Przewlekła obturacyjna choroba płuc pozostaje jedną z najpoważniejszych chorób przewlekłych na świecie i trzecią przyczyną zgonów globalnie. Mimo stosowania nowoczesnych terapii wziewnych ponad połowa pacjentów nadal doświadcza zaostrzeń, które przyspieszają postęp choroby i zwiększają ryzyko hospitalizacji oraz zgonu. Nowe wyniki badań III fazy OBERON i TITANIA wskazują, że eksperymentalna terapia biologiczna – tozorakimab – może istotnie zmniejszać częstość takich epizodów u chorych z POChP.

Wyniki dwóch dużych badań klinicznych III fazy – OBERON i TITANIA – wskazują, że eksperymentalne przeciwciało monoklonalne tozorakimab może zmniejszać częstość zaostrzeń przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). W obu badaniach osiągnięto główny punkt końcowy, wykazując statystycznie istotną redukcję rocznej liczby umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń choroby w porównaniu z placebo.

Tozorakimab jest biologiczną terapią skierowaną przeciwko interleukinie-33 (IL-33) – cząsteczce uczestniczącej w inicjowaniu i podtrzymywaniu procesów zapalnych w drogach oddechowych. Lek opracowywany przez AstraZeneca może stać się pierwszą terapią w swojej klasie terapeutycznej, jeśli jego skuteczność i bezpieczeństwo zostaną potwierdzone w dalszych analizach.

Wyniki dwóch badań III fazy

Badania OBERON i TITANIA miały identyczną konstrukcję – były to randomizowane, podwójnie zaślepione badania kontrolowane placebo, w których oceniano skuteczność i bezpieczeństwo tozorakimabu u dorosłych pacjentów z objawową POChP. Do obu badań włączono łącznie 2306 chorych, u których w ciągu roku poprzedzającego kwalifikację wystąpiły co najmniej dwa umiarkowane lub jedno ciężkie zaostrzenie choroby.

Wszyscy uczestnicy pozostawali wcześniej przez co najmniej trzy miesiące na standardowej terapii wziewnej. Następnie otrzymywali tozorakimab w dawce 300 mg co cztery tygodnie lub placebo – jako leczenie dodane do dotychczasowej terapii – przez okres 52 tygodni.

Analiza wykazała zmniejszenie rocznej liczby umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń POChP w porównaniu z placebo. Efekt obserwowano zarówno w głównej analizowanej populacji byłych palaczy, jak i w całej badanej grupie obejmującej byłych oraz obecnych palaczy. Co istotne, korzyści z terapii były widoczne niezależnie od liczby eozynofili we krwi oraz stopnia upośledzenia czynności płuc.

Lek był ogólnie dobrze tolerowany, a jego profil bezpieczeństwa oceniono jako korzystny.

Jak podkreślił prof. Frank Sciurba z Uniwersytetu w Pittsburghu, główny badacz programu LUNA, wyniki sugerują, że blokowanie szlaku IL-33 może przynosić istotne klinicznie korzyści w szerokiej populacji pacjentów z POChP.

„POChP od dawna pozostaje chorobą trudną w leczeniu, o dużej heterogenności i znacznym niezaspokojonym zapotrzebowaniu terapeutycznym. Nawet połowa pacjentów na świecie pozostaje zagrożona zaostrzeniami, hospitalizacjami i powikłaniami sercowo-płucnymi” – wskazał badacz (tłum. red.).

Nowy mechanizm działania

Tozorakimab jest przeciwciałem monoklonalnym wiążącym interleukinę-33 – mediator zapalenia, który znajduje się na wczesnym etapie tzw. kaskady zapalnej. W praktyce oznacza to, że blokowanie tego sygnału może wpływać na kilka mechanizmów choroby jednocześnie.

Lek hamuje sygnalizację zarówno zredukowanej, jak i utlenionej formy IL-33. Dzięki temu może jednocześnie ograniczać przewlekły stan zapalny oraz zaburzenia związane z nadprodukcją śluzu w drogach oddechowych – dwa procesy odgrywające kluczową rolę w zaostrzeniach POChP i stopniowym pogarszaniu funkcji płuc.

Jak podkreśla dr Sharon Barr z firmy AstraZeneca, blokowanie IL-33 może oznaczać „fundamentalnie nowe podejście do terapii biologicznej w POChP”, różniące się od dotychczasowych strategii leczenia.

Choroba o ogromnej skali

Przewlekła obturacyjna choroba płuc należy do najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych współczesnego świata. Szacuje się, że dotyczy około 400 milionów osób i pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów globalnie.

W Polsce choruje prawdopodobnie około 2–3 milionów osób, jednak znacząca część przypadków pozostaje nierozpoznana. Objawy – takie jak duszność wysiłkowa, przewlekły kaszel czy odkrztuszanie wydzieliny – rozwijają się często powoli i przez wiele lat bywają bagatelizowane lub przypisywane paleniu tytoniu czy starzeniu się organizmu.

POChP ma charakter postępujący i wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym dróg oddechowych prowadzącym do trwałego ograniczenia przepływu powietrza. Z czasem dochodzi do przebudowy oskrzeli i uszkodzenia pęcherzyków płucnych, co powoduje narastającą duszność, spadek wydolności wysiłkowej oraz pogorszenie jakości życia.

Najpoważniejszym problemem klinicznym są zaostrzenia choroby – nagłe epizody pogorszenia objawów wymagające intensyfikacji leczenia, a często także hospitalizacji. Każde takie zdarzenie przyspiesza progresję choroby i zwiększa ryzyko kolejnych epizodów oraz powikłań sercowo-naczyniowych. Mimo stosowania nowoczesnych terapii wziewnych ponad połowa pacjentów nadal doświadcza zaostrzeń.

Szerszy program badań

Badania OBERON i TITANIA są częścią programu klinicznego LUNA, obejmującego cztery badania III fazy. Kolejne dwa projekty – PROSPERO oraz MIRANDA – są obecnie w toku.

Badanie PROSPERO ma charakter długoterminowy i obejmuje pacjentów, którzy ukończyli wcześniejsze badania. Jego celem jest ocena wpływu terapii na częstość ciężkich zaostrzeń w okresie do 104 tygodni.

Z kolei w badaniu MIRANDA analizowany jest inny schemat dawkowania – podawanie leku co dwa tygodnie – również w połączeniu ze standardową terapią wziewną.

Tozorakimab jest także badany w innych wskazaniach, w tym w ciężkich wirusowych zakażeniach dolnych dróg oddechowych oraz w astmie. W Stanach Zjednoczonych terapia otrzymała status Fast Track od Amerykańskiej Agencjia Żywności i Leków (FDA) zarówno w POChP, jak i w leczeniu ciężkich wirusowych chorób dolnych dróg oddechowych.

