Według Światowej Organizacji Zdrowia choroby jamy ustnej dotyczą nawet 3,7 miliarda ludzi. Coraz więcej badań pokazuje także ich związek z chorobami układu sercowo-naczyniowego, cukrzycą czy przewlekłym stanem zapalnym.

„Choroby dziąseł często rozwijają się powoli i właśnie dlatego tak ważne jest, by reagować, gdy pojawią się pierwsze objawy, takie jak krwawienie czy stan zapalny. Wczesna profilaktyka, codzienna higiena i regularne kontrole pozwalają w dużej mierze zapobiegać ich rozwojowi i chronić nie tylko zdrowie jamy ustnej, ale również zdrowie ogólne” – powiedział dr hab. n. med. Jan Kowalski, członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego.

Nawyki z dzieciństwa budują zdrowie na lata

U dzieci próchnica często przenosi się na zęby stałe (56% dzieci), a wysoki poziom płytki może oznaczać nawet czterokrotnie większą utratę zębów w dorosłości. Badania pokazują też, że szczoteczki elektryczne z okrągłą główką zmniejszają ryzyko próchnicy w porównaniu ze szczoteczkami manualnym.

„To właśnie w dzieciństwie budowane są zachowania, które później decydują o zdrowiu jamy ustnej przez kolejne dekady. Skuteczne szczotkowanie dwa razy dziennie przez minimum dwie minuty, najlepiej szczoteczką elektryczną z okrągłą główką, odpowiednia ilość fluoru i wsparcie rodzica w nauce prawidłowej higieny to fundament, którego nie da się zastąpić leczeniem w późniejszych latach” – mówiła dr n. med. lek. dent. Beata Golan, kierownik ds. naukowych P&G Polska.

Ortodoncja, implanty i recesje dziąseł 

Szczególną uwagę poświęcono pacjentom wymagającym wyjątkowej dbałości o higienę – osobom w trakcie leczenia ortodontycznego, z implantami lub recesjami dziąsłowymi.

„Recesje dziąseł są sygnałem ostrzegawczym i nie można ich bagatelizować. Wczesne rozpoznanie i podjęcie działań ograniczy koszty i zakres leczenia. Profilaktyka zaczyna się przede wszystkim od prawidłowych nawyków codziennego szczotkowania zębów” – zaznaczył dr hab. n. med. Bartłomiej Górski, kierownik Zakładu Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Stosowanie past z fluorem – zwłaszcza z fluorkiem cyny – wspiera kontrolę biofilmu bakteryjnego i ochronę dziąseł, uzupełniając działanie szczoteczek elektrycznych.

Szczególne miejsce podczas konferencji poświęcono również ortodoncji. „Leczenie ortodontyczne nie kończy się na prawidłowym ustawieniu zębów. Równie ważne jest zachowanie zdrowych dziąseł przez cały proces terapii. Pacjent musi rozumieć, że higiena jest częścią leczenia, a nie dodatkiem do niego” – zaznacza lek. dent. Olga Iluk.

„Implanty wymagają codziennej, uważnej pielęgnacji – nierzadko nawet większej niż naturalne zęby. To dlatego profilaktyka – zarówno profesjonalna, jak i domowa – pozostaje tu równie ważna jak sama procedura chirurgiczna” – dodał lek. dent. Paweł Sieradzki.

Profilaktyka przede wszystkim

„Zdrowe dziąsła to nie tylko brak problemów, ale także lepsze samopoczucie, jakość życia i aktywność na co dzień. Dlatego profilaktyka powinna być postrzegana jako stały element troski o zdrowie, a nie działanie podejmowane dopiero w odpowiedzi na objawy” – dodał dr hab. n. med. Jan Kowalski.

