Z danych GUS, cytowanych w informacji prasowej przesłanej PAP, wynika, że niemal nieprzerwanie od 2012 r. utrzymuje się spadek liczby ludności Polski. W końcu 2025 r. wynosiła ona 37332 tys., tj. obniżyła się o ok. 157 tys. w stosunku do stanu sprzed roku.

Na debacie Medycznej Racji Stanu pod koniec kwietnia wiceprezes GUS ds. statystyki społecznej Hanna Strzelecka podkreśliła, że polskie społeczeństwo systematycznie się starzeje. – Ale dopiero w 2014 r. trendy zmieniły się o tyle, że mamy więcej ludności w wieku 65 lat i starszej niż dzieci wieku 0-14 lat – zaznaczyła.

Zwróciła uwagę, że obecnie mamy w kraju 8 mln osób w wieku 65 lat i więcej, natomiast w roku 2050 będzie to 10 mln, czyli co trzecia osoba. Osób w wieku 80 lat i starszych jest w Polsce obecnie 1,6 mln, a w 2050 r. będzie ich dwa razy więcej.

– Musimy się do tego przygotować, nie tylko z punktu widzenia opieki zdrowotnej, ale też opieki długoterminowej – zaznaczyła Strzelecka. Według niej, nawet gdyby obecnie znacząco wzrosła w kraju dzietność, nie uda nam się szybko odwrócić tych trendów. – Dlatego musimy wprowadzić w życie „srebrną” gospodarkę – oceniła. Jej zdaniem jest to niezbędne, by utrzymać rozwój gospodarczy.

Prof. Elżbieta Gołata, przewodnicząca Komitetu Nauk Demograficznych PAN, zwróciła uwagę na to, że w ostatnich 35 latach oczekiwana długość życia w Polsce wzrosła o 10 lat. Mimo to nadal jesteśmy w końcówce krajów Europejskich – w krajach takich jak Włochy, Szwecja czy Szwajcaria ludzie żyją średnio 7 lat dłużej, zaznaczyła specjalistka.

W jej ocenie jest też wiele do zrobienia, jeśli chodzi o oczekiwaną długość życia w zdrowiu. Z ostatniego raportu Komisji Europejskiej pt. „State of Health in the EU. Polska. Profil systemu ochrony zdrowia 2025” wynika, że średnia długość życia w zdrowiu w Polsce była niższa od średniej Unii Europejskiej. W wieku 65 lat kobiety w Polsce mogą oczekiwać 8,6 roku zdrowego życia, a mężczyźni 7,8 roku, w porównaniu ze średnią wynoszącą odpowiednio 9,2 roku i 8,9 roku w całej UE.

W raporcie wskazano, że – zgodnie z trendami obserwowanymi w całej Europie – głównymi przyczynami zgonów oraz złego stanu zdrowia Polaków są choroby układu krążenia i nowotwory.

– Mamy coraz więcej schorzeń o charakterze przewlekłym, związanych z wiekiem – powiedział pełnomocnik prezesa NFZ, Michał Dzięgielewski. Zwrócił też uwagę, że grupa osób w wieku 60 lat i więcej stanowi największe obciążenie dla systemu ochrony zdrowia. – Aż 50 proc. wydatków w leczeniu szpitalnym jest związane z grupą wiekową 60+, a leczenie szpitalne stanowi z kolei 50 proc. wszystkich wydatków na zdrowie – wyjaśnił.

Eksperci podkreślali, że ze względu na starzenie się społeczeństwa konieczna jest kompleksowa reforma, jeśli chodzi o leczenie chorób przewlekłych, które generują wiele kosztownych powikłań. Przykładem jest choroba otyłościowa.

Prof. Mariusz Wyleżoł, prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, przypomniał, że epidemia otyłości i związane z nią ok. 200 powikłań, w tym choroby sercowo-naczyniowe, stanowią „zagrożenie dla całego społeczeństwa”.

– My obecnie w Polsce koncentrujemy się na leczeniu powikłań otyłości, a nie na jej leczeniu przyczynowym. A obecnie mamy takie możliwości. Jeszcze się kilka lat temu nie spodziewaliśmy, że do chirurgii bariatrycznej dołączy możliwość leczenia farmakologicznego – powiedział specjalista. W jego ocenie jest to największy przełom w medycynie, jaki dokonał się w ostatnich latach.

Tymczasem w naszym kraju wciąż odwlekane są decyzje o systemowym podejściu do leczenia chorych na otyłość, w tym o refundacji farmakoterapii. – Musimy jak najszybciej zaopiekować się tą grupą chorych, ażeby przeciwdziałać rozwojowi powikłań otyłości. Przyniesie to ogromne oszczędności dla całego systemu opieki zdrowotnej, ale i dla nas wszystkich jako społeczeństwa – ocenił.

