DniŚwiadomościNiewydolnościSerca

– Niewydolność serca to epidemia XXI wieku ze względu na narastającą liczbę chorych, ale również związane z nią problemy społeczne i ekonomiczne. W Polsce na niewydolność serca choruje ok. 1,2 mln osób. Niewydolność serca to zespół chorobowy w przebiegu, którego obserwujemy narastającą męczliwość, duszność oraz retencję płynów najczęściej w obrębie kończyn dolnych (tzw. obrzęki kończyn dolnych), ale również w płucach czy jamie brzusznej. Najczęstszą przyczyną NS z obniżoną frakcją wyrzutową jest uszkodzenie mięśnia sercowego w przebiegu choroby niedokrwiennej serca, wad zastawkowych czy zapalenia mięśnia sercowego. Z kolei rozwojowi NS z zachowaną frakcją wyrzutową sprzyjają takie czynniki jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, migotanie przedsionków, płeć żeńska czy starszy wiek. Dlatego świadomość pacjentów jak i czujność lekarzy rodzinnych i innych specjalizacji jest kluczowa, aby wcześnie wykrywać i skutecznie leczyć niewydolność serca. – podkreśla prof. Agnieszka Pawlak, przewodnicząca Asocjacji Niewydolności Serca PTK.

W dniach 29 kwietnia – 5 maja 2024 obchodzimy Dni Świadomości Niewydolności Serca, będące częścią Europejskich obchodów „Heart Failure Awareness Days” organizowanych co roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Kampania ta skierowana jest do ogółu społeczeństwa, pracowników ochrony zdrowia oraz decydentów w całej Europie i ma na celu zwiększenie świadomości na temat niewydolności serca, która jest najczęstszą przyczyną zgonów wśród wszystkich chorób układu krążenia. Dlatego tak ważna jest szeroka mobilizacja w celu jej zapobiegania, wczesnego wykrywania oraz poprawy jakości i długości życia chorych w krajach europejskich. Polskie obchody Dni Świadomości NS przebiegną pod hasłem „Serce bije na alarm. Może potrzebować Twojej pomocy. Wykryj niewydolność serca”.

Tegoroczna odsłona europejskiej kampanii („Wykryj niewykryte: ZNAJDŹ MNIE”, eng.: Detect undetected: Find me)[1] i zwraca uwagę na potrzebę dotarcia do jeszcze niezdiagnozowanych pacjentów, zwłaszcza z grup ryzyka, takich jak cukrzyca, nadciśnienie, otyłość czy wady zastawkowe serca oraz podjęcia odpowiednio wczesnych, właściwych interwencji w zakresie zmiany stylu życia oraz wdrożenia skutecznego leczenia, co będzie miało największe przełożenie na poprawę długości i jakości życia pacjentów oraz ich rokowań.

– Niewydolność serca (NS) to epidemia XXI wieku ze względu na narastającą liczbę chorych, ale również związane z nią problemy społeczne i ekonomiczne. W Polsce na niewydolność serca choruje ok. 1,2 mln osób. Niewydolność serca to zespół chorobowy w przebiegu, którego obserwujemy narastającą męczliwość, duszność oraz retencję płynów najczęściej w obrębie kończyn dolnych (tzw. obrzęki kończyn dolnych), ale również w płucach czy jamie brzusznej. Najczęstszą przyczyną NS z obniżoną frakcją wyrzutową jest uszkodzenie mięśnia sercowego w przebiegu choroby niedokrwiennej serca, wad zastawkowych czy zapalenia mięśnia sercowego. Z kolei rozwojowi NS z zachowaną frakcją wyrzutową sprzyjają takie czynniki jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, migotanie przedsionków, płeć żeńska czy starszy wiek. Dlatego świadomość pacjentów jak i czujność lekarzy rodzinnych i innych specjalizacji jest kluczowa, aby wcześnie wykrywać i skutecznie leczyć niewydolność serca. – podkreśla prof. Agnieszka Pawlak, przewodnicząca Asocjacji Niewydolności Serca PTK.

