ZUS odzyskał 150 mln zł dzięki kontrolom zwolnień lekarskich – coraz więcej nadużyć w chorobowym

Zakład Ubezpieczeń Społecznych coraz skuteczniej tropi nadużycia związane ze zwolnieniami lekarskimi. W pierwszym półroczu 2025 roku przeprowadzono 227 tys. kontroli, które pozwoliły odzyskać łącznie 150,5 mln zł. ZUS informuje, że wstrzymano wypłatę 14,8 tys. zasiłków o wartości ponad 22,2 mln zł, a dodatkowo obniżono świadczenia po ustaniu zatrudnienia o 128,3 mln zł. To oznacza, że do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło o ponad 33 mln zł więcej niż rok wcześniej, mimo że liczba kontroli była niższa niż w analogicznym okresie 2024 roku.

 

„Zwolnienie lekarskie to nie czas na urlop, lecz okres przeznaczony na regenerację i powrót do zdrowia” – przypomina ZUS. Chory może wykonywać tylko codzienne czynności, takie jak zakupy, wizyta u lekarza czy wykupienie leków. Jeśli kontrola wykaże nieprawidłowości, instytucja ma prawo odebrać zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne za cały okres wskazany w zwolnieniu.

W pierwszym półroczu 2025 roku lekarze orzecznicy ZUS przeprowadzili 157,9 tys. kontroli pod kątem zasadności wystawienia zwolnień. W 6,7 tys. przypadków konieczne było wydanie zaświadczeń korygujących, co pozwoliło zaoszczędzić 5,6 mln zł. Równolegle prowadzono 69,1 tys. kontroli wykorzystywania zwolnień, które wykazały 8,1 tys. nadużyć. W efekcie wstrzymano wypłaty świadczeń na kwotę 16,6 mln zł.

ZUS ujawnia konkretne przykłady. W trakcie zwolnień lekarskich część osób prowadziła działalność gospodarczą, wykonywała usługi fryzjerskie czy kosmetyczne, pracowała jako kierowcy, sprzedawała w internecie meble i ubrania, a nawet wyjeżdżała na wakacje za granicę. Wszyscy ci pacjenci utracili prawo do świadczeń.

„Zwolnienie lekarskie to czas leczenia i odpoczynku. Niewłaściwe wykorzystywanie chorobowego oznacza cofnięcie prawa do świadczeń i konieczność ich zwrotu” – ostrzega instytucja. Zapowiada także dalsze kontrole i konsekwentne ściganie osób, które chorobowe traktują jak dodatkowy urlop lub okazję do dorabiania.

Kontrole zwolnień lekarskich prowadzone przez ZUS pokazują, że nadużycia w tym obszarze są wciąż poważnym problemem systemowym. Z jednej strony odzyskane środki wspierają Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, z drugiej – historie osób wykorzystujących chorobowe jako okazję do pracy czy wyjazdów wakacyjnych podważają zaufanie do systemu. Warto pamiętać, że zwolnienie lekarskie to narzędzie służące ochronie zdrowia i powrotowi do sprawności, a jego niewłaściwe użycie szkodzi nie tylko budżetowi publicznemu, ale przede wszystkim pacjentom, którzy naprawdę potrzebują wsparcia.

Źródło: ZUS