Medicalpress

Kończy się okres przejściowy dla elektronicznych orzeczeń lekarskich z zakresu medycyny pracy. Od 18 października 2026 r. lekarze podczas przeprowadzania badań lekarskich pracowników mają obowiązek wystawiania orzeczeń lekarskich w postaci dokumentacji medycznej. Sprawdź, jak działa nowy proces.Od 18 października 2026 r. orzeczenia lekarskie z zakresu medycyny pracy muszą być wystawiane w formie elektronicznej, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w przepisach. Zakończył się sześciomiesięczny okres przejściowy, podczas którego dopuszczalne były również dokumenty papierowe. Lekarze mogą korzystać z systemów gabinetowych lub bezpłatnej aplikacji Gabinet.gov.pl, a pracownicy uzyskają dostęp do swoich orzeczeń przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP). Zakres badań profilaktycznych i zasady orzekania pozostają bez zmian.

Elektroniczne orzeczenia lekarskie z zakresu medycyny pracy są dostępne od 17 kwietnia 2026 r. Do 17 października 2026 r. trwa okres przejściowy, w którym lekarz może wystawiać orzeczenia lekarskie zarówno w postaci papierowej, jak i elektronicznej.

Od 18 października 2026 r. orzeczenia lekarskie z zakresu medycyny pracy powinny być wystawiane wyłącznie elektronicznie, poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach.

To kolejny krok w rozwoju elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM) i budowie pełnego cyfrowego obiegu dokumentów pomiędzy pracownikiem, lekarzem wykonującym badanie a pracodawcą.

Co zmienia się dla lekarza

Zmiana dotyczy wyłącznie formy wystawiania orzeczenia lekarskiego.

Zakres badań profilaktycznych, sposób ich przeprowadzania oraz zasady podejmowania decyzji medycznych przez lekarza pozostają bez zmian.

Po przeprowadzeniu badania lekarz wystawia orzeczenie w formie elektronicznej. Jeśli jego oprogramowanie gabinetowe jest zintegrowane z funkcjonalnością, robi to w swoim systemie gabinetowym. Jeśli nie, może skorzystać z bezpłatnej aplikacji Gabinet.gov.pl. Dokument poszerzy zasób elektronicznej dokumentacji medycznej. Dzięki temu informacje będą dostępne w uporządkowany i bezpieczny sposób dla uprawnionych uczestników procesu, m.in. dla pacjentów na ich Internetowym Koncie Pacjenta (IKP).

Jak wystawić elektroniczne orzeczenie

Elektroniczne orzeczenia można wystawiać:

Dokumentacja integracyjna dla dostawców jest dostępna w zakładce „Interfejsyotwiera się w nowej karcie” w sekcji „Pliki do pobrania”.

Aby ułatwić wprowadzenie obowiązkowej zmiany, przygotowaliśmy film instruktażowy pokazujący krok po kroku proces wystawienia orzeczenia na przykładzie aplikacji Gabinet.gov.pl.

Co dzieje się po wystawieniu orzeczenia

  1. Po przeprowadzeniu badania lekarz wystawia elektroniczne orzeczenie medycyny pracy, a w razie potrzeby także elektroniczne zalecenie lekarskie. Istnieje możliwości ich wystawienia zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika.
  2. Dokumenty są automatycznie zapisywane w systemie i trafiają do centralnego systemu e-zdrowia jako elektroniczna dokumentacja medyczna (EDM).
  3. Pacjent może je następnie znaleźć na swoim Internetowym Koncie Pacjenta (IKP), gdzie ma dostęp do treści wydanego orzeczenia lekarskiego. Dzięki temu nie musi przechowywać papierowej dokumentacji, a wszystkie dokumenty są dostępne online w jednym miejscu. Lekarz może także wydrukować orzeczenie i dać wydrukowane pacjentowi.

Obowiązek wystawiania elektronicznych orzeczeń medycyny pracy to kolejny etap cyfryzacji dokumentacji medycznej w Polsce. Nowe rozwiązanie umożliwia przechowywanie orzeczeń w centralnym systemie e-zdrowia i udostępnianie ich pacjentom za pośrednictwem IKP. Zmiana dotyczy sposobu dokumentowania wyników badań, a nie zasad ich przeprowadzania. Lekarze mogą wystawiać dokumenty za pomocą zintegrowanych systemów gabinetowych lub aplikacji Gabinet.gov.pl. W przewidzianych prawem przypadkach nadal możliwe są wyjątki od obowiązkowej formy elektronicznej.

Źródło: Centrum e-Zdrowie

Od 13 września 2026 r. Centrum e-Zdrowia uruchamia nowe reguły walidacji recept refundowanych. Zmiany oznaczają zwiększenie kontroli poprawności danych już na etapie wystawiania recepty, w szczególności w zakresie sposobu dawkowania oraz ilości przepisywanego produktu leczniczego.

Prawidłowe określenie dawkowania nie jest wyłącznie wymogiem technicznym systemu e-recepty. Jest elementem prawidłowo prowadzonej farmakoterapii, służy bezpieczeństwu pacjenta oraz pozwala na określenie ilości produktu leczniczego niezbędnej do zapewnienia ciągłości leczenia.

