Medicalpress

Blisko 2800 uczestnictw i zgłoszeń na wydarzenia edukacyjne, 536 zaprezentowanych prac naukowych i pięć lat konsekwentnego budowania zainteresowania onkologią wśród przyszłych lekarzy. Studenckie Onko-Forum (SOF), działające od 2022 roku przy Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowym Instytucie Badawczym w Warszawie, pokazuje młodym ludziom, że onkologia to nie tylko trudne diagnozy, ale przede wszystkim jedna z najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin medycyny. Kolejnym wydarzeniem organizowanym przez tę społeczność będzie konferencja „Maria Skłodowska-Curie Reimagined”, która odbędzie się 14 listopada w Warszawie.
Kiedy w 2022 roku powstawało Studenckie Onko-Forum, jednym z najważniejszych celów, obok rozwoju. naukowego młodych adeptów medycyny inicjatywy było przełamanie stereotypu onkologii jako specjalizacji szczególnie trudnej, obciążającej emocjonalnie i oferującej ograniczone możliwości skutecznego leczenia. Blisko pięć lat później SOF jest rozpoznawalną w środowisku akademickim inicjatywą edukacyjną i naukową, łączącą studentów, młodych lekarzy i badaczy z doświadczonymi specjalistami.

Od początku działalności SOF jego siłą jest współpraca z Narodowym Instytutem Onkologii. Dzięki zaangażowaniu ekspertów NIO studenci nie tylko uczestniczą w wykładach i konferencjach, lecz także poznają codzienną praktykę kliniczną, rozwijają własne projekty badawcze i nawiązują relacje z mentorami, którzy pomagają im stawiać pierwsze kroki w świecie nauki.

– Współczesna onkologia potrzebuje nie tylko nowych technologii i przełomowych terapii, ale przede wszystkim ludzi, którzy będą potrafili rozwijać je i mądrze wykorzystywać dla dobra pacjentów. Dlatego tak dużą wartość przywiązujemy do wspierania młodych talentów. Mentoring to coś więcej niż przekazywanie wiedzy – to budowanie relacji, dzielenie się doświadczeniem, inspirowanie i otwieranie młodym ludziom drzwi do świata nauki i medycyny. Studenckie Onko-Forum pokazuje, jak wiele można osiągnąć, kiedy studencka energia i ambicja spotykają się z doświadczeniem specjalistów. Dla Instytutu to inwestycja w przyszłość polskiej onkologii – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii

Od studenckiej inicjatywy do ogólnopolskiego stowarzyszenia

Skalę rozwoju Studenckiego Onko-Forum najlepiej obrazują liczby. W latach 2022–2026 wydarzenia organizowane przez SOF zgromadziły łącznie około 2800 uczestnictw. Podczas czterech ostatnich edycji majowej konferencji naukowej studenci i młodzi badacze zaprezentowali 536 prac naukowych.

Z czasem oferta SOF znacznie wykroczyła poza coroczną konferencję. Dziś obejmuje warsztaty specjalistyczne, spotkania z ekspertami, wydarzenia dotyczące profilaktyki i edukacji zdrowotnej, a także inicjatywy pozwalające studentom poznać onkologię bezpośrednio w warunkach klinicznych.

Szczególnym przykładem jest Onko-Camp – intensywny, pięciodniowy program edukacyjny realizowany w Narodowym Instytucie Onkologii. Jego uczestnicy biorą udział w zajęciach na oddziałach, obserwują pracę zespołów wielospecjalistycznych i poznają różne obszary diagnostyki oraz leczenia nowotworów. W 2025 roku w programie uczestniczyło 25 studentów, a w 2026 roku – kolejnych 20.

