Od wielu miesięcy prowadzony jest szeroki dialog dotyczący wyzwań systemowych w ochronie zdrowia. W drugiej połowie lutego Ministerstwo Zdrowia i NFZ zainicjowały spotkanie z marszałkami województw, którego celem była merytoryczna rozmowa o dalszym rozwoju placówek medycznych oraz dostosowaniu ich oferty do zmian demograficznych i zdrowotnych społeczeństwa przy uwzględnieniu aktualnych wyzwań finansowych.

Konsolidacja świadczeń zdrowotnych odpowiedzią na wyzwania finansowe i demograficzne

Ministerstwo Zdrowia przedstawiło narzędzia dostępne na bazie już dziś obowiązujących przepisów, z których mogą skorzystać szpitale. W przygotowaniu jest również pakiet kolejnych regulacji, które mają dodatkowo wesprzeć szpitale w procesie konsolidacji świadczeń.  

– Konsolidacja świadczeń zdrowotnych daje możliwość łączenia potencjałów różnych placówek oraz eliminację dublujących się usług. To szereg korzyści dla pacjentów: wyższa jakość leczenia, kompleksowa opieka, krótszy czas oczekiwania na świadczenia, lepszy dostęp do nowoczesnej diagnostyki i przede wszystkim większe bezpieczeństwo pacjentów. Z prowadzonych rozmów jasno wynika, że ten temat budzi zainteresowanie zarówno po stronie organów założycielskich, jak i samych szpitali – powiedziała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Narzędzia dla dyrektorów szpitali

Wśród zaproponowanych przez Ministerstwo Zdrowia narzędzi jakie zarządzający i właściciele szpitali mogą wykorzystać w procesie konsolidacji są między innymi: wsparcie procesów konsolidacyjnych w ramach Funduszu Medycznego, 50 % mechanizm stabilizacyjny na czas transformacji, mechanizm pożyczkowy z BGK czy wsparcie przy sporządzaniu planu naprawczego.

– Tak jak zmienia się społeczeństwo, jak zmieniają się potrzeby społeczne, powinny zmieniać się szpitale. Bez tego zmiana systemu ochrony zdrowia w Polsce nie będzie możliwa, niezależnie od kwestii finansowych. By tę zmianę przeprowadzić, potrzebni są liderzy, odważni managerowie, dyrektorki i dyrektorzy szpitali, a także marszałkowie województw, którzy najlepiej znają potrzeby swojego regionu i to w nich widzę liderów tej zmiany. My jako urzędnicy zapewnimy wsparcie merytoryczne i mechanizmy, które ją ułatwią. Ale kluczową rolę odegrają organy właścicielskie – dodała minister.

Dialog i współodpowiedzialność za system ochrony zdrowia

Kwestią wymagającą dalszych prac są ewentualne zmiany w tzw. ustawie podwyżkowej (ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych), o których rozmawiamy w ramach Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia. Ministerstwo Zdrowia jest świadome wagi wyzwań organizacyjnych i finansowych szpitali z tytułu podwyżek dla personelu medycznego. Jednocześnie resort zdrowia konsekwentnie podkreśla potrzebę ustalenia godnych warunków płacowych dla wszystkich pracowników ochrony zdrowia.

Wierzymy, że kompromis między stroną reprezentującą pracodawców, a przedstawicielami zawodów medycznych jest w tej sprawie możliwy. Stąd w przedstawionej propozycji Ministerstwo zaproponowało rozwiązanie, polegające na dostosowaniu terminów realizacji waloryzacji najniższych wynagrodzeń do kalendarza przygotowywania budżetu państwa, NFZ, podmiotów leczniczych oraz do terminów na zawieranie porozumień i wydawanie zarządzeń z ustawy. Oznaczałoby to, że waloryzacja najniższych wynagrodzeń odbywałaby się od stycznia danego roku, począwszy od stycznia 2027 r. W przygotowanej propozycji znalazła się też zmiana wskaźnika waloryzacji na ustalony w ustawie budżetowej wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Rozwiązania te staną się przedmiotem dalszych rozmów w połowie marca, podczas kolejnego posiedzenia Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia.

Propozycje zmian będące efektem dialogu prowadzonego przez Ministerstwo Zdrowia są przedmiotem konsultacji ze wszystkimi partnerami w systemie ochrony zdrowia, w tym również z przedstawicielami szpitali.