Źródło: PAP MediaRoom

Z danych przekazanych przez NFZ wynika, że w I kw. br. liczba świadczeniodawców z umową w rodzaju leczenie stomatologiczne była o 2,5% mniejsza niż w analogicznym okresie ub.r. W ciągu dwunastu miesięcy tego typu spadki nastąpiły w każdym OW NFZ. Do tego widać, że sytuacja pogarsza się z roku na rok, co pokazuje analiza statystyk za lata 2019-2023. Nie brakuje opinii, że mamy już do czynienia z prawdziwym dramatem, a będzie jeszcze gorzej. Do tego młodzi lekarze nie garną się do współpracy z Funduszem. W konsekwencji trzeba więc nastawić się m.in. na coraz dłuższe kolejki do gabinetów i pogarszającą się sytuację pacjentów. Jak podkreślają eksperci, nie można oczekiwać, że prywatna kieszeń pacjentów rozwiąże problem. Tutaj są potrzebne szybkie i systemowe rozwiązania, inaczej sytuacja dalej będzie się pogarszać.

Według danych udostępnionych przez NFZ, w I kw. br. było 5239 świadczeniodawców z umową w rodzaju leczenie stomatologiczne. To o 2,5% mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy ich liczba wyniosła 5372. Jak stwierdza dr n. med. Piotr Przybylski, wieloletni ekspert rynku stomatologicznego z Kliniki Implant Medical, matematycznie spadek liczby gabinetów współpracujących z Funduszem jest oczywiście niewielki. Ale to zjawisko stale postępuje i raczej trudno będzie je powtrzymać. Ekspert podkreśla, że rdr. ubyło ponad 130 świadczeniodawców, a to już pokazuje, że sprawa robi się poważna. Pacjenci z pewnością odczują brak tylu miejsc.

– 2,5% to niby niewiele, natomiast problem jest zupełnie inny. Ten spadek rdr. wynika z rosnących cen, a niestety NFZ w ostatnim czasie wzrost wartości punktów i kontraktów w zakresie protetyki stomatologicznej jest praktycznie niewielki. To sprawia, że zmniejsza się liczba świadczeń wykonywanych w ramach umowy z Funduszem. W konsekwencji pacjenci czekają w dłuższych kolejkach – komentuje prof. dr hab. n. med. Teresa Sierpińska, krajowy konsultant w dziedzinie protetyki stomatologicznej, prezydent Europejskiego Towarzystwa Protetycznego.

Zdaniem dr. n. med. Piotra Przybylskiego, już widać wydłużający się czas oczekiwania na wizytę. Według eksperta, niepokojący jest również fakt, że zakres refundowanego leczenia wciąż pozostaje niewystarczający. Do tego usługi oferowane w ramach kontraktu są oparte w większości o przestarzałe technologie. Co więcej, obecnie obowiązujące przepisy zabraniają lekarzom zapewniać lepsze rozwiązania stomatologiczne za dopłatą. Jest to pewnego rodzaju kuriozum.

– Niestety, stomatologia publiczna powolutku przestaje istnieć. Finansowanie, które w tej chwili jest przekazywane z NFZ, to jest nieco ponad 2% ogólnego budżetu. To absolutnie nie wystarcza. Oczywiście zawsze można powiedzieć, że z roku na rok jest większa kwota pieniędzy na stomatologię, ale trzeba na to patrzeć szerzej. Wszystko jest coraz droższe – media, kredyty, leasingi, pracownicy. NFZ zwiększa fundusze, ale one nawet nie pokrywają strat związanych z inflacją. Przekazywane środki nie tylko nie pozwalają na rozwój, ale też coraz częściej nie starczają na zwykłe przetrwanie. I to jest olbrzymi problem – stwierdza Paweł Barucha, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej.

W I kw. br. w każdym OW NFZ rok do roku spadła liczba świadczeniodawców z umową w rodzaju leczenie stomatologiczne. W zależności od Oddziału, spadki wyniosły od 1 do 30. Największe dotyczą Wielkopolskiego OW NFZ – o 5,8% (z 513 w I kw. ub.r. na 483 w I kw. br.), Dolnośląskiego OW NFZ – o 4,9% (z 426 na 405), a także Zachodniopomorskiego – o 4,1% (z 267 na 256). Z kolei analizując dane za lata 2019-2023, widać, że rokrocznie było mniej ww. świadczeniodawców. W 2023 r. ich liczba wyniosła 5459. To o 7% mniej niż w 2022 roku (wówczas – 5868), o 13,1% mniej niż w 2021 roku (6280), o 18,8% mniej niż w 2020 roku (6722), jak również o 22,2% mniej niż w 2019 roku (7018).

