Nowa struktura opieki kardiologicznej wchodzi w życie. 16 czerwca 2025 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę o Krajowej Sieci Kardiologicznej (KSK), tworząc ramy dla ogólnopolskiego, systemowego modelu leczenia chorób serca. Nowe rozwiązania mają zapewnić lepszą koordynację, standaryzację i jakość opieki kardiologicznej – drugiego, obok onkologii, kluczowego obszaru zdrowia publicznego w Polsce.

Podpisanie ustawy Prezydent ogłosił podczas spotkania z ekspertami Narodowej Rady Rozwoju, działającej przy Prezydencie RP. – „Przed chwilą podpisałem Ustawę o Krajowej Sieci Kardiologicznej. (…) Mam nadzieję, że to rozwiązanie będzie dobrze funkcjonowało po naszej Narodowej Strategii Onkologicznej, którą kiedyś przygotowaliśmy i tym, w jaki sposób kształtowaliśmy swoją pracą tę część systemu zdrowia, jaką jest onkologia. Cieszę się, że teraz usieciowiona zostanie także i opieka kardiologiczna. Bo jak wiemy najczęstsze przyczyny zgonów w Polsce to choroby układu krążenia i choroby onkologiczne” – powiedział Andrzej Duda.

Krajowa Sieć Kardiologiczna, której zasady działania określa nowa ustawa z 4 czerwca 2025 r., obejmie podmioty lecznicze spełniające określone standardy i podzieli je na trzy poziomy zabezpieczenia – od podstawowej opieki ambulatoryjnej (OK I), przez wyspecjalizowane placówki z dostępem do rehabilitacji, hemodynamiki czy SOR (OK II), po najwyższy poziom (OK III) zapewniający dostęp do kardiochirurgii, intensywnej terapii i kompleksowego leczenia wielospecjalistycznego.

Każdy poziom KSK ma obowiązek:

• realizować opiekę zgodną z aktualną wiedzą medyczną,

• zapewniać konsultacje i współpracę z innymi ośrodkami,

• uczestniczyć w systemie monitorowania jakości i przekazywać dane do centralnego systemu informacji o zdrowiu.

Wszystkie dane o pacjencie i leczeniu będą gromadzone w elektronicznej Karcie Opieki Kardiologicznej (e-KOK), wystawianej m.in. przez lekarza POZ lub specjalistę. Na podstawie danych sprawozdawanych do NFZ i wprowadzanych do systemu KSK będzie możliwa okresowa weryfikacja jakości – a w razie nieosiągania wymaganych standardów – wdrożenie planów naprawczych lub wykreślenie placówki z KSK.

W strukturze KSK przewidziano również utworzenie Krajowej Rady Kardiologicznej, pełniącej funkcję opiniodawczo-doradczą dla ministra zdrowia i Prezesa NFZ. Ustawodawca przewidział także możliwość nadania statusu Centrum Doskonałości Kardiologicznej (CDK) – dla ośrodków II i III poziomu, które wyróżniają się wysoką specjalizacją i liczbą wykonywanych procedur w określonych jednostkach chorobowych.

Koordynacją całego systemu zajmie się Narodowy Instytut Kardiologii Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie, który otrzyma również coroczny ryczałt na realizację swoich zadań.

Czas na wdrożenie i pierwszą kwalifikację

Nowe przepisy wejdą w życie zasadniczo po 14 dniach od ogłoszenia. Pierwsza kwalifikacja podmiotów do poszczególnych poziomów KSK ma zostać przeprowadzona w ciągu sześciu miesięcy, a wykaz zakwalifikowanych placówek będzie obowiązywał przez 3 lata. Co dwa lata będzie prowadzona weryfikacja jakości świadczeń oraz poziomu opieki kardiologicznej na podstawie wskaźników jakości.

Krajowa Sieć Kardiologiczna to jedna z najważniejszych reform systemowych ostatnich lat – obok Narodowej Strategii Onkologicznej. Jej celem jest zmniejszenie liczby zgonów z powodu chorób sercowo-naczyniowych – które od lat pozostają główną przyczyną zgonów w Polsce.

Szpitale z województwa śląskiego przygotowują się do wprowadzenia Krajowej Sieci Kardiologicznej. W październiku Ministerstwo Zdrowia przedstawiło projekt ustawy, która ma zapewniać dostęp do wystandaryzowanej opieki kardiologicznej w całym kraju.

