością i konsekwencją – cechami cenionymi na rynku pracy.

Niestety, mimo postępu w leczeniu, nadal istnieją bariery i stereotypy. Jeszcze niedawno istniały listy zawodów niedostępnych dla diabetyków z powodu ryzyka hipoglikemii. Dziś, dzięki nowoczesnym technologiom, to ryzyko jest minimalne – jednak świadomość społeczna nie zawsze nadąża za medycyną. Dlatego tak ważna jest edukacja zarówno pracowników, jak i pracodawców – by zrozumieli, że cukrzyca nie jest przeszkodą w aktywności zawodowej.

Cukrzyca w Polsce – liczby, wyzwania i przyszłość

W Polsce z cukrzycą żyje dziś około 3 miliony osób, z czego ponad milion nie ma jeszcze postawionej diagnozy. Dominującym typem choroby jest cukrzyca typu 2 (ok. 90 proc. przypadków). Jeśli nie zostaną wdrożone skuteczne działania profilaktyczne, do 2035 r. liczba chorych może wzrosnąć o ponad 200 tys. rocznie. Według danych WHO, celem na rok 2030 jest diagnozowanie 80 proc. przypadków cukrzycy – w Polsce wciąż pozostajemy poniżej tego progu. Dlatego poza poprawą dostępu do nowoczesnych terapii konieczne są także programy przesiewowe i edukacyjne, zwiększające świadomość społeczną i wczesne wykrywanie choroby. Powikłania cukrzycy – takie jak neuropatia, retinopatia, nefropatia czy zespół stopy cukrzycowej – dotykają ponad połowę pacjentów. Wczesne rozpoznanie i skuteczna kontrola glikemii mogą temu zapobiec. Regularne badania, aktywność fizyczna i odpowiednia dieta to nadal fundament skutecznej profilaktyki.

Nowoczesne terapie, technologie monitorujące poziom glukozy i coraz większa świadomość społeczna sprawiają, że cukrzyca przestaje być chorobą wykluczającą. Praca zawodowa osób z cukrzycą nie tylko jest możliwa – może być również motorem skutecznej terapii i poprawy jakości życia.
Hasło tegorocznego Światowego Dnia Cukrzycy – „Pracuję z cukrzycą” – to nie tylko przesłanie, ale i apel: o równe szanse, edukację, dostęp do nowoczesnych terapii i zmianę myślenia o chorobie, z którą można żyć aktywnie i z satysfakcją.

Źródło: Komunikat Prasowy

Czy wszystkie kobiety w ciąży z cukrzycą mają równe szanse na skuteczną kontrolę glikemii? Zdaniem prof. dr hab. n. med. Ewy Wender-Ożegowskiej – konsultant krajowej w dziedzinie położnictwa i ginekologii – obecne regulacje dotyczące refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) nie uwzględniają rzeczywistych potrzeb pacjentek. W piśmie skierowanym do Minister Zdrowia prof. Wender-Ożegowska apeluje o zmianę rozporządzenia w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie.

Dziś kobiety z cukrzycą rozpoznaną w przebiegu ciąży (GDM) mają refundowany dostęp jedynie do jednego typu systemu CGM – tzw. systemu flash (FGM). Tymczasem, jak wskazuje konsultantka, na rynku dostępnych jest kilka urządzeń o porównywalnych parametrach jakościowych i udokumentowanej skuteczności klinicznej. Ich stosowanie, także w ciąży, potwierdzają zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego z 2025 roku.

„Brak możliwości refundowanego dostępu do innych systemów CGM w tej grupie pacjentek stanowi pewną nierówność dostępu — zarówno z punktu widzenia lekarzy, jak i samych pacjentek” – czytamy w piśmie opublikowanym na stronie Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

W praktyce klinicznej system flash nie sprawdza się u wszystkich. Wśród przyczyn wymieniane są m.in. reakcje alergiczne na plastry mocujące, problemy z przyczepnością skutkujące utratą sensora czy brak możliwości aplikacji sensora w innych miejscach niż ramię. W takich sytuacjach pacjentki zmuszone są do tradycyjnych pomiarów glukometrem – uciążliwych, mniej precyzyjnych i ograniczających bieżącą kontrolę.

Prof. Wender-Ożegowska apeluje o zrównanie dostępu do systemów CGM dla kobiet z GDM, przy jednoczesnym spełnieniu przez urządzenia konkretnych warunków: jakości pomiarowej potwierdzonej badaniami naukowymi, rejestracji do stosowania w ciąży, braku konieczności kalibracji paskowej i możliwości podejmowania decyzji terapeutycznych wyłącznie na podstawie wyników z CGM.

Ekspertka przypomina, że rosnący odsetek kobiet w wieku prokreacyjnym z nadwagą i otyłością prowadzi do zwiększenia częstości cukrzycy ciążowej. A to oznacza rosnące znaczenie skutecznego monitorowania glikemii dla zdrowia matki i dziecka. Właściwa kontrola pozwala ograniczyć ryzyko powikłań, takich jak makrosomia płodu, a w dłuższej perspektywie – choroby metaboliczne u dzieci.

Z danych NFZ wynika, że w 2024 roku z refundowanego systemu FGM skorzystało 75 691 spośród 21 tysięcy pacjentek z GDM. Zdaniem konsultantki, rozszerzenie katalogu dostępnych urządzeń nie musi wiązać się z dodatkowymi kosztami. „Proponowana korekta nie wiąże się ze wzrostem wydatków, a jedynie z rozszerzeniem katalogu dostępnych produktów do istniejących już limitów finansowania dla kobiet z GDM” – argumentuje.

Poparcie dla wniosku wyraził także Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. W piśmie wskazano również na gotowość do współpracy i przedstawienia szczegółowych danych klinicznych i praktycznych dotyczących systemów CGM.

Jeśli resort zdrowia zdecyduje się na nowelizację przepisów, może to oznaczać ważny krok w stronę bardziej sprawiedliwej i skutecznej opieki nad pacjentkami z cukrzycą ciążową – bez zwiększania obciążeń dla systemu, a z ogromnym zyskiem dla zdrowia publicznego.

Źródło pisma: Polskie Towarzystwo Diabetologiczne – Opinia Konsultanta Krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii, 16 czerwca 2025