jaskra – Medicalpress

Pierwsze w Polsce bezinwazyjne zabiegi leczenia jaskry z użyciem lasera femtosekundowego przeprowadzili specjaliści Samodzielnego Publicznego Klinicznego Szpitala Okulistycznego w Warszawie. To czwarty ośrodek na świecie wykonujący takie operacje.

Jest to kolejny przełom w polskiej okulistyce i ogromny sukces zespołu prof. Jacka P. Szaflika, dyrektora SPKSO w Warszawie – twierdzą lekarze placówki. Zaznaczają, że w zakupie technologii pomogły środki pozyskane z Unii Europejskiej. Nowego typu zabieg z użyciem lasera femtosekundowego przeznaczony jest dla pacjenta z jaskrą otwartego kąta przesączania, zarówno w stadium łagodnym, jak i zaawansowanym.

Nowa technologa operacyjna o nazwie FLigHT (Femtosecond Laser, Image-Guided, High-precision Trabeculotomy) jest całkowicie bezinwazyjną (bez nacięć) metodą trabekulektomii z wykorzystaniem lasera femtosekundowego.

Trabekulotomia to najczęstszy zabieg leczenia jaskry, polegający obniżeniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, poprzez ułatwienie odpływu cieczy wodnistej z wnętrza oka (dzięki utworzeniu nowej drogi jej odpływu). W tym celu torowane jest połączenie między komorą przednią oka a przestrzenią pod spojówką. W górnej części gałki ocznej powstaje tzw. pęcherzyk filtracyjny, przez który swobodnie odpływa ciecz wodnista.

W dotychczasowych operacjach tego typu, takich jak tradycyjna trabekulektomia czy mniej inwazyjna chirurgia MIGS, konieczne jest fizyczne nacięcie oka i wprowadzenie narzędzi lub implantów. System z użyciem lasera femtosekundowego ViaLuxe całkowicie to zmienia. Przede wszystkim nie ma nacięć (Incision-free), ponieważ tego typu laser działa przez nienaruszoną, przezierną rogówkę. Okulista nie musi otwierać gałki ocznej ani aplikować żadnych stałych implantów drenażowych.

Laser femtosekundowy z ogromną dokładnością tworzy jedynie niewielki otwór (aperturę o wymiarach ok. 500×200 mikronów) w tzw. sieci beleczkowania (trabekulum). Otwiera to bezpośrednią drogę odpływu cieczy wodnistej z komory przedniej oka do kanału Schlemma, co obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Bardzo ważne jest też wykorzystanie w zabiegu zintegrowanego system obrazowania gonioskopowego oraz tomografii OCT o mikronowej precyzji. Dzięki temu lekarz widzi strukturę oka w czasie rzeczywistym w technologii High-Definition. Obrazowanie OCT pomaga lekarzowi dokładnie wybrać miejsce działania lasera, a ultrakrótkie impulsy pozwalają ograniczyć uszkodzenia sąsiednich tkanek. Technologia umożliwia dopasowanie lokalizacji i liczby kanałów odpływowych do anatomii oka danego pacjenta.

Jak podkreślają specjaliści Samodzielnego Publicznego Klinicznego Szpitala Okulistycznego w Warszawie w informacji przekazanej PAP, po zabiegu FLigHT nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych związanych z procedurą, a badania obrazowe wykonane po dwóch latach wykazały drożność kanałów bez oznak ich zamknięcia lub bliznowacenia. W tej technice tkanka nie jest uszkadzana termicznie, a oko nie jest otwierane, ryzyko infekcji czy gwałtownych skoków ciśnienia pooperacyjnego zredukowano do minimum.

Efekt operacji może być długotrwały. „W opublikowanym badaniu po 24 miesiącach od zabiegu średnie ciśnienie było niższe o 34,6 proc. w porównaniu z wartością wyjściową” – twierdzą okuliści SPKSO w Warszawie. Średnie ciśnienie wewnątrzgałkowe po czterech latach od zabiegu było o 30 proc. niższe niż przed leczeniem.

Pierwsze oficjalne tego typu zabiegi w Europie wykonano w klinikach w Londynie i Duesseldorfie. Są one też wykorzystywane w Stanach Zjednoczonych, lecz tam wciąż mają status technologii badawczej (investigational device) i są dostępne wyłącznie w ramach restrykcyjnych, wieloośrodkowych badań klinicznych zatwierdzonych przez Agencję Żywności i Leków (FDA). Polska jest zatem czwartym krajem, po Wielkiej Brytanii, Niemczech i USA, w którym technologia ta jest już dostępna.

Lasery femtosekundowe są w Polsce stosowane od wielu lat w chirurgii zaćmy (metoda FLACS) i korekcji wad wzroku (np. FemtoLASIK). W przypadku leczenia jaskry polskie kliniki stosują inne zaawansowane procedury laserowe i mikrochirurgiczne (np. selektywną trabekuloplastykę laserową SLT, mikropulsową MLT czy zabiegi mikroinwazyjne MIGS).

Źródło: Nauka w Polsce

Tegoroczny Światowy Dzień Wzroku, obchodzony 8 października w ramach kampanii #LoveYourEyes, zwraca uwagę na szerszy wymiar troski o zdrowie oczu. Dbanie o wzrok nie jest wyłącznie kwestią medyczną, ma również znaczenie społeczne i ekonomiczne. To inwestycja w edukację, aktywność zawodową i rozwój gospodarczy. Według danych z raportu IAPB (Międzynarodowej Agencji do Zapobiegania Ślepocie, która jest jednym z organizatorów Światowego Dnia Wzroku), na każdy 1 dolar zainwestowany w sześć priorytetowych obszarów zdrowia wzroku może przypadać aż 28 dolarów zwrotu. Takie spojrzenie na opiekę okulistyczną będzie szczególnie istotne w najbliższych miesiącach, gdy światowy sektor zdrowia przygotowuje się do pierwszego Globalnego Szczytu na rzecz Zdrowia Oczu (Global Summit for Eye Health), zaplanowanego na listopad 2026 roku.