Pełne wyniki badań OBERON i TITANIA mają zostać przedstawione podczas jednego z najbliższych kongresów naukowych.

Źródło: opracowanie redakcji na podstawie komunikatu prasowego AstraZeneca pt. “Tozorakimab met primary endpoint in OBERON and TITANIA Phase III trials in patients with COPD”, 27 marca 2026 r.

W ostatnich latach nauki life science przechodzą gwałtowną transformację, związaną między innymi z rozwojem technologii omicznych, w tym genomiki, oraz cyfryzacją procesów badawczo-rozwojowych. Ilość danych biologicznych, chemicznych i klinicznych – od sekwencji genomowych po obrazy mikroskopowe i wyniki badań pacjentów – stanowi coraz większe wyzwanie dla efektywnego prowadzenia badań klinicznych. AstraZeneca, jako pionier sektora life science, w celu przetwarzania i optymalnego wykorzystywania niespotykanej wcześniej ilości danych medycznych, zdecydowała się na zaadoptowanie narzędzi bazujących na sztucznej inteligencji. Dzięki temu pacjenci mają szanse na szybszy dostęp do przełomowych leków.

– Dostęp do wysokiej jakości danych ma kluczowe znaczenie dla rozwoju nauki w dzisiejszym świecie. Jednak zbiory danych są użyteczne tylko wtedy, gdy można je właściwie analizować, interpretować i stosować w praktyce. Bez odpowiednich narzędzi istnieje ryzyko utraty potencjalnie kluczowych informacji w szumie, z którym każdego dnia mierzą się nasi naukowcy. Dzięki narzędziom sztucznej inteligencji ułatwiamy dostęp do zsyntezowanych, gotowych do analizy danych, co podnosi szanse na dokonywanie nowych, trafnych spostrzeżeń, a to z kolei przekłada się na proces odkrywania, opracowywania i dostarczania pacjentom nowych leków – powiedział Piotr Maślak, Head of Emerging Technologies w AstraZeneca​.

Nowe narzędzia oparte na AI przyspieszają rozwój firmy i przybliżają ją do osiągnięcia celów strategicznych do 2030 roku¹– są to: zwiększenie rocznych globalnych przychodów firmy do 80 mld dolarów, wprowadzenie na rynek 20 nowych leków, a także osiągnięcie ujemnego bilansu emisji dwutlenku węgla.

Narzędzia oparte na sztucznej inteligencji są wykorzystywane przede wszystkim w obszarze badań i rozwoju firmy i służą optymalizacji procesów opracowania i dostarczania pacjentom nowych możliwości terapeutycznych. Ich główne zalety to:

• lepsze zrozumienie chorób, na które firma szuka terapii,
• skrócenie czasu podejmowania decyzji badawczych,
• poprawa trafności w identyfikowaniu cząsteczek o potencjale terapeutycznym,
• poprawa skuteczności klinicznej (ograniczenie wycofywania się pacjentów z trwających badań klinicznych).

1. Platforma Databricks jako silnik wiedzy i AI dla R&D ⁶

Wyzwanie:
Tradycyjny proces odkrywania i komercjalizacji nowych leków trwa zwykle 10 –15 lat i może kosztować ponad 5 miliardów dolarów⁹. Jednocześnie mniej niż 5% projektów jest ostatecznie komercjalizowana (lek trafia na rynek). W ostatnim czasie – wobec ogromnego przeciążenia, spowodowanego przyrastającymi lawinowo danymi z setek rozproszonych źródeł – pojawiło się realne zagrożenie, że procesy decyzyjne naukowców AstraZeneca będą zakłócone i opóźnione, a same badania jeszcze bardziej się wydłużą.

Cel:
Stworzenie przejrzystej i uniwersalnej infrastruktury danych, która umożliwiłaby budowę silnika z rekomendacjami dla naukowców – wspierającego identyfikację nowych celów terapeutycznych i podejmowanie decyzji szybciej, taniej i skuteczniej. W skrócie: opracowanie elastycznej, wydajnej i łatwej w zarządzaniu platformy, która pozwoli na przekształcenie danych w realne decyzje badawcze.

Rozwiązanie:
AstraZeneca wdrożyła Databricks Data Intelligence Platform jako centralną platformę do przetwarzania, analizy i modelowania danych w całym dziale R&D. Kluczowym jej elementem jest stworzenie grafu wiedzy biologicznej (knowledge graph), który łączy fakty
i zależności z milionów źródeł danych (m.in. artykułów naukowych, baz danych, wyników eksperymentów). Na bazie grafu działa system rekomendacji AI – umożliwiający każdemu naukowcowi generowanie nowych hipotez terapeutycznych dla dowolnej choroby.

• Skrócenie czasu uzyskiwania nowych spostrzeżeń badawczych (insightów) – naukowcy mogą szybciej tworzyć trafne hipotezy i podejmować decyzje, co skraca czas opracowania nowego leku
• Zwiększona efektywność operacyjna – automatyczne zarządzanie klastrami, skalowalność, uproszczona obsługa zasobów analitycznych
• Większa produktywność zespołów data science – wspólne środowisko pracy dla analityków czy bioinformatyków
• Lepsze wykorzystanie danych – przełamanie barier skalowania umożliwiło przetwarzanie i analizę milionów danych z tysięcy źródeł
• Lepsza trafność predykcji – silnik rekomendacji wykorzystujący uczenie maszynowe (machine learning, ML) umożliwia rankingowanie celów terapeutycznych i podejmowanie decyzji z większym prawdopodobieństwem sukcesu klinicznego

2. Radiomika do wykrywania lokalizacji 3D na skanach tomografii komputerowej ¹

Wyzwanie:
Tradycyjna analiza skanów tomografii komputerowej (CT) wymaga ręcznego oznaczania obszarów zainteresowania przez radiologów, co jest czasochłonne, kosztowne i narażone na subiektywność. Przy dużej liczbie badań i rosnącej skali danych obrazowych brakuje wydajnego sposobu na szybkie i spójne przetwarzanie tych danych.

Cel:
Automatyzacja oznaczania zmian na obrazach CT w celu przyspieszenia analiz i odciążenia ekspertów w ich pracy.

Rozwiązanie:
AstraZeneca wdrożyła platformę radiomiki zasilaną przez AI, która automatycznie analizuje trójwymiarowe obrazy CT i rozpoznaje struktury anatomiczne oraz zmiany patologiczne. System oparty na uczeniu maszynowym został przeszkolony na dużej liczbie uprzednio oznaczonych obrazów, co pozwala mu dokładnie odwzorowywać pracę radiologów.

Efekty:
Zmniejszono potrzebę ręcznego oznaczania obrazów, co przełożyło się na oszczędność czasu ekspertów i skrócenie cyklu analizy danych obrazowych. Dzięki temu zespoły badawcze mogą szybciej podejmować decyzje i przesuwać kandydatów na leki do kolejnych faz rozwoju.

