Krótkowzroczność, czyli miopia, to dziś najczęściej diagnozowana wada wzroku wśród najmłodszych. Rozpoznaje się ją nawet u 62 proc.¹ dzieci w wieku od 3 do 15 lat, które mają wykryte problemy z widzeniem. Kluczowa jest więc profilaktyka, polegająca na regularnych badaniach oczu dziecka u okulisty lub optometrysty.

Okazją do ich wykonania będzie akcja pod hasłem #ScreensDownEyesUp!, którą już w najbliższy czwartek, 22 maja, organizuje Centrum Okulistyki i Optometrii OKULUS PLUS w Katowicach. W jej ramach dzieci w wieku szkolnym (7-18 lat) mogą skorzystać z nieodpłatnej diagnostyki.

Badania realizowane w ośrodku na Nikiszowcu składają się z siedmioelementowej diagnostyki, w tym: badania ostrości wzroku, komputerowego badania wzroku, badania biometrii oka, badania widzenia przestrzennego, cover testu, oceny ruchomości oczu oraz sprawdzenia konwergencji.

– W porę wykrytą krótkowzroczność można zahamować, dlatego ważne są regularne badania wzroku, zwłaszcza u uczniów, których wzrok jest dodatkowo obciążony przez czytanie i wielogodzinne spędzanie czasu przed urządzeniami ekranowymi – mówi dr n. med. Agnieszka Grądek-Motyl, okulistka z Centrum Okulistyki i Optometrii OKULUS PLUS w Katowicach.

–  Niestety wciąż jest tak, że wady wzroku u dzieci rozpoznaje się nie przy pierwszych symptomach, ale dopiero wtedy, gdy młody człowiek ma poważne problemy z widzeniem. Organizowana przez nas akcja, mająca charakter przesiewowy, ma na celu pomóc opiekunom we wczesnej diagnostyce miopii u dziecka, a co za tym idzie – w kontrolowaniu wady tak, aby ta nie postępowała – dodaje.

Kto powinien zgłosić się na badania?

Okuliści wskazują na kilka symptomów, które powinny zaniepokoić i skłonić ich do umówienia dziecka na nieodpłatną diagnostykę. Wśród nich są: trudności w widzeniu na odległość, mrużenie oczu i nadmierne mruganie, siedzenie blisko telewizora lub przybliżanie książki czy smartfona do twarzy, bóle głowy (np. po czytaniu lub patrzeniu na obiekty w dali), częste pocieranie oczu i ich zmęczenie czy zawroty głowy u dziecka.

Badanie warto rozważyć także u dzieci mających problemy z nauką i czytaniem, koncentracją, równowagą oraz unikających aktywności wymagających patrzenia w dal. Także zmiana postawy, np. pochylanie głowy lub jej przekrzywiania przy patrzeniu w dal powinno zaniepokoić. Bezwzględnie na badania warto wybrać się również z dzieckiem, które spędza dużo czasu przed urządzeniami ekranowymi, np. smartfonem. Z badań mogą skorzystać dzieci, które nie miały jeszcze robionej diagnostyki pod kątem miopii, jak również te, które wymagają kontroli wady.

– Jest kilka typowych objawów, które mogą wskazywać na miopię. Często jednak je ignorujemy, przypisując zmęczeniu dziecka, innym schorzeniom lub niezdarności. Bywa też, że dziecko, szczególnie bardzo młode, nie potrafi zakomunikować, że jego widzenie odbiega od normy i rozmazany obraz traktuje jak coś normalnego – mówi dr Agnieszka Grądek-Motyl.

– Tymczasem proste badanie, które jest bezbolesne i trwa tylko kilka minut, może odpowiedzieć na pytanie, czy przypadkiem nie rozwija się wada wzroku, która bez kontroli prowadzi do dalszego pogorszenia widzenia, a co za tym idzie także problemów w codziennym funkcjonowaniu – dodaje.

 

Aby zgłosić się na badania w ramach „Tygodnia Świadomości Krótkowzroczności”, wystarczy przedzwonić na numer 32 50 65 995 lub osobiście umówić się na wizytę. Bezpłatne badania realizowane są wyłącznie 22 maja w godzinach od 10.00 do 15.00 w OKULUS PLUS przy ul. Gospodarczej 64 w Katowicach (Nowy Nikiszowiec).

 

 

Obchodzony 24. września Międzynarodowy Dzień Chorób Siatkówki Oka rozpoczyna Retina Week 2023, organizowany przez Retina AMD Polska. Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (nAMD) czy cukrzycowy obrzęk plamki (DME) są często przyczyną częściowej lub całkowitej utraty wzroku. Regularna profilaktyka pozwala wykryć zmiany w dnie oka na wczesnym etapie, wdrożyć skuteczne leczenie, które pozwala zachować wzrok.