Pięć lat #LoveYourEyes

Kampania #LoveYourEyes została zainicjowana w 2021 roku przez IAPB jako wezwanie do większej troski o zdrowie wzroku. W ciągu pięciu lat projekt przerodził się w międzynarodowy ruch angażujący decydentów, organizacje, ekspertów, miejsca pracy, szkoły i społeczności. Jego przekaz pozostaje prosty: zdrowie oczu ma znaczenie dla każdego człowieka, a troska o wzrok powinna być częścią codziennej profilaktyki i publicznej debaty.

Jak podkreśla Caroline Casey[1], prezeska IAPB, #LoveYourEyes nigdy nie miało być kampanią ograniczoną do jednego dnia czy roku. Jej celem było budowanie trwałego impulsu do zmiany: od zwiększania świadomości społecznej po zwracanie uwagi decydentów na znaczenie zdrowia wzroku. Pięć lat wspólnych działań stworzyło fundament pod kolejny ważny etap, jakim jest Globalny Szczyt na rzecz Zdrowia Oczu, który odbędzie się 2 listopada, na terenie Antigui i Barbudy. W wydarzeniu mają uczestniczyć przedstawiciele rządów, organizacji międzynarodowych, sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego. Jego celem jest wypracowanie konkretnych zobowiązań dotyczących finansowania, polityk publicznych i krajowych działań na rzecz powszechnego dostępu do opieki okulistycznej.

Każdy dolar zainwestowany we wzrok może przynieść 28 dolarów zwrotu gospodarczego

Jednym z najmocniejszych argumentów przemawiających za traktowaniem zdrowia oczu jako inwestycji są dane przedstawione przez IAPB we współpracy z Seva Foundation i Fred Hollows Foundation. Wskazują one, że realizacja działań w sześciu priorytetowych obszarach zdrowia oczu może przynieść zwrot gospodarczy w wysokości 28 dolarów za każdego zainwestowanego dolara[2]. Skala potencjalnych korzyści jest jeszcze większa. Inwestycja rzędu 7,1 mld USD właśnie w te sześć priorytetowych obszarów, obejmujących m.in. badania przesiewowe i okulistyczne w społecznościach lokalnych, dostęp do okularów (zarówno do czytania, jak i korekcyjnych) oraz zwiększenie skali operacji zaćmy, mogłaby w ciągu zaledwie pięciu lat (2026–2030) przynieść wzrost produktywności o wartości 199 mld USD. W szerszej perspektywie, objęcie odpowiednią opieką 1 mld osób żyjących z możliwą do uniknięcia utratą wzroku mogłoby wygenerować 447 mld dolarów korzyści dla światowej gospodarki rocznie[3]. Wśród efektów wymieniane są m.in. większa liczba osób aktywnych zawodowo, dodatkowe lata edukacji oraz ograniczenie obciążenia związanego z nieodpłatną opieką.

Dane te zmieniają sposób, w jaki można mówić o profilaktyce wzroku. Dobre widzenie przekłada się na możliwość uczenia się, pracy, samodzielnego funkcjonowania i uczestniczenia w życiu społecznym. Inwestowanie w zdrowie oczu może więc przynosić korzyści nie tylko pojedynczym osobom, ale także całym społecznościom i gospodarkom.

Profilaktyka zaczyna się od codziennych wyborów

Globalne dane pokazują skalę wyzwania, ale troska o wzrok zaczyna się na poziomie indywidualnym. Regularne badania pozwalają nie tylko kontrolować ostrość widzenia, lecz także odpowiednio wcześnie wychwycić niepokojące zmiany. Równie istotne jest reagowanie na pierwsze symptomy problemów ze wzrokiem oraz świadome dbanie o oczy w środowisku, w którym ekrany stały się stałym elementem nauki, pracy i odpoczynku.

Zdrowie oczu warto traktować podobnie jak inne obszary profilaktyki. Nie należy czekać na moment, w którym problem zacznie wyraźnie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Regularne badania wzroku, zwracanie uwagi na pierwsze objawy, takie jak pogorszenie ostrości widzenia, częste mrużenie oczu, bóle głowy czy zmęczenie oczu, a także odpowiednie nawyki higieny pracy wzrokowej np. podczas korzystania z ekranów, to proste działania, które pomagają świadomie dbać o wzrok – mówi Sylwia Kijewska, optometrystka, ekspertka HOYA Lens Poland.

W cyfrowym świecie szczególnego znaczenia nabiera także równowaga: warto robić regularne przerwy od patrzenia na przedmioty znajdujące się blisko, zmieniać odległość, z której obserwujemy ekran oraz pamiętać o czasie spędzanym na zewnątrz.

Profilaktyka nie jest jednorazowym działaniem, ale procesem, który powinniśmy wpisać w naszą codzienną rutynę. Z punktu widzenia higieny wzroku korzystne jest łączenie aktywności fizycznej, światła dziennego i patrzenia na bardziej oddalone obiekty. Podczas nauki czy korzystania z ekranu warto również pamiętać o odpowiedniej odległości od urządzenia, właściwym oświetleniu i regularnych przerwach. Takie proste zasady nie wymagają dużych zmian w codziennym planie dnia, a pomagają zadbać o zdrowie oczu – dodaje Sylwia Kijewska, optometrystka, ekspertka HOYA Lens Poland.