Polska aktywnie włącza się w obchody Dni Świadomości Niewydolności Serca od kilku lat dzięki aktywności Asocjacji Niewydolności Serca PTK i partnerów. Wpisując się w motyw przewodni tegorocznej edycji, polska odsłona kampanii skupia się na przekazaniu kluczowej wiedzy na temat niewydolności serca, która może uratować życie tysiącom pacjentów, dlatego pragniemy dotrzeć z przekazem do jak największej części polskiego społeczeństwa i budować czujności wśród lekarzy rodzinnych w zakresie przyczyn, czynników ryzyka i objawów niewydolności serca, w celu wczesnego wykrywania tej ciężkiej i śmiertelnej choroby. Przesłanie tegorocznego tygodnia brzmi: „Serce bije na alarm – może potrzebować Twojej pomocy. Wykryj i lecz niewydolność serca”. Partnerami obchodów jest Polskie Towarzystwo Kardiologiczne oraz Naczelna Izba Lekarska.

Świadomość ryzyka rozwoju niewydolności serca wśród pacjentów z chorobami cywilizacyjnymi, jak cukrzyca, nadciśnienie czy choroby nerek, może uratować życie. Co istotne, aktualne możliwości leczenia niewydolności serca dają pacjentom szanse na długie życie w lepszej sprawności. Warunkiem jest postawienie diagnozy i wdrożenie terapii zgodnej z zaleceniami klinicznymi.

– Przekaz Dni Świadomości kierujemy przede wszystkim do lekarzy pierwszego kontaktu, lekarzy rodzinnych, którzy na co dzień opiekują się pacjentami z chorobami przewlekłymi. Mamy przed oczami dwa główne cele, po pierwsze poprawę jakości życia, czyli funkcjonowania pacjenta, a z drugiej poprawę jego rokowania. Jakość życia rozumiemy tutaj szeroko, przede wszystkim jako pozbycie się dokuczliwych objawów, męczliwości, duszności wysiłkowej, nawracających zaostrzeń i obrzęków. Jeżeli umożliwimy pacjentowi funkcjonowanie w jak najlepszej formie, to zyskamy u niego kredyt zaufania i dobrą współpracę. Pacjent będzie zażywał leki, ponieważ będzie widział związek przyczynowo skutkowy między stosowaniem się do konkretnych zaleceń, a poprawą jego stanu zdrowia. – zaznacza prof. Paweł Rubiś, przewodniczący elekt Asocjacji Niewydolności Serca.

– Obecnie mamy 4 główne filary leczenia niewydolności serca (4 grupy leków), a postępowanie terapeutyczne jest kontynuowane po wypisie pacjenta ze szpitala, dlatego tak ważna jest współpraca na linii kardiolog – lekarz rodzinny. Aż u 40% pacjentów w ciągu 60 dni od wyjścia ze szpitala występuje konieczność ponownej hospitalizacji lub innej interwencji medycznej, co zwiększa ryzyko zgonu. Dlatego kluczowa jest kontrola pacjenta w pierwszych tygodniach po leczeniu szpitalnym, jeśli to możliwe w poradni kardiologicznej, ale także w gabinecie lekarza rodzinnego. Dąży się wówczas do optymalizacji terapii i poprawy stanu zdrowia chorego. – wskazuje dr Mateusz Sokolski, HFA Young Committee Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Na inaugurację tegorocznych obchodów Dni Świadomości Serca zagrają jedyne w Polsce gdańskie carillony na Ratuszu Głównym Miasta, 29 kwietnia (poniedziałek) o godz. 12:00. To wyjątkowe wykonanie będzie symbolem, tego jak ważne jest serce dla każdego człowieka „serce bijące jak dzwon” oraz potrzeby dbania o nie w każdym wieku. Relacja z tego wydarzenia będzie dostępna na Facebook Asocjacji Niewydolności Serca: https://www.facebook.com/AsocjacjaNiewydolnosciSercaPTK.

Do klinik niewydolności serca trafi plakat tegorocznej odsłony kampanii oraz ulotki edukacyjne. Przez cały tydzień na profilu Asocjacji Niewydolności Serca PTK będą pojawiać się nagrania z ekspertami (kardiologami, diabetologami, nefrologami, psychiatrami i lekarzami rodzinnymi) i pacjentami oraz posty i infografiki edukacyjne, które będą przybliżać tematykę niewydolności serca. Zachęcamy do śledzenia profilu i udostępniania treści.