Choroby siatkówki takie jak AMD (zwyrodnienie plamki związane z wiekiem) czy DME (cukrzycowy obrzęk plamki) stanowią wyzwanie dla zdrowia oczu na całym świecie. Szacuje się, że miliony ludzi cierpi na te schorzenia, a wiele przypadków pozostaje nierozpoznanych lub niewłaściwie leczonych. Działania edukacyjne prowadzone w ramach Retina Week mają na celu zmienić tę sytuację, skupiając uwagę społeczną i medialną na potrzebach pacjentów oraz edukując na temat profilaktyki, diagnostyki i dostępnych opcji leczenia.

Szokująca diagnoza – możliwa utrata wzroku. Utrata wzroku budzi u pacjentów lęk i niepokój. Postępujące w wyniku choroby pogorszenie widzenia, a w wielu przypadkach całkowita utrata wzroku to jedna z głównych przyczyn niepełnosprawności w Polsce. To także bardzo dramatyczna sytuacja człowieka. Obniżenie jakości życia – uzależnienie od innych osób, nawet w najprostszych czynnościach, takich jak czytanie, pisanie czy poruszanie się. To sytuacje, w których znaleźć może się każdy z nas. Perspektywa utraty wzroku jest paraliżująca, wiąże się z lękiem i niepokojem o każdy kolejny dzień. Pojawiają się pytania: Czy będę mógł dalej pracować? Jak będę poruszać się po domu i poza nim? Czy konieczne będzie zaangażowanie bliskich w każdą czynność dnia codziennego? To pytania, które pojawiają się u pacjentów bez względu na wiek czy wykonywany zawód.

Zobaczyć problem. Pacjenci ze schorzeniami siatkówki diagnozowani są coraz później, podczas gdy wystarczy bardzo proste i szybkie badanie – test Amslera, który wskazuje na niepokojące zmiany w oku. Test Amslera to nieinwazyjne badanie, które możne wykonać lekarz rodzinny, dlatego ważne jest by poprosić lekarza o taki tekst podczas wizyty. W przypadku podejrzenia zaburzeń wzroku, lekarz wystawi skierowanie do okulisty, także na cito w przypadku podejrzenia poważnych dolegliwości. W gabinecie eksperta zostanie wykonane badanie dna oka, które ma na celu ocenę stanu siatkówki, plamki, naczyń krwionośnych oraz nerwu wzrokowego. Kolejnym istotnym krokiem diagnostycznym jest badania OCT. To badanie obrazowe, tomograficzne, które umożliwia obejrzenie zarówno przedniej, jak i tylnej części gałki oka oraz plamki w celu wykrycia ewentualnych zmian zwyrodnieniowych.

W chorobach siatkówki liczy się każdy dzień. Postępują one szybko i często niezauważalnie, ponieważ pojawiają się asymetrycznie – niezajęte jeszcze chorobowo oko przejmuje funkcje wzrokową, maskując objawy niedowidzenia. Każdy dzień opóźnienia wdrożenia odpowiedniego leczenia pogarsza widzenie, prowadząc nawet do ślepoty. Dlatego tak ważne jest, by pacjenci, którzy zauważają u siebie gorszą jakość widzenia, jak najszybciej trafili do specjalisty i otrzymali odpowiednie leczenie, pozwalające im zachować wzrok.

Leczenie na światowym poziomie. Obecnie w Polsce dostępne są możliwości leczenia chorób siatkówki na światowym poziomie, program lekowy umożliwia dostosowanie czasu terapii i jej dawek do pacjenta.

Leczenie AMD i DME opiera się na zastosowaniu leków blokujących VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego). Podawane są one w iniekcjach doszklistkowych. W Polsce leczenie chorób siatkówki odbywa się kompleksowo w ramach programu lekowego B.70 finansowanego przez NFZ.

Postaw na profilaktykę i zachowaj wzrok. Choroby siatkówki mogą dotknąć zarówno młodych, jak i starszych pacjentów. Wielu przypadków schorzeń można uniknąć poprzez proaktywne podejście do profilaktyki.

Oto kilka kluczowych zaleceń, które mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia siatkówki:

• regularne badania wzroku
• zdrowa dieta dla oczu
• ochrona przed promieniowaniem UV
• właściwa higiena oraz odpowiednie korzystanie z soczewek kontaktowych
• zaprzestanie palenia tytoniu
• regularna aktywność fizyczna

Choroby siatkówki mogą dotknąć zarówno młodych, jak i starszych pacjentów. Wiele przypadków schorzeń, takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) czy cukrzycowy obrzęk plamki (DME) można uniknąć poprzez proaktywne podejście do profilaktyki. Oto kilka kluczowych zaleceń, które mogą pomóc w utrzymaniu zdrowia siatkówki:

 

Regularne badania wzroku: Systematyczne wizyty u okulisty pozwalają wykrywać ewentualne problemy ze wzrokiem. Dzięki regularnym kontrolom można zidentyfikować choroby siatkówki na wczesnym etapie, co znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Prostym i bezpłatnym sposobem wykrywania wczesnych objawów chorób siatkówki jest test Amslera, który szybko i nieinwazyjnie pozwala wykryć pierwsze oznaki zaburzeń plamki. Warto wykonywać go przynajmniej raz w miesiącu, aby w razie potrzeby udać się odpowiednio wcześnie do specjalisty. 