Zdrowy wzrok jako inwestycja w przyszłość

Światowy Dzień Wzroku przypomina nam o dwóch wymiarach troski o zdrowie oczu. Pierwszy jest bardzo osobisty: należy regularnie badać wzrok, reagować na niepokojące symptomy i świadomie dbać o oczy każdego dnia. Drugi ma wymiar społeczny: warto dostrzec, że zdrowie oczu jest inwestycją, która może przynosić wymierne korzyści całym społecznościom. Właśnie w tym znaczeniu #LoveYourEyes jest czymś więcej niż hasłem kampanii. To wezwanie do działania, którego znaczenie wykracza poza jeden dzień.

[1] Love your eyes by The International Agency for the Prevention of Blindness, Campaign Wrap, Report 2025. https://assets.nationbuilder.com/iapb/pages/83/attachments/original/1769584985/IAPB-World-Sight-Day-2025-Campaign-Report.pdf?1769584985

[2] Tamże.

[3] Stern J., The Value of Vision: The case for investing in eye health, IAPB Vision Atlas. https://visionatlas.iapb.org/news/the-value-of-vision-the-case-for-investing-in-eye-health/

źródło: mat. prasowe

78 mln ludzi na całym świecie cierpi na jaskrę, a do 2040 roku liczba ta może wzrosnąć nawet do ponad 111 mln – wynika z szacunków Światowego Stowarzyszenia Jaskry. W Polsce problem ten może dotyczyć ponad 800 tys. pacjentów, jednak tylko u połowy z nich został on zdiagnozowany. Powodem jest bezobjawowy przebieg jaskry. Okuliści podkreślają więc potrzebę zwiększania świadomości społecznej i rutynowych badań przesiewowych. Będzie można je wykonać bezpłatnie od 8 do 14 marca br. w ramach akcji „Polscy okuliści kontra jaskra” zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Okulistyczne.

– Jaskra to pierwsza nieodwracalna przyczyna ślepoty na świecie. Jest chorobą, która dotyka bardzo wielu ludzi, ale często jest niezdiagnozowana. Pacjenci nie wiedzą, że na nią chorują – mówi agencji Newseria prof. dr hab. n. med. Ewa Mrukwa-Kominek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Szacuje się, że w Polsce na jaskrę choruje 800 tys. osób. Połowa nie została jednak zdiagnozowana, a 70 proc. przypadków jest wykrywanych zbyt późno.

– Szacunkowe dane mówią o tym, że jeżeli robimy badania populacyjne i screening, jak na przykład w czasie Światowego Tygodnia Jaskry, to 40 proc. osób jest kierowanych do dalszej diagnostyki. 30 proc., czyli więcej niż dwie trzecie, to osoby, które chorują na jaskrę, ale tego nie wiedziały – tłumaczy prof. Ewa Mrukwa-Kominek. – Jaskra jest chorobą neurodegeneracyjną wieloczynnikową. Nie tylko wysokie ciśnienie, ale też wiele innych czynników wpływa na to, jaki ma progres i jak występuje.

Około 65 proc. przypadków jaskry to kwestia genetyczna. Rozwojowi choroby sprzyjają również wiek powyżej 35 lat, niskie ciśnienie ogólne krwi, intensywnie leczone nadciśnienie krwi, migrena, objawy naczynioskurczowe, podwyższony poziom ciśnienia w oku czy krótkowzroczność powyżej -4,0.

W 90 proc. przypadków choroba przebiega na początku bez widocznych dolegliwości. Do badań powinny skłonić takie objawy jak stopniowe obniżenie ostrości widzenia, światłowstręt, częste łzawienie oczu czy niezdiagnozowane bóle głowy. Podczas ataku, kiedy pojawiają się tęczowe koła wokół źródeł światła, może doskwierać silny ból. Nieleczona jaskra prowadzi do nieodwracalnej utraty wzroku.

– Wczesne wykrycie jaskry jest kluczowe dla skutecznego leczenia i tym samym dla bezpieczeństwa wzroku pacjentów. Mówimy o tym często i staramy się mówić o tym jak najgłośniej, ponieważ jaskra często nie daje żadnych objawów aż do chwili, kiedy jest już tak zaawansowana, że zmiany są niemożliwe do cofnięcia – przestrzega prof. dr hab. n. med. Jacek Szaflik, okulista z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przewodniczący Sekcji Jaskry Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. Specjaliści podkreślają, że każdy powinien przynajmniej raz na dwa lata wybrać się na pełne badanie okulistyczne, a osoby w grupie ryzyka nawet częściej – raz w roku. Mowa o tych, które ukończyły 40 lat, leczą się kardiologicznie, cierpią na zaburzenia krążenia obwodowego czy mają historię jaskry w rodzinie.

– Jeśli zdiagnozujemy jaskrę na wczesnych etapach, to korzystając z nowoczesnych metod leczenia, zarówno farmakoterapii, metod laserowych, jak i mikrochirurgii, z bardzo dużym prawdopodobieństwem możemy zachować pacjentowi wzrok do końca życia – wyjaśnia przewodniczący Sekcji Jaskry Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Jak wynika z raportu Fundacji ZIKO dla Zdrowia „Okiem Polaka: Jak dbamy o wzrok?” z kwietnia 2025 roku, 41,8 proc. ankietowanych wykonuje badania wzroku raz na dwa lub trzy lata. 19,3 proc. udaje się na nie co roku, a 30,4 proc. rzadziej niż raz na trzy lata. 8,5 proc. respondentów przyznało, że nigdy nie robiło badania wzroku u specjalisty.

– Świadomość zdrowotna Polaków rośnie i bardzo się z tego cieszymy, ale oceniamy, że zwyczaj częstego albo przynajmniej regularnego badania okulistycznego nie zakorzenił się do końca w naszej świadomości. Niestety, tak jak w przypadku innych chorób, czasami kierujemy się do lekarza tylko wtedy, kiedy nam coś dokucza. Jeśli natomiast oczy nas nie bolą i widzimy dobrze, zakładamy, że nie ma problemu – podkreśla prof. Jacek Szaflik.

