Okazuje się, że 88% Polek doświadcza trudności z karmieniem piersią[1] i m.in. z tego powodu karmi piersią krócej niż planowało jeszcze w czasie ciąży. Bolesność piersi, brak pokarmu czy obawa, że dziecko się nie najada – to jedne z najczęstszych przyczyn wcześniejszego „odstawienia” malucha od piersi. Przeszkodą stają się też mity o restrykcyjnych wymaganiach wobec kobiet w okresie laktacji, dotyczące m.in. diety. Podczas Światowego Tygodnia Karmienia Piersią, ustanowionego przez Światowe Porozumienie na rzecz Działań związanych z Karmieniem Piersią (WABA) ponad trzy dekady temu, wspólnie z ekspertkami – położną oraz dietetyczką – pokazujemy, jak poradzić sobie z trudnościami w okresie laktacji.

Jak pokazują badania, aż 83% Polek oczekujących dziecka chce karmić piersią[1]. Jednocześnie, najczęściej wskazywanymi przez świeżo upieczone mamy emocjami związanymi z pierwszym karmieniem są bliskość i miłość do dziecka[2]. W ramach Światowego Tygodnia Karmienia Piersią, obchodzonego od 1. do 7. sierpnia, podpowiadamy co zrobić, gdy mama potrzebuje wsparcia. Gdzie go szukać i kto może nam pomóc?

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią do szóstego miesiąca życia dziecka i jego kontynuację tak długo jak chce tego mama i maluch. Jednak w życiu każdej mamy, bez względu na to w jaki sposób i jakim rodzajem mleka karmi swojego maluszka, może pojawić się szereg sytuacji, w których będzie ona potrzebować wsparcia. Już po powrocie ze szpitala do domu z nowonarodzonym dzieckiem może okazać się, że mimo przygotowania merytorycznego, np. z poradników czy ze szkoły rodzenia, mama potrzebować będzie pomocy. Barierami najczęściej napotykanymi przez mamy zaczynające swoją przygodę z karmieniem piersią są problemy z laktacją – np. przepełnienie piersi z powodu opóźnionego karmienia, czy, z drugiej strony, niemożność karmienia dziecka, wynikająca z napięcia emocjonalnego i stresu, na który narażony jest organizm mamy. Jest to często efekt wysokich wymagań, jakie stawiają sobie kobiety, aby sprostać oczekiwaniom otoczenia czy wykreowanemu w przestrzeni publicznej obrazowi idealnego macierzyństwa. Jednym z typowych doświadczeń, które spotykają mamy na początku połogu, jest tzw. baby-blues, pojawiający się między 3. a 14. dobą po porodzie. „Matczyny smutek” to właśnie efekt złożoności procesu porodu, stresu i emocji, których doświadcza świeżo upieczona mama. Taka sytuacja jest niekorzystna w procesie nabywania kompetencji rodzicielskich i budowania wiary mamy we własne siły[3]. Mamy często opierają się na niewłaściwych poradach, czy wyidealizowanych mitach dotyczących karmienia, czy to ze strony najbliższego otoczenia, czy też nawet ze strony pracowników ochrony zdrowia. Warto jednak pamiętać, że kluczowe jest zapewnienie maluszkowi dostępu do pokarmu i kontakt z nim poprzez bieżącą pielęgnację, dotyk czy przytulanie. Mniej istotne są szczegóły techniczne i szeroko rozumiana doskonałość. Zrozumienie tego pozwoli często zaakceptować drobne potknięcia i zmieścić się we własnych możliwościach fizycznych i emocjonalnych[4]. Wsparcie w powyższych sytuacjach, zależnie od ich złożoności i skomplikowania, jest jednak nieodzowne i warto jednocześnie pamiętać, że często jest ono dostępne na wyciągnięcie ręki.