–  Dane, które pokazują spadek liczby świadczeniodawców w ostatnich latach, nie są niepokojące. To już jest dramat, ponieważ lekarze nie udzielają świadczeń na NFZ dla pacjentów, którym one się należą. Problemu nie rozwiąże dentobus, który przyjedzie do szkoły. Tam można zbadać dzieci, ale to przecież nie jest leczenie. W województwie świętokrzyskim są gminy, w których nie ma dentystów. Niestety, Fundusz nie traktuje tego jako swojej porażki – mówi Paweł Barucha.

Według dr. n. med. Piotra Przybylskiego, w danych za lata 2019-2023 widać fatalny obraz polskiej stomatologii. Spadki są duże i widoczne, ewidentnie w naszym systemie brakuje środków na leczenie na NFZ. W opinii eksperta, jeżeli nie zostanie podniesiona wystarczająco wartość kontraktów z Funduszem, to dalej będziemy się staczać w tym temacie. Z jego obserwacji wynika, że młodzi lekarze nie garną się do podpisywania takich umów. Z reguły na współpracę decydują się specjaliści przed emeryturą. Wprawdzie mniej zarabiają, ale mają stały i pewny dochód. Jednak ta grupa stopniowo się zmniejsza. Za jakiś czas może się okazać, że nie ma kto pracować dla Funduszu.

– Nasze społeczeństwo ubożeje. Nie możemy oczekiwać, że prywatna kieszeń pacjentów rozwiąże problem globalny. Mniejsza dostępność do świadczeń gwarantowanych najprawdopodobniej najbardziej dotknie osoby z mniejszych miejscowości, gdzie z założenia lekarzy dentystów jest mniej. Może się okazać, że na danym obszarze niewielu lekarzy zechce podjąć się pracy w ramach umowy z NFZ – analizuje prof. dr hab. n. med. Teresa Sierpińska.

Jak podkreśla Paweł Barucha, obecnie ok. 30% dentystów pracuje na Fundusz. Dla części lekarzy, szczególnie młodego pokolenia, podpisywanie takich umów nie jest atrakcyjne. Ekspert przekonuje, że NFZ nie płaci jak za usługę wykonywaną przez fachowca, ale oczekuje świadczeń na najwyższym poziomie. Do tego dochodzi kwestia sprawozdawczości. Chcąc poprawnie się rozliczyć, trzeba mieć zatrudniony sztab ludzi, w tym informatyków.

– Co prawda, jak podaje NFZ, liczba udzielonych świadczeń nie zmalała, ale do systemu trafia ciągle zbyt mało pieniędzy i to jest niezaprzeczalny fakt. Na pewno brakuje nam niektórych świadczeń, które powinny być gwarantowane, np. z zakresu protez stałych czy implantologii. One nie pojawią się w tym koszyku ze względu na bardzo wysokie koszty realizacji – dodaje krajowy konsultant w dziedzinie protetyki stomatologicznej.

Do tego Paweł Barucha jest przekonany, że w najbliższym czasie liczba świadczeniodawców zajmujących się leczeniem stomatologicznym będzie się jeszcze zmniejszać. Do wiceprezesa Naczelnej Rady Lekarskiej docierają sygnały o kolejnych planowanych odejściach stomatologów, którzy przez wiele lat współpracowali z Funduszem. Jak przekonuje ekspert, to nie są jednostkowe przypadki. To tendencja, którą trzeba zatrzymać za wszelką cenę.

– Zaniedbania są wieloletnie. W celu poprawy sytuacji należałoby „dosypać” do sytemu sporo pieniędzy i dysponować dobrym pomysłem na naprawę. O ile są różne koncepcje, to środków wciąż brakuje. Nie widać też woli politycznej, żeby coś się w tym zakresie zmieniło. Oczywiście straci na tym całe społeczeństwo – podsumowuje ekspert z Implant Medical.