Ze względu na genetyczne uwarunkowania jaskra może występować również u dzieci.

– Jaskra w wieku dziecięcym jest rzadka. Według różnych statystyk występuje ona raz na 17–34 tys. urodzeń, czyli w sumie w ciągu roku w Polsce to jest 20, 30, maksymalnie 40 pacjentów – mówi dr hab. n. med. Wojciech Hautz, prof. Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, kierownik Kliniki Okulistyki. – Jaskra dzieli się na dwie grupy. Jaskra pierwotna to jest wyłącznie jaskra w oku, ale w dużej grupie dzieci występuje jaskra wtórna, która jest efektem innych schorzeń oczu. Jaskrę wrodzoną leczy się chirurgicznie, trochę inaczej niż u osób dorosłych, tam zwykle pierwszym leczeniem są leki. U dzieci leki nie działają tak jak u dorosłych, w związku z tym zwykle chirurgia jest pierwszą terapią.

Podkreśla, że jaskra u dzieci przebiega nieco inaczej niż u dorosłych. W starszym wieku dochodzi do neuropatii nerwu wzrokowego, dlatego patrząc na oko pacjenta z zewnątrz, tej choroby nie widać.

– U małych dzieci jest bardzo elastyczna twardówka i rogówka, czyli tkanki, które otaczają gałkę oczną. Ta elastyczność powoduje, że wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego powoduje rozdęcie gałki ocznej i te objawy można widzieć już w pierwszych dniach życia. Duża gałka oczna może być objawem jaskry – tłumaczy prof. Wojciech Hautz. – Innymi objawami wrodzonej jaskry dziecięcej mogą być zmętnienia rogówki, łzawienie, światłowstręt i kurcz powiek, kiedy dzieci bardzo mocno zaciskają powieki pod wpływem słońca, a także ból, nieuzasadniony krzyk i płacz.

Polskie Towarzystwo Okulistyczne już po raz 10. organizuje akcję „Polscy okuliści kontra jaskra” w związku ze Światowym Tygodniem Jaskry, który obchodzimy w tym roku od 8 do 14 marca br. To największa w Polsce kampania bezpłatnych badań przesiewowych w kierunku jaskry.

– W czasie Światowego Tygodnia Jaskry okuliści z Polski deklarują swoje ośrodki i załogi do tego, żeby zbadać przesiewowo pacjentów, bezpłatnie, poza Narodowym Funduszem Zdrowia. Ta akcja uświadamia również ludziom skalę problemu, co to jest jaskra i jak ją należy diagnozować, jakie daje objawy, kiedy się pojawia i jak ją leczyć – wyjaśnia prof. Ewa Mrukwa-Kominek. W poprzednich dziewięciu edycjach przebadano 20 tys. pacjentów. 40 proc. z nich skierowano do dalszej diagnostyki. W akcji wzięło udział 400 gabinetów z całej Polski. W tym roku zarejestrowano ich ponad 60. Lista gabinetów dostępna jest na stronie tydzienjaskry.pl.

– Głównym celem naszej akcji jest edukacja społeczna i zdrowotna. Chcemy uświadomić jak najwięcej osób, że szczególnie po 40. roku życia należy się udać do okulisty. Może przy okazji dobrania okularów do czytania należy wykonać pełne badanie okulistyczne. To może być moment, który uratuje nasz wzrok – dodaje prof. Jacek Szaflik.

Źródło: Newseria

Według Światowego Stowarzyszenia Jaskry aż 78 milionów ludzi cierpi na tę chorobę. Do roku 2040 liczba może wzrosnąć do ponad 111 milionów. Dzięki wczesnemu wykryciu jaskry można zapobiec utracie wzroku, a oczy dostają drugą szansę. Polskie Towarzystwo Okulistyczne już po raz ósmy przyłącza się do globalnej inicjatywy Światowego Tygodnia Jaskry i razem z okulistami z całego kraju organizuje akcję „Polscy okuliści kontra jaskra”. Między 10 a 16 marca 2024 roku będzie można skorzystać z bezpłatnych badań na terenie całej Polski w ponad 50 placówkach, które włączyły się do akcji.

Lista placówek dostępna jest na stronie: https://www.tydzienjaskry.pl/lista-gabinetow

Początkowo jaskra postępuje łagodnie. Naszą czujność powinno wzbudzić już zmęczenie oczu, światłowstręt, częste łzawienie czy niezdiagnozowane bóle głowy. Podczas ataku jaskry pojawiają się tęczowe koła wokół źródeł światła, może doskwierać silny ból z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami.

– Coraz częściej i mocniej bolała mnie głowa. „Na szczęście” wysłano mnie na okresowe badania medycyny pracy – okulistę zaniepokoiło wysokie ciśnienie w oczach i skierował mnie do dalszej diagnostyki. Jaskra – złośliwa postać – postępowała w zastraszającym tempie. W ciągu pięciu miesięcy przeszłam aż 7 operacji i mogę powiedzieć, że gdyby nie tamta diagnoza, już bym nie widziała – mówi 42-letnia pacjentka pani Blanka z Warszawy.

Jaskra może się objawić gwałtownie, jak w przypadku pani Ewy. – Nagle potwornie rozbolały mnie głowa i oczy, zrobiło mi się słabo. Wezwany internista powiedział, że mam zapalenie zatok i jeśli w ciągu pięciu dni mi nie przejdzie, mam zgłosić się do lekarza. Te pięć dni to był koszmar. Ból był tak straszny, że pojechałam do szpitala i tam w końcu usłyszałam prawidłową diagnozę: ostry atak jaskry! Od tego czasu walczę o zachowanie wzroku.

