Z okazji Światowego Dnia Wzroku Fundacja Ziko dla Zdrowia publikuje ogólnopolski raport „Okiem Polaka: jak dbamy o wzrok. Świadomość zdrowia i profilaktyki wzroku wśród Polaków”, który ujawnia niepokojące dane dotyczące stanu zdrowia oczu Polaków. Choć większość z nas wie, że wzrok wymaga troski, w praktyce zbyt często odkładamy wizytę u specjalisty na później.

 

• 66% Polaków ma wadę lub chorobę wzroku – najczęściej krótkowzroczność (42,8%),
• 47% z badanych korzysta na co dzień z okularów korekcyjnych,
• tylko 1 osoba na 5 bada wzrok raz w roku, a 8,5% ankietowanych nigdy nie było u specjalisty,
• 60% Polaków ignoruje objawy takie jak zmęczenie oczu czy zamglone widzenie,
• połowa ankietowanych spędza przed ekranami ponad 5 godzin dziennie, większość nie stosuje metod ochrony wzroku przed światłem niebieskim,
• ponad 40% Polaków przyznaje, że problemy ze wzrokiem utrudniają im naukę lub pracę.

 

Raport „Okiem Polaka” pokazuje, że problemy ze wzrokiem są powszechne i dotyczą wszystkich grup wiekowych. Jednocześnie wyniki wskazują, że świadomość potrzeby regularnych badań nie przekłada się na codzienne praktyki – wiele osób ignoruje pierwsze objawy i nie korzysta z dostępnych możliwości diagnostyki.

– Wyniki raportu potwierdzają to, co codziennie obserwuję w gabinecie. Pacjenci często lekceważą pierwsze objawy – zmęczenie oczu, pieczenie, niewyraźne widzenie. Problemy ze wzrokiem coraz częściej wiążą się ze stylem życia, szczególnie z długimi godzinami spędzanymi przed ekranami, pracą w zamkniętych pomieszczeniach i brakiem odpoczynku dla oczu. Niestety, wielu pacjentów reaguje dopiero, gdy problem staje się naprawdę uciążliwy. Tymczasem regularne badania są kluczem do profilaktyki i pozwalają wychwycić zmiany znacznie wcześniej. Światowy Dzień Wzroku przypomina nam, że oczy zasługują na troskę każdego dnia – podkreśla Małgorzata Szamraj, optometrystka, z branżą optyczną związana od 2011 roku.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), co najmniej 2,2 miliarda ludzi na świecie ma zaburzenia widzenia, z czego ponad 1 miliard przypadków można było zapobiec lub wciąż nie zostały odpowiednio zdiagnozowane i leczone.

Badanie „Okiem Polaka” dostarcza aktualnych danych na temat stanu wzroku Polaków i ich świadomości zdrowotnej. Wyniki pokazują, że choć coraz częściej korzystamy z okularów i znamy wpływ ekranów, wciąż rzadko badamy wzrok i ignorujemy pierwsze symptomy problemów.

– Wzrok pozwala nam poznawać świat, uczyć się, pracować i rozwijać pasje. Niestety, traktujemy go często jako coś oczywistego. Nasz raport ma zwrócić uwagę na realne wyzwania związane ze wzrokiem i pokazać, że profilaktyka jest możliwa i konieczna. To także sygnał dla decydentów, edukatorów i każdego z nas. Warto zatrzymać się i zapytać: czy naprawdę dbam o to, co pozwala mi widzieć świat – podsumowują inicjatorzy raportu z Fundacji Ziko dla Zdrowia. Pełny raport jest dostępny na stronie Fundacji www.zikodlazdrowia.org.

ZOBACZ RAPORT – OKIEM POLAKA: JAK DBAMY O WZROK

 

Badanie zostało przeprowadzone w kwietniu 2025 r. przez CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. na zlecenie Fundacji Ziko dla Zdrowia. Główny cel badania to identyfikacja zachowań i postaw mieszkańców Polski dotyczących profilaktyki chorób oczu i dbania o wzrok.