 

 

– Na rynku stomatologicznym nie ma w tej chwili ważniejszego trendu niż ortodoncja cyfrowa– mówi Daniel Petryczkiewicz, dyrektor ds. strategii LUX MED Stomatologia. Zainteresowanie usługami z tego zakresu w ostatnich kilku latach wyraźnie wzrosło, a głównym powodem są względy estetyczne i coraz nowocześniejsze techniki, dzięki którym usługi ortodontyczne są dziś mało inwazyjne dla pacjentów. Dzięki nim pacjent już na pierwszej wizycie może też od razu zobaczyć finalny efekt swojego leczenia. Takie technologie są jednak wdrażane głównie przez większe, prywatne podmioty, co napędza postępującą od kilku lat konsolidację rynku stomatologicznego. Grupa LUX MED wiąże z tym segmentem duże nadzieje, co potwierdza otwarcie kolejnej takiej kliniki w Warszawie.

– Grupa LUX MED rozwija stomatologię już od kilku lat, przede wszystkim w największych miastach Polski, tam gdzie są też nasze placówki ambulatoryjne. Nasz model rozwoju jest ukierunkowany na pacjentów abonamentowych, ale nie tylko – każdy może przyjść i umówić się na wizytę – mówi agencji Newseria Biznes Anna Rulkiewicz, prezeska Grupy LUX MED.

Jak wskazuje PMR, na polskim rynku stomatologicznym kluczowymi graczami wciąż są gabinety lokalne. Coraz większy wzrost kosztów ich działalności i powiększający się niedobór specjalistów przy jednoczesnym spadku siły nabywczej ogółu Polaków powoduje, że coraz trudniej jest utrzymać się na rynku małym gabinetom. Tym bardziej że coraz trudniej jest im także inwestować w nowe technologie, które zwykle wiążą się z wysokimi kosztami wprowadzenia, przez co spada ich przewaga konkurencyjna. Dlatego na polskim rynku stomatologicznym postępującym od kilku lat trendem jest konsolidacja. W tej chwili jest już na nim kilka podmiotów, które – poprzez akwizycje i organiczny wzrost – zbudowały w ostatnim czasie sieć klinik stomatologicznych o zasięgu ogólnopolskim. Analitycy wskazują, że tych procesów inwestycyjnych nie wyhamowała nawet pandemia COVID-19 i w kolejnych latach będą one dalej postępować.

– Potencjał dalszego rynku stomatologicznego w Polsce jest ogromny – mówi Emmanuel Jr. Dumu, ekspert rynku i prezes Orthodontie Pebs działającego w Belgii.

– Rozwijamy się przede wszystkim organicznie, czyli budujemy nowe placówki, ale czasami korzystamy też z akwizycji, jeśli znajdujemy coś ciekawego, co pasuje do naszego profilu. Obecnie mamy już ponad 350 foteli stomatologicznych i to oczywiście nie jest koniec. W kolejnych latach planujemy mieć ich więcej. Ważny jest fakt, że ta linia biznesowa, czyli stomatologia, jest już bardzo dużą częścią naszej działalności – stanowi trzecią siłę po naszej opiece ambulatoryjnej i po hospitalizacji i cały czas rośnie – mówi Anna Rulkiewicz.

Zainteresowanie usługami z zakresu ortodoncji wyraźnie wzrosło w ostatnich kilku latach. Według badania PMR w 2020 roku z usług ortodontycznych skorzystało 14 proc. z grupy ponad 1 tys. ankietowanych Polaków. Głównym powodem są względy estetyczne i fakt, że takie usługi są świadczone przy wykorzystaniu coraz nowocześniejszych rozwiązań i technik cyfrowych, przez co są mniej inwazyjne dla pacjentów. Przykładem są tu chociażby przeźroczyste, mało widoczne nakładki korygujące stan uzębienia czy możliwość cyfrowego zaprojektowania swojego uśmiechu po zakończeniu leczenia.

– W tej chwili nie ma na rynku stomatologicznym ważniejszego trendu niż ortodoncja cyfrowa – mówi Daniel Petryczkiewicz, dyrektor ds. strategii LUX MED Stomatologia. – Jeszcze kilka lat temu to była implantologia i cyfrowe planowanie implantów, natomiast teraz stanowczo jest to właśnie ortodoncja estetyczna, planowana cyfrowo, wykonywana za pomocą niewidzialnych aparatów, czyli tzw. e-linerów.