3. Wsparcie AI w tworzeniu protokołów badań klinicznych ⁷

Wyzwanie:
Protokół badania klinicznego to dokument określający cele, zasady i przebieg każdego badania, które muszą być ściśle przestrzegane przez wszystkich uczestników procesu. Jego główne cele to zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów, spójności zbierania danych oraz wiarygodności uzyskanych wyników. Dlatego poprawność protokołu i jego zrozumiałość dla pacjentów są kluczowe – tylko wtedy możliwe jest świadome wyrażenie zgody i rzetelna realizacja badania klinicznego. Z punktu widzenia firmy farmaceutycznej tworzenie protokołów to złożony i czasochłonny proces. Wymaga przeszukiwania wcześniejszych dokumentów, dostosowania treści do obowiązujących regulacji i zapewnienia logicznej spójności i przejrzystości. Autorzy protokołów często muszą pisać je „od zera”, co powoduje powtarzalność pracy i ryzyko błędów.

Cel:
Wsparcie autorów w szybkim tworzeniu roboczych wersji protokołów badań klinicznych.

Rozwiązanie:
Narzędzie AI, oparte na dużym modelu językowym, umożliwia tworzenie szkiców protokołów na podstawie firmowego repozytorium dokumentów (formularze świadomej zgody, wcześniejsze protokoły, standardowe zapisy). AI rozumie strukturę protokołu i może uzupełniać poszczególne sekcje tekstem dopasowanym do kontekstu danego badania.

Efekty:
Narzędzie znacznie przyspieszyło proces pisania, odciążając autorów od powtarzalnych czynności i umożliwiając skupienie się na treści merytorycznej. W testach czterech z pięciu autorów uznało narzędzie za przydatne przy tworzeniu streszczenia. Trwa jego rozbudowa na kolejne sekcje i inne obszary terapeutyczne. Ostatecznie narzędzie skraca czas wejścia badania do fazy realizacji.

4. Asystent rozwoju zasilany AI (Development Assistant) ⁸

• Wyzwanie:
  Zespoły pracujące nad rozwojem leków korzystają jednocześnie z wielu różnych systemów danych, które nie zawsze są kompatybilne. Dostęp do informacji klinicznych i jakościowych bywa czasochłonny i skomplikowany, co utrudnia szybkie reagowanie i efektywną współpracę między działami.
• Cel:
  Ułatwienie analizy danych oraz dostępu do informacji w czasie rzeczywistym dla zespołów projektowych i klinicznych.
• Rozwiązanie:
  AstraZeneca zbudowała wewnętrzne narzędzie AI, które działa jak wirtualny asystent
  – umożliwia zadawanie pytań językiem naturalnym i generuje odpowiedzi na podstawie danych wewnętrznych. Narzędzie osadzono na produktach danych z różnych systemów,
  z warstwą modeli językowych dużej skali (large learning models, LLM) umożliwiającą kontekstowe rozumienie zapytań i automatyzację analiz. Jego funkcje to między innymi: porównywanie danych klinicznych i jakościowych, generowanie wykresów i analiz a także wyszukiwanie i ekstrakcja danych z różnych źródeł.
• Efekty:
  Asystent zwiększył szybkość i wygodę analiz, eliminując potrzebę ręcznego przeszukiwania dużych ilości danych. Dzięki niemu zespoły R&D mogą sprawniej identyfikować problemy, porównywać wyniki badań i podejmować decyzje oparte na danych. Narzędzie wspiera też lepszą współpracę między działami, przełamując wcześniejsze silosy informacyjne.

5. Bayesian Neural Network do predykcji toksyczności wątrobowej (DILI)⁵

Wyzwanie:
Przewidywanie toksyczności leków na etapie przedklinicznym polega na ocenie, czy nowa substancja, zanim zostanie podana ludziom, może wywoływać działania szkodliwe dla organizmu. Poza testami laboratoryjnymi (in vitro) coraz częściej wykorzystuje się do tego celu modele komputerowe (in silico), które analizują strukturę chemiczną leku i jego możliwy wpływ na różne układy biologiczne (często – wątrobę). Celem jest identyfikacja potencjalnych zagrożeń i odrzucenie związków o nieakceptowalnym profilu bezpieczeństwa jeszcze przed rozpoczęciem badań klinicznych. Jednak przewidywanie toksyczności leków (np. uszkodzeń wątroby) na etapie przedklinicznym jest często nieprecyzyjne – dane są ograniczone, a tradycyjne modele (np. regresja logistyczna) często nie są wystarczające do predykcji oraz nie uwzględniają niepewności. Z kolei klasyczne sieci neuronowe (Deep Neural Network, DNN), będące popularnym narzędziem predykcyjnym, ze względu na tendencję do nadmiernego dopasowania do danych treningowych, nie są zalecane przy małych zbiorach danych. Ponadto nie dostarczają informacji o niepewności prognoz.

Cel:
opracowanie modelu umożliwiającego przewidywanie stopnia toksyczności wątrobowej (DILI – drug-induced liver injury) na podstawie danych biologicznych i chemicznych. Kluczowym elementem rozwiązania jest nie tylko generowanie samego wyniku predykcji, lecz także dostarczanie informacji o poziomie pewności prognozy, co pozwala ocenić,
na ile dany wynik jest wiarygodny. Dzięki temu narzędzie może wspierać podejmowanie decyzji w procesie odkrywania i wstępnej oceny bezpieczeństwa nowych cząsteczek terapeutycznych.

Rozwiązanie:
Model oparty na Bayesian Neural Network (BNN) – specjalnym typie sieci neuronowej, gdzie każda waga sieci (parametr) ma wartość rozłożoną probabilistycznie, a nie jedno ustalone „najlepsze” ustawienie. Pozwala to modelowi „uczyć się” rozkładów możliwych parametrów i przekazywać nie tylko prognozę, ale też poziom niepewności.

Dzięki opracowaniu modelu opartego na bayesowskiej sieci neuronowej, naukowcy zyskali narzędzie umożliwiające trafniejsze prognozowanie toksyczności wątrobowej (DILI) nowych związków chemicznych na etapie przedklinicznym. Model nie tylko przewiduje poziom ryzyka, ale także wskazuje, z jaką pewnością można ufać danemu wynikowi. To znacząco zwiększa wiarygodność ocen bezpieczeństwa i pozwala lepiej odróżnić związki o podobnej strukturze chemicznej, ale różnej toksyczności. Rozwiązanie może wspierać specjalistów ds. bezpieczeństwa leków w podejmowaniu decyzji o kontynuacji lub odrzuceniu projektów na wczesnym etapie rozwoju.