Diagnozujmy się

Dlatego Polskie Towarzystwo Okulistyczne zachęca do badań profilaktycznych. Prof. dr hab. n. med. Jacek P. Szaflik, przewodniczący Sekcji Jaskry PTO mówi: – Nie obawiajmy się badań. Medycyna nieustannie się rozwija, a nowe metody leczenia zwiększają szansę na uratowanie wzroku. Diagnoza to pierwszy krok, od którego zaczyna się cały proces prawidłowego leczenia.

Wiceprezes PTO prof. dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek dodaje: – Najważniejszą rolę odgrywają pacjenci. Postawienie diagnozy i włączenie leczenia są kluczowe, bo czas działa na niekorzyść pacjenta. Podejmując się walki z jaskrą, najważniejsze jest stosowanie się do zaleceń lekarzy. Pacjenci muszą mieć jednak świadomość, że leczenie trwa do końca życia.

Obie pacjentki: pani Blanka i pani Ewa, potwierdzają, że jaskra to bardzo podstępna choroba, którą trzeba cały czas kontrolować i niezależnie od efektów przeprowadzonych zabiegów, najważniejsza jest regularna dbałość o oczy, aplikowanie leków i zmiana trybu życia.

Pani Blanka wspomina: – Zależało mi na szybkim zakończeniu zwolnienia lekarskiego i powrocie do pracy. Jednak już pierwszego dnia musiałam pilnie jechać do szpitala. Nie pomyślałam, że tusz do rzęs może przedostać się z kroplami do oczu i spowoduje tak okropny ból. A że kropię oczy co trzy godziny – muszę je cały czas nawilżać – zrezygnowałam zupełnie z tuszu i cieni do powiek. Nauczyłam się też inaczej myć głowę – tak, by nic nie spłynęło do oczu; nie dźwigać, nie pochylać się po nic. Pogodziłam się z tym, że w najbliższym czasie nie mam szans na pójście do kina, na wyjazd w góry, o lataniu samolotem nie wspominając.

Pani Ewa, która też regularnie bierze leki, nabrała dystansu do swoich możliwości. – Pracuję z dokumentami, muszę uważniej czytać, zmieniłam czcionkę na większą. Wiele rzeczy robię wolniej, przestawiłam się na tryb „spokój”. Ta choroba zmienia życie.

Chorują nawet dzieci

Problem jaskry nie dotyczy wyłącznie osób starszych, bo tak zwyczajowo myśli się o tej chorobie. – Objawy jaskry u młodych osób często się bagatelizuje, przez co dajemy szansę chorobie na jej dalszy rozwój. Im szybsza diagnoza, tym większe możliwości leczenia. – dodaje prof. dr hab. n. med. Ewa Mrukwa-Kominek, Prezes Elekt PTO.

Pan Bartosz ma dziś 28 lat. Gdy był półtorarocznym brzdącem, rodzice zauważyli, że ma kłopoty ze wzrokiem. Dopiero dwa lata później – ku zaskoczeniu wszystkich – padła jednoznaczna diagnoza: jaskra. Przeszedł 34 zabiegi operacyjne, widzi słabo, porusza się z psem przewodnikiem. – Jestem rzadkim przypadkiem, ale ważnym, bo przypominam wszystkim, nawet lekarzom, że nie ma czegoś takiego, jak „za młody na jaskrę”.

Pani Aleksandra, pacjentka z Warszawy, potwierdza stereotypy w myśleniu o tej chorobie, również w środowisku medycznym: – Tyle razy słyszałam: „Pani jest za młoda, to nie może być jaskra”. A ja leczę się już od dwóch lat i wiem, że gdybym zaczęła terapię wcześniej, mogłabym widzieć lepiej.

Jaskra w Polsce

Szacuje się, że w naszym kraju na jaskrę choruje 800 tysięcy osób, z czego ponad połowa wciąż nie została zdiagnozowana i właśnie w tym momencie nieodwracalnie traci wzrok. Wyobraźmy sobie, że wszyscy mieszkańcy Gdańska albo Szczecina z okolicznymi powiatami ślepną, a nie zdają sobie z tego sprawy. Dlatego tak ważna jest szybka diagnoza. I dlatego tak wartościowe są inicjatywy takie, jak kampania „Polscy okuliści kontra jaskra”.

Prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska-Dixon, prezes PTO podsumowuje: – Jesteśmy wdzięczni wszystkim lekarzom, pracownikom gabinetów i przychodni, które włączyły się do akcji i razem z nami pomagają powstrzymać jaskrę. Podczas siedmiu wcześniejszych edycji, pomogliśmy ponad 16 tysiącom osób, a 30 procent z nich skierowaliśmy do dalszej diagnostyki i leczenia. W tym roku wszystkich chętnych pacjentów zaprasza ponad 50 gabinetów ze wszystkich 16 województw. Umożliwiając bezpłatne badania, dajemy szansę osobom, które nie mogłyby sobie na to pozwolić. To wspaniały gest. Dziękujemy za Państwa zaangażowanie!

Jak skorzystać z badań?

Lista gabinetów i przychodni okulistycznych biorących udział w akcji jest dostępna od wtorku 5 marca na stronie www.tydzienjaskry.pl/lista-gabinetow. Każdy pacjent może sprawdzić, gdzie w jego okolicy i w jakich terminach może się bezpłatnie przebadać. Na konkretną wizytę trzeba umówić się telefonicznie w wybranej placówce. Propozycja dotyczy osób, które nie mają zdiagnozowanej jaskry i nie korzystały z opieki okulisty (NFZ) w ciągu ostatniego roku.

Każdy z gabinetów decyduje, w jakich dniach i godzinach będzie przeprowadzał badania i ile osób może przebadać. Właśnie dlatego liczba miejsc jest ograniczona. Decyduje kolejność zgłoszeń. Polskie Towarzystwo Okulistyczne nie odpowiada za limity i dostępność wizyt w poszczególnych placówkach.