Osobą, która ma nieoceniony wpływ na powodzenie karmienia piersią, jest tata. Zaangażowany ojciec maluszka z pewnością jest dużą pomocą dla karmiącej mamy wyręczając ją w codziennych czynnościach. Przede wszystkim jednak, wsparcie taty powinno odbywać się na poziomie emocjonalnym. Warto by partner wspierał partnerkę przy zajmowaniu się dzieckiem w momentach, gdy potrzebuje ona chwili wytchnienia, lub czasu na posiłek. W okresie letnim ważna jest odpowiednia podaż płynów. Zaleca się, aby w okresie karmienia kobieta wypijała dziennie aż 2,7 litra płynów[5]. Najlepsza będzie oczywiście woda, ale w zależności od zapotrzebowania mamy, warto mieć też na podorędziu inne, niesłodzone napoje (np. owocową herbatę) a także odżywcze koktajle na bazie owoców i produktów mlecznych. Tata powinien być też głosem rozsądku i barierą, która będzie filtrować wszystkie „dobre rady” z najbliższego otoczenia – często szkodliwe i odbijające się na zdrowiu emocjonalnym mamy, która chce dla swojego dziecka jak najlepiej i stara się jak najmocniej.

W ramach obchodów Światowego Tygodnia Karmienia Piersią, promującego świadome karmienie i wspierającego karmiące mamy w tym procesie, warto podkreślić, że w najtrudniejszych sytuacjach, z którymi może przyjść im się mierzyć, jak np. problemy z laktacją, kolki u dziecka, ulewanie pokarmu czy alergie pokarmowe, nie ma żadnych przeciwwskazań do dalszej kontynuacji karmienia, kluczowego procesu z punktu widzenia zdrowia mamy i maluszka – podkreśla dr Ewa Miśko-Wąsowska, pediatra. Największym wsparciem dla karmiącej mamy powinno być najbliższe otoczenie, a zwłaszcza tata. Niemniej, systemowo, mamy mają szeroki dostęp również do innych form wsparcia i pomocy w kryzysowych sytuacjach.

Trudne sytuacje związane z laktacją jakie może napotkać świeżo upieczona mama, a zwłaszcza ich utrzymywanie się przez dłuższy czas, mogą prowadzić do trwałych zmian o charakterze patologicznym i dezorganizacji zachowania dziecka. Prowadzi to do zachwiania podstawowych relacji mamy z maluszkiem, co w przyszłości może rzutować na prawidłowy rozwój dziecka.

Niemniej, poza wsparciem ze strony taty i najbliższego, rodzinnego otoczenia, istnieje wiele instytucjonalnych form pomocy dla mam. Mogą to być osobiste, telefoniczne czy internetowe porady, organizowane przez lokalne Poradnie Laktacyjne, mogą to być wreszcie wizyty w poradni, gdzie możemy otrzymać fachową pomoc, po odpowiedniej obserwacji maluszka i mamy w neutralnym środowisku. Istnieje tez możliwość wizyt domowych konsultantów laktacyjnych, co często jest najdogodniejszą formą dla mamy w połogu. Swoją pomoc oferują również grupy wsparcia matek karmiących, w ramach których kontakt z innymi, doświadczonymi mamami może być nieoceniony. Wsparciem i wiedzą służą również położne środowiskowe, a także szkoły rodzenia – często jedno z niewielu źródeł merytorycznej wiedzy, z którymi mamy spotykają się w trakcie ciąży.

 

Jak pokazują badania, aż 83% Polek oczekujących dziecka chce karmić piersią[1]. Jednocześnie, najczęściej wskazywanymi przez świeżo upieczone mamy emocjami związanymi z pierwszym karmieniem są bliskość i miłość do dziecka[2]. W ramach Światowego Tygodnia Karmienia Piersią, obchodzonego od 1. do 7. sierpnia, podpowiadamy co zrobić, gdy mama potrzebuje wsparcia. Gdzie go szukać i kto może nam pomóc?