 

1. BORFITZ, Deborah. AstraZeneca scaling up use of generative AI to help reach 2030 ambitions. Clinical Research News Online [online]. 4 marca 2025 [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://www.clinicalresearchnewsonline.com/news/2025/03/04/astrazeneca-scaling-up-use-of-generative-ai-to-help-reach-2030-ambitions
2. Artificial Intelligence at AstraZeneca. Emerj [online]. [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://emerj.com/artificial-intelligence-at-astrazeneca
3. Investing in the future through clinical trials. AstraZeneca [online]. [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://www.astrazeneca.com/what-science-can-do/topics/clinical-innovation/investing-in-clinical-trials.html
4. Data Science & Artificial Intelligence: Unlocking new science insights. AstraZeneca [online]. [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://www.astrazeneca.com/r-d/data-science-and-ai.html
5. AstraZeneca Case Study. JuliaHub [online]. [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://juliahub.com/industries/case-studies/astra-zeneca
6. How AI is changing drug discovery – AstraZeneca. Databricks [online]. [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://www.databricks.com/customers/astrazeneca
7. How AstraZeneca is leveraging AI. Clinical Edge Magazine, issue 4 [online]. [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://clinicaledge.xtalks.com/magazine/issue4/how-astrazeneca-is-leveraging-ai
8. Highlights from the 2025 AWS Life Sciences Symposium’s clinical trials track. AWS Industries Blog [online]. 2025 [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://aws.amazon.com/blogs/industries/highlights-from-the-2025-aws-life-sciences-symposiums-clinical-trials-track/
9. Drug development. Wikipedia, The Free Encyclopedia [online]. [dostęp: lipiec 2025]. Dostępny w Internecie: https://en.wikipedia.org/wiki/Drug_development

 

Rozporządzenie UE w sprawie oceny technologii medycznych (HTAR – Health Technology Assessment Regulation), wraz z reformą ogólnego prawodawstwa farmaceutycznego UE i proponowanymi zmianami w zakresie ochrony danych regulacyjnych, to najważniejsze reformy polityki farmaceutycznej UE od kilku dziesięcioleci. W kontekście oceny technologii medycznych kluczowe będzie wprowadzenie na poziomie UE wspólnej oceny klinicznej (JCA – Joint Clinical Assessment), co wyeliminuje potrzebę przeprowadzania indywidualnych ocen przez każde państwo członkowskie. Oznacza to realną szansę na szybszy i bardziej sprawiedliwy dostęp do innowacyjnych terapii dla pacjentów wspólnoty.

Rozporządzenie UE w sprawie oceny technologii medycznych (HTAR – Health Technology Assessment Regulation), wraz z reformą ogólnego prawodawstwa farmaceutycznego UE i proponowanymi zmianami w zakresie ochrony danych regulacyjnych, to najważniejsze reformy polityki farmaceutycznej UE od kilku dziesięcioleci. W kontekście oceny technologii medycznych kluczowe będzie wprowadzenie na poziomie UE wspólnej oceny klinicznej (JCA – Joint Clinical Assessment), co wyeliminuje potrzebę przeprowadzania indywidualnych ocen przez każde państwo członkowskie. Oznacza to realną szansę na szybszy i bardziej sprawiedliwy dostęp do innowacyjnych terapii dla pacjentów wspólnoty. To również szansa na usprawnienie metodologii procesów wprowadzania nowych technologii medycznych w ramach UE a także lepszą współpracę między krajowymi organami HTA.

Warto w tym miejscu przywołać dwa główne powody, dla których Komisja Europejska powzięła wysiłek wprowadzenia praktyki wspólnej oceny klinicznej. Zgodnie z uzasadnieniem do tej inicjatywy pierwszym takim powodem była optymalizacja wykorzystania zasobów instytucji oceniających technologie medyczne w poszczególnych krajach członkowskich. Komisja Europejska uznała, że nie jest sytuacją optymalną, gdy poszczególne kraje członkowskie niezależnie od siebie dokonują oceny klinicznej leków w oparciu o te same dane udostępnione przez producentów. Nie tylko stanowiło to powielanie pracy poszczególnych agencji oceny technologii medycznych w krajach członkowskich, ale także, przy różnych ocenach, zwiększało zjawisko nierówności w dostępie pacjentów do terapii.

Drugim powodem wprowadzenia JCA była możliwość wcześniejszego rozpoczęcia procesu oceny leku pod kątem uwarunkowań krajowych, gdzie państwa członkowskie zachowują niezależność oceny, ale z intencją wykorzystania czasu zaoszczędzonego dzięki JCA, do potencjalnie wcześniejszego udostępnienia terapii pacjentom.

Dla pełnego wykorzystania potencjału nadchodzącej reformy kluczowe jest zagwarantowanie zgodności wspólnych ocen klinicznych (JCA) przeprowadzanych na poziomie UE z wymogami państw członkowskich w zakresie m.in. terminów, wymagań i metodologii. Aby wspólne oceny kliniczne reprezentowały interesy wszystkich pacjentów UE, niezbędne jest zapewnienie reprezentacji wszystkich państw członkowskich w unijnych procesach, decyzjach i wynikach oceny technologii medycznych (HTA).

W całym procesie przekształceń niezmierne ważne jest również wprowadzenie odpowiednich przepisów, które pozwolą na zabezpieczenie istotnej roli podmiotów opracowujących technologie medyczne (HTD – Health Technology Developers), w tym innowacyjnych firm biofarmaceutycznych, jako kluczowych partnerów w generowaniu i przedkładaniu dowodów niezbędnych do opracowania oceny klinicznej na poziomie UE. Podmioty te powinny również mieć możliwość uczestniczenia w konceptualizacji zakresu oceny, współtworzeniu tzw. dokumentacji PICO (scenariuszy populacji, interwencji, komparatora i wyników) oraz wspierać komunikację między systemami HTA na poziomie UE i państw członkowskich.

Reforma HTAR jest jednym z kilku narzędzi służących przyśpieszeniu dostępu pacjentów do nowoczesnych terapii. Warto mieć także na uwadze inne aspekty wpływające na podaż leków, a potem ich dostępność, kolejno: prawo farmaceutyczne UE wraz z zasadami ochrony własności intelektualnej oraz przepisy refundacyjne obowiązujące w poszczególnych państwach członkowskich.

Wprowadzenie usprawnień w ocenie klinicznej technologii medycznych dzięki JCA może także stać się inspiracją dla regulatorów w państwach członkowskich do przeglądu całego łańcucha krajowych przepisów i procesów, które obecnie są wymagane (ale czy niezbędne?) w okresie pomiędzy europejską rejestracją terapii a momentem faktycznego jej udostępnienia w każdym państwie członkowskim. To wydaje się szczególnie ważne dla polskich pacjentów, którzy zgodnie z wskaźnikiem W.A.I.T. Indicator (Waiting to Access Innovative Therapies Indicator) średnio najdłużej w Unii Europejskiej czekają na dostęp do terapii po jej rejestracji.

