Medicalpress
To już rok od czasu wprowadzenia możliwości leczenia zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem oraz cukrzycowego obrzęku plamki w ramach połączonego programu lekowego B.70 Leczenie pacjentów z chorobami siatkówki, dzięki któremu pacjenci uzyskali dostęp do nowoczesnych leków i monitoringu postępu choroby. Cieszy też informacja o możliwości poszerzenia programu o kolejne innowacyjne terapie. – podkreślają przedstawiciele  Stowarzyszenia Retina AMD Polska.
Zarówno Rada Przejrzystości, jak i Prezes Agencji Technologii Medycznych i Taryfikacji uznają za zasadne objęcie refundacją leku farycymab – pierwszego i jedynego przeciwciała do podania doszklistkowego, który jest skierowany na dwa różne szlaki chorobowe. Poprzez podwójne hamowanie Ang-2 i VEGF zmniejsza przepuszczalność naczyń i stan zapalny, hamuje patologiczną angiogenezę i przywraca stabilność naczyń, co przekłada się na poprawę widzenia i pozwala wydłużyć kolejne podania do 16 tygodni.

– Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za IV kwartał 2022 roku pokazuje, jak dużym problemem jest czas oczekiwania na wizytę do specjalisty. W kolejce do okulistów czeka największa liczba pacjentów wśród wszystkich specjalizacji medycznych. Dlatego tak istotne jest wprowadzanie rozwiązań, które pozwolą na zmniejszenie częstotliwości iniekcji doszklistkowych, pozwalające na rzadsze wizyty, tym samym dając możliwość na dostęp do Programu Lekowego nowym pacjentom – mówi Małgorzata Pacholec, prezes Stowarzyszenia Retina AMD Polska.

Obecne podejście do leczenia chorób siatkówki wskazuje na konieczność zmniejszania częstości dawkowania oraz wydłużania odstępów między następnymi podaniami leku. Częste iniekcje obciążają nie tylko pacjentów oraz ich opiekunów, ale także system ochrony zdrowia.

Jest to kluczowa decyzja jeżeli chcemy mówić o polepszeniu sytuacji pacjentów z chorobami siatkówki. W perspektywie czasu, ułatwiony dostęp do leczenia nową substancją pozwoli na wydłużenie czasu między wizytami, a jednocześnie zmniejszenie kolejek do okulisty. Dostęp do nowoczesnych leków o różnych mechanizmach działania, to także możliwość indywidualnego podejścia do pacjenta i personalizacji leczenia. Dlatego liczymy na pozytywne decyzje na kolejnych etapach procesu refundacyjnego.

źródło: Retina AMD Polska

Coraz większa liczba osób na całym świecie zmaga się z różnego rodzaju problemami ze wzrokiem, w tym z chorobami siatkówki. Choroby te mogą prowadzić do poważnych zaburzeń wzroku lub nawet całkowitej ślepoty, dlatego niezwykle istotne jest zrozumienie i wdrażanie odpowiednich środków w celu ochrony zdrowia oczu.

Choroby siatkówki mogą dotknąć zarówno młodych, jak i starszych pacjentów. Wiele przypadków schorzeń, takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) czy cukrzycowy obrzęk plamki (DME) można uniknąć poprzez proaktywne podejście do profilaktyki. Oto kilka kluczowych zaleceń, które mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia siatkówki:
 
Regularne badania wzroku: Systematyczne wizyty u okulisty pozwalają wykrywać ewentualne problemy ze wzrokiem. Dzięki regularnym kontrolom można zidentyfikować choroby siatkówki na wczesnym etapie, co znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Prostym i bezpłatnym sposobem wykrywania wczesnych objawów chorób siatkówki jest test Amslera, który szybko i nieinwazyjnie pozwala wykryć pierwsze oznaki zaburzeń plamki. Warto wykonywać go przynajmniej raz w miesiącu, aby w razie potrzeby udać się odpowiednio wcześnie do specjalisty. 
 
Zdrowa dieta dla oczu: Spożywanie pokarmów bogatych w składniki odżywcze, takie jak witaminy A, C i E, luteina, zeaksantyna oraz kwasy tłuszczowe omega-3, może pomóc w utrzymaniu zdrowia siatkówki. Zielone warzywa liściaste, jaja, tłuste ryby i orzechy są dobrym źródłem tych składników. 