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią do szóstego miesiąca życia dziecka i jego kontynuację tak długo jak chce tego mama i maluch. Jednak w życiu każdej mamy, bez względu na to w jaki sposób i jakim rodzajem mleka karmi swojego maluszka, może pojawić się szereg sytuacji, w których będzie ona potrzebować wsparcia. Już po powrocie ze szpitala do domu z nowonarodzonym dzieckiem może okazać się, że mimo przygotowania merytorycznego, np. z poradników czy ze szkoły rodzenia, mama potrzebować będzie pomocy. Barierami najczęściej napotykanymi przez mamy zaczynające swoją przygodę z karmieniem piersią są problemy z laktacją – np. przepełnienie piersi z powodu opóźnionego karmienia, czy, z drugiej strony, niemożność karmienia dziecka, wynikająca z napięcia emocjonalnego i stresu, na który narażony jest organizm mamy. Jest to często efekt wysokich wymagań, jakie stawiają sobie kobiety, aby sprostać oczekiwaniom otoczenia czy wykreowanemu w przestrzeni publicznej obrazowi idealnego macierzyństwa. Jednym z typowych doświadczeń, które spotykają mamy na początku połogu, jest tzw. baby-blues, pojawiający się między 3. a 14. dobą po porodzie. „Matczyny smutek” to właśnie efekt złożoności procesu porodu, stresu i emocji, których doświadcza świeżo upieczona mama. Taka sytuacja jest niekorzystna w procesie nabywania kompetencji rodzicielskich i budowania wiary mamy we własne siły[3]. Mamy często opierają się na niewłaściwych poradach, czy wyidealizowanych mitach dotyczących karmienia, czy to ze strony najbliższego otoczenia, czy też nawet ze strony pracowników ochrony zdrowia. Warto jednak pamiętać, że kluczowe jest zapewnienie maluszkowi dostępu do pokarmu i kontakt z nim poprzez bieżącą pielęgnację, dotyk czy przytulanie. Mniej istotne są szczegóły techniczne i szeroko rozumiana doskonałość. Zrozumienie tego pozwoli często zaakceptować drobne potknięcia i zmieścić się we własnych możliwościach fizycznych i emocjonalnych[4]. Wsparcie w powyższych sytuacjach, zależnie od ich złożoności i skomplikowania, jest jednak nieodzowne i warto jednocześnie pamiętać, że często jest ono dostępne na wyciągnięcie ręki.

Osobą, która ma nieoceniony wpływ na powodzenie karmienia piersią, jest tata. Zaangażowany ojciec maluszka z pewnością jest dużą pomocą dla karmiącej mamy wyręczając ją w codziennych czynnościach. Przede wszystkim jednak, wsparcie taty powinno odbywać się na poziomie emocjonalnym. Warto by partner wspierał partnerkę przy zajmowaniu się dzieckiem w momentach, gdy potrzebuje ona chwili wytchnienia, lub czasu na posiłek. W okresie letnim ważna jest odpowiednia podaż płynów. Zaleca się, aby w okresie karmienia kobieta wypijała dziennie aż 2,7 litra płynów[5]. Najlepsza będzie oczywiście woda, ale w zależności od zapotrzebowania mamy, warto mieć też na podorędziu inne, niesłodzone napoje (np. owocową herbatę) a także odżywcze koktajle na bazie owoców i produktów mlecznych. Tata powinien być też głosem rozsądku i barierą, która będzie filtrować wszystkie „dobre rady” z najbliższego otoczenia – często szkodliwe i odbijające się na zdrowiu emocjonalnym mamy, która chce dla swojego dziecka jak najlepiej i stara się jak najmocniej.

W ramach obchodów Światowego Tygodnia Karmienia Piersią, promującego świadome karmienie i wspierającego karmiące mamy w tym procesie, warto podkreślić, że w najtrudniejszych sytuacjach, z którymi może przyjść im się mierzyć, jak np. problemy z laktacją, kolki u dziecka, ulewanie pokarmu czy alergie pokarmowe, nie ma żadnych przeciwwskazań do dalszej kontynuacji karmienia, kluczowego procesu z punktu widzenia zdrowia mamy i maluszka – podkreśla dr Ewa Miśko-Wąsowska, pediatra. Największym wsparciem dla karmiącej mamy powinno być najbliższe otoczenie, a zwłaszcza tata. Niemniej, systemowo, mamy mają szeroki dostęp również do innych form wsparcia i pomocy w kryzysowych sytuacjach.

Trudne sytuacje związane z laktacją jakie może napotkać świeżo upieczona mama, a zwłaszcza ich utrzymywanie się przez dłuższy czas, mogą prowadzić do trwałych zmian o charakterze patologicznym i dezorganizacji zachowania dziecka. Prowadzi to do zachwiania podstawowych relacji mamy z maluszkiem, co w przyszłości może rzutować na prawidłowy rozwój dziecka.

