Medicalpress
Pomimo ogromnego postępu, jaki dokonał się w ostatnich latach w obszarze diagnostyki molekularnej i medycyny personalizowanej to nadal polscy pacjenci onkologiczni, nie mają do niej realnego dostępu. Mimo że gotowe rozwiązania zostały już dawno przygotowane i przedstawione Ministerstwu Zdrowia przez ekspertów, to brakuje decyzji po stronie resortu. – Bez dostępu do zaawansowanej diagnostyki molekularnej nie możemy skutecznie leczyć pacjentów z rakiem płuca, rakiem jajnika czy rakiem piersi – apelują eksperci z Polskiego Towarzystwa Onkologicznego i Polskiej Koalicji Medycyny Personalizowanej.
Dlatego organizacje pacjentów i środowisko medyczne jednym głosem alarmują:
 
Choć medycyna personalizowana daje nam możliwość wydłużenia życia pacjentów dzięki celowanym
i personalizowanym terapiom onkologicznym, a czasem wręcz leczenia radykalnego z intencją wyleczenia, to nadal większość chorych nie ma do nich dostępu.

– Według danych NFZ zaledwie niewielka grupa pacjentów onkologicznych ma wykonywane badania genetyczne. Większość z nich, jeśli już jest badana, to w kierunku jednej lub dwóch mutacji, co ogranicza szansę na włączenie optymalnego leczenia, gdyż tych mutacji może być więcej i mogą zostać niewykryte. Koszyk świadczeń gwarantowanych nie uwzględnia wielkoskalowych badań molekularnych, które zgodnie z aktualnymi wytycznymi diagnostyczno – terapeutycznymi przygotowanymi przez zespół ekspertów z Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, są niezbędne w przypadku pacjentów z rakiem jajnika i rakiem płuca – zwraca uwagę dr n med. Andrzej Tysarowski Prezes Polskiej Koalicji Medycyny Personalizowanej, Kierownik Zakładu Diagnostyki Genetycznej i Molekularnej Nowotworów w Narodowym Instytucie Onkologii.

Dlatego jedną z pilnych i oczekiwanych przez pacjentów onkologicznych zmian, o które postuluje środowisko ekspertów i pacjentów jest wprowadzenie zaproponowanego przez Polskie Towarzystwo Onkologiczne nowego świadczenia opieki zdrowotnej – „Badania kompleksowego profilowania genomowego (CGP), wykonywanego metodą wysokoprzepustowego sekwencjonowania następnej generacji (NGS) w diagnostyce molekularnej pacjentów z nowotworami złośliwymi”, które już we wrześniu 2023 roku uzyskało pozytywną rekomendację Prezesa AOTMiT.

Niestety do dziś Ministerstwo Zdrowia nie podjęło decyzji o jego refundacji, mimo że wymagania stawiane przez AOTMIT jak twierdzą eksperci, zostały spełnione.

 – Zarówno wytyczne diagnostyczno terapeutyczne, jak i kryteria kwalifikacji zostały przez nas jasno opisane, wyjaśniliśmy, jak powinno wyglądać postępowania diagnostyczno-terapeutyczne z wykorzystaniem NGS, w przypadku raka płuca i raka jajnika oraz nowotworów rzadkich (jak mięsaki), bo o te nowotwory chodzi przede wszystkim. Uważam, że nie powinniśmy czekać na wdrożenie standardu organizacyjnego, ta sprawa wymaga pilnego rozwiązania, bo bez diagnostyki molekularnej postawienie właściwego rozpoznanie w części nowotworów, a dotyczy to głównie nowotworów płuca i jajnika oraz mięsaków, nie jest obecnie możliwe – apeluje Prof. Piotr Rutkowski Kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków, Pełnomocnik Dyrektora ds. Narodowej Strategii Onkologicznej i Badań Klinicznych, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, Przewodniczący Zespołu Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, Przewodniczący Rady Agencji Badań Medycznych
 
Zdaniem onkologicznych organizacji pacjentów każdy kolejny dzień zwłoki w decyzji to stracone szanse pacjentów na skuteczne leczenie i wyrok, od którego nie można się odwołać.

– Nie może być mowy o nowoczesnym leczeniu bez właściwej diagnostyki. Jeśli chcemy, by pacjenci onkologiczni mogli korzystać z innowacyjnych terapii celowanych w optymalnym zakresie, pilnie potrzebujemy decyzji Ministerstwa Zdrowia zarówno w zakresie nowego świadczenia, jak i likwidacji istniejących absurdalnych barier dla już refundowanych paneli NGS. Szybsze rozpoczęcie prawidłowo dobranego do indywidualnych cech nowotworu leczenia to większa szansa na uzyskanie korzystnych rezultatów. Pacjenci onkologiczni powinni być zaopiekowani nie tylko pod kątem dostępności do celowanych leków innowacyjnych, ale również pod kątem nowoczesnej diagnostyki molekularnej – przekonuje Dorota Korycińska, Prezeska Zarządu Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej oraz Stowarzyszenia Neurofibromatozy Polska, która od lat walczy o poprawę warunków leczenia pacjentów, i dodaje – Kompleksowe profilowanie genomowe, umożliwia oznaczenie nawet kilkuset mutacji jednocześnie, co jest szczególnie istotne u pacjentów z rakiem płuca, w którym tych zmian molekularnych jest najwięcej, ale i rakiem jajnika. Dziś pacjentki z rakiem jajnika nie mogą być skutecznie leczone.
 