Działalność SOF przynosi również indywidualne sukcesy naukowe. Studenci związani z inicjatywą prezentują wyniki swoich badań na międzynarodowych kongresach, uczestniczą w projektach badawczych i zdobywają wyróżnienia. Przykładem jest była Prezes SOF lek. Paulina Kalman, której praca dotycząca świadomości profilaktyki raka piersi wśród studentów kierunków medycznych została zakwalifikowana do prezentacji podczas kongresu ESMO Breast Cancer 2025. Pierwsza Prezes SOF lek, Izabela Agnieszczak z powodzeniem rozwija karierę naukową w Polsce i we Francji gdzie realizuje swój doktorat. 

Ważnym etapem rozwoju inicjatywy stało się utworzenie w 2026 roku Stowarzyszenia Onko Forum – ogólnopolskiej organizacji, której misją jest wspieranie rozwoju studentów, doktorantów i absolwentów kierunków medycznych oraz pokrewnych. Stowarzyszenie ma umożliwiać realizację kolejnych projektów naukowych i edukacyjnych, rozwijanie współpracy międzynarodowej oraz wspieranie młodych badaczy poprzez programy stypendialne, granty i inicjatywy mentorskie.

– Zależy nam, aby onkologia przestała być dla studentów dziedziną, której obawiają się ze względu na ciężar choroby i trudne rozmowy z pacjentami. Chcemy pokazywać jej drugie oblicze: ogromny postęp naukowy, możliwości skutecznego leczenia, interdyscyplinarną współpracę i satysfakcję, jaką daje realna pomoc chorym. Przez pięć lat zbudowaliśmy społeczność młodych ludzi, którzy nie tylko interesują się onkologią, ale chcą aktywnie współtworzyć jej przyszłość. Powstanie stowarzyszenia pozwala nam pójść o krok dalej – od inspirowania do systemowego wspierania rozwoju młodych lekarzy i naukowców – mówi lek. Paulina Kalman – liderka SOF i prezeska Stowarzyszenia Onko Forum


Onkologia coraz częściej wybierana przez młodych lekarzy

Zmianę podejścia do onkologii widać również w danych dotyczących wyboru specjalizacji lekarskich. Według danych Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, liczba lekarzy rozpoczynających specjalizację z onkologii klinicznej wzrosła z 84 w 2024 roku do 97 w 2025 roku. Jeszcze wyraźniejszą różnicę pokazują wiosenne nabory: w 2023 roku tę specjalizację wybrało zaledwie 7 lekarzy, a dwa lata później – 27.

Choć zainteresowanie onkologią nadal nie zaspokaja wszystkich potrzeb kadrowych, dane te pokazują korzystną zmianę. Wpisują się w nią działania edukacyjne, które umożliwiają studentom lepsze poznanie tej specjalizacji jeszcze przed podjęciem decyzji zawodowej.

SOF stara się także zmieniać sposób myślenia o roli młodego lekarza. Obok wiedzy klinicznej coraz większą wagę przywiązuje do komunikacji z pacjentami, odpowiedzialności za przekazywanie informacji medycznych, krytycznej oceny badań naukowych i przeciwdziałania dezinformacji.

– Najważniejsze jest dla nas to, aby student mógł zobaczyć onkologię taką, jaka jest naprawdę – pełną wyzwań, ale też możliwości, których często nie dostrzega się podczas standardowych zajęć na uczelni. Bezpośredni kontakt z lekarzami, udział w pracy zespołów klinicznych czy możliwość zaprezentowania własnych badań potrafią całkowicie zmienić spojrzenie na tę dziedzinę. Chcemy, żeby młodzi ludzie nie tylko zdobywali wiedzę, ale także mieli odwagę zadawać pytania, szukać mentorów i realizować własne pomysły. SOF daje im przestrzeń do takiego rozwoju – podkreśla Julia Wiktorowska, prezes Studenckiego Onko-Forum i wiceprezes Stowarzyszenia Onko Forum

Maria Skłodowska-Curie Reimagined – historia inspiracją dla medycyny przyszłości

Kolejnym przedsięwzięciem Studenckiego Onko-Forum będzie konferencja „Maria Skłodowska-Curie Reimagined”, zaplanowana na 14 listopada 2026 roku w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie. 

