Medicalpress
Od września 2025 roku wejdą w życie poprawki do Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych (IHR) przyjęte podczas 77. Światowego Zgromadzenia Zdrowia. Zmiany mają usprawnić globalną reakcję na zagrożenia zdrowia publicznego poprzez lepszą ochronę danych, formalne uznanie dokumentów cyfrowych i zwiększenie wsparcia WHO dla państw członkowskich. Polska przygotowuje się do tego procesu przy udziale Głównego Inspektora Sanitarnego i PZH.
Podczas sesji WHA77 w maju 2024 roku państwa członkowskie WHO zatwierdziły pakiet poprawek do Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych. Nowelizacja objęła ponad 300 propozycji zmian w 33 z 66 artykułów dotychczasowych przepisów oraz kilku załącznikach. Zgodnie z informacją Ministerstwa Zdrowia, poprawki wejdą w życie 19 września 2025 r., po formalnym powiadomieniu dyrektora WHO o ich przyjęciu.

Nowe przepisy przewidują formalne uznanie dokumentów cyfrowych, co ma usprawnić przepływ informacji w sytuacjach kryzysowych. Wzmocniono ochronę danych osobowych w kontekście wymiany informacji o zagrożeniach zdrowia publicznego. Zwiększono rolę Dyrektora Generalnego WHO w zakresie wsparcia technicznego i operacyjnego dla państw członkowskich – bez jednak nadawania mu nowych uprawnień ingerujących w suwerenność państw. Zwrócono także większą uwagę na potrzebę przyśpieszonej koordynacji działań i lepszej kontroli krajów nad realizacją postanowień MPZ.

Polska, jako państwo członkowskie, zadeklarowała gotowość do implementacji poprawek. Za wdrażanie przepisów odpowiedzialny będzie Główny Inspektorat Sanitarny, a w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego PZH działa Krajowy Punkt Kontaktowy ds. MPZ. Ministerstwo Zdrowia jasno podkreśla, że Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne nie zastępują krajowego prawa, ale stanowią ramę międzynarodowego standardu współpracy w sytuacjach kryzysu zdrowotnego.

Pomimo że niektóre postulaty zostały odrzucone – między innymi te dotyczące obowiązków finansowych państw lub transferu technologii – wdrożenie poprawek przyspieszy wymianę informacji, zwiększy interoperacyjność systemów alarmowych i wzmocni globalną gotowość do działania.


Nowe Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne wejdą w życie 19 września 2025 roku. Zmiany obejmują cyfryzację dokumentów, lepszą ochronę danych, wzmocnioną współpracę WHO i państw członkowskich, bez naruszania ich suwerenności. Polska deklaruje gotowość implementacji poprawek, a Główny Inspektorat Sanitarny wraz z PZH pełnią kluczową rolę we wdrożeniu zmian. To krok w stronę lepszej reakcji na zagrożenia zdrowia publicznego w dobie globalnych kryzysów.

Źródło: MZ

 W Polsce pojawił się pierwszy od wielu lat przypadek ciężkiego zachorowania na błonicę u nieszczepionego dziecka – poinformował Paweł Grzesiowski podczas briefingu prasowego w Głównym Inspektoracie Sanitarnym. – Potwierdzone zachorowanie wystąpiło u 6-letniego niezaszczepionego dziecka, podczas pobytu w jednym z krajów afrykańskich. Dziecko powróciło do Polski drogą lotniczą 9.03.2025  z pierwszymi objawami choroby. Z powodu trudności w oddychaniu trafiło do szpitala, wymagało leczenia respiratorem w oddziale intensywnej terapii. Podano antytoksynę błoniczą, antybiotykoterapię, lecz mimo to aktualnie jego stan lekarze określają jako ciężki, ale stabilny.
– W dniu 17.03.2025 otrzymaliśmy zgłoszenie drugiego przypadku, osoby dorosłej z bliskiego kontaktu z chorym dzieckiem, u której wystąpiło zapalenie górnych dróg oddechowych o lżejszym przebiegu. Pacjent jest hospitalizowany, otrzymał surowicę przeciwbłoniczą oraz antybiotykoterapię – dodał dr Grzesiowski.

Działania podjęte w związku ze zdarzeniem

W związku z narażeniem wielu osób na kontakt z chorym na błonicę, która jest chorobą szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną, wdrożono działania przeciwepidemiczne, obejmujące:

We współpracy ze Strażą Graniczną ustalono dane osób, które mogły mieć kontakt z chorym podczas lotu. Ze względu na międzynarodowy charakter zdarzenia, przekazano powiadomienie w Systemie Wczesnego Ostrzegania i Reagowania dla Chorób Zakaźnych oraz Krajowego Punktu Centralnego ds. Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych.