Zastosowano technikę CAWI (samodzielnie wypełniana ankieta internetowa). Próba objęła 1018 mieszkańców Polski w wieku 18-75 lat, losowanych spośród uczestników panelu internetowego. Wyniki są reprezentatywne dla ogółu dorosłych Polaków ze względu na wiek, płeć, region i miejsce zamieszkania (miasto/wieś).

 

Fundacja Ziko dla Zdrowia działa od 2016 roku na rzecz ochrony zdrowia, edukacji prozdrowotnej i wsparcia osób w trudnej sytuacji. Jako organizacja pożytku publicznego (OPP) realizuje bezpłatne badania i konsultacje oraz prowadzi kampanie edukacyjne. W 2025 roku w ramach ogólnopolskiej trasy Mobilnego Gabinetu Wzroku Fundacji Ziko dla Zdrowia bezpłatnie przebadano 2000 osób w różnych miastach Polski. Wyniki ogólnopolskiego badania „Okiem Polaka” pokazały realne potrzeby Polaków w zakresie profilaktyki wzroku, co stało się podstawą działań Mobilnego Gabinetu Wzroku.

 

Biorąc pod uwagę najnowsze prognozy można stwierdzić, że w kolejnych latach, osoby zmagające się z prezbiopią – inaczej starczowzrocznością, będą stanowiły coraz większą część społeczeństwa. Według projekcji ludności ONZ (World Population Prospects 2022) z lipca bieżącego roku, populacja osób starszych rośnie zarówno pod względem liczby, jak i procentowego udziału w społeczeństwie. Tę globalną tendencję można dostrzec także w Polsce, co potwierdza tegoroczny raport GUS[2]. W porównaniu do sytuacji sprzed 10 lat, liczebność osób w wieku produkcyjnym spadła w Polsce o 2,2 miliona.

Równolegle w ostatnim dziesięcioleciu przybyło niemal 2 miliony seniorów (kobiet w wieku 60 plus i mężczyzn 65 plus). Jak rozpoznać prezbiopię, jakie są skutki tej wady i czy można je zniwelować?

Z upływem czasu czytanie, praca przed komputerem i oglądanie rzeczy w bliskich odległościach zaczynają sprawiać problem, ponieważ litery zdają się być nieco mniejsze i nieostre. Prezbiopia to proces zupełnie naturalny, który wraz z wiekiem dotyka wszystkich ludzi. Niezależnie od wcześniej zdiagnozowanych wad, wzrok człowieka zaczyna pogarszać się zwykle około 40-45 roku życia.

– Zmiany w widzeniu przedmiotów z bliska powstają poprzez zmiany w obrębie soczewki wewnątrzgałkowej odpowiadającej za akomodację naszych oczu, które uwidaczniają się wraz z wiekiem. Soczewka ta traci swoją elastyczność i tym samym zdolności do zmiany kształtu, a w efekcie do zmiany mocy optycznej soczewki w zależności od odległości obserwowanego obiektu. Mówiąc w uproszczeniu, ogranicza to możliwość zmiany ostrości obrazu w zależności od odległości patrzenia. Dodatkowo, wraz z biegiem lat pogarsza się nasza głębia ostrości. Prezbiopia najwcześniej jest odczuwalna u dalekowidzów, natomiast osoby krótkowzroczne mogą odczuwać jej objawy nieco później – mówi Sylwia Kijewka, optometrystka, ekspert firmy Hoya Lens Poland.

Starczowzroczności nie da się zapobiec ani uniknąć. Z powodzeniem można jednak zniwelować jej objawy poprzez odpowiednią korekcję. Najpopularniejszą metodą korekcji prezbiopii są okulary tak zwane „do czytania”. Jednak konieczność ciągłej zmiany okularów na te do dali i odwrotnie, nie jest komfortowym rozwiązaniem. Dlatego właśnie optycy polecają okulary progresywne, będące obecnie najbardziej zaawansowanym rozwiązaniem optycznym, a przy tym w pełni uniwersalnym. Obecnie okulary z soczewkami progresywnymi można stosować praktycznie przy większości wad wzroku.  Jest to możliwe dzięki zaawansowanym technologiom optycznym oraz personalizacji konstrukcji soczewek progresywnych, uwzględniających indywidualne parametry użytkownika jak również oprawy.

