Rząd przyjął wstępny projekt ustawy budżetowej na 2026 rok i ogłosił rekordowe nakłady na ochronę zdrowia. Według Kancelarii Premiera oraz Ministerstwa Finansów na zdrowie ma trafić 247,8 mld zł, co odpowiada 6,81% PKB i oznacza wzrost o ponad 25 mld zł wobec bieżącego roku. Jednocześnie zapowiedziano zwiększenie finansowania programu in vitro do 600 mln zł oraz podniesienie środków na telefon zaufania do 30 mln zł. Deklaracje padają wprost: celem jest poprawa dostępności świadczeń i aby „dodatkowe środki zasilające system trafiały do pacjentów”.

W centrum przyszłorocznych wydatków znajdzie się – jak co roku – Narodowy Fundusz Zdrowia. Z projektu planu finansowego NFZ wynika, że przychody płatnika w 2026 r. mają wynieść 217,4 mld zł, w tym 184,3 mld zł ze składki i 26 mld zł dotacji z budżetu państwa. To nominalnie więcej niż w 2025 r., jednak już teraz padają pytania, czy założenia wystarczą, by pokryć rosnące koszty świadczeń, wynagrodzeń i leków. Część analiz ocenia, że plan może być niedoszacowany, co nieuchronnie prowadzi do dyskusji o skali „luki” i jej wpływie na bieżące kontraktowanie.

Tło makro liczb jest równie istotne: w 2025 r. łączny poziom wydatków publicznych na zdrowie planowano na ok. 221,7 mld zł. Przeskok do 247,8 mld zł w kolejnym roku to sygnał politycznego priorytetu, ale także rachunek za szybko drożejący system – od wycen procedur po minimalne płace w ochronie zdrowia i kolejne regulacje. Rząd podkreśla, że środki mają przełożyć się na realny dostęp do świadczeń, jednak praktyka ostatnich lat pokazuje, że ostateczny „oddech” systemu zależy nie tylko od kwoty globalnej, lecz również od tego, jak szybko trafi ona do koszyków: ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, szpitali, POZ i – szczególnie wrażliwych budżetowo – programów lekowych i chemioterapii.

Doświadczenia 2025 r. podpowiadają ostrożny optymizm. NFZ już w trakcie roku korygował plan i zwiększał środki m.in. na nadwykonania nielimitowane oraz rozliczenia w programach lekowych i chemioterapii, zasilając system dodatkową dotacją z budżetu państwa i własnym funduszem zapasowym. Jeśli w 2026 r. presja kosztowa nie osłabnie, podobnych korekt może być więcej. Dla pacjentów liczy się jednak to, czy wzrost nominalny przełoży się na krótsze kolejki i stabilne terapie. Tu kluczowe będzie tempo zawierania umów i rozliczeń świadczeń, a także terminowość finansowania „starych” zobowiązań, które co roku uszczuplają pulę na nowe kontrakty. 

Polityczna narracja o „rekordowych środkach” brzmi atrakcyjnie, ale to wykonanie budżetu – a więc realna praca płatnika i resortu zdrowia – zweryfikuje obietnice. W najbliższych miesiącach warto śledzić trzy wskaźniki: finalny plan finansowy NFZ po uzgodnieniach, dystrybucję środków między koszykami świadczeń oraz harmonogram kontraktowania na 2026 r. Dopiero te elementy zdecydują, czy 247,8 mld zł zmieni doświadczenie pacjenta w gabinecie i na oddziale, czy pozostanie liczbą w rządowej prezentacji.

Źródło: GOV

Nieodwołane wizyty to cicha epidemia polskiego systemu ochrony zdrowia – tylko w 2024 roku przepadło ich ponad 1,3 miliona. Problem, który kosztuje czas, pieniądze i zdrowie, może być częściowo rozwiązany. Dzięki inicjatywie #Odwołuje #Nieblokuje, w Biurze Rzecznika Praw Pacjenta zaprezentowano nowy przewodnik z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami technologicznymi dla placówek medycznych. To konkretne narzędzie, które może realnie skrócić kolejki i zwiększyć dostępność świadczeń.

Skala zjawiska nieodwoływanych wizyt jest wciąż w Polsce alarmująca, stanowiąc realną stratę dla całego systemu ochrony zdrowia. Organizatorzy i partnerzy kampanii społecznej #Odwoluje #Nieblokuje od trzech lat podnoszą temat edukacji w tym zakresie, zarówno wśród pacjentów, jak i środowiska medycznego.

Zaprezentowany właśnie „Przewodnik po narzędziach do odwoływania wizyt”, przygotowany przez organizatorów: instytucje publiczne, placówki publiczne i prywatne oraz organizacje pacjenckie, ma na celu praktyczne i merytoryczne wsparcie placówek medycznych w poprawie sytuacji i wskazanie im prostych, niskokosztowych rozwiązań, które realnie redukują statystyki nieodwołanych wizyt.

– Czas na rzetelną edukację, czas na skuteczne i przyjazne rozwiązania techniczne, czas na solidarność. Powstanie „Przewodnika po narzędziach do odwoływania wizyt” pokazuje, jak ważne jest dzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem, aby placówki mogły korzystać z dobrych i sprawdzonych wzorców. Te dobre praktyki, dotyczące różnych obszarów systemu ochrony zdrowia, publikujemy na stronie internetowej Rzecznika Praw Pacjenta. Przewodnik również się tam znajdzie – zaznacza Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.

Publikacja zawiera opis 12 sprawdzonych, przetestowanych narzędzi – od przypomnień SMS, dedykowanych adresów e-mail i formularzy na www, po zaawansowane rozwiązania, takie jak integracja z IKP i voiceboty. W przewodniku znalazły się także konkretne przykłady wdrożeń, w placówkach współorganizatorów i partnerów kampanii, wśród których znajdziemy zarówno szpitale publiczne, jak i sieci placówek prywatnych, realizujących usługi POZ.