– Ostatecznym punktem odniesienia dla podejmowanych decyzji są pacjenci oraz bezpieczeństwo i dostępność świadczeń zdrowotnych. Dlatego Ministerstwo Zdrowia stawia na spokojny, merytoryczny dialog i wspólne wypracowanie rozwiązań, które będą możliwe do wdrożenia i stabilne w dłuższej perspektywie – kontynuuje w swojej wypowiedzi minister.

4 mld zł dla szpitali za nadwykonania i urealnianie wycen

Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia przekazało do NFZ 4 miliardy złotych z rezerwy celowej na sfinansowanie nierozliczonej części nadwykonań za 2025 rok. Środki te pokrywają potrzeby Funduszu z tytułu zapłaty za świadczenia nielimitowane oraz leki w chemioterapii i programach lekowych. NFZ przygotowuje się również do wypłaty części środków z tytułu nadwykonań świadczeń limitowanych. Resort zdrowia prowadzi także rozmowy z Ministerstwem Finansów, dotyczące systemowego rozwiązania kwestii braku wystarczających środków na zdrowie. Analizujemy też zgłoszony przez stronę społeczną wniosek o przegląd wydatków w KRUS i w innych grupach uprzywilejowanych.

Równolegle w AOTMiT toczą się prace nad urealnianiem, zgodnie z przyjętym planem taryfikacji. W konsekwencji w 2025 r. wzrosły wyceny świadczeń między innymi w neurologii (o 13,8%), ginekologii (o 20,9%) i w rehabilitacji leczniczej (o14,4%). Największymi beneficjentami tych zmian były szpitale powiatowe (I i II poziomu PSZ). Należy jednak pamiętać, że urealnienie nie zawsze wiąże się ze wzrostem wycen, dlatego korekty dotyczą też świadczeń, których wycena znacznie przewyższa realne koszty. W tym aspekcie również doszło do zmian np. w chorobach chirurgii kręgosłupa (o 13,5%) i ablacji zaburzeń rytmu serca (o 15,5%). W dalszej kolejności AOTMiT zajmie się weryfikacją wycen w obszarze położnictwa i patologii ciąży oraz chorób płuc.

Inwestycje w ramach KPO i Funduszu Medycznego

W ramach niemal 1000 inwestycji realizowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Odporności przez Ministerstwo Zdrowia, ponad połowa (ok. 54 %) realizowana jest przez szpitale powiatowe, gminne lub miejskie, a ponad 20 % przez szpitale marszałkowskie. Do samych szpitali powiatowych ze środków KPO popłynie ok. 4.2. mld zł dla opieki długoterminowej, onkologii, kardiologii i na cyfryzację szpitali. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku Funduszu Medycznego. W konkursach, w których mogły udział wziąć szpitale powiatowe stanowią one ponad 60% wszystkich beneficjentów, które łącznie otrzymały lub otrzymają ponad 1,8 mld zł.

Źródło: Ministerstwo Zdrowia

W Polsce rocznie mamy ponad półtora miliona nieodwołanych wizyt lekarskich. Tymczasem Children’s Specialized Hospital w New Jersey, USA, zmniejsza liczbę nieobecności pacjentów na wizytach o 63% w jednej klinice dzięki SAS i partnerowi Pinnacle Solutions Cary.

13 stycznia 2026, Warszawa – SAS, światowy lider w dziedzinie danych i sztucznej inteligencji, oraz partner Pinnacle Solutions pomagają Children’s Specialized Hospital (CSH) w transformacji opieki pediatrycznej dzięki wykorzystaniu danych i analityki predykcyjnej. Jako część systemu RWJ Barnabas Health w stanie New Jersey, CSH poszukiwał innowacyjnych sposobów na ograniczenie liczby nieodwołanych wizyt oraz zarządzania zasobami, wdrażając rozwiązanie zaprojektowane tak, aby przynosiło mierzalne rezultaty.

Partner SAS, Pinnacle Solutions, wprowadził rozwiązanie Predictive Health Solutions Patient No-Show Predictor, oparte na platformie SAS® Viya® i hostowane w Amazon Web Services. Rozwiązanie to pomaga szpitalom analizować wzorce dotyczące nieodwołanych wizyt oraz identyfikować możliwe do podjęcia działania, wykorzystując bezpiecznie zarządzane dane szpitalne i dane z harmonogramów w celu tworzenia profili ryzyka na poziomie pacjenta.