Barwniki roślinne, takie jak luteina i zeaksantyna przyczyniają się do ochrony gałki ocznej przed niekorzystnym wpływem wolnych rodników, a także dbają o wyrazistość kolorów i ostrość obrazów odbieranych przez nasze oczy. Zawarte w np. zielonych warzywach liściastych mogą minimalizować dalszy rozwój chorób, takich jak zwyrodnienie plamki związanej z wiekiem czy zaćma. 
 
Zielone warzywa takie jak brokuły, szpinak, groszek czy szparagi zawierają w swoim składzie także ważną dla prawidłowego funkcjonowania naszych oczu witaminę C spowalniającą naturalny proces starzenia się struktury oka.

Źródłem kwasów omega 3 są tłuste ryby np. tuńczyk, makrela czy nasiona oraz orzechy (włoskie, migdały, laskowe, nasiona słonecznika). Zaleca się spożywanie minimum dwóch porcji ryb w tygodniu. 

Żółtka jaj zawierają witaminę A, odpowiadającą za ochronę rogówki, a także karotenoidy, zmniejszające ryzyko występowania chorób zwyrodnieniowych. Zawarte w nich także witamina E i cynk wspomagają barierę ochronną oka oraz blokują przedostawanie się do jego powierzchni zanieczyszczeń i wolnych rodników.

Badania wykazują, że regularna suplementacja witaminy A, zawartej w jajkach poprawia jakość filmu łzowego oka, dzięki czemu może wykazywać właściwości lecznicze przy takich schorzeniach jak ślepota nocna oraz zespół suchego oka. 

Ochrona przed promieniowaniem UV: Noszenie okularów przeciwsłonecznych o odpowiednich filtrach jest kluczowe dla ochrony oczu przed szkodliwym wpływem promieniowania UV. Narażenie na długotrwałe i bezpośrednie działanie promieni słonecznych może przyczynić się do wystąpienia chorób siatkówki.
 
Właściwa higiena oraz korzystanie z soczewek kontaktowych: Zachowanie właściwej higieny oczu jest niezbędne dla dobrej jakości widzenia. Należy unikać tarcia oczu, aplikacji soczewek kontaktowych zanieczyszczonymi rękoma oraz nie zdejmowania ich na czas snu. Przestrzeganie higieny wzroku może pomóc w zapobieganiu infekcjom, takim jak zapalenie spojówek czy zapalenie powiek. 
 
Zaprzestanie palenia tytoniu: Palenie tytoniu jest powiązane z ryzykiem wielu chorób oczu, w tym zwyrodnienia plamki. Toksyczne substancje zawarte w dymie papierosowym mogą prowadzić do uszkodzenia siatkówki i pogorszenia widzenia. Rzucenie palenia może znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób siatkówki.
 
Regularna aktywność fizyczna: Regularna aktywność fizyczna może wpływać korzystnie na zdrowie oczu, przede wszystkim poprawiając wydolność krążeniową i polepszając stan naszych naczyń krwionośnych. 
 
Profilaktyka chorób siatkówki to kluczowy element dbania o zdrowie wzroku. Zdrowy tryb życia i regularne badania wzroku mogą pomóc w uniknięciu wielu poważnych schorzeń. 
 
Pobierz Raport Retina AMD Polska „nAMD − ścieżka pacjenta od diagnozy do leczenia” >>

W marcu 2023 wystartowała kampania „Zachowaj Wzrok”, której inicjatorami są Stowarzyszenie Retina AMD oraz Instytut Prawa Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, partnerem kampanii jest firma Roche. Ideą kampanii jest szeroka edukacja na temat chorób siatkówki takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) i cukrzycowy obrzęk plamki (DME), które mogą powodować utratę wzroku. Materiały i narzędzia informacyjne kampanii pozwalają na poznanie choroby i świata widzianego oczami pacjentów osobom z grup ryzyka oraz ich opiekunom.
 
W ramach prowadzonych działań uruchomiona została strona www.zachowajwzrok.pl, gdzie zgromadzone są informacje o ośrodkach specjalizujących się w Polsce w leczeniu chorób siatkówki, materiały dot. pomocy chorym oraz szybkie testy diagnostyczne.
 