O czym należy pamiętać podczas wystawiania recepty?

1. Wprowadzaj kompletny i zrozumiały sposób dawkowania

Dawkowanie powinno jednoznacznie wskazywać pacjentowi sposób stosowania produktu leczniczego oraz umożliwiać prawidłowe określenie ilości leku potrzebnej na okres prowadzonej terapii.

W przypadku recept objętych nowymi regułami walidacji należy wprowadzać dawkowanie w wymaganej, ustrukturyzowanej postaci.

Brak wprowadzenia prawidłowych danych uniemożliwi wystawienie recepty dla pacjenta w systemie gabinetowym.

2. Zadbaj o zgodność informacji przekazywanych pacjentowi

Informacja przekazywana pacjentowi ustnie lub w dodatkowych materiałach powinna być zgodna z aktualnym sposobem dawkowania zapisanym na recepcie.

W przypadku zmiany schematu terapii należy zweryfikować, czy dawkowanie znajdujące się na recepcie odpowiada rzeczywistym zaleceniom terapeutycznym.

Dla osoby realizującej receptę podstawą określenia ilości wydawanego produktu jest informacja zawarta w dokumencie recepty.

3. Brak lub wadliwe dawkowanie może ograniczyć ilość leku wydanego pacjentowi

Brak wpisania sposobu dawkowania, wpisania go nieczytelnie, błędnie lub niespełniającego wymagań określonych przepisami, może skutkować ograniczeniem ilości produktu leczniczego możliwą do wydania w aptece dla pacjenta.

W takich przypadkach osoba realizująca receptę może wydać maksymalnie ilość odpowiadającą 4 najmniejszym opakowaniom danego produktu.

Powyższe działania mogą skutkować wydaniem pacjentowi ilości leku mniejszej niż zaplanowana przez osobę wystawiającą receptę i niewystarczającej do zapewnienia ciągłości terapii.

4. Szczególną uwagę należy zachować przy lekach psychotropowych i środkach odurzających

W przypadku produktów leczniczych zawierających środki odurzające lub substancje psychotropowe należy bezwzględnie przestrzegać szczególnych wymagań dotyczących sposobu dawkowania wynikających z właściwych przepisów.

Brak wymaganej informacji o sposobie dawkowania może skutkować brakiem możliwości realizacji recepty przez aptekę.

Problemy techniczne nie powinny pozbawiać pacjenta prawidłowo wystawionej recepty

Problemy techniczne związane z oprogramowaniem gabinetowym nie powinny prowadzić do przenoszenia ich konsekwencji na pacjenta, w szczególności poprzez nieuzasadnione odstąpienie od wystawienia recepty refundowanej.

W przypadku problemów z wykorzystywanym oprogramowaniem należy korzystać z dostępnych rozwiązań umożliwiających prawidłowe wystawienie recepty, w tym z systemu gabinet.gov.pl, a w przypadkach przewidzianych przepisami – z możliwości wystawienia recepty w postaci papierowej.

Jeżeli pacjent spełnia warunki refundacji danego produktu leczniczego, sam problem techniczny związany z wykorzystywanym oprogramowaniem nie powinien stanowić podstawy do pozbawienia pacjenta przysługującego mu poziomu refundacji.

Dawkowanie a Charakterystyka Produktu Leczniczego

Dawkowanie produktu leczniczego powinno wynikać z rzeczywistych potrzeb terapeutycznych pacjenta oraz uwzględniać jego bezpieczeństwo.

Przekroczenie dawkowania wskazanego w Charakterystyce Produktu Leczniczego nie oznacza automatycznie błędnego sposobu dawkowania. W uzasadnionych sytuacjach klinicznych osoba prowadząca leczenie może podjąć indywidualną decyzję terapeutyczną dotyczącą sposobu stosowania produktu leczniczego.

Decyzja taka powinna mieć uzasadnienie kliniczne i znajdować odpowiednie odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej pacjenta.

Nieuzasadnione klinicznie i niebezpieczne dla pacjenta jest natomiast wpisywanie zawyżonego dawkowania w stosunku do aktualnych potrzeb wynikających z wybranej terapii, które wielokrotnie przekraczają dawkę dobową oraz dawkę śmiertelną danej substancji czynnej, którego jedynym celem jest zaopatrzenie pacjenta w zwiększoną ilość zapasu leku.

Kontrola ordynacji i refundacji

Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia mogą analizować prawidłowość ordynacji i refundacji produktów leczniczych.

Szczególnej analizy mogą wymagać przypadki, w których zadeklarowany na recepcie sposób dawkowania prowadzi do przepisania ilości produktu leczniczego niewspółmiernej do rzeczywistych potrzeb terapeutycznych pacjenta, w szczególności gdy wskazane dawkowanie znacząco przekracza wartości określone w Charakterystyce Produktu Leczniczego lub może budzić wątpliwości z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii.

W takich przypadkach osoba wystawiająca receptę powinna być przygotowana podczas kontroli do wykazania medycznego uzasadnienia przyjętego sposobu leczenia na podstawie dokumentacji medycznej pacjenta.

Dawkowanie ma znaczenie

Prawidłowe dawkowanie to nie tylko wymóg systemu.

To przede wszystkim:

Źródło: MZ