Pełny zestaw informacji na temat VIII edycji akcji „Polscy okuliści kontra jaskra” znajduje się na stronie www.tydzienjaskry.pl w zakładce „Dla Pacjenta”. Pamiętajmy: wystarczy kilka kliknięć, żeby uratować wzrok na całe życie.

źródło: PTO

Rejestracja placówek jest bezpłatna i trwa do 3 marca. W związku ze zbliżającym się Światowym Tygodniem Jaskry, który w tym roku obchodzony będzie pomiędzy 12 a 18 marca, Polskie Towarzystwo Okulistyczne (PTO), Sekcja Jaskry PTO i Polski Związek Niewidomych, już po raz siódmy zapraszają gabinety i kliniki okulistyczne do włączenia się do społecznej akcji badań przesiewowych w kierunku jaskry. Udział w akcji to nie tylko działanie na rzecz zdrowia Polaków, ale także doskonała forma promocji zarówno dla lekarzy, jak i gabinetów okulistycznych.

– Jako Polskie Towarzystwo Okulistyczne stoimy bezsprzecznie na stanowisku, że umożliwienie pacjentom wykonania bezpłatnych badań w kierunku wczesnego wykrycia jaskry to bardzo ważny krok w walce z tą podstępną chorobą. W poprzednich edycjach przebadanych zostało ponad 13 000 pacjentów. Aż 40 procent z nich zostało skierowanych do dalszej diagnostyki. Zachęcam Państwa do zgłaszania się do naszej inicjatywy – mówi prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska Dixon, Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Gabinety można rejestrować za pośrednictwem strony www.tydzienjaskry.pl do 3 marca br.

Akcja “Polscy Okuliści Kontra Jaskra” to trwająca od 2017 roku inicjatywa Polskiego Towarzystwa Okulistycznego i lekarzy okulistów z całej Polski, mająca na celu podniesienie świadomości społeczeństwa na temat jaskry oraz zwiększenie jej wykrywalności we wczesnych stadiach zaawansowania, a tym samym uratowanie wzroku pacjentów, którzy są nieświadomi swojej choroby. Aby zgłosić się do inicjatywy w pierwszej kolejności należy wypełnić wniosek dostępny na stronie www.tydzienjaskry.pl/rejestracja-gabinetu, wówczas na adres e-mail wskazany w formularzu przesłane zostanie potwierdzenie udziału w programie, które następnie należy: wydrukować, podpisać, zeskanować i odesłać na adres: tydzienjaskry@pto.com.pl. Każdy z gabinetów, który przystąpi do akcji – po zdeklarowaniu liczby bezpłatnych badań oferowanych pacjentom – otrzyma pakiet startowy, w skład którego wchodzą: plakaty informacyjne i ulotki edukacyjne dla pacjentów oraz kwestionariusze badania przesiewowego. Zgłoszenia podmiotu leczniczego może dokonać zarówno lekarz, jak i pracownik administracyjny.

– Jaskra to choroba, która stanowi w naszym kraju nadal bardzo poważny problem. Szacuje się, że cierpi na nią nawet 800 tysięcy Polaków, z czego ponad połowa wciąż nie została zdiagnozowana, a tym samym nie ma świadomości, że powoli traci wzrok. Bardzo cieszy nas więc to, że akcja „Polscy Okuliści kontra Jaskra” od lat wzbudza tak duże zainteresowanie zarówno wśród realizatorów jak i społeczeństwa – mówi prof. dr hab. n. med. Bożena Romanowska Dixon, Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

W ramach inicjatywy gabinety okulistyczne, które wyrażą chęć udziału w tegorocznych obchodach będą przeprowadzać badania, w zakres których wchodzą: badania budowy dna oka, grubości rogówki, ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz oczywiście wywiad lekarski.

– Liczby mówią same za siebie i są najlepszym dowodem na zasadność realizacji tej akcji. Tylko w ubiegłym, 2022 roku do akcji przyłączyło się 65 gabinetów z 36 miast i 15 województw. Placówki zaoferowały ponad 2060 miejsc dostępnych dla pacjentów. Mamy nadzieję, że w tym roku w inicjatywę zaangażuje się jeszcze więcej podmiotów. Do czego bardzo serdecznie zachęcamy! Na Państwa zgłoszenia czekamy do 3 marca – podsumowuje wiceprezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, prof. dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek.

źródło: Polskie Towarzystwo Okulistyczne

Gabinety można rejestrować za pośrednictwem strony www.tydzienjaskry.pl do 3 marca br.

źródło: Polskie Towarzystwo Okulistyczne

Od 6 do 12 marca w gabinetach w całej Polsce trwa akcja bezpłatnych badań! Z okazji Światowego Tygodnia Jaskry w wybranych gabinetach okulistycznych w całym kraju bezpłatnie i bez skierowania można zbadać się w kierunku jaskry. Z badań skorzystać mogą wszystkie osoby, które nie odwiedziły okulisty przez ostatni rok i nie mają zdiagnozowanej tej choroby. W tegoroczną inicjatywę zaangażowało się 60 gabinetów z 14 województw i 34 miast i wciąż dochodzą nowe.

Lista gabinetów dostępna jest na stronie: https://www.tydzienjaskry.pl

Jaskra może dotyczyć każdego

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że jaskra jest drugą po zaćmie najczęstszą przyczyną ślepoty w krajach rozwiniętych. Jest dużo groźniejsza, ponieważ utrata wzroku jest nieodwracalna. W Polsce problem jaskry może dotyczyć ok. 800 tys.-1 mln osób. Szacuje się, że nawet połowa chorujących nie zostało do tej pory zdiagnozowanych. Powodem jest bezobjawowy przebieg choroby i niska świadomość społeczna. Polacy zbyt rzadko poddają się badaniom okulistycznym, a jaskra w 90% przypadków przebiega bez uchwytnych dolegliwości. Zachorować może każdy, a zapadalność wzrasta z wiekiem.