źródło: commandmore
Na wizytę na cito pod koniec roku czekało 20 tys. 654 pacjentów, a w przypadku skierowania zwykłego – 404 tys. 316 – najwięcej ze wszystkich pacjentów wymagających opieki specjalistycznej. Szybka diagnoza jest szczególnie istotna w chorobach siatkówki, takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) oraz cukrzycowy obrzęk plamki (DME), każdy dzień opóźnienia wdrożenia odpowiedniego leczenia pogarsza widzenie, prowadząc nawet do ślepoty. Dlatego tak ważne jest, by pacjenci pierwszorazowi, którzy zauważają u siebie gorszą jakość widzenia, jak najszybciej trafili do specjalisty i otrzymali odpowiednie leczenie, pozwalające im zachować wzrok.
Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za IV kwartał 2022 roku pokazuje, jak dużym problemem jest czas oczekiwania na wizytę do specjalisty. W kolejce do okulistów czeka największa liczba pacjentów wśród wszystkich specjalizacji medycznych[1].

Kampania „Zachowaj Wzrok” ma celu edukowanie pacjentów o potrzebie stosowania się do zaleceń profilaktycznych a także proponowanie rozwiązań optymalizujących dostęp do opieki okulistycznej.

Dwie choroby – jedno leczenie
Na świecie żyje blisko 190 mln pacjentów z AMD. W Polsce według danych Stowarzyszenia Retina AMD Polska może być aż 140 000 osób z wysiękową postacią choroby. Szacuje się, że w każdym roku przybywać będzie nawet 14 000 nowych pacjentów. Związane jest to ze starzeniem się społeczeństwa, a także dużym powiązaniem chorób oczu z powszechnie występującymi chorobami przewlekłymi, takimi jak np. cukrzyca. Czynniki ryzyka to także palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej czy nadciśnienie. Postępująca utrata wzroku to przede wszystkim znaczne obniżenie jakości życia a także uzależnienie od osób trzecich nawet w najbardziej codziennych czynnościach, takich jak czytanie, pisanie czy oglądanie telewizji.

Związany z cukrzycą DME (cukrzycowy obrzęk plamki) występuje głównie u osób młodych, wciąż czynnych zawodowo. Wszelkie ograniczenia wynikające z pogorszeniem wzroku wpływa na możliwości zawodowe i tym samym sytuację finansową pacjenta. Brak efektywnego dostępu do leczenia może wpłynać na zwiększenie się liczby rent z tytułu niezdolności do pracy.
Leczenie AMD i DME opiera się na zastosowaniu leków blokujących VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego). Podawane są one w iniekcjach doszklistkowych.

W Polsce leczenie chorób siatkówki odbywa się w ramach programu lekowego finansowanego przez NFZ.

Od 1 lipca 2022 roku leczenie cukrzycowego obrzęku plamki oraz zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem odbywa się w ramach połączonego programu lekowego B.70 Leczenie pacjentów z chorobami siatkówki. Dzieje się tak, ponieważ leczenie odbywa się za pomocą tych samych terapii w obu schorzeniach. To największy program lekowy w NFZ. Kwalifikowani są do niego pacjenci z AMD już od 45 r.ż., nie kwalifikują się jednak osoby, których stan jest już zaawansowany. W programie nie ma ograniczenia czasowego, pacjenci mogą też do niego wracać. Szacuje się, że chorych na AMD jest ok. 90 tys., z czego 90% to nAMD, czyli postać wysiękowa zwyrodnienia plamki. W programie aktywnie leczonych jest 38 tys. pacjentów w 195 ośrodkach. Natomiast w DME epidemiologia rozkłada się inaczej, ponieważ 40% chorych jest poniżej 45 r.ż. To choroba, która rozwija się u ok. 1/3 osób z cukrzycą. Diagnostyka wymaga bardzo dokładnej oceny siatkówki. Program lekowy ruszył jesienią 2021 w dwóch województwach, w 2022 roku obejmując już całą Polskę. W Programie leczonych jest. ok. 9 tys. pacjentów (5,7 tys. w leczeniu czynnym).

Najważniejsza jest szybka diagnoza
Choroby siatkówki postępują szybko i często niezauważalnie, ponieważ pojawiają się asymetrycznie – niezajęte jeszcze chorobowo oko przejmuje funkcje wzrokową, maskując objawy niedowidzenia. Szybkie wychwycenie momentu, w którym widzimy że pogarsza się nasz wzrok oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia pozwala zapobiec utracie widzenia i uniknięcie odwracalnej niepełnosprawności.

