Medicalpress
Pediatria

Coraz mniejsze wcześniaki udaje się uratować. Wyzwaniem pozostają długoterminowe skutki wcześniactwa

Redakcja Medicalpress 18 listopada 2026
Coraz mniejsze wcześniaki udaje się uratować. Wyzwaniem pozostają długoterminowe skutki wcześniactwa

Wcześniactwo zwiększa ryzyko różnych schorzeń w dorosłym życiu, przede wszystkim ze strony układu krążenia i układu metabolicznego, jak np. nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, zawały serca i udary, cukrzyca – powiedziała PAP neonatolog dr n. med. Monika Wójtowicz-Marzec.

Lubelskie szpitale 17 listopada obchodzą Światowy Dzień Wcześniaka. Kierownik Oddziału Neonatologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 w Lublinie dr n. med. Monika Wójtowicz-Marzec przypomniała, że – zgodnie z danymi GUS – około 7 proc. dzieci w Polsce przychodzi na świat przedwcześnie, czyli przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży. Natomiast o skrajnym wcześniactwie mówimy wtedy, gdy poród następuje przed ukończeniem 28. tygodnia.

W USK nr 1 w Lublinie na ponad tysiąc rodzących się rocznie dzieci około stu to wcześniaki. Około 50-60 z nich wymaga opieki na intensywnej terapii.

Neonatolog zwróciła uwagę, że dzieci urodzone bardzo wcześnie od pierwszych chwil życia mogą potrzebować specjalistycznego wsparcia. Ich narządy nie są jeszcze w pełni dojrzałe do samodzielnego funkcjonowania poza organizmem mamy. – Jednym z najczęstszych problemów są trudności z oddychaniem wynikające z niedojrzałości płuc. U części dzieci w kolejnych tygodniach może rozwinąć się dysplazja oskrzelowo-płucna, czyli przewlekła choroba płuc – wyjaśniła neonatolog.

Jak dodała, wcześniaki są również bardziej podatne na zakażenia, przede wszystkim z powodu niedojrzałego układu odpornościowego. Ryzyko może dodatkowo zwiększać konieczność długiego pobytu na intensywnej terapii i stosowania inwazyjnych metod leczenia.

Lekarka podkreśliła, że u najmniejszych wcześniaków częstym problemem jest także utrzymująca się drożność przewodu tętniczego, nazywanego przewodem Botalla. To naczynie łączące tętnicę płucną z aortą, potrzebne dziecku przed narodzinami. Po urodzeniu zwykle się zamyka, jednak u wcześniaków może pozostawać otwarte dłużej. Jeżeli zaburza przepływ krwi i nadmiernie obciąża serce oraz płuca, może wymagać leczenia.

W pierwszych miesiącach i latach życia – jak dodała – mogą pojawić się również zaburzenia czucia i percepcji. Wcześniaki wymagają też czasami późniejszej opieki neurologopedów ze względu na to, że w pierwszych tygodniach życia karmione są przez zgłębniki, co podrażnia gardło i jamę ustną.

Doktor zwróciła uwagę, że wcześniactwo wpływa także na życie dorosłych osób urodzonych przedwcześnie, tzn. zwiększa ryzyko różnych schorzeń w przyszłości, przede wszystkim ze strony układu krążenia i układu metabolicznego, ale także oddechowego i neurologicznego. 

– Im bardziej skrajny wcześniak, tym więcej możliwych obciążeń w dorosłości, jak np. nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, zawały serca i udary. Wcześniactwo zwiększa też ryzyko cukrzycy, insulinooporności, astmy. Możliwe są także zaburzenia neurologiczne m.in. spektrum autyzmu, ale także zaburzenia depresyjne – wymieniła dr n. med. Wójtowicz-Marzec.

Podkreśliła, że dzięki rozwojowi medycyny i doświadczeniu lekarzy udaje się ratować coraz mniejsze wcześniaki. Jako przykład podała ważącą zaledwie 450 g dziewczynkę, która urodziła się w 25. tygodniu trwania ciąży. Obecnie na oddziale przebywają bliźniaki, które urodziły się z wagą 870 i 1400 g. Jeden z chłopców oddycha już zupełnie samodzielnie, a drugi przy wsparciu oddechowym. – Początkowo bardzo obawialiśmy się o życie jednego z nich. Dziś chłopcy mają się coraz lepiej. Takie postępy dają rodzicom nadzieję – dodała neonatolog.

Wśród wcześniaków zdarzają się też dzieci z rozpoznaniem poważnych wad genetycznych do objęcia opieką paliatywną. Chodzi m.in. o zespół Edwardsa, zespół Pataua, zespół Wolfa-Hirschhorna. Obecnie na oddziale neonatologii USK nr 1 w Lublinie przebywa 11 wcześniaków, z czego troje z wadami genetycznymi.

– Zauważyłam, że coraz więcej pacjentek z różnych części Polski wybiera nasz ośrodek na poród w takiej sytuacji, by przez te ostatnie godziny czy minuty być ze swoimi dziećmi na oddziale. Części noworodkom nie jesteśmy w stanie pomóc, ale zależy nam na tym, aby to macierzyństwo – choć krótkie – było wartościowe – zaznaczyła neonatolog. (PAP)

Źródło: Nauka w Polsce

Ostatnia aktualizacja: 18 listopada 2026

Powiązane artykuły