– Powody rozwoju jaskry mogą być różne. Choć może na nią zachorować każdy, istnieją jednak czynniki zwiększające ryzyko jej wystąpienia. Na zachorowanie zdecydowanie bardziej narażone są osoby, u których w rodzinie zdarzały się już wcześniej przypadki choroby. Do grupy szczególnego ryzyka należą też osoby powyżej 35. roku życia, szczególnie z niskim ciśnieniem tętniczym, cierpiące na krótkowzroczność, migrenowe bóle głowy czy chorujące na przewlekłe schorzenia, takie jak miażdżyca i cukrzyca. Ryzyko zwiększa także palenie papierosów. Należy jednak pamiętać, że nawet gdy nie zaliczamy się do żadnej z wymienionych grup, także możemy zachorować na jaskrę. Każdy z nas powinien więc przynajmniej raz na dwa lata odwiedzić okulistę w celu badań profilaktycznych, a osoby znajdujące się w grupach podwyższonego ryzyka powinny kontrolować wzrok nawet co rok. – mówi prof. dr hab. n. med. Jacek P. Szaflik, Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Bezobjawowy przebieg choroby – kluczowa jest wczesna diagnostyka

Jaskra powoduje stopniowe niszczenie nerwu wzrokowego, co ostatecznie doprowadza do nieodwracalnej ślepoty. W Polsce wiele przypadków tej choroby wykrywane jest zbyt późno. Często za późno by uratować wzrok. Aby zapobiec tym sytuacjom Polskie Towarzystwo Okulistyczne już po raz szósty zaprasza do skorzystania z badań przesiewowych zorganizowanych z okazji obchodów Światowego Tygodnia Jaskry. Na wizytę mogą zgłosić się wszyscy chętni, którzy nie odwiedzili okulisty przez co najmniej rok i nie mają zdiagnozowanego tego schorzenia. Badania są bezpłatne dla osób, które zarejestrowały się telefonicznie w terminach wskazanych przez gabinety. Pacjenci nie potrzebują skierowania do okulisty.

-W pierwszym okresie jaskra nie daje objawów, niszczy jednak nerw wzrokowy. Gdy pacjent zauważa, że gorzej widzi, uszkodzenie nerwu wzrokowego przekracza już zazwyczaj 60 proc. Pozostaje wówczas tylko 40 proc. nerwu, który musimy chronić i leczyć. Utracie wzroku można zapobiec tylko dzięki regularnym wizytom u okulisty, a co za tym idzie – wcześnie postawionej diagnozie i niezwłocznie wdrożonemu leczeniu. Jeśli jaskrę wykryje się wcześnie, wówczas leczenie oparte jest głównie na podawaniu kropli do oczu. W bardziej zaawansowanych stadiach choroby leczenie jest trudniejsze, rokowania gorsze, a ryzyko ostatecznej utraty widzenia znacznie większe. Dlatego tak ważne są badania przesiewowe w tym kierunku. – kontynuuje prof. dr hab. n. med. Jacek P. Szaflik.

Dotychczasowe edycje akcji cieszyły się dużym zainteresowaniem, dzięki czemu duża część pacjentów została skierowana na dalsze konsultacje w kierunku jaskry. Szybkie rozpoznanie schorzenia oraz wykonanie specjalistycznych badań może zapobiec całkowitej utracie wzroku.

– W moim przypadku choroba nie dawała żadnych, zauważalnych objawów. Zdolność widzenia zachowuję dzięki wczesnemu rozpoznaniu tej choroby. Profilaktyczna wizyta u okulisty to tak naprawdę jedyna skuteczna droga do jej powstrzymania. Tylko wówczas można stwierdzić zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe i szybko wdrożyć leczenie. Tak było też w moim przypadku. Z własnego doświadczenia wiem, że decyzje o wykonaniu badań czy podjęciu leczenia farmakologicznego mogą być bardzo stresujące. Czasami trudno je podjąć. Pogodzenie się z postawioną diagnozą często wymaga czasu. Musimy jednak pamiętać, że w tym przypadku działa on na naszą niekorzyść i zazwyczaj wiąże się z nieodwracalnymi uszkodzeniami. Mogę Państwa zapewnić, że pokonanie lęku i rozpoczęcie procesu leczenia uratowało mój wzrok. Przeszedłem wiele etapów leczenia, także operacyjnych, ale dziś widzę i to jest najważniejsze. Chciałbym też zwrócić uwagę na fakt, że jaskra może mieć podłoże genetyczne. Zdiagnozowanie jej u siebie może ochronić także zdrowie naszych bliskich. Jako osoba, która żyje z tą chorobą jestem głęboko przekonany, że akcja Polscy Okuliści Kontra Jaskra to inicjatywa, którą szczególnie warto nagłaśniać i promować. Tak, aby jak najwięcej osób się o niej dowiedziało. W wielu przypadkach, gdyby ta podstępna choroba została rozpoznana wcześniej, pacjenci nie zmagaliby się z tak poważnymi konsekwencjami uszkodzenia nerwu wzrokowego. Gorąco namawiam wszystkich do skorzystania z możliwości darmowych badań przesiewowych. Tylko regularne wizyty u lekarza oraz wcześnie postawiona diagnoza są w stanie uratować Państwa wzrok. Jaskra nie odchodzi – można ją tylko powstrzymywać – im wcześniej to zrobimy tym większe mamy szanse, że zachowamy zdolność widzenia do końca życia – mówi Pan Dariusz Młotkiewicz, prawnik.

Jaskra nie poczeka! Zbadaj się.