Jak pokazuje liczba pacjentów aktywnie leczonych, Program lekowy B.70 działa sprawnie i efektywnie. Problemem jednak jest pierwsza wizyta u okulisty, który diagnozuje chorobę i kwalifikuje do leczenia. Żyjemy w starzejącym się społeczeństwie, szacuje się, że liczba przypadków nAMD wzrośnie o ok. 57% do 2040 roku, natomiast w roku 2030 na świecie będzie żyło 360 milionów ludzi z cukrzycą. Dlatego musimy przygotować system opieki zdrowotnej na zbliżającą się falę zachorowań na choroby siatkówki i wdrożyć rozwiązania pozwalające na rozluźnienie kolejek, szybką i sprawną diagnostykę i wdrożenie leczenia.
 
Kampania „Zachowaj Wzrok”, której inicjatorami są Stowarzyszenie Retina AMD Polska oraz Instytut Prawa Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, partnerem kampanii jest firma Roche. Ideą kampanii jest szeroka edukacja na temat chorób siatkówki takich jak zwyrodnienie plamki (AMD) i cukrzycowy obrzęk plamki (DME), które mogą powodować utratę wzroku. Materiały i narzędzia informacyjne kampanii pozwalają na poznanie choroby i świata widzianego oczami pacjentów osobom z grup ryzyka oraz ich opiekunom. Materiały i narzędzia informacyjne kampanii pozwalają na poznanie choroby i świata widzianego oczami pacjentów − osobom z grup ryzyka oraz ich opiekunom.
 
W ramach prowadzonych działań uruchomiona została strona www.zachowajwzrok.pl, gdzie zgromadzone są informacje o ośrodkach specjalizujących się w Polsce w leczeniu chorób siatkówki, materiały dot. pomocy chorym oraz szybkie testy diagnostyczne.
 
Kolejne projekty to np. warsztaty edukacyjne dla pacjentów i ich rodzin oraz spotkania edukacyjne z ekspertami. Celem kampanii jest uwrażliwianie na temat chorób siatkówki oraz promocja profilaktyki AMD i DME.
 
 
źródło:
[1] https://shiny.nfz.gov.pl/app_mn_pl_amd/
AND Retina Polska
Na wizytę na cito pod koniec roku czekało 20 tys. 654 pacjentów, a w przypadku skierowania zwykłego – 404 tys. 316 – najwięcej ze wszystkich pacjentów wymagających opieki specjalistycznej. Szybka diagnoza jest szczególnie istotna w chorobach siatkówki, takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) oraz cukrzycowy obrzęk plamki (DME), każdy dzień opóźnienia wdrożenia odpowiedniego leczenia pogarsza widzenie, prowadząc nawet do ślepoty. Dlatego tak ważne jest, by pacjenci pierwszorazowi, którzy zauważają u siebie gorszą jakość widzenia, jak najszybciej trafili do specjalisty i otrzymali odpowiednie leczenie, pozwalające im zachować wzrok.
Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za IV kwartał 2022 roku pokazuje, jak dużym problemem jest czas oczekiwania na wizytę do specjalisty. W kolejce do okulistów czeka największa liczba pacjentów wśród wszystkich specjalizacji medycznych[1].

Kampania „Zachowaj Wzrok” ma celu edukowanie pacjentów o potrzebie stosowania się do zaleceń profilaktycznych a także proponowanie rozwiązań optymalizujących dostęp do opieki okulistycznej.

Dwie choroby – jedno leczenie
Na świecie żyje blisko 190 mln pacjentów z AMD. W Polsce według danych Stowarzyszenia Retina AMD Polska może być aż 140 000 osób z wysiękową postacią choroby. Szacuje się, że w każdym roku przybywać będzie nawet 14 000 nowych pacjentów. Związane jest to ze starzeniem się społeczeństwa, a także dużym powiązaniem chorób oczu z powszechnie występującymi chorobami przewlekłymi, takimi jak np. cukrzyca. Czynniki ryzyka to także palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej czy nadciśnienie. Postępująca utrata wzroku to przede wszystkim znaczne obniżenie jakości życia a także uzależnienie od osób trzecich nawet w najbardziej codziennych czynnościach, takich jak czytanie, pisanie czy oglądanie telewizji.