AstraZeneca jest gotowa do współpracy z organami regulacyjnymi, jak również z państwami członkowskimi w obszarze reformowania regulacji HTAR, widząc w niej szanse na wprowadzenie klarownych i jednolitych dla wszystkich państw członkowskich przepisów. Mamy nadzieję, że pozytywnie przełoży się to na dostęp pacjentów do nowoczesnych terapii.

Z początkiem roku 2024 firma AstraZeneca sfinalizowała zakup dwóch biotechnologicznych spółek, prowadzących zaawansowane badania kliniczne w obszarze onkologii, chorób autoimmunologicznych, a także przeciwdziałania groźnym chorobom wirusowym układu oddechowego. 

1. Sieling WD, Goldman CR, et al. Comparative incidence and burden of respiratory viruses associated with hospitalization in adults in New York City. Influenza Resp Viruses. 2021;15(5):670-677. doi:10.1111/irv.12842
2. Widmer K, Zhu Y, et al. Rates of hospitalizations for respiratory syncytial virus, human metapneumovirus, and influenza virus in older adults. J Infect Dis. 2012;206(1):56-62. doi:10.1093/infdis/jis309
3. Jain S, Self WH, et al. Community-Acquired Pneumonia Requiring Hospitalization among U.S. Adults. N Engl J Med. 2015 Jul 30;373(5):415-27.

W 2023 roku AstraZeneca zainwestowała ok. 15 milionów zł w działania profilaktyczne i diagnostyczne w Polsce. To znacząco więcej niż suma deklarowana w 2023 r. przy okazji Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. Środki zostały wykorzystane m.in. w obszarze diagnostyki onkologicznej, wczesnego wykrywania przewlekłej choroby nerek (PChN) czy rozwijania diagnostyki w chorobach rzadkich.

Wsparcie to jest realizacją długoterminowego zobowiązania AstraZeneca na rzecz budowania odpornych systemów ochrony zdrowia w Polsce i na świecie Głównym założeniem tego rodzaju systemów jest silny nacisk na profilaktykę, skuteczną diagnostykę, a także wdrażanie innowacyjnych rozwiązań cyfrowych W bieżącym roku AstraZeneca w Polsce będzie dalej prowadzić działania na rzecz upowszechnienia profilaktyki i wczesnej diagnostyki chorób przewlekłych i rzadkich.

Przez ostatnie lata w krajach rozwiniętych zmienia się postrzeganie funkcji ochrony zdrowia. Niebywale szybki rozwój naukowy, cyfryzacja oraz wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań zbudowanych w oparciu o sztuczną inteligencję (AI) pozwalają przypuszczać, że coraz nowocześniejsze terapie w niedalekiej przyszłości rozwiążą na stałe wiele problemów zdrowotnych współczesnych społeczeństw, a ponadto umożliwią wdrożenie skutecznych metod wczesnej diagnostyki. 

Z tego powodu finansowanie systemów ochrony zdrowia z budżetów krajowych jest postrzegane coraz częściej jako inwestycja, a nie jedynie obciążający wydatek. Dzięki odpowiedniej profilaktyce wtórnej możliwe jest wykrycie we wczesnym stadium groźnych chorób przewlekłych będących znaczącym wyzwaniem społecznym, takich jak nowotwory, cukrzyca, przewlekłe schorzenia układu oddechowego, krążenia czy choroby nefrologiczne. Z kolei zdiagnozowanie choroby na wczesnym etapie umożliwia wdrożenie adekwatnego postępowania terapeutycznego, dzięki czemu pacjenci mają szansę na pełne wyleczenie lub znaczną poprawę komfortu życia. To zmiana paradygmatu ochrony zdrowia – z funkcji naprawczej, reaktywnej na funkcję proaktywną, gdzie obywatele, pacjenci mają kluczową rolę do odegrania w osiąganiu i utrzymaniu dobrego stanu zdrowia.

W tej chwili w Polsce na medycynę profilaktyczną przeznacza się ok. 4% wszystkich wydatków zdrowotnych, a więc mniej niż wynosi średnia krajów UE. Jeśli popatrzymy na te wydatki jako na inwestycję, która w dłuższym czasie pozwoli zaoszczędzić miliony złotych na działania naprawcze w ramach opieki szpitalnej, a jednocześnie pozwoli społeczeństwu cieszyć się dłuższym życiem w zdrowiu, zrozumiemy, że wobec aktualnych zmian demograficznych tego rodzaju reforma jest konieczna. To szansa na zbudowanie nowoczesnego i efektywnego systemu opieki zdrowotnej skupiającego się na rzeczywistych potrzebach pacjentów. Jako firma obecna w Polsce od przeszło 30 lat chcemy czynnie wspierać ten proces – mówi Wiktor Janicki, prezes AstraZeneca Pharma Poland.

 

Wraz ze starzeniem się społeczeństw, rosnącym obciążeniem chorobami przewlekłymi i rosnącym wpływem kryzysu klimatycznego na zdrowie, nadmiernie obciążone systemy opieki zdrowotnej mają trudności z zaspokojeniem potrzeb zdrowotnych pacjentów. Jednocześnie innowacje są w stanie zrewolucjonizować sposób projektowania, rozwijania i świadczenia opieki zdrowotnej – są odpowiedzią zarówno na wyzwania związane z ochroną zdrowia pacjentów, jak i zarządzaniem systemami opieki zdrowotnej.  

Dzięki rozwiązaniom cyfrowym, analizie wielkich zbiorów danych oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji (AI) to, co kiedyś mogło brzmieć jak science-fiction, dziś staje się rzeczywistością – od wspomaganego cyfrowo rozwoju nowych cząsteczek, przez elektroniczne wsparcie prowadzenia badań klinicznych w celu szybszej i bezpiecznej ich rejestracji, po cyfrową optymalizację ścieżek pacjenta. Kluczowe znaczenie ma tutaj wykorzystanie synergii między sektorem publicznym i prywatnym: od pozyskania źródeł finansowania projektów niezbędnych do prowadzenia badań i rozwoju leków zmieniających życie, przez utrzymanie środowiska wspierającego własność intelektualną i chroniącego dane, po zapewnienie pacjentom równego dostępu do świadczeń i skalowanie rozwiązań zdrowotnych – dodaje Wiktor Janicki.

Z myślą o współpracy różnych środowisk – innowatorów działających w obszarach zaawansowanej technologii, medycyny i farmacji, ekspertów zaangażowanych w działalność instytucji naukowych, przedstawicieli środowisk biznesowych, startupów, sektora publicznego, pacjentów oraz organizacji pozarządowych i wszystkich innych osób zainteresowanych szeroko pojętym rozwojem w dziedzinie biofarmacji i medycyny, AstraZeneca zainicjowała w październiku ubiegłego roku działalność Forum – przestrzeni specjalnie zaprojektowanej do opracowywania i promowania nowoczesnych rozwiązań technologicznych z różnych, istotnych społecznie obszarów.