– Okulary progresywne kategorii premium, tworzone są z myślą o indywidualnych potrzebach i preferencjach klienta. Są idealnie dopasowane, tak jak ubranie szyte na miarę. Podczas konsultacji optyk opracowuje indywidualny profil widzenia, który w połączeniu z najbardziej zaawansowaną technologią projektowania i produkcji zapewnia stworzenie unikatowych, w pełni zindywidualizowanych soczewek progresywnych, gwarantujących niezwykle ostre, komfortowe i przede wszystkim naturalne widzenie. Co istotne, obecnie zaawansowane progresywne soczewki okularowe są projektowane osobno dla prawego i lewego oka, co pozwala na lepszą równowagę w widzeniu obuocznym – mówi Sylwia Kijewska. – Dzięki niespotykanemu dotąd poziomowi personalizacji adaptacja do nowych okularów jest natychmiastowa, a użytkownik ma pełen komfort widzenia na każdą odległość, dzięki w pełni naturalnym obszarom widzenia – dodaje ekspertka.

Wraz z postępem technologicznym firmy oferują coraz bardziej innowacyjne rozwiązania. Dzięki zastosowaniu lekkich materiałów optycznych, innowacyjnych technologii, a także nowoczesnych metod doboru soczewek okularowych, osoby zmagające się z prezbiopią mogą znaleźć na rynku okulary z soczewkami progresywnymi spełniającymi ich oczekiwania.

Na dłuższą metę prezbiopia utrudnia wykonywanie codziennych czynności, przeszkadza w pracy i jest uciążliwa w codziennym funkcjonowaniu. Zamazany obraz powoduje, że musimy odsuwać od oczu czytaną książkę, gazetę czy smartfon w trakcie wybierania numeru telefonu. Mogą wystąpić objawy zmęczenia wzroku, takie jak ból i napięcie oczu, które zazwyczaj stają się bardziej dokuczliwe przy słabym oświetleniu. Często pojawiają się też bóle karku, głowy oraz zmęczenie.

Okazuje się jednak, że oprócz negatywnego wpływu na jakość życia, prezbiopia niesie też inne, z pozoru nieoczywiste konsekwencje na szeroką skalę. Prezbiopia i inne wady wzroku związane z wiekiem silnie oddziałują na produktywność w miejscu pracy i gospodarkę całego świata, na co zwracają uwagę takie organizacje, jak np. Globalna Koalicja Na Rzecz Starzenia się (GCOA)[3]. W jednym z badań dotyczących globalnego obciążenia utratą produktywności spowodowaną nieskorygowaną prezbiopią stwierdzono, że wśród osób w wieku 50 lat i młodszych potencjalna utrata produktywności wynosiła 11 miliardów dolarów. W przypadku osób w wieku 65 lat i młodszych, które nie miały skorygowanej prezbiopii, potencjalny spadek produktywności oszacowano na 25,4 mld dolarów, jeśli założyć, że wszyscy są produktywni[4]. Warto zatem, nie tylko dla własnego komfortu, w porę zdiagnozować pierwsze objawy prezbiopii, aby podjąć konkretne kroki w kierunku korekcji wady.

Pierwsze symptomy prezbiopii pojawiają się około 40-45 roku życia jako subtelne zmiany w zachowaniu. Wizytę u specjalisty warto rozważyć wtedy, gdy:

• Masz problem z wysłaniem wiadomości sms, przeczytaniem drobnego tekstu (np. na etykietach) i innych treści, które znajdują się w małej odległości od oczu,
• Długie czytanie, jeżeli jest możliwe, to sprawia ci trudność,
• Oddalasz od siebie książkę czy telefon, żeby lepiej dostrzec tekst,
• Po dłuższym czytaniu rozmazują się obiekty będące na dalszym planie,
• Potrzebujesz lepszego oświetlenia – często kupujesz żarówki o większej mocy,
• Pojawia się brak ostrości widzenia, ból oczu, głowy, podwójny obraz.