Związany z cukrzycą DME (cukrzycowy obrzęk plamki) występuje głównie u osób młodych, wciąż czynnych zawodowo. Wszelkie ograniczenia wynikające z pogorszeniem wzroku wpływa na możliwości zawodowe i tym samym sytuację finansową pacjenta. Brak efektywnego dostępu do leczenia może wpłynać na zwiększenie się liczby rent z tytułu niezdolności do pracy.
Leczenie AMD i DME opiera się na zastosowaniu leków blokujących VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego). Podawane są one w iniekcjach doszklistkowych.

W Polsce leczenie chorób siatkówki odbywa się w ramach programu lekowego finansowanego przez NFZ.

Od 1 lipca 2022 roku leczenie cukrzycowego obrzęku plamki oraz zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem odbywa się w ramach połączonego programu lekowego B.70 Leczenie pacjentów z chorobami siatkówki. Dzieje się tak, ponieważ leczenie odbywa się za pomocą tych samych terapii w obu schorzeniach. To największy program lekowy w NFZ. Kwalifikowani są do niego pacjenci z AMD już od 45 r.ż., nie kwalifikują się jednak osoby, których stan jest już zaawansowany. W programie nie ma ograniczenia czasowego, pacjenci mogą też do niego wracać. Szacuje się, że chorych na AMD jest ok. 90 tys., z czego 90% to nAMD, czyli postać wysiękowa zwyrodnienia plamki. W programie aktywnie leczonych jest 38 tys. pacjentów w 195 ośrodkach. Natomiast w DME epidemiologia rozkłada się inaczej, ponieważ 40% chorych jest poniżej 45 r.ż. To choroba, która rozwija się u ok. 1/3 osób z cukrzycą. Diagnostyka wymaga bardzo dokładnej oceny siatkówki. Program lekowy ruszył jesienią 2021 w dwóch województwach, w 2022 roku obejmując już całą Polskę. W Programie leczonych jest. ok. 9 tys. pacjentów (5,7 tys. w leczeniu czynnym).

Najważniejsza jest szybka diagnoza
Choroby siatkówki postępują szybko i często niezauważalnie, ponieważ pojawiają się asymetrycznie – niezajęte jeszcze chorobowo oko przejmuje funkcje wzrokową, maskując objawy niedowidzenia. Szybkie wychwycenie momentu, w którym widzimy że pogarsza się nasz wzrok oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia pozwala zapobiec utracie widzenia i uniknięcie odwracalnej niepełnosprawności.

Jak pokazuje liczba pacjentów aktywnie leczonych, Program lekowy B.70 działa sprawnie i efektywnie. Problemem jednak jest pierwsza wizyta u okulisty, który diagnozuje chorobę i kwalifikuje do leczenia. Żyjemy w starzejącym się społeczeństwie, szacuje się, że liczba przypadków nAMD wzrośnie o ok. 57% do 2040 roku, natomiast w roku 2030 na świecie będzie żyło 360 milionów ludzi z cukrzycą. Dlatego musimy przygotować system opieki zdrowotnej na zbliżającą się falę zachorowań na choroby siatkówki i wdrożyć rozwiązania pozwalające na rozluźnienie kolejek, szybką i sprawną diagnostykę i wdrożenie leczenia.
 
Kampania „Zachowaj Wzrok”, której inicjatorami są Stowarzyszenie Retina AMD Polska oraz Instytut Prawa Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, partnerem kampanii jest firma Roche. Ideą kampanii jest szeroka edukacja na temat chorób siatkówki takich jak zwyrodnienie plamki (AMD) i cukrzycowy obrzęk plamki (DME), które mogą powodować utratę wzroku. Materiały i narzędzia informacyjne kampanii pozwalają na poznanie choroby i świata widzianego oczami pacjentów osobom z grup ryzyka oraz ich opiekunom. Materiały i narzędzia informacyjne kampanii pozwalają na poznanie choroby i świata widzianego oczami pacjentów − osobom z grup ryzyka oraz ich opiekunom.
 
W ramach prowadzonych działań uruchomiona została strona www.zachowajwzrok.pl, gdzie zgromadzone są informacje o ośrodkach specjalizujących się w Polsce w leczeniu chorób siatkówki, materiały dot. pomocy chorym oraz szybkie testy diagnostyczne.
 
Kolejne projekty to np. warsztaty edukacyjne dla pacjentów i ich rodzin oraz spotkania edukacyjne z ekspertami. Celem kampanii jest uwrażliwianie na temat chorób siatkówki oraz promocja profilaktyki AMD i DME.
 