W 2023 r. na cel wspierania profilaktyki i diagnostyki zdrowotnej w Polsce AstraZeneca przeznaczyła 15 mln złotych. Realizowane projekty wymagały wykorzystania nowoczesnych rozwiązań cyfrowych, wdrożenia złożonych systemów zbudowanych w oparciu o sztuczną inteligencję, edukację klinicystów, rozwój diagnostyki molekularnej, a także wykorzystania lokalnej wiedzy ekspertów oraz globalnego potencjału spółki AstraZeneca.

Największą pulę środków firma przekazała na wsparcie kompleksowej diagnostyki genetycznej u pacjentek z rakiem jajnika. W 2023 r. AstraZeneca wpierała także program pilotażowy mający na celu stworzenie modelowego rozwiązania na rzecz wykrywania przewlekłej choroby nerek. Firma przeznaczyła również środki na działania skracające odyseję diagnostyczną pacjentów z chorobami rzadkimi, m.in. poprzez wsparcie diagnostyki genetycznej czy też rozwijanie algorytmów sztucznej inteligencji wspierających klinicystów w ich pracy.

Wsparciem AstraZeneca został objęty także system opieki psychologicznej i psychiatrycznej dzieci i młodzieży – w ramach trwającego w Polsce od 2021 r. Young Health Programme, który finansuje działania prewencyjne chorób psychicznych u młodzieży szkolnej.

AstraZeneca prowadzi w Polsce działania badawczo-rozwojowe (R&D) w obszarze badań klinicznych drugiej, trzeciej i czwartej fazy dla leków onkologicznych, w chorobach układu oddechowego, chorobach metabolicznych i zakaźnych. W latach 2020-2022 firma przeznaczyła na nie łącznie ponad 1,145 mld złotych, do końca 2024 r. inwestycja zdecydowanie przekroczy 1,5 mld złotych zapowiedziane w Davos w 2020 r.

Warszawa, 29 listopada 2023 – Warszawski Uniwersytet Medyczny uruchamia nowy kierunek studiów podyplomowych we współpracy z firmą AstraZeneca. Rekrutacja już się rozpoczęła. Jest to pierwsza w Polsce tego typu oferta studiów podyplomowych, dająca słuchaczom holistyczne spojrzenie na innowacyjną branżę farmaceutyczną. Nowy kierunek studiów powstał jako rezultat podpisanego listu intencyjnego o współpracy merytorycznej pomiędzy WUM a firmą AstraZeneca.

„Farmacja w biznesie” to roczne studia podyplomowe przeznaczone dla osób, które wiążą swą karierę zawodową z przemysłem farmaceutycznym. Program kierowany jest do absolwentów studiów drugiego stopnia bądź jednolitych magisterskich, zarówno farmacji i kierunków medycznych (medycyna, pielęgniarstwo, ratownictwo, zdrowie publiczne), jak i kierunków biznesowych – takich jak zarządzanie czy prawo. Celem studiów podyplomowych „Farmacja w biznesie” jest wykształcenie specjalistów, posiadających głębokie zrozumienie mechanizmów warunkujących działanie branży farmaceutycznej, a przede wszystkim firm farmaceutycznych.

Wierzymy, że współpraca z WUM pozwoli wykształcić nowe pokolenie wysoko wykwalifikowanej kadry. Absolwenci będą znakomicie rozumieć funkcjonowanie firm farmaceutycznych na rynku oraz poznają krajowe i globalne uwarunkowania przemysłu farmaceutycznego. Są to cechy bardzo pożądane na rynku pracy – mówi dr Anna Kowalczuk, kierownik studiów oraz manager ds. relacji publicznych w AstraZeneca.

Wykładowcami przedmiotów akademickich nowego kierunku są praktycy z wieloletnim doświadczeniem – w tym kadra wysokiego szczebla: lekarze, farmaceuci, menadżerowie firmy AstraZeneca a także przedstawiciele Związku Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA. Zaangażowanie wielu specjalistów-praktyków pozwoli studentom na poznanie branży w szerokim zakresie: od realizacji badań klinicznych i procesu wprowadzania leku na rynek, poprzez aspekty prawne, po komunikację korporacyjną.

„Dzięki współpracy z firmą AstraZeneca powstaje kierunek studiów, który odpowiada na rzeczywiste potrzeby rynku pracy, w branży farmaceutycznej, ale także szerzej – w szeroko pojętej ochronie zdrowia. Ostatnie lata pandemii wyraźnie pokazały, że jest to obszar szczególny, obarczony bardzo dużym ryzykiem i że od sprawnego, umiejętnego zarządzania procesami związanymi z obszarem zdrowia zależy dobrostan nas wszystkich. Dlatego niezmiernie się cieszę, że to właśnie na WUM powstaje kierunek, na którym będą kształcić się przyszli menadżerowie w tym obszarze – współczesny świat bardzo ich potrzebuje” – powiedział prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gaciong, Rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. 

Studia potrwają dwa semestry (1 rok) i realizowane będą w trybie weekendowym. Rekrutacja trwa do początku stycznia 2024 r., a rozpoczęcie zajęć planowane jest na luty 2024 r.  Zapisy i więcej informacji pod linkiem: https://ckp.wum.edu.pl/content/farmacja-w-biznesie

AstraZeneca, lider w dziedzinie innowacji w branży biofarmaceutycznej w Polsce, zainicjowała działalność Forum – wyjątkowej przestrzeni specjalnie zaprojektowanej do opracowywania i promowania nowoczesnych rozwiązań technologicznych z różnych, istotnych społecznie obszarów.

– Tworzenie innowacji i kreatywne myślenie wymagają kapitału społecznego, twórczej atmosfery i otwartego środowiska, w którym w nieskrępowany sposób następuje wymiana, konfrontacja i mieszanie się pomysłów, poglądów i idei już na bardzo wczesnym etapie. Otwierając Forum mamy ambicję stworzyć miejsce, w którym przedstawiciele wszystkich zainteresowanych środowisk będą mogli – podczas spotkań, prezentacji i warsztatów –  swobodnie dzielić się pomysłami i propozycjami, oczekiwaniami, a nawet obawami. Liczymy, że taka wymiana przyczyni się do przyspieszenia prowadzonych przez nas badań i prac rozwojowych nad nowymi rozwiązaniami i terapiami. A to, że robimy to tu w Warszawie, oznacza, że stawiamy na Polskę jako kraj, który będzie odgrywał ważną rolę w szybko rozwijających się obszarach nowoczesnej biochemii, farmacji i medycyny – powiedział podczas otwarcia Forum Wiktor Janicki, prezes AstraZeneca Pharma Poland.