W dobie pandemii Covid-19 pacjenci często obawiają się wizyt w placówkach medycznych, odkładają więc w czasie zabiegi czy badania profilaktyczne. Inicjatywa Polscy Okuliści Kontra Jaskra ma m.in. na celu uświadomienie społeczeństwu, że takie podejście jest dużym problemem, a w przypadku schorzeń oczu trzeba działać szybko, ponieważ jaskra nie poczeka.

– W poprzednich edycjach akcji „Polscy okuliści kontra jaskra” przebadaliśmy ponad 13 000 pacjentów. Aż 40 procent z nich zostało skierowanych do dalszej diagnostyki jaskry. To dla nas najlepszy dowód na zasadność realizacji tej akcji. Udostępnianie pacjentom bezpłatnych badań w kierunku wczesnego wykrycia jaskry to bardzo ważny krok w walce z tą podstępną i nie dającą charakterystycznych objawów chorobą. Uważam, że tego rodzaju akcje są jeszcze bardziej potrzebne w aktualnym czasie, gdy z powodu pandemii Covid-19, inne choroby zeszły na dalszy plan. Z danych wynika, że obecnie społeczeństwo częściej rezygnuje z wizyt lekarskich i zabiegów medycznych lub nawet przerywa leczenie. Nie należy się jednak bać – placówki z pewnością zadbają o Państwa bezpieczeństwo w czasie badań, m.in. poprzez dezynfekcję sprzętu okulistycznego po każdym pacjencie. Musimy pamiętać, że inne choroby nie poczekają do końca pandemii. Serdecznie zapraszam więc wszystkich Państwa do skorzystania z możliwości jaką Polskie Towarzystwo Okulistyczne przy współpracy z zaangażowanymi w całym kraju placówkami otwiera przed Państwem. Zachęcam Państwa do wykonania darmowych badań przesiewowych w kierunku jaskry podczas tegorocznych obchodów Tygodnia Jaskry. – podsumowuje prof. Szaflik.

źródło: PTO

Lista gabinetów dostępna jest na stronie: https://www.tydzienjaskry.pl

Jaskra może dotyczyć każdego

Bezobjawowy przebieg choroby – kluczowa jest wczesna diagnostyka

Jaskra nie poczeka! Zbadaj się.

źródło: PTO

Polskie Towarzystwo Okulistyczne (PTO), Sekcja Jaskry PTO i Polski Związek Niewidomych ogłaszają nabór placówek do szóstej edycji społecznej akcji badań przesiewowych w kierunku jaskry. Inicjatywa realizowana jest corocznie w ramach obchodów Światowego Tygodnia Jaskry, który w tym roku przypada pomiędzy 6 a 12 marca. Udział w akcji to okazja do promocji zarówno lekarzy, jak i gabinetów okulistycznych. W 2021 roku w akcji wzięło udział 78 gabinetów okulistycznych na terenie 40 miast i 15 województw. Placówki zaoferowały łącznie 3080 miejsc dostępnych dla pacjentów. Formularz rejestracyjny znajduje się na stronie: www.tydzienjaskry.pl. Nabór placówek trwa do 27 lutego. Udział w akcji jest bezpłatny.

Akcja Polscy Okuliści Kontra Jaskra trwa nieprzerwanie od 2017 roku z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Okulistycznego oraz lekarzy okulistów z całego kraju. Celem akcji jest podniesienie świadomości społeczeństwa na temat jaskry oraz zwiększenie wykrywalności tej choroby we wczesnych stadiach zaawansowania, ponieważ może ona dotyczyć nawet 800 tysięcy Polaków, jednak ogromna część tych osób nie jest świadoma swojego schorzenia. Związane jest to z faktem, że w 90% przypadków jaskra przebiega bez zauważalnych przez pacjenta objawów, a zachorować mogą wszyscy – niezależnie od wieku czy płci.

W ramach inicjatywy, wśród wszystkich chętnych osób, u których wcześniej nie zdiagnozowano jaskry i tych, którzy nie badali wzroku przez co najmniej rok, przeprowadzane zostaną badania przesiewowe w kierunku jaskry, czyli: badania budowy dna oka, grubości rogówki, ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz wywiad lekarski.

W przypadku jaskry nie można mówić o działaniach profilaktycznych. Jedynym sposobem na uratowanie wzroku pacjentów jest wczesna diagnoza. Każdy powinien więc raz na dwa lata zgłosić się na badania przesiewowe wzroku, a osoby z grupy podwyższonego ryzyka powinny odwiedzać gabinet okulistyczny nawet co 12 miesięcy. Wzrost wykrywalności jaskry w jej wczesnych stadiach zaawansowania, możliwy dzięki regularnym badaniom, jest więc niezmiernie ważny, ponieważ oznacza uratowanie wzroku wielu osobom.

– Drodzy Państwo, gorąco zachęcam, a nawet apeluję o przyłączenie się do organizowanej przez nas inicjatywy Polscy Okuliści Kontra Jaskra. Tegoroczna edycja nabiera jeszcze większego znaczenia, ponieważ w okresie pandemii Covid-19 inne problemy zdrowotne niestety często schodzą na dalszy plan. Choroby oczu nie poczekają jednak na koniec pandemii, one wciąż są tak samo groźne i wymagają wczesnej diagnostyki oraz wdrożenia leczenia. Wspólnie zadbajmy o zdrowie Polaków w tym trudnym dla nas wszystkich czasie. – apeluje prof. dr hab. n. med. Jacek P. Szaflik, Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Aby zgłosić chęć udziału w akcji należy wypełnić formularz dostępny na stronie: www.tydzienjaskry.pl/rejestracja-gabinetu, następnie wydrukować potwierdzenie zgłoszenia przesłane e-mailem oraz odesłać skan tego dokumentu opatrzony pieczątką placówki na adres: tydzienjaskry@pto.com.pl.

źródło: PTO

Zapisz się do Newslettera