Konferencja nawiązuje do dorobku patronki Instytutu, pokazując, jak odkrycia Marii Skłodowskiej-Curie wpłynęły na rozwój współczesnej medycyny i w jaki sposób jej naukowe dziedzictwo inspiruje kolejne pokolenia badaczy.

Program połączy refleksję historyczną z dyskusją o przyszłości onkologii – od innowacyjnych metod diagnostycznych, przez rozwój radioterapii i medycyny nuklearnej, po personalizację leczenia nowotworów. Uczestnicy będą mogli również wziąć udział w warsztatach praktycznych obejmujących m.in. ultrasonografię, dermatoskopię, techniki biopsji, żywienie pacjentów onkologicznych oraz przygotowywanie opisów przypadków klinicznych. Ważne miejsce zajmą zajęcia poświęcone medycynie opartej na dowodach naukowych (EBM).

Spotkanie będzie kolejnym przykładem idei, która od pięciu lat przyświeca Studenckiemu Onko-Forum: aby przyszli lekarze nie tylko poznawali osiągnięcia współczesnej onkologii, ale także odnajdywali w niej własną drogę zawodową i naukową.

Dziedzictwo Marii Skłodowskiej-Curie staje się w tym kontekście czymś więcej niż inspiracją historyczną – przypomina, że wielkie odkrycia zaczynają się od ciekawości, odwagi zadawania pytań i gotowości do przekraczania granic dotychczasowej wiedzy.

Źródło: NIO

Blisko 2,5 tysiąca publikacji o zasięgu 190 milionów kontaktów w zaledwie 2 dni!  Barometr dezinformacji medycznej opracowany przez Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu (UMW) oraz firmę Mediaboard analizuje medialny wydźwięk ustawy „lex szarlatan” jako kluczowy wątek ostatniego kwartału. To pierwsza z cyklicznych publikacji przygotowywanych przez Obserwatorium Dezinformacji Medycznej UMW, która nie tylko opisuje główne narracje, ale też wskazuje potencjalne źródła kryzysów w niedalekiej przyszłości.

Dezinformacja medyczna nie jest już tematem publikacji w mediach branżowych. Ostatni kwartał, którego analizę zawiera Barometr dezinformacji, pokazuje, że tocząca się wokół ustawy dyskusja o pseudomedycynie przestała być wyłącznie rozmową o bezpieczeństwie pacjentów. Została połączona z polityką, wolnością słowa, „cenzurą”, „Big Pharmą” czy rzekomym zagrożeniem dla zielarzy i dietetyków. Temat medyczny stał się paliwem dla szerszego konfliktu politycznego i światopoglądowego. I jako konflikt świetnie sprzedał się w mediach.

Potrzebujemy działań systemowych – Obserwatorium Dezinformacji Medycznej UMW

– Świat medyczny to dziś za mało, by skutecznie przeciwdziałać dezinformacji. Konieczne jest działanie międzysektorowe, a przede wszystkim działanie systemowe. Deklaracje, jednorazowe akcje czy eventy nie przełożą się na wymierne rezultaty. Dlatego na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu stworzyliśmy Centrum Odkryć Medycznych, w którym wyodrębniamy teraz Obserwatorium Dezinformacji Medycznej – wyjaśnia rektor uczelni prof. Piotr Ponikowski. – Przestajemy rozmawiać na poziomie ogólnikowych haseł i przypuszczeń, odnosimy się do tworzonych przez nas analiz, narracji i liczb opisujących konkretny moment w czasie. Relacjonujemy rzeczywistość niemal na bieżąco, co pozwala lepiej zrozumieć jej dynamikę i dzięki temu przygotować działania, które mogą zapobiegać nowym stanom zapalnym. Obserwatorium jest częścią szerszego systemu działań UMW na rzecz odporności informacyjnej państwa. Obejmuje on popularyzację nauki, bezpłatny podręcznik edukacji zdrowotnej, narzędzia AI wspierające nauczycieli, ich kształcenie oraz portal weryfikujący popularne mity medyczne – podkreśla rektor prof. Piotr Ponikowski.