Innym przykładem przewlekłej choroby generującej ogromne koszty społeczne jest nadciśnienie tętnicze.

Prof. Jacek Wolf z Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego przypomniał, że może ono dotyczyć nawet 38 proc. dorosłych Polaków i jest głównym czynnikiem skracającym życie i powodującym niepełnosprawność, gdyż przyczynia się do zawałów serca i udarów mózgu.

W ocenie kardiologa największym problemem w leczeniu nadciśnienia jest brak współpracy pacjentów z lekarzem i nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich. Zgodnie z szacunkami jedynie 22,4 proc. pacjentów z nadciśnieniem jest leczonych właściwie. Ten niski wskaźnik kontroli przyczynia się do zwiększonego ryzyka udarów, zawałów serca i przedwczesnych zgonów.

Aby poprawić te wyniki, Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego we współpracy Polskim Towarzystwem Medycyny Rodzinnej, Polskim Towarzystwem Diabetologicznym oraz Polskim Towarzystwem Kardiologicznym zainicjowało na początku br. program Misja 50/30. Jego celem jest to, aby do 2030 r. 50 proc. pacjentów z nadciśnieniem uzyskało prawidłowe wskaźniki ciśnienia tętniczego – tzw. normotensję. Lekarze, którzy decydują się przyłączyć do programu, są zobowiązani edukować pacjentów z nadciśnieniem tętniczym na temat korzyści płynących z prawidłowej terapii tego schorzenia.

Prof. Wolf podkreślił, że obecnie dysponujemy bardzo dobrymi lekami na nadciśnienie, które mogą poprawić przestrzeganie zaleceń lekarskich (tzw. adherencję). Są to leki złożone (w skrócie SPC). – Te leki to fundament leczenia nadciśnienia tętniczego. Dane z Niemiec wskazują, że znacznie poprawiają one poziom współpracy pacjenta z lekarzem i dają bardzo dobre efekty zdrowotne, np. chorzy rzadziej wymagają hospitalizacji z powodu powikłań – powiedział specjalista.

Prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes Stowarzyszenia Hematologia Nowej Generacji oraz Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego, zwrócił uwagę na to, że coraz lepsze leczenie nowotworów układu krwiotwórczego sprawia, iż pacjenci mogą żyć z nimi przez wiele lat, jak z chorobą przewlekłą. – Ze względu na coraz bardziej starzejące się społeczeństwo, ale też coraz lepszą diagnostykę, liczba chorych na nowotwory hematologiczne będzie rosła. Jednocześnie, dzięki coraz lepszemu leczeniu, pacjenci ci coraz dłużej żyją – powiedział specjalista.

Przykładem jest szpiczak plazmocytowy, gdzie mediana przeżycia kiedyś wynosiła 3 lata, a obecnie pacjenci po przeszczepieniu autologicznym szpiku na jednym schemacie leczenia mają medianę przeżycia 17 lat. Dlatego tak istotne jest finansowanie skutecznych terapii dla tych chorych już od najwcześniejszych linii terapii, w tym najnowszych opcji, jak CAR-T czy innowacyjne leki łączące przeciwciało z immunotoksyną, ocenił prof. Giannopoulos.

Eksperci Medycznej Racji stanu podsumowali, że jednym z czynników, który może pomóc złagodzić negatywne konsekwencje starzenia się społeczeństwa, jest wydłużenie średniej życia w zdrowiu. To z kolei może przełożyć się na wydłużenie aktywności zawodowej osób starszych. (PAP)

Źródło: Nauka w Polsce

Polscy seniorzy coraz częściej traktują profilaktykę jako inwestycję w zdrowie i samodzielność. Potwierdzają to wyniki piątej edycji raportu „Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce”, przygotowanego przez Fundację SeniorApp. Badanie pokazuje, że niemal 8 na 10 osób wierzy w skuteczność szczepień ochronnych, niezależnie od płci czy miejsca zamieszkania. To wyraźny sygnał rosnącej świadomości zdrowotnej starszego pokolenia.

Ponad połowa seniorów szczepi się z troski o własne zdrowie, co trzeci – z rekomendacji lekarza rodzinnego, a co piąty po udziale w lokalnych akcjach edukacyjnych. Są coraz bardziej otwarci na profilaktykę, ale potrzebują jasnych i wiarygodnych informacji. Wiedza o szczepieniach i działaniach prozdrowotnych powinna trafiać do nich prostym językiem – za pośrednictwem lekarzy, aptek, samorządów i lokalnych społeczności.

– Zapobieganie chorobom zakaźnym stanowi istotne wyzwanie dla zdrowia publicznego, znacząco wpływając na proces zdrowego starzenia się społeczeństwa. Pozytywnym wskaźnikiem samoopieki jest świadomość badanych seniorów w zakresie troski o własne zdrowie, którą zadeklarowało 55% respondentów – powiedział dr hab. n. med. Robert Olszewski, kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych, kierownik Zakładu Gerontologii, Zdrowia Publicznego i Dydaktyki w Narodowym Instytucie Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie.

