„Walka z pseudomedycyną jest również profilaktyką”. Apel Wicemarszałek Sejmu do Prezydenta o podpisanie „Lex Szarlatan”

Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska zwróciła się do prezydenta Karola Nawrockiego z apelem o podpisanie ustawy określanej jako „Lex Szarlatan”. W swoim wystąpieniu przekonuje, że przeciwdziałanie pseudomedycynie i dezinformacji medycznej powinno być traktowane jako element ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pacjentów. Szczególnie narażone na fałszywe obietnice są osoby poważnie chore, poszukujące nadziei i alternatywnych możliwości leczenia.

Pismo dotyczy ustawy z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Wicemarszałek zwraca się do prezydenta o jej podpisanie, wskazując przede wszystkim na prawo pacjentów do rzetelnej informacji i ochrony przed praktykami, które mogą zagrażać ich zdrowiu.

Jak podkreśla, profilaktyka nie rozpoczyna się dopiero podczas badania czy wizyty w gabinecie lekarskim. Jej częścią jest również wiedza pozwalająca odróżnić medycynę opartą na dowodach naukowych od pseudonauki, manipulacji i obietnic terapii bez potwierdzonej skuteczności.

Pacjent w chorobie jest szczególnie podatny na fałszywe obietnice

Jednym z najważniejszych wątków wystąpienia jest sytuacja osób zmagających się z poważnymi chorobami. Strach, niepewność i poszukiwanie kolejnych możliwości leczenia mogą sprawić, że pacjent staje się bardziej podatny na osoby oferujące „cudowne terapie”, podważające zalecenia lekarzy czy zachęcające do rezygnacji ze skutecznego leczenia.

Wielichowska wskazuje, że państwo nie powinno pozostawiać chorego samego w takiej sytuacji.

„Nie możemy godzić się na sytuację, w której czyjś lęk, rozpacz i nadzieja stają się sposobem na zarabianie pieniędzy”.

W piśmie zwrócono uwagę również na konsekwencje dezinformacji zdrowotnej. Fałszywe autorytety i niepotwierdzone naukowo informacje mogą odciągać pacjentów od diagnostyki lub terapii, które mają rzeczywisty wpływ na ich zdrowie, a niekiedy również na szanse przeżycia.

„Lex Szarlatan” a prawo pacjenta do wyboru

Wicemarszałek odnosi się również do argumentu dotyczącego wolności decydowania o własnym zdrowiu. Jak zaznacza, proponowane przepisy nie mają odbierać pacjentom prawa do decydowania o sobie ani zakazywać dietetyki, terapii wspomagających czy legalnych metod uzupełniających leczenie.

Nie chodzi również o zamykanie debaty dotyczącej zdrowia. Kluczowa ma być natomiast możliwość dokonania przez pacjenta świadomego wyboru opartego na prawdziwej i uczciwie przedstawionej informacji.

„Pacjent ma prawo wiedzieć: co jest wiedzą medyczną potwierdzoną badaniami, co opinią, co eksperymentem, a co usługą, na której ktoś chce zarobić”.

Zdaniem Wielichowskiej wolność słowa nie powinna oznaczać przyzwolenia na świadome wprowadzanie chorych w błąd i czerpanie korzyści z ich cierpienia. Granica powinna pojawiać się tam, gdzie dezinformacja zaczyna realnie zagrażać zdrowiu lub życiu człowieka.

Pseudomedycyna jako problem zdrowia publicznego

Apel wpisuje się również w ustanowiony przez Sejm Rok Profilaktyki Zdrowotnej 2026. Wicemarszałek argumentuje, że zachęcaniu Polaków do badań profilaktycznych, szczepień, aktywności fizycznej i dbania o zdrowie powinno towarzyszyć wzmacnianie umiejętności oceny źródeł informacji dotyczących zdrowia.

W tym ujęciu przeciwdziałanie pseudomedycynie staje się częścią profilaktyki. Pacjent powinien nie tylko mieć dostęp do diagnostyki i leczenia, ale również być chroniony przed informacjami i praktykami, które mogą skłonić go do rezygnacji z postępowania zgodnego z aktualną wiedzą medyczną.

Wielichowska podkreśla jednocześnie, że kwestie dotyczące systemu ochrony zdrowia mogą być przedmiotem politycznej dyskusji – od sposobu jego organizacji po finansowanie czy kompetencje poszczególnych instytucji. Jej zdaniem bezpieczeństwo pacjenta nie powinno jednak stawać się przedmiotem politycznego sporu.

Apel o podpis prezydenta

Na zakończenie pisma wicemarszałek ponownie apeluje do prezydenta o podpisanie ustawy, przedstawiając ją przede wszystkim jako rozwiązanie dotyczące bezpieczeństwa chorego, prawa do rzetelnej informacji oraz odpowiedzialności państwa za osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji.

„Panie Prezydencie, stańmy w tej sprawie razem po stronie pacjentów. Po stronie wiedzy. Po stronie medycyny. Po stronie zdrowia i życia”.

Pismo zostało podpisane przez wicemarszałek Sejmu Monikę Wielichowską 18 sierpnia 2026 r.

Może cię zainteresować:
https://medicalpress.pl/system/pacjent/lex-szarlatan-czeka-na-podpis-prezydenta-nowe-przepisy-maja-chronic-pacjentow-przed-pseudomedycyna/

Źródło: pismo Wicemarszałek Sejmu RP Moniki Wielichowskiej do Prezydenta RP Karola Nawrockiego z 18 sierpnia 2026 r.
Foto: Sejm RP