Rynek farmaceutyczny oparty na tradycyjnych modelach biznesowych, wszedł w fazę transformacji w związku z rosnącym udziałem e-handlu. Zjawiska i tendencje rynkowe, jakie dostrzega się w sektorze e-farmacji na świecie – znajdują odzwierciedlenie w Polsce – różnią się niekiedy skalą i tempem.

Na przestrzeni ostatnich latach zauważa się rosnące znaczenie rynku e-commerce dla segmentu Consumer Health, który obejmuje leki OTC, suplementy diety, wyroby medyczne i kosmetyki.

 

E-commerce farmaceutyczny jest częścią większej cyfrowej transformacji w opiece zdrowotnej, która napędza zmiany w zachowaniach i oczekiwaniach konsumentów – mówi Daniel Flis, General Manager, IQVIA Poland.

Raport pn. “E-commerce na rynku farmaceutycznym” poddał analizie rozwój i dynamikę rynku aptek internetowych w Polsce, porównując go z innymi krajami europejskimi. Autorzy raportu: eksperci z IQVIA oraz kancelarii Rymarz Zdort Maruta – omówili kluczowe trendy i wyzwania prawne związane z prowadzeniem e-apteki.  

 

Pacjenci coraz częściej wykorzystują Internet i nowoczesne technologie do zadbania o swoje zdrowie. W opinii ekspertów, sektor ten ma szansę zmienić sposób, w jaki leki i inne produkty farmaceutyczne są dostępne, dystrybuowane i użytkowane.

 

 

Jak czytamy w raporcie, e-commerce farmaceutyczny jest kluczowym elementem cyfrowej transformacji systemu opieki zdrowotnej, która przyspieszyła w ostatnich latach. W 2023 roku wartość sprzedaży na polskim rynku e-aptek osiągnęła wartość 1892 mln PLN (w cenach detalicznych) i była wyższa o 291 mln PLN niż w 2022 roku. To nie wszystko, 333 aptek stacjonarnych zgłosiło zamiar prowadzenia sprzedaży wysyłkowej leków.

Starzejące się społeczeństwo, wzrost liczby osób cierpiących na choroby przewlekłe, ale także wzrost świadomości zdrowia i dobrostanu sprawiają, że konsumenci poszukują efektywniejszych sposobów niż te dostępne w tradycyjnych schematach leczenia – pragną wygodnych, łatwo dostępnych i spersonalizowanych doświadczeń zakupowych. W opinii ekspertów raportu, łatwość i możliwość porównywania cen, dyskrecja, jaki prywatność zakupów online, w tym rozwój telemedycyny – są czynnikiem motywującym do korzystania z aptek internetowych.

 

Apteka internetowa to ogólnodostępna apteka. Nie pracuje ona jedynie stacjonarnie, lecz prowadzi również sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych dostępnych bez recepty (OTC), z wyłączeniem produktów, których wydawanie jest ograniczone wiekiem pacjenta. Oprócz leków można w takiej placówce aptecznej również kupić suplementy zdrowotne, produkty wellness, produkty higieny osobistej i wyroby medyczne.

Bez wątpienia apteki internetowe oferują większą liczbę marek farmaceutycznych i produktów międzynarodowych niż apteki stacjonarne. Ze względu na niższe koszty ogólne w porównaniu z tradycyjnymi aptekami, często mają też konkurencyjne ceny.

 

 

Tomasz Kaczyński, partner współzarządzający praktyką Life Sciences w kancelarii Rymarz Zdort Maruta, cytowany w informacji prasowej, tłumaczy: Rynek aptek internetowych różni się od tradycyjnego modelu apteki. Ograniczenia prawne, konserwatywne podejście organów nadzoru oraz specyfika handlu produktami leczniczymi sprawiają, że prowadzenie handlu elektronicznego farmaceutykami powinno być poprzedzone i wprowadzeniem działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa prawnego działalności.

Ekspert podkreśla, że monitorowane są wszystkie trendy i kwestie prawne, nie tylko na rynku polskim, aby jak najlepiej reagować na pojawiające się wyzwania regulacyjne i proponować odpowiednie ścieżki działania dla tych, którzy planują rozpocząć lub dalej rozwijać swoją działalność.

 

W Polsce sprzedaż leków na receptę (Rx) przez Internet jest obecnie prawnie zakazana. Zdaniem autorów raportu, zmiana przepisów wpłynęłaby na poprawę dostępności leków dla pacjentów, szczególnie tej grupy, która przyjmuje leki w sposób ciągły lub długotrwały lub mających problemy z mobilnością.

 

– Polska wdrożyła już kluczowe rozwiązania z perspektywy dostarczania leków Rx, tj. uruchomiła system e-recept i rozwinęła program Internetowego Konta Pacjenta (IKP), więc infrastruktura niezbędna do zdalnego zakupu leków na receptę jest w dużej mierze gotowa. Z drugiej strony dostarczanie tych leków budzi obawy wśród części środowiska, szczególnie w kontekście zapewnienia jakości dostawy takich produktów” – wskazuje cytowany w informacji prasowej Patrick Wodecki, senior associate z kancelarii Rymarz Zdort Maruta.

Autorzy raportu poddali analizie przedstawione w nim trendy oraz dane, pozwoliło to na postawienie opinii, która zakłada, że w najbliższych latach nastąpi wzrost znaczenia następujących kwestii:

• Wszelkich rozwiązań zwiększających komfort zakupów przez pacjentów. Zaczynając od optymalizacji procesów dostawy i odbioru produktów, skrócenia okresu oczekiwania na zamówienie, przez automatyzację, po rozwój platform internetowych oferujących użytkownikom znacznie więcej niż tylko zakup leków (przedsiębiorcy działający na rynku e-commerce już rozpoczęli proces zmiany).

• Dyskusji nad dopuszczeniem sprzedaży internetowej leków na receptę. Za dostawą leków na receptę przemawia szereg propacjenckich argumentów –przede wszystkim ułatwienie pacjentom dostępu do kluczowych dla terapii leków na receptę. Dostawa leków na receptę mogłaby się przełożyć na ograniczenie zjawiska braku dostępnych leków dla pacjentów, zwiększenie „adherencji” (przestrzegania zasad terapii, przestrzegania i stosowania się do zaleceń lekarskich) oraz zwiększenie innowacji w obszarze ochrony zdrowia w Polsce. Tym bardziej, że wdrożyliśmy już reformy kluczowe z perspektywy dostawy leków na receptę tj. uruchomiony został system e-recepty oraz rozwinięte zostało Internetowe Konto Pacjenta (IKP). Infrastruktura niezbędna do zdalnego wykupienia recepty jest już w znacznej mierze gotowa. Nie należy jednak zapominać, że dostawa leków na receptę wzbudza obawy części środowiska, szczególnie w kontekście zapewnienia jakości dostawy takich produktów. Stąd potrzeba otwartej dyskusji i rozpoczęcia prac nad optymalnym rozwiązaniem.

• ESG i wszelkich działań związanych ze zrównoważonym rozwojem, szczególnie w aspekcie środowiskowym.