 
źródło:
[1] https://shiny.nfz.gov.pl/app_mn_pl_amd/
AND Retina Polska
Wraz ze starzeniem się społeczeństwa i rosnącą liczbą zachorowań na cukrzycę coraz powszechniejsze stają się choroby siatkówki. Dwie z nich – cukrzycowy obrzęk plamki (DME) i zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) – są głównymi przyczynami utraty wzroku. – Dziś pacjenci nie tylko mają szansę zahamować chorobę, ale przede wszystkim większość, szczególnie jeżeli chodzi o DME, może być wyleczona – mówi prof. Edward Wylęgała, specjalista chorób oczu ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Terapie dostępne w ramach programu lekowego wymagają zastrzyków w gałkę oczną, które choć nie bolą, to nie są przyjemne dla pacjentów. Nowe leki, które zostały już dopuszczone do użytku w Unii Europejskiej, dają szansę, że zastrzyki będą podawane pacjentom znacznie rzadziej niż do tej pory.

– Zwyrodnienie plamki to choroba, której pierwszym objawem są kłopoty z czytaniem, ale okulary wtedy nie pomagają. Widzimy zniekształcone wyrazy, czasami w całym wyrazie mamy ubytki liter – mówi agencji Newseria Biznes prof. Edward Wylęgała, specjalista chorób oczu, kierownik Kliniki Okulistyki w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach, prorektor ds. rozwoju i transferu technologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. – To jest choroba cywilizacyjna, która może być związana z wiekiem, ale również z cukrzycą. W Polsce mamy ok. 3 mln chorych na cukrzycę, z czego ok. 1/3 ma zwyrodnienie plamki, a 300 tys. wymaga leczenia.

Choroby siatkówki są jedną z głównych przyczyn utraty wzroku i upośledzenia widzenia. Zalicza się do nich cukrzycowy obrzęk plamki (Diabetic Macular Edema, DME), będący częstym powikłaniem retinopatii cukrzycowej. Występuje, kiedy uszkodzone naczynia krwionośne przeciekają i powodują obrzęk plamki – centralnego obszaru siatkówki, odpowiadającego za ostre widzenie potrzebne m.in. do czytania, prowadzenia samochodu i rozpoznawania twarzy. DME może wykryć proste badanie dna oka w lampie szczelinowej. Szacuje się, że w Polsce dotyka ono co najmniej 14–17 proc. osób z cukrzycą, przy czym ok. 40 proc. z nich ma poniżej 45 lat. Stopniowy zanik widzenia może więc wpływać na ich zdolność do pracy i prowadzenia aktywnego życia społecznego, a nawet utrudniać codzienne czynności.

Podobnie jest w przypadku zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD) – głównej przyczyny utraty wzroku u osób powyżej 60. roku życia. Zaawansowaną postacią tej choroby jest zwyrodnienie neowaskularne (nAMD), które rozwija się, gdy nowe i nieprawidłowe naczynia krwionośne rosną w sposób niekontrolowany pod plamką, powodując jej obrzęk, krwawienie i włóknienie. To zaś może prowadzić do szybkiej i całkowitej utraty wzroku. W Polsce na AMD choruje ok. 1,2–1,9 mln osób, z czego 130–140 tys. stanowią pacjenci właśnie z nAMD.

– Mamy to szczęście, że w tej chwili funkcjonują dwa połączone ze sobą programy lekowe – program leczenia obrzęku plamki związanego z wiekiem i cukrzycowego obrzęku plamki. I to są bardzo dobre programy lekowe umożliwiające leczenie takich pacjentów – mówi ekspert.

Podstawową formą leczenia w przypadku centralnej postaci DME jest doszklistkowa terapia anty-VEGF (iniekcja doszklistkowa polega na podaniu zastrzyku z preparatem leczniczym bezpośrednio do gałki ocznej). Inne formy terapii obejmują doszklistkowe podawanie kortykosteroidów, a w ostateczności – leczenie chirurgiczne i laseroterapię. W przypadku AMD złotym standardem leczenia jest z kolei doszklistkowe podawanie inhibitorów VEGF, a alternatywną opcją jest fotokoagulacja laserowa lub terapia fotodynamiczna z użyciem werteporfiny.

– Dzięki temu, że mamy programy lekowe, pacjenci mogą być leczeni bezpłatnie i nie ślepną – mówi specjalista chorób oczu ŚUM. – W przypadku cukrzycowego obrzęku plamki ci pacjenci mają szansę nie tylko na to, żeby zahamować chorobę, większość z nich może być całkowicie wyleczonych. To jest wielki sukces medycyny. 