„Lex szarlatan” uruchomił lawinę

Pierwszy kwartalny Barometr pozwala zobaczyć, jak ta debata zmienia się pod wpływem bieżących wydarzeń. Od czerwca do końca sierpnia zidentyfikowano 8393 publikacje i wpisy dotyczące dezinformacji zdrowotnej. Wygenerowały one 883 mln potencjalnych kontaktów z przekazem. Analiza objęła również 9136 komentarzy internautów.

Najważniejszym tematem kwartału był spór o ustawę określaną jako „lex szarlatan”. Odpowiadał za 64 proc. wszystkich publikacji i wpisów oraz 76 proc. całego zasięgu analizowanej debaty. W ciągu trzech miesięcy pojawiło się 5369 materiałów dotyczących ustawy, które wygenerowały blisko 674 mln potencjalnych kontaktów i ponad 5 tys. komentarzy.

Punktem zwrotnym była decyzja prezydenta z 20 sierpnia o niepodpisaniu ustawy i skierowaniu jej do Trybunału Konstytucyjnego. Tego dnia ukazało się 1458 publikacji i wpisów, generujących 190 mln kontaktów. Dzień później, po zapowiedzi projektu prezydenckiego, odnotowano kolejne 1009 materiałów. W ciągu zaledwie dwóch dni powstało ich 2467.

– W mojej ocenie poszerzenie kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta to dobry kierunek. Oczywiście można dyskutować nad zakresem tych kompetencji, definicjami praktyk pseudomedycznych czy dezinformacji medycznej, ale warto też podkreślić, że uprawnienia, jakie miał zyskać Rzecznik Praw Pacjenta, nie są uprawnieniami nowymi w polskim porządku prawnym. Zgodnie z treścią uzasadnienia do projektu „lex szarlatan” zostały one zaprojektowane na wzór kompetencji, jakie w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów już posiada Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – przypomina Dominika Szachniewicz – radca prawny i dyrektor generalna UMW. Skoro jako konsumenci jesteśmy objęci wszechstronną ochroną, to dlaczego obawiamy się podobnej ochrony w sytuacji, gdy chodzi o nasze życie czy zdrowie, a skutki pewnych działań mogą być już dla nas nieodwracalne? Dzisiaj nie ma żadnego systemu ostrzegania przed dezinformacją medyczną czy praktykami pseudomedycznymi. Dlatego sam system kar to za mało. Musimy mieć jako pacjenci legalne źródło informacji, np. w postaci rejestru podmiotów prowadzących dezinformację medyczną, a ochrona naszego życia i zdrowia musi być priorytetem w zderzeniu z nieuczciwą działalnością zarobkową – apeluje Dominika Szachniewicz. 

Dezinformacja „recyklinguje” stare narracje

 Barometr pokazuje, że fałszywe narracje nie znikają wraz z końcem wydarzenia, które je uruchomiło. Pozostają w infosferze i mogą zostać szybko wykorzystane przy kolejnym sporze, kryzysie czy decyzji politycznej.

– „Lex szarlatan” uwidocznił, jak łatwo istniejące narracje można podłączyć pod nowe wydarzenie: „Big Pharma” staje się „lex Big Pharma”, a wcześniejsze opowieści o cenzurowaniu niewygodnej wiedzy – argumentem przeciw regulacjom dotyczącym pseudomedycyny – wyjaśnia Wioletta Samborska, dyrektorka Centrum Odkryć Medycznych UMW. –  Dezinformacja nie zaczyna się od zera. Ma bibliotekę gotowych opowieści, które można uruchomić przy kolejnym, „sprzyjającym im” wydarzeniu – dodaje.