– Nasza współpraca z SAS pomaga nam tworzyć i dostarczać innowacyjne rozwiązania, które przynoszą mierzalną poprawę w opiece nad pacjentami – powiedział DJ Penix, prezes Pinnacle Solutions. – Zbudowanie Patient No-Show Predictor na SAS Viya umożliwiło nam realny wpływ na poprawę zdrowia pacjentów.

Children’s Specialized Hospital dysponował rozległymi danymi pacjentów i harmonogramów, rozproszonymi w wielu systemach, które zespół zintegrował w celu uzyskania lepszych wyników. Integracja tych źródeł danych była kluczowa dla przekształcenia surowych informacji w wartościowe i użyteczne analizy. Unikalne partnerstwo SAS i Pinnacle Solutions pozwoliło CSH podejmować decyzje oparte na danych, poprawiające wyniki leczenia pacjentów oraz efektywność operacyjną. CSH odnotował 8,5% spadek liczby nieobecności pacjentów w całej swojej sieci klinicznej oraz imponującą redukcję o 63% w jednej klinice w początkowej fazie wdrożenia.

– Współpraca z SAS i Pinnacle Solutions dała naszemu zespołowi narzędzia do lepszej obsługi pacjentów i wsparcia personelu – powiedział Charles Chianese, wiceprezes i dyrektor operacyjny Children’s Specialized Hospital. – Rozwiązanie Predictive Health Solutions Patient No-Show Predictor pomaga nam zrozumieć, co wpływa na opuszczanie wizyt, i podejmować działania zapobiegawcze, co prowadzi do mniejszej liczby nieobecności i lepszej opieki nad naszymi pacjentami.

W przeciwieństwie do samodzielnych rozwiązań programowych, oferta SAS i Pinnacle łączy wiodącą w branży analitykę z ekspercką wiedzą sektorową. Patient No-Show Predictor agreguje i analizuje dane z systemów planowania oraz historię wizyt, aby wskazać, które nadchodzące wizyty pacjentów są najbardziej narażone na nieobecność, a jednocześnie zapewnia, że pacjenci otrzymują przypomnienia o wizytach dostosowane do ich preferencji i potrzeb. Dzięki intuicyjnym interfejsom użytkownika, zaprojektowanym dla osób zajmujących się planowaniem wizyt i personelu szpitalnego, rozwiązanie ułatwia identyfikację pacjentów zagrożonych nieobecnością oraz pozwala na pogłębioną analizę danych w czasie rzeczywistym, przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z przepisami HIPAA.

– Zaawansowana analityka i sztuczna inteligencja zmieniają ochronę zdrowia, przekształcając dane w praktyczne wnioski, które poprawiają jakość życia – powiedział John Carey, starszy wiceprezes ds. globalnych kanałów w SAS. – Dzięki programowi SAS Partner Program umożliwiamy partnerom takim jak Pinnacle Solutions wykorzystanie możliwości SAS Viya do tworzenia innowacyjnych rozwiązań. Praca Pinnacle z Children’s Specialized Hospital pokazuje, jak partnerzy SAS pomagają placówkom medycznym zapewniać lepszą opiekę pacjentom, optymalizować działalność operacyjną i podejmować decyzje, które naprawdę mają znaczenie.

Aby dowiedzieć się więcej o tym, jak SAS i Pinnacle Solutions zmieniają ochronę zdrowia, odwiedź:
https://www.sas.com/en_us/customers/childrens-specialized-hospital.html

Źródło: Komunikat Prasowy

Jak wynika z informacji przekazanych przez 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK), część podmiotów leczniczych nie reguluje w terminie należności wobec placówek publicznej służby krwi. Zaległości dotyczą przede wszystkim szpitali znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Brak terminowych płatności wpływa negatywnie na płynność finansową RCKiK i może zagrażać stabilności ich funkcjonowania. Łączna wartość przeterminowanych zobowiązań z tego tytułu sięga niemalże 100 mln złotych.

Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) pełnią ważną rolę w systemie ochrony zdrowia. Odpowiadają za pobór, przechowywanie i dystrybucję krwi oraz jej składników, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo zaopatrzenia w krew szpitali w całym regionie. Dostępność krwi jest niezbędna do ratowania życia i zdrowia pacjentów – wykorzystuje się ją podczas operacji, transfuzji, terapii onkologicznych oraz leczenia chorób hematologicznych. Ograniczenia funkcjonowania RCKiK może mieć poważne konsekwencje dla sprawności działania systemu ochrony zdrowia, szczególnie ratownictwa medycznego i lecznictwa szpitalnego. W Polsce działa 21 takich placówek, tworząc podstawę sieci publicznej służby krwi.