Dla pacjentów z chorobami siatkówki pojawiają się nowe, innowacyjne leki, takie jak farycymab – pierwsze dwuswoiste przeciwciało do oczu stosowane w celu przeciwdziałania dwóm głównym przyczynom utraty wzroku, czyli właśnie AMD i DME. W tym roku Komisja Europejska zatwierdziła ten nowy lek do stosowania w Europie. Jest on dostępny w Polsce w prywatnych klinikach okulistycznych, nie jest jeszcze objęty refundacją.

– Ten lek ma podwójne działanie: zarówno mechanizm przeciwzapalny, jak i mechanizm hamowania naczyń krwionośnych, które niszczą plamkę – mówi prof. Edward Wylęgała. 

Co istotne, badania kliniczne wykazały, że zmniejsza też częstotliwość iniekcji doszklistkowych – mediana liczby zastrzyków z farycymabem była o 33 proc. niższa w porównaniu z afliberceptem w ciągu dwóch lat. Dzięki temu przebieg leczenia może być dużo mniej uciążliwy dla pacjentów z nAMD i DME, ponieważ wielu chorych ma problem z comiesięcznymi zastrzykami i wizytami lekarskimi.

– Sam fakt, że zastrzyków będzie mniej, przełoży się na większy komfort pacjentów. To jest zastrzyk do gałki ocznej, który nie jest bolesny, ale każdy się go boi. Poza tym rzadziej trzeba będzie przyjeżdżać do lekarza, to też jest dla pacjentów policzalna korzyść – dodaje prorektor ds. rozwoju i transferu technologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Specjaliści zauważają, że zmniejszenie liczby zastrzyków – a tym samym koniecznych wizyt lekarskich – pomoże też odciążyć personel medyczny.

– Jeśli za pomocą terapii farycymabem uda się leczyć pacjentów w odstępach od 12 do 16 tygodni, to moglibyśmy uwolnić część zasobów szpitali, a system mógłby obsłużyć większą liczbę pacjentów – mówi dr Jignesh Patel z brytyjskiego Colchester Hospital.

 
źródło: newseria
Wraz ze starzeniem się społeczeństwa i rosnącą liczbą zachorowań na cukrzycę coraz powszechniejsze stają się choroby siatkówki. Dwie z nich – cukrzycowy obrzęk plamki (DME) i zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) – są głównymi przyczynami utraty wzroku. – Dziś pacjenci nie tylko mają szansę zahamować chorobę, ale przede wszystkim większość, szczególnie jeżeli chodzi o DME, może być wyleczona – mówi prof. Edward Wylęgała, specjalista chorób oczu ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Terapie dostępne w ramach programu lekowego wymagają zastrzyków w gałkę oczną, które choć nie bolą, to nie są przyjemne dla pacjentów. Nowe leki, które zostały już dopuszczone do użytku w Unii Europejskiej, dają szansę, że zastrzyki będą podawane pacjentom znacznie rzadziej niż do tej pory.

– Zwyrodnienie plamki to choroba, której pierwszym objawem są kłopoty z czytaniem, ale okulary wtedy nie pomagają. Widzimy zniekształcone wyrazy, czasami w całym wyrazie mamy ubytki liter – mówi agencji Newseria Biznes prof. Edward Wylęgała, specjalista chorób oczu, kierownik Kliniki Okulistyki w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach, prorektor ds. rozwoju i transferu technologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. – To jest choroba cywilizacyjna, która może być związana z wiekiem, ale również z cukrzycą. W Polsce mamy ok. 3 mln chorych na cukrzycę, z czego ok. 1/3 ma zwyrodnienie plamki, a 300 tys. wymaga leczenia.

Choroby siatkówki są jedną z głównych przyczyn utraty wzroku i upośledzenia widzenia. Zalicza się do nich cukrzycowy obrzęk plamki (Diabetic Macular Edema, DME), będący częstym powikłaniem retinopatii cukrzycowej. Występuje, kiedy uszkodzone naczynia krwionośne przeciekają i powodują obrzęk plamki – centralnego obszaru siatkówki, odpowiadającego za ostre widzenie potrzebne m.in. do czytania, prowadzenia samochodu i rozpoznawania twarzy. DME może wykryć proste badanie dna oka w lampie szczelinowej. Szacuje się, że w Polsce dotyka ono co najmniej 14–17 proc. osób z cukrzycą, przy czym ok. 40 proc. z nich ma poniżej 45 lat. Stopniowy zanik widzenia może więc wpływać na ich zdolność do pracy i prowadzenia aktywnego życia społecznego, a nawet utrudniać codzienne czynności.