Niewydolność serca to globalne wyzwanie, które łączy różnych specjalistów medycznych i pacjentów z chorobami współistniejącymi. Wspólnie możemy uratować wiele istnień. Niech nasze serca zabiją na alarm!

***

Kluczowe fakty o niewydolności serca:

Szacuje się, iż na niewydolność serca (NS) choruje w Polsce ok. 1,2 miliona osób, co stanowi ok. 3% populacji naszego kraju.
Niewydolność serca jest najczęstszą przyczyną zgonów spośród wszystkich chorób układu krążenia! Co roku z jej powodu umiera prawie 140 000 osób[2].
Pięcioletnie przeżycie pacjenta od momentu ustalenia rozpoznania niewydolności serca wynosi niespełna 50%.
Średnia wartość wskaźnika liczby hospitalizacji z powodu NS w Polsce w przeliczeniu na liczbę mieszkańców jest niemal 3-krotnie wyższa niż średnia dla pozostałych krajów OECD[3].
Niewydolność serca ma charakter postępujący a częstość występowania zaawansowanej NS w ostatnich latach wzrasta. Jest to spowodowane rosnącą liczbą pacjentów z NS, starzeniem się społeczeństwa oraz lepszymi efektami zarówno farmakoterapii, jak i terapii inwazyjnych chorób prowadzących do rozwoju NS, w tym głównie zawału serca.
Niewydolność serca jest konsekwencją wielu schorzeń, w szczególności sercowo-naczyniowych tj. cukrzyca, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, przebyte zawały serca czy wady zastawkowe serca. Dlatego tak ważna jest czujność lekarzy rodzinnych i specjalistów pozwalająca na podjęcie interwencji w zakresie zapobiegania rozwojowi niewydolności serca lub jej wczesnego wykrycia i skutecznego leczenia.
Niewydolność serca może dotknąć każdego, bez względu na wiek i płeć. Najczęściej chorują osoby powyżej 60 roku życia, jednak niewydolność serca może wystąpić w każdym wieku.
Ryzyko rozwoju niewydolności serca można zmniejszyć prowadząc zdrowy tryb życia, stosując odpowiednią dietę, pozostając aktywnym fizycznie, unikając używek oraz skutecznie lecząc choroby współistniejące.
O niewydolności serca mogą świadczyć poniższe objawy:
duszność podczas wysiłku fizycznego, z powodu której musisz przystawać i odpoczywać, np. po wejściu na 1 piętro,
duszność wybudzającą w nocy, która zmusza do wstania z łóżka,
osłabienie i łatwe męczenie się,
obrzęki kończyn dolnych, zwłaszcza sięgające powyżej kostek, które utrzymują się przez cały dzień,
szybki przyrost masy ciała – 1,5-2 kg dziennie
Zwłaszcza, jeśli występują u Ciebie także inne choroby kardiologiczne.

[1]https://www.escardio.org/Sub-specialty-communities/Heart-Failure-Association-of-the-ESC-(HFA)/Advocacy/Heart-failure-awareness-day/Heart-failure-awareness-days-2024

[2] Raport „Niewydolność serca w Polsce 2014 – 2021” https://www.niewydolnosc-serca.pl/doc/ANS_raport_01.09_.pdf

[3] OECD. Health at a Glance 2021: OECD Indicators. 2021

źródło: Asocjacja Niewydolności Serca PTK

Plakat promujący wiedzę o kluczowych objawach mogących świadczyć o niewydolności serca, cykl postów edukacyjnych o tym schorzeniu a także otwarte spotkanie online z najwybitniejszymi w Polsce specjalistami z zakresu diagnostyki i terapii niewydolności serca, które odbędzie się 9 maja (wtorek) o godz. 10.00 (niewydolność serca – konferencja prasowa) to kluczowe aktywności zaplanowane przez Asocjację Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ANS PTK) z okazji obchodów Dni Świadomości Niewydolności Serca 2023.