– Jeśli zauważymy u siebie pierwsze objawy problemów ze wzrokiem, to powinniśmy udać się do optometrysty, a także skorzystać z pomocy optyka. Wybór właściwego specjalisty jest bardzo ważny, ponieważ nawet najlepsze i najbardziej zaawansowane soczewki okularowe nie zagwarantują nam dobrego widzenia, jeżeli korekcja wzroku zostanie dobrana nieprecyzyjnie. Zdecydowanie nie należy kupować okularów, na własną rękę, w drogerii czy aptece. Kupno gotowych okularów nie pomoże nam rozwiązać problemu z widzeniem – podsumowuje Sylwia Kijewska, ekspert Hoya Lens Poland.

 

Biorąc pod uwagę najnowsze prognozy można stwierdzić, że w kolejnych latach, osoby zmagające się z prezbiopią – inaczej starczowzrocznością, będą stanowiły coraz większą część społeczeństwa. Według projekcji ludności ONZ (World Population Prospects 2022) z lipca bieżącego roku, populacja osób starszych rośnie zarówno pod względem liczby, jak i procentowego udziału w społeczeństwie. Tę globalną tendencję można dostrzec także w Polsce, co potwierdza tegoroczny raport GUS[2]. W porównaniu do sytuacji sprzed 10 lat, liczebność osób w wieku produkcyjnym spadła w Polsce o 2,2 miliona.

Równolegle w ostatnim dziesięcioleciu przybyło niemal 2 miliony seniorów (kobiet w wieku 60 plus i mężczyzn 65 plus). Jak rozpoznać prezbiopię, jakie są skutki tej wady i czy można je zniwelować?

Z upływem czasu czytanie, praca przed komputerem i oglądanie rzeczy w bliskich odległościach zaczynają sprawiać problem, ponieważ litery zdają się być nieco mniejsze i nieostre. Prezbiopia to proces zupełnie naturalny, który wraz z wiekiem dotyka wszystkich ludzi. Niezależnie od wcześniej zdiagnozowanych wad, wzrok człowieka zaczyna pogarszać się zwykle około 40-45 roku życia.

– Zmiany w widzeniu przedmiotów z bliska powstają poprzez zmiany w obrębie soczewki wewnątrzgałkowej odpowiadającej za akomodację naszych oczu, które uwidaczniają się wraz z wiekiem. Soczewka ta traci swoją elastyczność i tym samym zdolności do zmiany kształtu, a w efekcie do zmiany mocy optycznej soczewki w zależności od odległości obserwowanego obiektu. Mówiąc w uproszczeniu, ogranicza to możliwość zmiany ostrości obrazu w zależności od odległości patrzenia. Dodatkowo, wraz z biegiem lat pogarsza się nasza głębia ostrości. Prezbiopia najwcześniej jest odczuwalna u dalekowidzów, natomiast osoby krótkowzroczne mogą odczuwać jej objawy nieco później – mówi Sylwia Kijewka, optometrystka, ekspert firmy Hoya Lens Poland.

Starczowzroczności nie da się zapobiec ani uniknąć. Z powodzeniem można jednak zniwelować jej objawy poprzez odpowiednią korekcję. Najpopularniejszą metodą korekcji prezbiopii są okulary tak zwane „do czytania”. Jednak konieczność ciągłej zmiany okularów na te do dali i odwrotnie, nie jest komfortowym rozwiązaniem. Dlatego właśnie optycy polecają okulary progresywne, będące obecnie najbardziej zaawansowanym rozwiązaniem optycznym, a przy tym w pełni uniwersalnym. Obecnie okulary z soczewkami progresywnymi można stosować praktycznie przy większości wad wzroku.  Jest to możliwe dzięki zaawansowanym technologiom optycznym oraz personalizacji konstrukcji soczewek progresywnych, uwzględniających indywidualne parametry użytkownika jak również oprawy.