Główne założenia nowych przepisów podczas spotkania w Śląskim Centrum Chorób Serca omówili dyrektorzy szpitali, placówek medycznych, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego oraz przedstawiciele oddziałów kardiologicznych działających w Śląskiem. Była to wspólna inicjatywa Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dr Katarzyny Adamek, konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie kardiologii prof. Krystiana Wity oraz koordynatora Krajowej Sieci Kardiologicznej w województwie śląskim prof. Mariusza Gąsiora.

Krajowa Sieć Kardiologiczna działa obecnie w siedmiu województwach. Pilotaż kończy się z końcem 2024 roku. Ministerstwo Zdrowia w październiku br. zaprezentowało ustawę, która zapewni dostęp do procedur kardiologicznych dla chorych w całym kraju. Opieka nad pacjentem ma być skoordynowana i wystandaryzowana, czyli taka sama w każdym ośrodku na analogicznym poziomie. Efekty leczenia będą monitorowane i oceniane. Tym ma zajmować się Krajowa Rada do spraw Kardiologii, przy współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Śląsk kardiologią stoi

Uczestników spotkania przywitał dyrektor naczelny Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu prof. Piotr Przybyłowski. Następnie konsultant wojewódzki w dziedzinie kardiologii prof. Krystian Wita przedstawił porównanie śląskiej kardiologii w odniesieniu do danych ogólnokrajowych oraz europejskich. Uwzględniono m.in. liczbę lekarzy kardiologów na milion mieszkańców, wykonanych procedur kardiologicznych i kardiochirurgicznych.

– Śląsk bez dwóch zdań kardiologią stoi. W medycynie naprawczej nie jesteśmy już w stanie wiele osiągnąć, aby w regionie poprawić te wskaźniki. Obecnie musimy bardziej postawić na prewencję, aby zwiększyć przeżywalność pacjentów – mówił prof. Krystian Wita.

Potencjalne możliwości oceny jakości leczenia kardiologicznego

Prof. Mariusz Gąsior oraz inż. Daniel Cieśla z SCCS przedstawili potencjalne możliwości oceny efektów leczenia w oddziałach kardiologicznych. Takie możliwości dają m.in. dane gromadzone w bazach Śląskiego Centrum Chorób Serca, Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Naukowej Sieci Kardiologicznej SUM. Symulacja oceny jakości powstała dzięki współpracy naukowo-analitycznej III Katedry i Kliniki Kardiologii SUM, Działu Nauki SCCS oraz Narodowego Funduszu Zdrowia.

– Możliwości analizy danych jakościowych są bardzo duża. Pokazują to narzędzia, którymi już dysponujemy jako Śląskie Centrum Chorób Serca. W Krajowej Sieci Kardiologicznych będzie wyglądać to podobnie. Ocena jakości leczenia będzie oparta na danych z Narodowego Funduszu Zdrowia, systemu e-zdrowie oraz Karty e-KOK (elektronicznej Karty Opieki Kardiologicznej). Podstawowe dane dotyczące wykonanych procedur, czy zapisanych leków będą uzupełnione o parametry kliniczne. Będzie to wymuszało na nas dokładniejszą sprawozdawczość – przekonywał prof. Mariusz Gąsior.

Podczas spotkania zaprezentowano dane porównujące wyniki leczenia w oddziałach kardiologicznych pilotażowo tworzących Krajową Sieć Kardiologiczną w województwie śląskim. Zanonimizowane dane w odniesieniu do średniej wojewódzkiej zostaną również przesłane do szpitali. Analiza tych wyników pozwoli na zoptymalizowanie procedur i wcześniejsze przygotowanie się ośrodków do zaplanowanej od 2027 roku obowiązkowej oceny jakości leczenia w oddziałach kardiologicznych.

– Bardzo się cieszę, że śląska kardiologia jest zauważalna w Polsce: mamy rozbawianą sieć ośrodków i bardzo dobrą specjalistkę. Jesteśmy zdecydowanie powyżej średniej krajowej. Jako województwo, jesteśmy jednym z największych beneficjentów w pilotażu Krajowej Sieci Kardiologicznej.  Jakość leczenia dla Narodowego Funduszu Zdrowia jest bardzo ważnym parametrem. Cieszę się, że zostało to tu zainicjowane, że pokazaliśmy, jak można porównywać wyniki leczenia, jak je analizować – mówiła Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dr Katarzyna Adamek.  

Podczas dyskusji dyrektorzy szpitali mówili o wątpliwościach dotyczących leczenia chorych zakwalifikowanych do sieci już po wygaśnięciu części pilotażowej programu, a także o konieczności zniesienia limitów na niektóre procedury kardiologiczne.

Patronat nad spotkaniem objęli: Dyrektor Śląskiego Oddziału NFZ Pani dr Katarzyna Adamek oraz Jego Magnificencja Rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański.

źródło: Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu