Medicalpress
Wzrost liczby zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) w Polsce, szczególnie wśród właścicieli zwierząt domowych, staje się poważnym wyzwaniem zdrowotnym. Mimo rosnącej świadomości zagrożeń, odsetek osób zaszczepionych przeciw tej groźnej chorobie pozostaje dramatycznie niski. W obliczu zmian klimatycznych i migracji kleszczy, eksperci apelują o aktywne podejmowanie działań profilaktycznych, zwłaszcza przez osoby szczególnie narażone na kontakt z tymi wektorami zakażeń.
Eksperci przypominają, że szczepienie jest najskuteczniejszym sposobem ochrony przed groźnymi następstwami kleszczowego zapalenia mózgu, które coraz częściej prowadzi do poważnych powikłań neurologicznych.

Kleszcze, będące nosicielami wielu groźnych patogenów, są dziś aktywne przez niemal cały rok – nie tylko w lasach czy na terenach wiejskich, ale również w parkach miejskich i przydomowych ogródkach. Zmiany klimatyczne (łagodniejsze zimy, wilgotne wiosny) powodują, że populacje kleszczy rosną, a ich aktywność przedłuża się na kolejne miesiące.
W Polsce najpoważniejsze zagrożenia związane z kleszczami to:
Dlaczego właściciele psów i kotów są w grupie podwyższonego ryzyka?

Psy i koty, choć same rzadko chorują na KZM, mogą przenosić kleszcze do domów. Ryzyko ukąszenia przez kleszcza wzrasta u właścicieli zwierząt, którzy:
Co istotne, nawet pojedynczy spacer w parku miejskim może zakończyć się ukąszeniem przez zakażonego kleszcza.
Niski poziom szczepień w Polsce na tle Europy

Mimo wysokiej świadomości ryzyka związanego z chorobami odkleszczowymi, odsetek osób zaszczepionych przeciwko KZM w Polsce pozostaje bardzo niski. Według danych:
Wprowadzenie narodowych programów szczepień w takich krajach jak Austria i Niemcy doprowadziło do drastycznego zmniejszenia liczby przypadków kleszczowego zapalenia mózgu.
Szczepionka przeciwko KZM jest dostępna i skuteczna. Pełny cykl szczepienia obejmuje trzy dawki podstawowe oraz dawki przypominające co 3–5 lat.
Korzyści ze szczepienia:
Eksperci podkreślają, że szczepienie to nie tylko ochrona indywidualna, ale także element strategii zdrowia publicznego, zmniejszający koszty leczenia i rehabilitacji osób z powikłaniami neurologicznymi.
Kleszczowe zapalenie mózgu – przebieg i powikłania

Choroba ma najczęściej dwufazowy przebieg:

  1. Objawy grypopodobne (gorączka, bóle mięśni, zmęczenie).

  2. Druga faza – objawy neurologiczne (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, mózgu, rdzenia kręgowego).

U około 10–20% zakażonych mogą wystąpić długotrwałe powikłania, takie jak:
Eksperci wskazują na pilną potrzebę:

Wzrost zagrożeń chorobami odkleszczowymi w Polsce powinien skłonić zarówno społeczeństwo, jak i decydentów do większego zaangażowania w promocję szczepień. Szczególną odpowiedzialność powinni wykazać właściciele psów i kotów, którzy – choć nie zawsze bezpośrednio narażeni – są pośrednio wystawieni na ryzyko zakażenia. Profilaktyka, w tym szczepienia, pozostaje najskuteczniejszą tarczą ochronną.

Źródło: Newseria
22 lipca 2024 roku ruszył dedykowany dla żołnierzy i funkcjonariuszy pełniących służbę na granicy wschodniej, przygotowany przez Wojskowy Instytut Medyczny–Państwowy Instytut Badawczy program profilaktyki i leczenia chorób odkleszczowych „Operacja borelioza”.
Żołnierze i funkcjonariusze pełniący służbę na granicy wschodniej są narażeni na wysokie ryzyko wystąpienia chorób odkleszczowych. Każdego dnia kilka tysięcy osób przebywających w tym rejonie, realizując zadania służbowe jest wystawiona na ryzyko infekcji, których odległe skutki mogą być niebezpieczne dla zdrowia i życia, w tym również negatywnie rzutować na ich sprawność operacyjną. WIM-PIB odpowiadając na bieżące potrzeby żołnierzy opracował i przystępuje do wdrożenia działań profilaktycznych, a w razie konieczności leczniczych, ograniczających to ryzyko. Celem projektu jest wdrożenie systemowych rozwiązań w obszarze opieki nad zdrowiem i życiem żołnierzy w części dotyczącej zagrożeń związanych z chorobami odkleszczowymi.

W realizacji projektu zostaną wykorzystane nie tylko tradycyjne metody opieki oferowane przez personel i podmioty lecznicze wojskowej służby zdrowia, ale także narzędzia teleinformatyczne, które skrócą czas interwencji i zmniejszą dystans pomiędzy pacjentem, a placówkami opieki zdrowotnej. Tego rodzaju podejście pozwoli poprawić dostępność usług, dostarczyć wsparcie merytoryczne dla terenowej służby medycznej, zapewniając jednocześnie warunki monitorowania zdarzeń w czasie rzeczywistym. Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy planuje realizację projektu w sposób ciągły ze szczególnym uwzględnieniem występującej w tym obszarze sezonowości.

Profilaktyka i leczenie chorób odkleszczowych wśród żołnierzy pod nazwą „Operacja borelioza” rozpocznie się w najbliższy poniedziałek 22.07.2024 roku. Wstępna diagnostyka przez lekarzy WIM-PIB będzie odbywała się – za pośrednictwem formularza, który wypełniają żołnierze danymi niezbędnymi do postawienia diagnozy. Mogą porównać swoje objawy na skórze jakie pojawiły się po ukłuciu przez kleszcza ze zdjęciami typowych przypadków jak również mogą sami wykonać zdjęcie miejsca podejrzanego i wysłać je w ramach konsultacji. Formularz znajduje się na dedykowanej stronie internetowej, na której dodatkowo zamieszczone są informacje dotyczące prawidłowego postępowania po ukąszeniu, profilaktyki i szczepień:
https://wim.mil.pl/borelioza-wsparcie/borelioza-kwestionariusz/.
 
„Operacja borelioza” to nie tylko usprawnienie diagnostyki i leczenia żołnierzy i funkcjonariuszy pełniących służbę na wschodniej granicy, ale również program badawczy realizowany przy udziale naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. O naszych wspólnych badaniach i postępach w programie będziemy informować Państwa na bieżąco.
 

O programie opowiedzieli: 

 
 
źródło: WIM-PIB