Wykryć niewykryte (ang. detect the undetected)

Zgodnie z wytycznymi The Heart Failure Association (HFA) of the European Society of Cardiology (ESC), tegoroczne Dni Świadomości Niewydolności Serca przypadają na 1-7 maja 2023 roku. Hasłem tegorocznych obchodów Dni Świadomości Niewydolności Serca jest: wykryć niewykryte (ang. detect the undetected), nawiązujące do niespecyficznych objawów niewydolności serca i zaostrzeń tego schorzenia.

Brak tchu, duszność, obrzęki kończyn dolnych czy zmęczenie przy najmniejszym nawet wysiłku wciąż nieczęsto są kojarzone jako jedne z możliwych symptomów niewydolności serca i jej zaostrzeń. Tymczasem wczesne rozpoznanie niewydolności serca jest kluczowe dla rokowań. Dysponujemy dziś innowacyjnymi terapiami, które pomagają skutecznie zahamowywać rozwój schorzenia, jednak efektywność leczenia jest tym większa, im wcześniej terapia jest wdrożona. Wczesna diagnostyka i terapia to także wprost proporcjonalnie lepsze rokowanie. Jako Asocjacja Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego z okazji tegorocznych obchodów Dni Świadomości Niewydolności Serca przygotowaliśmy szereg aktywności świadomościowych, skierowanych do opinii publicznej, nakierowanych na poszerzenie świadomości niewydolności serca, w tym zwłaszcza czujności na jej niespecyficzne objawy – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Małgorzata Lelonek, FESC, kierownik Zakładu Kardiologii Nieinwazyjnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, przewodnicząca Asocjacji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Promocja wiedzy i otwarta konferencja prasowa 9 maja 2023 roku o godz. 10.00, online

Udział w spotkaniu 9 maja br. zapowiedzieli czołowi polscy eksperci w dziedzinie diagnostyki i terapii niewydolności serca oraz liderzy organizacji pacjentów. W imieniu Zarządu Asocjacji Niewydolności Serca serdecznie zapraszamy na konferencję wszystkich zainteresowanych promocją rzetelnej wiedzy o niewydolności serca – dodaje dr hab. n. med. Paweł Rubiś, prof. UJ z Oddziału Klinicznego Chorób Serca i Naczyń w Collegium Medicum UJ.

źródło: PTK

Wykryć niewykryte (ang. detect the undetected)

Brak tchu, duszność, obrzęki kończyn dolnych czy zmęczenie przy najmniejszym nawet wysiłku wciąż nieczęsto są kojarzone jako jedne z możliwych symptomów niewydolności serca i jej zaostrzeń. Tymczasem wczesne rozpoznanie niewydolności serca jest kluczowe dla rokowań. Dysponujemy dziś innowacyjnymi terapiami, które pomagają skutecznie zahamowywać rozwój schorzenia, jednak efektywność leczenia jest tym większa, im wcześniej terapia jest wdrożona. Wczesna diagnostyka i terapia to także wprost proporcjonalnie lepsze rokowanie. Jako Asocjacja Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego z okazji tegorocznych obchodów Dni Świadomości Niewydolności Serca przygotowaliśmy szereg aktywności świadomościowych, skierowanych do opinii publicznej, nakierowanych na poszerzenie świadomości niewydolności serca, w tym zwłaszcza czujności na jej niespecyficzne objawy – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Małgorzata Lelonek, FESC, kierownik Zakładu Kardiologii Nieinwazyjnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, przewodnicząca Asocjacji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Promocja wiedzy i otwarta konferencja prasowa 9 maja 2023 roku o godz. 10.00, online

Udział w spotkaniu 9 maja br. zapowiedzieli czołowi polscy eksperci w dziedzinie diagnostyki i terapii niewydolności serca oraz liderzy organizacji pacjentów. W imieniu Zarządu Asocjacji Niewydolności Serca serdecznie zapraszamy na konferencję wszystkich zainteresowanych promocją rzetelnej wiedzy o niewydolności serca – dodaje dr hab. n. med. Paweł Rubiś, prof. UJ z Oddziału Klinicznego Chorób Serca i Naczyń w Collegium Medicum UJ.

źródło: PTK

Zapisz się do Newslettera