– W nowoczesnej ortodoncji wykorzystujemy wszelkiego rodzaju technologie, które bardzo dokładnie diagnozują wady zgryzu, począwszy od skanerów wewnątrzustnych, poprzez wykonywanie bardzo precyzyjnych zdjęć zębów i twarzy, a następnie właśnie prześwietleń pantomograficznych, zdjęć cefalometrycznych, dzięki którym możemy bardzo dokładnie zdiagnozować i zaplanować leczenie. Również bardzo często wykorzystujemy tomografię komputerową, dzięki czemu możemy bardzo precyzyjnie planować każde przesunięcia zębów – wyjaśnia Monika Rosa, lekarka stomatolożka Master of Science Orthodontics.

– Skanowanie jest cyfrowe, projektowanie odbywa się w komputerze, a nakładki są przezroczyste i nie widać ich na zębach, kiedy na przykład występujemy publicznie albo siedzimy przy stole z rodziną, poza tym bardzo łatwo utrzymać w nich higienę. Krótko mówiąc, jeżeli diagnozowanie i projektowanie leczenia odbywa się cyfrowo, a samo leczenie jest bezproblemowe i łatwo akceptowalne dla pacjenta, to jest ono mało inwazyjne i dzięki temu compliance tego leczenia jest po prostu bardzo duży – mówi Daniel Petryczkiewicz.

– Dentyści i ortodonci, którzy wiedzą, że takie rozwiązania są przyszłością naszej praktyki, będą mieli przewagę. Mowa tu też m.in. o skanerach i narzędziach umożliwiających zaprezentowanie pacjentowi efektów końcowych jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Inwestycje w rozwiązania cyfrowe naprawdę wszystko zmieniają. LUX MED to zrozumiał i wdrożył narzędzia cyfrowe i technologiczne, rozwiązania z zakresu obsługi klienta, dzięki czemu zyskał przewagę wobec innych podmiotów – mówi Emmanuel Jr. Dumu.

Otwarta w ubiegłym tygodniu w Warszawie placówka LUX MED Stomatologia jest skoncentrowana właśnie na usługach z zakresu ortodoncji estetycznej przy wykorzystaniu nowoczesnych technik. Centrum Ortodoncji Cyfrowej LUX MED będzie się zajmować m.in. leczeniem wad zgryzu metodą nakładkową przy wykorzystaniu rozwiązań takich jak skanery 3D, tomografia komputerowa, zdjęcia wewnątrz- i zewnątrzustne i projektowanie cyfrowe. Grupa zapowiada, że jest to już jej kolejne tego typu centrum kompetencyjne i na pewno nie ostatnie.

Według firmy analitycznej PMR polski rynek stomatologiczny notuje stały, nominalny i realny wzrost. Jeszcze w 2018 roku był wart 10,5 mld zł. Pandemia nieco nim zachwiała – w 2020 roku ta wartość spadła do 8,6 mld zł, ponieważ część placówek działała w tym czasie tylko w trybie interwencyjnym. Jednak już kolejny rok przyniósł odbicie, a w ubiegłym – jak szacuje PMR – rynek usług stomatologicznych w Polsce przekroczył już wartość 15 mld zł, notując nominalny wzrost o 16,7 proc. r/r. Coraz większą jego część generuje segment prywatny, a perspektywy rozwoju tego rynku na kolejne lata są optymistyczne, do czego przyczynia się m.in. otoczenie makroekonomiczne, rosnąca świadomość w kwestii zdrowia i zyskujący na znaczeniu trend, jakim jest wzrost popularności wzorców zdrowego i ładnego uzębienia, które staje się jednym z wyznaczników statusu społecznego. Z badania PMR przeprowadzonego na początku 2023 roku wynika, że z usług stomatologicznych najczęściej korzystają obecnie kobiety, osoby w szczycie wieku produkcyjnego (35–54 lat) oraz z wyższym wykształceniem, co może korelować też z wyższymi zarobkami.

Źródło informacji: Newseria