Szczepienia to inwestycja w zdrowie

Profilaktyka w starszym wieku ma szczególne znaczenie, ponieważ wtedy naturalnie obniża się odporność organizmu. 56% badanych seniorów chorowało na grypę, a 45% przeszło COVID-19 – choroby, którym można było zapobiec lub złagodzić ich przebieg dzięki szczepieniom. Eksperci podkreślają, że szczepienia nie tylko chronią przed infekcjami, lecz także zmniejszają ryzyko powikłań neurologicznych i sercowo-naczyniowych.

– Można uznać, że blisko 4/5 osób powyżej 55. roku życia biorących udział w badaniu – niezależnie od płci – jest przekonanych o tym, że szczepienia chronią przed chorobami zakaźnymi. To niezła wiadomość. Z drugiej strony aż 2% ankietowanych absolutnie nie wierzy w skuteczność ochronnego działania szczepionek (…) oznacza to, że mamy w kraju kilkaset tysięcy starszych osób zdecydowanie przeciwnych szczepieniom. Jest to wysoce niepokojące zjawisko, gdyż im starsi jesteśmy tym mamy słabszy układ immunologiczny i jesteśmy bardziej podatni na choroby zakaźne – podkreśla prof. dr hab. n. med. Tomasz Targowski, specjalista w dziedzinie geriatrii, chorób płuc i chorób wewnętrznych, kierownik Kliniki i Polikliniki Geriatrii w Narodowym Instytucie Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie.

Seniorzy po 65. roku życia mają prawo do bezpłatnych szczepień m.in. przeciwko grypie, pneumokokom i COVID-19. Niestety wielu wciąż o tym nie wie.

– Wiele osób starszych potrzebuje nie tylko świadczenia zdrowotnego, ale też realnej pomocy w zrozumieniu, gdzie, kiedy i na jakich zasadach może z niego skorzystać. To wyzwanie nie tyle medyczne, co organizacyjne i społeczne – wymagające myślenia w kategoriach dostępności, a nie tylko obecności usług. – zaznacza dr hab. Marta Podhorecka, fizjoterapeutka, specjalistka promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, profesor Katedry Geriatrii CM UMK w Toruniu.

Eksperci Fundacji SeniorApp podkreślają, że zrozumiała komunikacja, bliska pacjentowi, to jeden z najskuteczniejszych sposobów budowania zaufania do profilaktyki. Lokalne działania promujące zdrowie mogą zwiększyć uczestnictwo seniorów w programach szczepień i poprawić bezpieczeństwo zdrowotne tej grupy.

Coraz więcej seniorów sięga po prywatną opiekę

Choć świadomość zdrowotna wśród seniorów rośnie, codzienność wielu z nich nadal nie jest łatwa. Najczęściej wskazywane problemy to: długie kolejki do specjalistów, wysokie ceny leków, usług zdrowotnych i badań oraz słaby dostęp do specjalistów w mniejszych miejscowościach.

57% badanych korzysta z prywatnych wizyt lekarskich, a tylko 6% ma abonament medyczny. Dla większości nie jest to wybór z wygody, lecz z konieczności – bo zdrowie nie może czekać. Z kolei 37% seniorów opiera się wyłącznie na publicznym systemie ochrony zdrowia, co wiąże się z dłuższym czasem oczekiwania.

– Coraz więcej osób świadomie decyduje się na prywatne wizyty jako sposób na zapewnienie sobie poczucia bezpieczeństwa. […] Warto, by dyskusja o systemie zdrowia coraz częściej dotyczyła nie tylko kosztów, lecz także równości w dostępie i jakości życia w starszym wieku – wskazał Przemysław Mroczek, prezes Fundacji SeniorApp.

Wraz z wiekiem rosną koszty leczenia. W grupie osób 80+ wydatki na opiekę zdrowotną najczęściej sięgają ponad 400 zł miesięcznie. Seniorzy wydają też coraz więcej na leki bez recepty i suplementy – najczęściej 51–150 zł miesięcznie. Mimo wprowadzenia programu darmowych leków, wydatki zdrowotne pozostają dużym obciążeniem finansowym dla osób starszych.

Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce

Fundacja SeniorApp już od 5 lat prowadzi badania, których wyniki publikuje w raporcie pt.: „Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce”. Dokument ma na celu wskazanie najważniejszych wyzwań i oczekiwań osób starszych wobec państwa i społeczeństwa. Najnowsza edycja raportu obejmuje nie tylko obszar zdrowia, ale również zagadnienia związane życiem społecznym, cyfryzacją oraz jakością życia seniorów. Wszystkie wydania raportu publikowane od 2021 roku są dostępne do pobrania na stronie seniorapp.pl.

Źródło: Komunikat Prasowy