Forum ma być miejscem otwartej współpracy różnych środowisk – innowatorów działających w obszarach zaawansowanej technologii, medycyny i farmacji, ekspertów zaangażowanych w działalność instytucji naukowych, przedstawicieli środowisk biznesowych, startupów, sektora publicznego, pacjentów oraz organizacji pozarządowych i wszystkich innych osób zainteresowanych szeroko pojętym rozwojem w dziedzinie biofarmacji i medycyny, a także w innych obszarach, które mogą wspierać te branże.

– Siłą globalnych koncernów, takich jak AstraZeneca, jest skala działania, doświadczenie  i zasoby, natomiast nie zawsze jesteśmy w stanie działać zwinnie i szybko. Z kolei startupy i niewielkie firmy potrafią działać znacznie szybciej i w sposób elastyczny. Środowisko naukowe zaś dysponuje dogłębną wiedzą i tworzy innowacje w rozmaitych obszarach, ale nie zawsze wie, jak ją upowszechnić, wdrożyć czy skomercjalizować. Idea Forum polega więc na tym, by uzyskać synergię unikatowych zalet każdego z tych środowisk, przesuwać zastane granice, burzyć stereotypy i koncentrować się na kreatywności.  Po to, by przyspieszyć prace nad nowymi terapiami i jak najszybciej udostępniać je lekarzom, a pacjentom zapewniając odporny system ochrony zdrowia – powiedziała dr inż. Karolina Tkaczuk, dyrektor ds. innowacji oraz współpracy ze środowiskiem akademickim w AstraZeneca. 

Podczas inauguracyjnego spotkania AstraZeneca Forum świętowaliśmy także Międzynarodowy Dzień Dziewczynek i start globalnej kampanii #GirlsBelongHere sponsorowanej przez AstraZeneca. Program ma na celu pogłębienie świadomości na temat problemów utrwalających nierówność płci i uniemożliwiających dziewczętom realizację ich potencjału. W programie spotkania znalazł się także panel dyskusyjny pt. JeSTEM kobietą – Forum #GirlsBelongHere2023 oraz aukcja charytatywna na rzecz polskiej Fundacji Girls Code Fun – organizacji aktywnie wspierającej dziewczęta i kobiety w zdobywaniu wiedzy i kompetencji z zakresu nowych technologii.

W kalendarium Forum na kolejne miesiące znalazły się warsztaty, wykłady i dyskusje związane z konkretnymi obszarami medycznymi i pracą nad innowacyjnymi terapiami oraz dotyczące rozwoju przedsiębiorstw i wsparcia w pozyskiwaniu finansowania.

W nowo otwartej przestrzeni Forum, zlokalizowanej w biurowcu na Mokotowie przy ul. Postępu 14, znajduje się wiele nowoczesnych rozwiązań, wspierających proces twórczy i współpracę partnerów na rzecz innowacji. Można tu znaleźć między innymi ekran kinowy The Wall o przekątnej 10 m czy interaktywny, 85-calowy wyświetlacz do wirtualnych spacerów i przedstawiania innych treści. Nie zabrakło także audytorium kinowego na 50 osób, studia nagraniowego oraz różnych przestrzeni (sal konferencyjnych, przytulnych pomieszczeń do pracy w mniejszych grupach) na spotkania i warsztaty, które mogą być w dowolny sposób aranżowane i dopasowywane do bieżących potrzeb. Co ważne, przestrzeń ma niezależne wejście i ogród od strony patio budynku przy Postępu 14, co umożliwia organizowanie wydarzeń w wielu różnych formatach.

AstraZeneca Forum jest przestrzenią otwartą na współpracę – instytucje i organizacje mogą zgłaszać chęć skorzystania z niej m.in. poprzez profil Forum na LinkedIn, z zastrzeżeniem, że organizowane spotkania muszą wpisywać się w misję przestrzeni i być zgodne z wartościami AstraZeneca oraz nie mogą mieć charakteru wydarzeń prywatnych lub politycznych.

W Polsce AstraZeneca zatrudnia ponad 300 osób, z czego ponad 1 500 osób zajmuje się kluczowymi procesami badawczo-rozwojowymi w skali światowej. W 2020 roku AstraZeneca jako pierwsza globalna firma biotechnologiczna uzyskała status Centrum Badawczo-Rozwojowego nadawany przez Ministra Rozwoju, potwierdzając tym samym swoją istotną rolę w rozwoju polskiego systemu innowacji w obszarze ochrony zdrowia.

źródło: AZ

Prezes AstraZeneca Leif Johansson i wiceprezes wykonawczy ds. onkologii Dave Fredrickson spotkali się w trakcie Światowego Forum Ekonomicznego w Davos z prezydentem Andrzejem Dudą i premierem RP Mateuszem Morawieckim. W trakcie rozmów z głową państwa, AstraZeneca zobowiązała się do inwestycji w wysokości miliona dolarów w 2023 roku na działania profilaktyczne w Polsce.

Prezes AstraZeneca Leif Johansson i wiceprezes wykonawczy ds. onkologii Dave Fredrickson spotkali się w trakcie Światowego Forum Ekonomicznego w Davos z prezydentem Andrzejem Dudą i premierem RP Mateuszem Morawieckim. W trakcie rozmów z głową państwa, AstraZeneca zobowiązała się do inwestycji w wysokości miliona dolarów w 2023 roku na działania profilaktyczne w Polsce.

9 listopada rusza nowy program stażowy w obszarze onkologii zainicjowany przez firmę AstraZeneca oraz Institute of Cancer Research w Londynie. Partnerem projektu jest Porozumienie Akademickich Centrów Transferu Technologii. W ramach procedury konkursowej na początku przyszłego roku wyłoniona zostanie osoba, która otrzyma możliwość odbycia rocznego stażu w prestiżowym Institute of Cancer Research w Londynie.

9 listopada rusza nowy program stażowy w obszarze onkologii zainicjowany przez firmę AstraZeneca oraz Institute of Cancer Research w Londynie. Partnerem projektu jest Porozumienie Akademickich Centrów Transferu Technologii. W ramach procedury konkursowej na początku przyszłego roku wyłoniona zostanie osoba, która otrzyma możliwość odbycia rocznego stażu w prestiżowym Institute of Cancer Research w Londynie.

Zawał serca to nie tylko i nie zawsze ból w klatce piersiowej. Jak nie przegapić zawału, jak rozpoznać jego nietypowe objawy? W nowej kampanii społecznej „Nie zawal! Wybierz życie” za pomocą multimedialnych spotów emitowanych w środkach komunikacji miejskiej, edukacyjnych plakatów i ulotek wyjaśnią Polakom eksperci Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Rusza ogólnopolska kampania świadomościowa poświęcona nietypowym objawom zawału serca. Według danych rejestru PL/ACS na 68 tys. przypadków zawału serca, jakie w 2021 roku odnotowano w Polsce, nietypowymi symptomami charakteryzowało się 12-14 proc. z nich. Problem dotknął więc około 9 tys. pacjentów w naszym kraju.