U progu nowych kryzysów

Barometr identyfikuje nie tylko tematy, ale również formuły narracyjne, które mogą zostać ponownie wykorzystane. Wokół „Lex szarlatan” pojawiły się trzy szczególnie wyraźne schematy:  ustawa miała być projektem napisanym pod dyktando koncernów farmaceutycznych, uderzać w zielarzy i dietetyków oraz prowadzić do cenzury i odebrania pacjentom prawa wyboru.

Narracja „Lex Big Pharma” pojawiła się w 226 materiałach i 304 komentarzach. Niemal równie często – w 227 materiałach – powtarzano, że regulacja zagrozi legalnej działalności zielarzy, dietetyków i praktyków medycyny naturalnej. Ten przekaz okazał się szczególnie istotny, ponieważ łączył narrację antysystemową z bardziej powszechną obawą o ograniczenie legalnych praktyk. W 56 materiałach ustawę przedstawiano natomiast jako narzędzie cenzury i ograniczania wolności. Duże ryzyko nasilenia dezinformacji medycznej wiąże się także z wygenerowanymi przez AI wizerunkami lekarzy oraz głośnymi procesami sądowymi celebrytów szerzących antynaukowe treści.

Głos nauki jest słyszalny, ale pojawia się zbyt rzadko

Eksperci wyjaśniający i prostujący treści dezinformacyjne pojawili się w mediach w badanym okresie 264 razy. Promotorzy pseudonauki mieli 578 wystąpień. Co ciekawe, materiały eksperckie miały zdecydowanie większy zasięg. Jak to możliwe? Pojawiały się w mediach, które docierały znacznie szerzej. To pokazuje, że odpowiednio zaplanowana obecność ekspertów w mediach może skutecznie równoważyć przekaz pseudonaukowy. Pod warunkiem, że nie ograniczy się wyłącznie do samych materiałów dziennikarskich, ale obejmie też pojawiające się pod nimi komentarze.

Dezinformacja żyje w komentarzach

Treści fałszywe lub wprowadzające w błąd stanowiły 7% analizowanych publikacji i postów, ale ich udział wzrastał do 12% w komentarzach. W analizie uwzględniono 9136 komentarzy.

To istotna różnica, która unaocznia,  że rzetelny materiał dziennikarski czy wypowiedź eksperta nie zamyka obiegu informacji. Pod publikacją może powstać drugi obieg: pojawiają się kontrargumenty, teorie spiskowe, osobiste świadectwa czy podważanie wiarygodności lekarzy.

– Liczby w naszym raporcie mówią same za siebie, ale warto powiedzieć wprost, co się za nimi kryje. Śledzimy media i rzadko widzimy temat zdrowotny, który w dwa dni potrafi wygenerować blisko dwa i pół tysiąca publikacji. Oczywiście stwierdzenie to nie odnosi się do wydarzeń niespodziewanych czy kryzysowych – jak pandemia Covid. To pokazuje, że dezinformacja medyczna przestała być niszą i zdecydowanie żyje tam, gdzie są emocje, konflikt i szybkie tempo newsa – przyznaje Marcin Szczupak CEO Mediaboard Polska.

– Dla nas jako firmy zajmującej się monitoringiem i analityką mediów najważniejszy wniosek jest taki, że nie wystarczy patrzeć na to, co napisała redakcja. Trzeba dostrzegać też to, co dzieje się później w komentarzach i mediach społecznościowych, w drugim, nieformalnym obiegu informacji. To tam fałszywe treści rosną najszybciej.

Cieszymy się, że mogliśmy wesprzeć Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu danymi do tego opracowania. Wierzymy, że regularne pokazywanie skali zjawiska liczbami, a nie przeczuciami to pierwszy krok do tego, żeby skutecznie na nie reagować – dodaje CEO Mediaboard Polska.

Szczegółowe analizy i metodologie badania znaleźć można w Barometrze dezinformacji medycznej na stronie: https://www.umw.edu.pl/pl/raport

Źródło: inf pras