Z danych przekazanych przez Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w ramach dostępu do informacji publicznej wynika, że część szpitali nie reguluje w terminie należności wobec placówek publicznej służby krwi. Największe zaległości zanotował RCKiK w Warszawie – wartość przeterminowanych zobowiązań na 22 grudnia 2025 r. wyniosła 20 756 352,46 zł. Drugą najwyższą wartość odnotował RCKiK w Lublinie – do 30 grudnia 2025 r. zaległości sięgnęły 14 615 874,33 zł. Łączna wartość przeterminowanych zobowiązań z tego tytułu opiewa na kwotę 94 598 743,71 zł, czyli niemalże 100 mln zł.

Trudności w regulowaniu zobowiązań wobec RCKiK to jeden z wielu problemów, z jakimi borykają się szpitale. W 2025 r. wiele podmiotów leczniczych w całym kraju znalazło się pod znaczną presją finansową spowodowaną sytuacją Narodowego Funduszu Zdrowia. Dyrektorzy szpitali wielokrotnie informowali o opóźnieniach w wypłacaniu środków przez płatnika publicznego, pogłębiających zadłużenie placówek.

Część szpitali, zmuszona do szukania oszczędności, podjęła decyzje o ograniczeniu przyjmowania pacjentów, przesuwaniu bądź odwoływaniu planowanych wizyt i zabiegów czy likwidacji najbardziej kosztochłonnych oddziałów. Pojawiały się również sygnały dotyczące opóźnień we włączaniu nowych pacjentów do programów lekowych.

– Takiego zawirowania i kryzysu finansowego jeszcze w systemie naszej ochrony zdrowia nie było – podsumował Waldemar Malinowski, prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, podczas rozmowy w TVN24 w grudniu ubiegłego roku.

Ministerstwo Zdrowia jest świadome sytuacji i publicznie przyznaje, że niezbędne jest podjęcie pilnych działań, które umożliwią rozwiązanie problemów strukturalnych, w tym ustabilizowanie sytuacji finansowej. Dotychczasowe działania miały jednak głównie charakter doraźny. Jak poinformował Narodowy Fundusz Zdrowia, w 2025 r. plan finansowy instytucji został zwiększony o niemal 33 mld zł, a całkowity budżet osiągnął wartość 217 mld zł. Pomimo tego środki nie wystarczą na pokrycie wszystkich potrzeb. Obecnie w parlamencie procedowana jest ustawa budżetowa na 2026 r. Według szacunków resortu zdrowia, kwota przeznaczona na zdrowie pozostaje zbyt niska i w systemie zabraknie w przyszłym roku ok. 23 mld zł.

Stan finansów publicznych budzi obawy również innych interesariuszy systemu. W lutym ubiegłego roku eksperci Instytutu Finansów Publicznych oraz Federacji Przedsiębiorców Polskich w raporcie pt. „Finanse ochrony zdrowia pod ścisłym nadzorem procedury nadmiernego deficytu” alarmowali, że luka finansowa Narodowego Funduszu Zdrowia w latach 2025-2028 może wynieść łącznie nawet ćwierć biliona złotych. Jako główne przyczyny wskazano zobowiązania Funduszu, które nie znajdują pokrycia w dochodach pochodzących ze składek zdrowotnych. Zdaniem ekspertów, bez podjęcia realnych działań zmierzających do ograniczenia kosztów płatnika oraz zapewnienia Narodowemu Funduszowi Zdrowia stabilnych źródeł finansowania, problemy z rozliczaniem świadczeń będą narastać w kolejnych latach.

Kryzys systemu ochrony zdrowia i wynikające z niego problemy finansowe szpitali w całej Polsce mają negatywny wpływ na funkcjonowanie Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Opóźnienia w regulowaniu zobowiązań mogą prowadzić do utraty płynności finansowej przez placówki i utrudniać realizację podstawowych zadań. Tymczasem RCKiK stanowią ważne ogniwo systemu, zapewniając dostęp do krwi i jej składników wykorzystywanych do leczenia pacjentów.

Źródło: Komunikat Prasowy