Podobnie jest w przypadku zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD) – głównej przyczyny utraty wzroku u osób powyżej 60. roku życia. Zaawansowaną postacią tej choroby jest zwyrodnienie neowaskularne (nAMD), które rozwija się, gdy nowe i nieprawidłowe naczynia krwionośne rosną w sposób niekontrolowany pod plamką, powodując jej obrzęk, krwawienie i włóknienie. To zaś może prowadzić do szybkiej i całkowitej utraty wzroku. W Polsce na AMD choruje ok. 1,2–1,9 mln osób, z czego 130–140 tys. stanowią pacjenci właśnie z nAMD.

– Mamy to szczęście, że w tej chwili funkcjonują dwa połączone ze sobą programy lekowe – program leczenia obrzęku plamki związanego z wiekiem i cukrzycowego obrzęku plamki. I to są bardzo dobre programy lekowe umożliwiające leczenie takich pacjentów – mówi ekspert.

Podstawową formą leczenia w przypadku centralnej postaci DME jest doszklistkowa terapia anty-VEGF (iniekcja doszklistkowa polega na podaniu zastrzyku z preparatem leczniczym bezpośrednio do gałki ocznej). Inne formy terapii obejmują doszklistkowe podawanie kortykosteroidów, a w ostateczności – leczenie chirurgiczne i laseroterapię. W przypadku AMD złotym standardem leczenia jest z kolei doszklistkowe podawanie inhibitorów VEGF, a alternatywną opcją jest fotokoagulacja laserowa lub terapia fotodynamiczna z użyciem werteporfiny.

– Dzięki temu, że mamy programy lekowe, pacjenci mogą być leczeni bezpłatnie i nie ślepną – mówi specjalista chorób oczu ŚUM. – W przypadku cukrzycowego obrzęku plamki ci pacjenci mają szansę nie tylko na to, żeby zahamować chorobę, większość z nich może być całkowicie wyleczonych. To jest wielki sukces medycyny. 

Dla pacjentów z chorobami siatkówki pojawiają się nowe, innowacyjne leki, takie jak farycymab – pierwsze dwuswoiste przeciwciało do oczu stosowane w celu przeciwdziałania dwóm głównym przyczynom utraty wzroku, czyli właśnie AMD i DME. W tym roku Komisja Europejska zatwierdziła ten nowy lek do stosowania w Europie. Jest on dostępny w Polsce w prywatnych klinikach okulistycznych, nie jest jeszcze objęty refundacją.

– Ten lek ma podwójne działanie: zarówno mechanizm przeciwzapalny, jak i mechanizm hamowania naczyń krwionośnych, które niszczą plamkę – mówi prof. Edward Wylęgała. 

Co istotne, badania kliniczne wykazały, że zmniejsza też częstotliwość iniekcji doszklistkowych – mediana liczby zastrzyków z farycymabem była o 33 proc. niższa w porównaniu z afliberceptem w ciągu dwóch lat. Dzięki temu przebieg leczenia może być dużo mniej uciążliwy dla pacjentów z nAMD i DME, ponieważ wielu chorych ma problem z comiesięcznymi zastrzykami i wizytami lekarskimi.

– Sam fakt, że zastrzyków będzie mniej, przełoży się na większy komfort pacjentów. To jest zastrzyk do gałki ocznej, który nie jest bolesny, ale każdy się go boi. Poza tym rzadziej trzeba będzie przyjeżdżać do lekarza, to też jest dla pacjentów policzalna korzyść – dodaje prorektor ds. rozwoju i transferu technologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Specjaliści zauważają, że zmniejszenie liczby zastrzyków – a tym samym koniecznych wizyt lekarskich – pomoże też odciążyć personel medyczny.

– Jeśli za pomocą terapii farycymabem uda się leczyć pacjentów w odstępach od 12 do 16 tygodni, to moglibyśmy uwolnić część zasobów szpitali, a system mógłby obsłużyć większą liczbę pacjentów – mówi dr Jignesh Patel z brytyjskiego Colchester Hospital.

 
źródło: newseria