Do zawału serca dochodzi na skutek niedokrwienia mięśnia sercowego. Najczęściej dzieje się tak z powodu powstającego na blaszce miażdżycowej zakrzepu, który  odrywa się i nagle ogranicza drożność tętnicy wieńcowej. Krew nie dostarcza wystarczającej ilości tlenu do serca, fragment mięśnia sercowego staje się niedotleniony, wskutek czego dochodzi do martwicy fragmentu mięśnia sercowego. Taki stan stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia i życia.

– Nierozpoznany i nieleczony w porę zawał serca grozi poważnymi powikłaniami, w tym rozwojem: ostrej niewydolności serca, objawiającej się obrzękiem płuc i wstrząsem kardiogennym, nawrotem niedokrwienia i kolejnym zawałem mięśnia sercowego. Powikłania zwiększają istotnie ryzyko zgonu, pęknięcia wolnej ściany serca czy przegrody międzykomorowej. Skutkiem odległym zawału jest rozwój niewydolności serca, która w istotnym stopniu może ograniczyć codzienne funkcjonowanie. Jednym słowem, zawał serca grozi trwałym uszczerbkiem zdrowotnym, niepełnosprawnością bądź nawet śmiercią. Istotne, że wymienionym powikłaniom zawału serca można skutecznie zapobiegać. Aby tak się jednak stało, zawał musi być wcześnie rozpoznany i skutecznie leczony inwazyjnie. Niestety, wielu pacjentów bagatelizuje jego objawy, zwłaszcza niespecyficzne – wyjaśnia prof. Przemysław Mitkowski, kierownik Pracowni Elektroterapii Serca I Kliniki Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Eksperci Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego podkreślają: objawy zawału serca nie zawsze są typowe i nie zawsze są odczuwalne w klatce piersiowej.

– Kiedy dochodzi do zawału serca, może wystąpić uczucie ciężaru, rozpierania, ucisku, zaciskania lub po prostu dyskomfortu w klatce piersiowej. Nudności, zgaga, duszność, uczucie kołatania serca czy nagłe osłabienie i szybsza męczliwość także bywają objawem zawału serca. Istotne, że opisane symptomy mogą być dyskretne, łagodne, krótkotrwałe. Mogą także pojawiać się i znikać. Warto więc być uważnym i wezwać pomoc jak najszybciej – podkreśla prof. Agnieszka Tycińska z Kliniki Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

Kardiolodzy przypominają: w przypadku zawału serca o życiu i zdrowiu pacjenta decydują minuty. Pilne wezwanie pogotowia ratunkowego zwiększa szanse chorego, dlatego nie wolno się wahać.

– Krytycznym momentem leczenia zawału serca jest okres przedszpitalny i związane z tym opóźnienia do rozpoczęcia leczenia. W początkowym okresie zawału występuje zagrożenie nagłym zatrzymaniem krążenia i zgonem. Opóźnienie leczenia to większe ryzyko martwicy fragmentu mięśnia sercowego i gorsze rokowanie. Z tych powodów skrócenie czasu do udrożnienia tętnicy wieńcowej jest celem ratującym życie! Chorzy z nietypowymi dolegliwościami w przebiegu zawału mogą nie odnosić korzyści z wczesnego leczenia poprzez opóźnienia z wezwaniem karetki pogotowia. Problem jest poważny, ponieważ w naszym kraju dotyczy ok 12-14 proc. chorych według rejestru PL/ACS[1]. W 2021 roku według danych Narodowego Funduszu Zdrowia zanotowano w kraju 68 tys. przypadków zawału serca. Oznacza to, że około 9 tys. pacjentów z zawałem ma nietypowe dolegliwości. Dotyczy to głównie kobiet, chorych po ,,by-passach”, przebytym zawale, z cukrzycą, starszych, po przebytym udarze, z przewlekłą chorobą nerek i niewydolnością serca. Nie bójmy się więc wezwać pogotowia – nawet, jeżeli mamy wątpliwości. Nie dopuśćmy do tragedii, której można uniknąć – apeluje prof. Mariusz Gąsior, kierownik III Katedry i Oddziału Klinicznego Kardiologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu.

W ramach kampanii świadomościowej „Nie zawal! Wybierz życie” eksperci Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego będą uświadamiać Polaków jak nie przegapić zawału serca. W ramach akcji w warszawskim metrze i autobusach w dziewięciu miastach Polski będą emitowane multimedialne spoty poświęcone nietypowym objawom zawału serca i zalecanemu postępowaniu w razie ich wystąpienia. Kampanii będzie towarzyszyła akcja promocji plakatów i ulotek edukacyjnych w przestrzeni publicznej.

Do współpracy w ramach kampanii zaproszono lekarzy rodzinnych i lekarzy innych specjalizacji, by uczulali swoich pacjentów – zwłaszcza z grup podwyższonego ryzyka – na nietypowe objawy zawału serca. Z myślą o lekarzach opracowano pomocne materiały edukacyjne, które mają ułatwić edukację pacjentów.

– Schorzenia układu sercowo-naczyniowego to od wielu lat jedna z głównych przyczyn niepełnosprawności i zgonów Polaków. Zawał serca to w naszym kraju istotny, a jednocześnie specyficzny problem. Specyficzny, ponieważ schorzenie, które może być bardzo skutecznie leczone, do czego posiadamy w Polsce zarówno doskonałe zaplecze infrastrukturalne, jak i wykwalifikowaną kadrę medyczną, jest jednocześnie wciąż za rzadko właściwie i w porę rozpoznawane. Jako środowisko kardiologiczne chcemy wspierać Polaków i uzbroić ich w wiedzę, która pozwoli ocalić życie sobie i innym. Po więcej informacji na temat zawału serca warto sięgnąć do portalu www.copozawale.pl, w którym zamieszczane są stale aktualizowane artykuły weryfikowane przez specjalistów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Treści te dotyczą profilaktyki pierwotnej i wtórnej zawałów serca, leczenia interwencyjnego oraz terapii i postępowania długoterminowego po zwale serca. Rzetelna wiedza może ocalić życie. Warto z niej skorzystać! – podkreśla prof. Oskar Kowalski, kierownik Pracowni Elektrofizjologii i Symulacji Serca Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu.

Partnerzy kampanii „Nie zawal – wybierz życie!”: Polskie Towarzystwo Kardiologiczne i AstraZeneca.

 

[1] https://pl-acs.sccs.pl/

źródło: PTK, AstraZeneca