Niemniej, poza wsparciem ze strony taty i najbliższego, rodzinnego otoczenia, istnieje wiele instytucjonalnych form pomocy dla mam. Mogą to być osobiste, telefoniczne czy internetowe porady, organizowane przez lokalne Poradnie Laktacyjne, mogą to być wreszcie wizyty w poradni, gdzie możemy otrzymać fachową pomoc, po odpowiedniej obserwacji maluszka i mamy w neutralnym środowisku. Istnieje tez możliwość wizyt domowych konsultantów laktacyjnych, co często jest najdogodniejszą formą dla mamy w połogu. Swoją pomoc oferują również grupy wsparcia matek karmiących, w ramach których kontakt z innymi, doświadczonymi mamami może być nieoceniony. Wsparciem i wiedzą służą również położne środowiskowe, a także szkoły rodzenia – często jedno z niewielu źródeł merytorycznej wiedzy, z którymi mamy spotykają się w trakcie ciąży.

 

Pierwsze dni sierpnia to obchodzony corocznie Światowy Tydzień Karmienia Piersią. W tym roku jego hasłem przewodnim jest „Edukacja i Wsparcie” – dwa niezbędne działania, które mają pomóc osiągnąć zakładany przez WHO cel na rok 2025. Obecnie niespełna połowa dzieci na świecie jest karmiona wyłącznie mlekiem matki.

Mleko matki to najlepszy prezent, jaki może ona podarować dziecku. Dlatego pozarządowe organizacje medyczne, szczególnie te prowadzące programy skierowane do kobiet w ciąży, mam i noworodków, zachęcają do wybierania właśnie tego sposobu żywienia w pierwszych miesiącach życia. Ważne jest wspieranie matek po kolejnych porodach, jeśli po urodzeniu pierwszego dziecka musiały z tego zrezygnować i przełamywanie stereotypów związanych z karmieniem piersią.

– W niektórych krajach, w których pracujemy, nierozpoczynanie karmienia piersią to kwestia kulturowa, złe skojarzenia budzi sam kolor mleka. Wówczas skupiamy się na edukacji, uczymy młode mamy higieny i tłumaczymy zalety płynące z karmienia piersią. Niestety w niektórych miejscach na świecie kobiety dotknięte głodem i traumą tracą pokarm. Żywienie zastępcze wprowadzamy dopiero, gdy nie ma już innej możliwości – tłumaczy Małgorzata Olasińska-Chart z Polskiej Misji Medycznej. Taka sytuacja miała miejsce w Ukrainie, gdzie wspieramy oddziały neonatologiczne. Poza sprzętem medycznym musieliśmy przekazać mleko modyfikowane, bo kobiety pod wpływem stresu nie były w stanie same wyprodukować pokarmu.

W sytuacjach kryzysowych pokarm matki stanowi bezpieczne i pożywne źródło pożywienia. Działa również jako pierwsza szczepionka dla dziecka, chroniąc je przed powszechnymi chorobami wieku dziecięcego. Dlatego Światowe Zgromadzenie Zdrowia stawia za cel karmienie wyłącznie piersią przynajmniej 50% niemowląt w ciągu pierwszych sześciu miesięcy życia. Dziś ten wskaźnik wynosi 44%. Mniej niż połowa wszystkich noworodków jest karmiona piersią w pierwszej godzinie życia, co jest kluczowe w procesie budowania odporności i powinno się odbyć przy pierwszym kontakcie „skóra do skóry”. Choć nie ma wyraźnych różnic w zależności od ogólnie pojętego stopnia rozwinięcia państwa, na decyzję o zaprzestaniu karmienia często wpływa status materialny matki i konieczność szybkiego powrotu do pracy lub opieki nad pozostałymi dziećmi.

 

Polska Misja Medyczna w ramach programu promowania karmienia piersią uczy kobiety zasad zdrowego odżywiania, higieny, dbania o dobro mamy i noworodka. W tanzańskim Nyangao regularnie odbywają się szkolenia dla lokalnego personelu medycznego który zachęca i uczy kobiety kamienia piersią. To wyjątkowe miejsce na mapie Afryki – przez kilka dekad uważano, że lepszym pokarmem dla noworodka jest woda zmieszana z cukrem lub rzadka kaszka owiana, co prowadziło do poważnego niedożywienia. Obecnie polscy lekarze zmieniają myślenie o mleku matki i samym karmieniu piersią, ratując życie maluchów urodzonych w Nyangao.