–  Apeluję do rodziców i opiekunów o odpowiedzialne podejście do szczepień ochronnych – podkreślił dr Grzesiowski. Błonica to choroba szczególnie niebezpieczna, o wysokiej śmiertelności i ryzyku powikłań, a przy tym wysoce zakaźna. Jeśli dzieci i młodzież są szczepione zgodnie z kalendarzem, to są przed nią chronione. Szczepienia przeciw błonicy są w Polsce stosowane od końca lat 50. XX w.

Więcej o błonicy

Ogniska zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu A

Od końca 2024 roku obserwujemy zwiększoną aktywność wirusa WZW typu A (tzw. żółtaczki pokarmowej). Obecnie liczba zgłoszonych przypadków jest dwukrotnie wyższa niż przed rokiem. Aktualnie aktywne są dwa ogniska tej choroby – w  województwie lubuskim i podlaskim. 

– Jesteśmy na etapie wygaszania tych ognisk, ale choroba wylęga się nawet do 6-8 tygodni, a osoby chore, nie wiedząc o tym, mogą zarażać  – wyjaśnia Główny Inspektor Sanitarny. W miejscach występowania zakażeń wprowadzane są zaostrzone procedury sanitarno-higieniczne, zwłaszcza związane z dbałością o higienę w toaletach i miejscach, gdzie przygotowywana jest żywność. Oferujemy także bezpłatne szczepienia poekspozycyjne dla osób narażonych na zachorowanie.

Wirusowe zapalenie wątroby przenosi się przede wszystkim drogą fekalno-oralną – np. przez skażone ręce lub przedmioty, najczęściej po skorzystaniu z toalety. Przebieg kliniczny wirusowego zapalenia wątroby typu A zależy w dużym stopniu od wieku chorego, bo ciężkość przebiegu choroby wzrasta wraz z wiekiem. Przed zachorowaniem chroni szczepienie, które w Polsce jest w wykazie szczepień zalecanych.
Więcej o WZW A

Sezonowe infekcje dróg oddechowych

– Aktywność wirusa grypy stopniowo się zmniejsza – w ostatnim tygodniu odnotowano ok. 30% spadek liczby  zachorowań w porównaniu z pierwszym tygodniem marca. Lekarze zaraportowali w systemie e-zdrowie ok. 55 tys. przypadkow grypy i podejrzeń grypy w ostatnim tygodniu. Mniej jest także zgłoszeń zachorowań na RSV, nadal stabilnie niska jest aktywność COVID-19 – wskazał dr Grzesiowski. – Przypadków krztuśca wciąż jest znacznie więcej niż przed rokiem, ale wyraźnie mniej niż jesienią 2024 r.

Zapomniane choroby zakaźne powracają

Dzięki powszechnym szczepieniom wiele chorob zakaźnych zostało opanowanych. Jednak niektóre z zapomnianych chorób powracają, co budzi coraz większy niepokój wśród specjalistów zdrowia publicznego na całym świecie. Choroby, które wydawały się być pod kontrolą lub niemal całkowicie wyeliminowane, ponownie zagrażają zdrowiu, a nawet życiu, szczególnie dzieci ze względu na spadek akceptacji powszechnych szczepień.

Szczepienia są bezpieczne i skuteczne, a ich korzyści znacznie przewyższają potencjalne ryzyko. Tylko poprzez wysoki poziom zaszczepienia możemy chronić nasze dzieci i całe społeczeństwo przed powrotem groźnych chorób zakaźnych.

Dezinformacja i silne ruchy antyszczepionkowe, rozpowszechniając nieprawdziwe informacje o rzekomej szkodliwości szczepionek, przyczyniają się do obniżenia poziomu zaufania do szczepień, a tym samym do pogorszenia odporności populacyjnej. W rezultacie choroby, takie jak odra, krztusiec czy błonica mogą znów atakować.

– Część osób argumentuje swoją niechęć do szczepień przekonaniem, że niektóre choroby już nie występują lub występują w ograniczonym zakresie. To błędne myślenie, ponieważ to właśnie powszechne szczepienia doprowadziły do ograniczenia ich występowania. Rezygnacja ze szczepień stwarza warunki do ich powrotu, a co za tym idzie, naraża na niebezpieczeństwo całe społeczeństwo, a w szczególności te osoby, które z przyczyn medycznych nie mogą zostać zaszczepione – podkreśla Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski.

Globalizacja a choroby zakaźne

W dzisiejszym świecie, charakteryzującym się intensywną migracją ludności i łatwością podróżowania, choroby zakaźne mogą się szybko się rozprzestrzeniać. Nawet jeśli dana choroba nie występuje w naszym kraju, nie oznacza to, że jesteśmy bezpieczni. Wirusy i bakterie nie znają granic, a kontakt z osobą zakażoną w innym kraju może prowadzić do zachorowania i zagrożenia epidemiologicznego dla wielu osób.

źródło:GIS