– Okulary progresywne kategorii premium, tworzone są z myślą o indywidualnych potrzebach i preferencjach klienta. Są idealnie dopasowane, tak jak ubranie szyte na miarę. Podczas konsultacji optyk opracowuje indywidualny profil widzenia, który w połączeniu z najbardziej zaawansowaną technologią projektowania i produkcji zapewnia stworzenie unikatowych, w pełni zindywidualizowanych soczewek progresywnych, gwarantujących niezwykle ostre, komfortowe i przede wszystkim naturalne widzenie. Co istotne, obecnie zaawansowane progresywne soczewki okularowe są projektowane osobno dla prawego i lewego oka, co pozwala na lepszą równowagę w widzeniu obuocznym – mówi Sylwia Kijewska. – Dzięki niespotykanemu dotąd poziomowi personalizacji adaptacja do nowych okularów jest natychmiastowa, a użytkownik ma pełen komfort widzenia na każdą odległość, dzięki w pełni naturalnym obszarom widzenia – dodaje ekspertka.

Wraz z postępem technologicznym firmy oferują coraz bardziej innowacyjne rozwiązania. Dzięki zastosowaniu lekkich materiałów optycznych, innowacyjnych technologii, a także nowoczesnych metod doboru soczewek okularowych, osoby zmagające się z prezbiopią mogą znaleźć na rynku okulary z soczewkami progresywnymi spełniającymi ich oczekiwania.

Na dłuższą metę prezbiopia utrudnia wykonywanie codziennych czynności, przeszkadza w pracy i jest uciążliwa w codziennym funkcjonowaniu. Zamazany obraz powoduje, że musimy odsuwać od oczu czytaną książkę, gazetę czy smartfon w trakcie wybierania numeru telefonu. Mogą wystąpić objawy zmęczenia wzroku, takie jak ból i napięcie oczu, które zazwyczaj stają się bardziej dokuczliwe przy słabym oświetleniu. Często pojawiają się też bóle karku, głowy oraz zmęczenie.

Okazuje się jednak, że oprócz negatywnego wpływu na jakość życia, prezbiopia niesie też inne, z pozoru nieoczywiste konsekwencje na szeroką skalę. Prezbiopia i inne wady wzroku związane z wiekiem silnie oddziałują na produktywność w miejscu pracy i gospodarkę całego świata, na co zwracają uwagę takie organizacje, jak np. Globalna Koalicja Na Rzecz Starzenia się (GCOA)[3]. W jednym z badań dotyczących globalnego obciążenia utratą produktywności spowodowaną nieskorygowaną prezbiopią stwierdzono, że wśród osób w wieku 50 lat i młodszych potencjalna utrata produktywności wynosiła 11 miliardów dolarów. W przypadku osób w wieku 65 lat i młodszych, które nie miały skorygowanej prezbiopii, potencjalny spadek produktywności oszacowano na 25,4 mld dolarów, jeśli założyć, że wszyscy są produktywni[4]. Warto zatem, nie tylko dla własnego komfortu, w porę zdiagnozować pierwsze objawy prezbiopii, aby podjąć konkretne kroki w kierunku korekcji wady.

Pierwsze symptomy prezbiopii pojawiają się około 40-45 roku życia jako subtelne zmiany w zachowaniu. Wizytę u specjalisty warto rozważyć wtedy, gdy:

• Masz problem z wysłaniem wiadomości sms, przeczytaniem drobnego tekstu (np. na etykietach) i innych treści, które znajdują się w małej odległości od oczu,
• Długie czytanie, jeżeli jest możliwe, to sprawia ci trudność,
• Oddalasz od siebie książkę czy telefon, żeby lepiej dostrzec tekst,
• Po dłuższym czytaniu rozmazują się obiekty będące na dalszym planie,
• Potrzebujesz lepszego oświetlenia – często kupujesz żarówki o większej mocy,
• Pojawia się brak ostrości widzenia, ból oczu, głowy, podwójny obraz.

– Jeśli zauważymy u siebie pierwsze objawy problemów ze wzrokiem, to powinniśmy udać się do optometrysty, a także skorzystać z pomocy optyka. Wybór właściwego specjalisty jest bardzo ważny, ponieważ nawet najlepsze i najbardziej zaawansowane soczewki okularowe nie zagwarantują nam dobrego widzenia, jeżeli korekcja wzroku zostanie dobrana nieprecyzyjnie. Zdecydowanie nie należy kupować okularów, na własną rękę, w drogerii czy aptece. Kupno gotowych okularów nie pomoże nam rozwiązać problemu z widzeniem – podsumowuje Sylwia Kijewska, ekspert Hoya Lens Poland.