 

• ustaw płatność cykliczną w Twoim banku na działania PMM lub na https://pmm.org.pl/chce-pomoc
• przekaż darowiznę na numer konta Polskiej Misji Medycznej: 62 1240 2294 1111 0000 3718 5444

 

Pierwsze dni sierpnia to obchodzony corocznie Światowy Tydzień Karmienia Piersią. W tym roku jego hasłem przewodnim jest „Edukacja i Wsparcie” – dwa niezbędne działania, które mają pomóc osiągnąć zakładany przez WHO cel na rok 2025. Obecnie niespełna połowa dzieci na świecie jest karmiona wyłącznie mlekiem matki.

Mleko matki to najlepszy prezent, jaki może ona podarować dziecku. Dlatego pozarządowe organizacje medyczne, szczególnie te prowadzące programy skierowane do kobiet w ciąży, mam i noworodków, zachęcają do wybierania właśnie tego sposobu żywienia w pierwszych miesiącach życia. Ważne jest wspieranie matek po kolejnych porodach, jeśli po urodzeniu pierwszego dziecka musiały z tego zrezygnować i przełamywanie stereotypów związanych z karmieniem piersią.

– W niektórych krajach, w których pracujemy, nierozpoczynanie karmienia piersią to kwestia kulturowa, złe skojarzenia budzi sam kolor mleka. Wówczas skupiamy się na edukacji, uczymy młode mamy higieny i tłumaczymy zalety płynące z karmienia piersią. Niestety w niektórych miejscach na świecie kobiety dotknięte głodem i traumą tracą pokarm. Żywienie zastępcze wprowadzamy dopiero, gdy nie ma już innej możliwości – tłumaczy Małgorzata Olasińska-Chart z Polskiej Misji Medycznej. Taka sytuacja miała miejsce w Ukrainie, gdzie wspieramy oddziały neonatologiczne. Poza sprzętem medycznym musieliśmy przekazać mleko modyfikowane, bo kobiety pod wpływem stresu nie były w stanie same wyprodukować pokarmu.

W sytuacjach kryzysowych pokarm matki stanowi bezpieczne i pożywne źródło pożywienia. Działa również jako pierwsza szczepionka dla dziecka, chroniąc je przed powszechnymi chorobami wieku dziecięcego. Dlatego Światowe Zgromadzenie Zdrowia stawia za cel karmienie wyłącznie piersią przynajmniej 50% niemowląt w ciągu pierwszych sześciu miesięcy życia. Dziś ten wskaźnik wynosi 44%. Mniej niż połowa wszystkich noworodków jest karmiona piersią w pierwszej godzinie życia, co jest kluczowe w procesie budowania odporności i powinno się odbyć przy pierwszym kontakcie „skóra do skóry”. Choć nie ma wyraźnych różnic w zależności od ogólnie pojętego stopnia rozwinięcia państwa, na decyzję o zaprzestaniu karmienia często wpływa status materialny matki i konieczność szybkiego powrotu do pracy lub opieki nad pozostałymi dziećmi.

 

Polska Misja Medyczna w ramach programu promowania karmienia piersią uczy kobiety zasad zdrowego odżywiania, higieny, dbania o dobro mamy i noworodka. W tanzańskim Nyangao regularnie odbywają się szkolenia dla lokalnego personelu medycznego który zachęca i uczy kobiety kamienia piersią. To wyjątkowe miejsce na mapie Afryki – przez kilka dekad uważano, że lepszym pokarmem dla noworodka jest woda zmieszana z cukrem lub rzadka kaszka owiana, co prowadziło do poważnego niedożywienia. Obecnie polscy lekarze zmieniają myślenie o mleku matki i samym karmieniu piersią, ratując życie maluchów urodzonych w Nyangao.

 

• ustaw płatność cykliczną w Twoim banku na działania PMM lub na https://pmm.org.pl/chce-pomoc
• przekaż darowiznę na numer konta Polskiej Misji Medycznej: 62 1240 2294 1111 0000 3718 5444