– Kampania #Odwołuje #Nieblokuje szeroko adresuje problem nieodwołanych wizyt. Jednak, aby całkiem wyeliminować to zjawisko, czeka nas jeszcze bardzo wiele pracy, choć już dziś widzimy zmiany na lepsze. Bardzo duża odpowiedzialność w ułatwianiu pacjentom odwoływania wizyt leży po stronie placówek medycznych, niemniejsza po stronie pacjentów biorących odpowiedzialność za siebie i innych. Dlatego mam nadzieję, że ci ostatni szczególnie zaangażują się i wesprą kolejną, 4. już edycję kampanii, promując jej postulaty –  mówi Stanisław Maćkowiak, przewodniczący Prezydium Rzecznika Praw Pacjenta.

W materiale znajdują się dane z analiz i wdrożeń – m.in. przypadki, gdzie liczba nieodwołanych wizyt spadła nawet o 40 proc, jak w Centrum Medycznym Żelazna czy Warszawskim Centrum Opieki Medycznej „Kopernik”. Dokument podkreśla, że skuteczne narzędzia są dostępne także dla mniejszych placówek – często bezkosztowo.

– Ten przewodnik to nie teoria, ale zestaw skutecznych – wdrożonych i przetestowanych w boju – rozwiązań. W Centrum Medycznym CMP i w placówkach współorganizatorów kampanii redukujemy problem dzięki edukacji, technologii i prostym procedurom. Jestem głęboko przekonany, że można to zrobić w każdej placówce – mówi Paweł Walicki, prezes Centrum Medycznego CMP, inicjatora i organizatora kampanii #Odwołuje #Nieblokuje.

Premierze „Przewodnika po narzędziach do odwoływania wizyt” w siedzibie Biura Rzecznika Praw Pacjenta towarzyszyło spotkanie z przedstawicielami organizacji pacjenckich, które otworzył Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta. Dyskusja przeprowadzona w formie warsztatowej miała na celu wypracowanie postulatów ze strony pacjentów na potrzeby nadchodzącej, czwartej już edycji kampanii #Odwoluje #Nieblokuje. W spotkaniu wzięli udział członkowie Rad Organizacji Pacjentów przy Ministrze Zdrowia oraz Rzeczniku Praw Pacjenta, którzy zwrócili uwagę na konieczność zwiększenia zaangażowania placówek medycznych w tworzenie przyjaznych dla pacjenta mechanizmów służących odwoływaniu wizyt.

„Przewodnik po narzędziach do odwoływania wizyt” można pobrać bezpłatnie ze strony: www.gov.pl/rpp.

„Przewodnik po narzędziach do odwoływania wizyt” to praktyczne wsparcie dla placówek zdrowotnych – niezależnie od wielkości i profilu. Zawiera 12 sprawdzonych narzędzi – od prostych formularzy online po zaawansowane voiceboty i integracje z IKP. Co ważne – wiele z tych rozwiązań da się wdrożyć niskim kosztem, a korzyści są ogromne: skrócenie kolejek, efektywniejsze wykorzystanie zasobów, większa satysfakcja pacjentów. Eksperci są zgodni – to nie teoria, to gotowe rozwiązania do natychmiastowego zastosowania. Przewodnik można pobrać ze stron kampanii i Rzecznika Praw Pacjenta.

Źródło: ww.gov.pl/rpp

Centralna elektroniczna rejestracja do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) i wybranych programów zdrowotnych ma być testowana jeszcze przez kolejne sześć miesięcy. Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt nowelizacji rozporządzenia, który zakłada przedłużenie pilotażu do 31 grudnia 2025 r. To kolejny krok w kierunku digitalizacji ochrony zdrowia – choć jak podkreśla resort, model wymaga dalszego sprawdzania i dopracowania przed ewentualnym wdrożeniem ogólnokrajowym.

• wydłużenie realizacji programu do 31 grudnia 2025 r.,

• skrócenie etapu ewaluacji do dwóch miesięcy (zakończenie do 28 lutego 2026 r.),

• zmniejszenie czasu dla Centrum e-Zdrowia na przygotowanie sprawozdania do jednego miesiąca od zakończenia realizacji,

• umożliwienie zawierania umów z realizatorami i prowadzenia otwartego naboru do 1 grudnia 2025 r.

Dzięki tym zmianom dane o dostępnych terminach wizyt mają być na bieżąco aktualizowane w systemie P1, co zwiększy przejrzystość i dostępność opieki.

Ułatwienia dla realizatorów:
Zmienią się również zasady rozliczeń ostatniego miesiąca programu. Zamiast szczegółowej weryfikacji spełnienia obowiązków, realizatorzy będą mogli złożyć uproszczone oświadczenie dotyczące:

• przypisania pacjentów do konkretnych terminów,

• zachowania kolejności zgłoszeń,

• poinformowania pacjentów o przydzielonych terminach.

Nowe obowiązki sprawozdawcze i ryczałty
Projekt rozporządzenia rozszerza też zakres danych przekazywanych przez Centrum e-Zdrowia do NFZ – pojawi się m.in. obowiązek przekazywania informacji o wykonaniu testu HPV HR i cytologii LBC u kobiet z dodatnim wynikiem testu HPV HR

Nowelizacja aktualizuje również zasady wyliczania jednorazowego ryczałtu dla świadczeniodawców, którzy do tej pory nie realizowali świadczeń w ramach pilotażu, ale dołączą do programu w 2025 r. Zmiana ma umożliwić ich udział bez wpływu na budżet całego przedsięwzięcia.

Źródło: Rządowe Centrum Legislacji