 

Zdrowa dieta dla oczu: Spożywanie pokarmów bogatych w składniki odżywcze, takie jak witaminy A, C i E, luteina, zeaksantyna oraz kwasy tłuszczowe omega-3, może pomóc w utrzymaniu zdrowia siatkówki. Zielone warzywa liściaste, jaja, tłuste ryby i orzechy są dobrym źródłem tych składników. 

Barwniki roślinne, takie jak luteina i zeaksantyna przyczyniają się do ochrony gałki ocznej przed niekorzystnym wpływem wolnych rodników, a także dbają o wyrazistość kolorów i ostrość obrazów odbieranych przez nasze oczy. Zawarte w np. zielonych warzywach liściastych mogą minimalizować dalszy rozwój chorób, takich jak zwyrodnienie plamki związanej z wiekiem czy zaćma. 

 

Zielone warzywa takie jak brokuły, szpinak, groszek czy szparagi zawierają w swoim składzie także ważną dla prawidłowego funkcjonowania naszych oczu witaminę C spowalniającą naturalny proces starzenia się struktury oka.

Źródłem kwasów omega 3 są tłuste ryby np. tuńczyk, makrela czy nasiona oraz orzechy (włoskie, migdały, laskowe, nasiona słonecznika). Zaleca się spożywanie minimum dwóch porcji ryb w tygodniu. 

Żółtka jaj zawierają witaminę A, odpowiadającą za ochronę rogówki, a także karotenoidy, zmniejszające ryzyko występowania chorób zwyrodnieniowych. Zawarte w nich także witamina E i cynk wspomagają barierę ochronną oka oraz blokują przedostawanie się do jego powierzchni zanieczyszczeń i wolnych rodników.

Badania wykazują, że regularna suplementacja witaminy A, zawartej w jajkach poprawia jakość filmu łzowego oka, dzięki czemu może wykazywać właściwości lecznicze przy takich schorzeniach jak ślepota nocna oraz zespół suchego oka. 

Ochrona przed promieniowaniem UV: Noszenie okularów przeciwsłonecznych o odpowiednich filtrach jest kluczowe dla ochrony oczu przed szkodliwym wpływem promieniowania UV. Narażenie na długotrwałe i bezpośrednie działanie promieni słonecznych może przyczynić się do wystąpienia chorób siatkówki.

 

Właściwa higiena oraz korzystanie z soczewek kontaktowych: Zachowanie właściwej higieny oczu jest niezbędne dla dobrej jakości widzenia. Należy unikać tarcia oczu, aplikacji soczewek kontaktowych zanieczyszczonymi rękoma oraz nie zdejmowania ich na czas snu. Przestrzeganie higieny wzroku może pomóc w zapobieganiu infekcjom, takim jak zapalenie spojówek czy zapalenie powiek. 

 

Zaprzestanie palenia tytoniu: Palenie tytoniu jest powiązane z ryzykiem wielu chorób oczu, w tym zwyrodnienia plamki. Toksyczne substancje zawarte w dymie papierosowym mogą prowadzić do uszkodzenia siatkówki i pogorszenia widzenia. Rzucenie palenia może znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób siatkówki.

 

Regularna aktywność fizyczna: Regularna aktywność fizyczna może wpływać korzystnie na zdrowie oczu, przede wszystkim poprawiając wydolność krążeniową i polepszając stan naszych naczyń krwionośnych. 

 

Profilaktyka chorób siatkówki to kluczowy element dbania o zdrowie wzroku. Zdrowy tryb życia i regularne badania wzroku mogą pomóc w uniknięciu wielu poważnych schorzeń. 

 

Pobierz Raport Retina AMD Polska „nAMD − ścieżka pacjenta od diagnozy do leczenia” >>

W marcu 2023 wystartowała kampania „Zachowaj Wzrok”, której inicjatorami są Stowarzyszenie Retina AMD oraz Instytut Prawa Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, partnerem kampanii jest firma Roche. Ideą kampanii jest szeroka edukacja na temat chorób siatkówki takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) i cukrzycowy obrzęk plamki (DME), które mogą powodować utratę wzroku. Materiały i narzędzia informacyjne kampanii pozwalają na poznanie choroby i świata widzianego oczami pacjentów osobom z grup ryzyka oraz ich opiekunom.

 

W ramach prowadzonych działań uruchomiona została strona www.zachowajwzrok.pl, gdzie zgromadzone są informacje o ośrodkach specjalizujących się w Polsce w leczeniu chorób siatkówki, materiały dot. pomocy chorym oraz szybkie testy diagnostyczne.