– W przypadku raka jajnika wytyczne kliniczne jasno wskazują, że diagnostyka genetyczna nie powinna ograniczać się wyłącznie do sprawdzenia wystąpienia mutacji w genach BRCA1/2, ale objąć wszystkie możliwe mutacje czy zaburzenia, które mogą wpływać na proces naprawy DNA. U pacjentek z deficytem rekombinacji homologicznej (HRD) innym niż BRCA niezbędne jest zastosowanie kompleksowego profilowania genomowego. Dzięki postępom w leczeniu wiemy, że inhibitory PARP, które stosowane są z największym powodzeniem u pacjentek z mutacją w genach BRCA1/2 są również skuteczne u szerszej grupy – u pacjentek z HRD – zaznacza dr n med. Andrzej Tysarowski.

Na problem dostępu do diagnostyki molekularnej, a tym samym do skutecznego leczenia personalizowanego zwraca uwagę też Aleksandra Wilk, Dyrektor Sekcji Raka Płuca Fundacji To się Leczy.

– Mimo że w raku płuca mamy refundowane liczne terapie celowane o udowodnionej skuteczności, to nie jesteśmy w stanie osiągnąć optymalnych wyników leczenia, ponieważ do stosowania tych leków niezbędna jest sprawna i nowoczesna diagnostyka genetyczna. Stosowane i finansowane ze środków publicznych testy jednogenowe i NGS (małe panele) nie są wystarczające, by zapewnić pacjentom z rakiem płuca dostęp do innowacyjnych terapii. W raku płuca mamy najwięcej możliwych mutacji, więc szerokie panele są tu niezbędne. Istnieje grupa pacjentów, u których nie ma wystarczającego materiału do badania, gdyż albo nie można pobrać tkanki bądź jej ilość jest niewystarczająca do wykonania badania. W takich przypadkach jedyną szansą jest kompleksowe profilowanie genomowe w postaci biopsji płynnej. W codziennej pracy na infolinii pacjenckiej lub na grupach wsparcia spotykam się z historiami pacjentów z rakiem płuca, także młodych, którzy tylko dzięki zastosowaniu kompleksowego profilowania genomowego i wykryciu rzadkiej mutacji mogą dziś być leczeni w badaniach klinicznych czy w ramach RDTL. Dzięki temu żyją i są aktywnymi uczestnikami życia społecznego. Bez nowoczesnej diagnostyki molekularnej nie byłoby to możliwe. Nie rozumiem, dlaczego w Polsce dostęp do innowacyjnych terapii celowanych np. w programach lekowych raka płuca czy jajnika oraz innych nowotworów nie idzie w parze z dostępem do nowoczesnych metod diagnostycznych, które pozwoliłyby z tych skutecznych terapii korzystać w optymalnym zakresie.

– Wdrożenie kompleksowego profilowania genomowego jako odrębnego świadczenia gwarantowanego pozwoli na wykorzystanie w pełni przez pacjentów z rakiem płuca i jajnika refundowanych innowacyjnych terapii ukierunkowanych molekularnie, które dziś nie są w pełni wykorzystywane. Liczymy zatem na szybką decyzję Pani Minister, pozwalającą wprowadzić odrębne świadczenie do koszyka i zapewnienie polskim pacjentom dostępu do nowoczesnych metod diagnostycznych – dodaje Aleksandra Wilk.

Nie tylko brak wielkoskalowych badań molekularnych w koszyku świadczeń gwarantowanych jest barierą w dostępie do skutecznego leczenia

Absurdalne zdaniem ekspertów i stojące w absolutnej sprzeczności z wieloletnim trendem odwracania piramidy świadczeń oraz oczekiwaniem przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ, dotyczącym zmniejszania liczby pobytów wykonywanych w warunkach szpitalnych jest aktualne zarządzenie Prezesa NFZ ws. leczenia szpitalnego dotyczące i rozliczania badania NGS z krwi wyłącznie w warunkach szpitalnych (na oddziale).

Zgodnie z rekomendacjami towarzystw naukowych coraz więcej badań genetycznych w onkologii powinno wykonywać się metodą NGS z materiału świeżego, czyli pełnej krwi obwodowej lub ctDNA (wolno krążącego DNA nowotworowego obecnego w osoczu pacjenta, kiedy nie ma możliwości przebadać tkanki).

– Tymczasem zgodnie z tymi zapisami, aby rozliczyć badanie NGS z materiału świeżego, z umowy na leczenie szpitalne pacjent musi być hospitalizowany. Tylko tak placówka może pokryć koszty badania genetycznego, którego wykonanie optymalizuje wydatkowanie środków finansowych na leczenie systemowe. Dla płatnika wiąże się to z wykonywaniem zbędnych hospitalizacji, zwielokrotnionymi kosztami na powielane badania genetyczne, czy też zwiększonymi kosztami związanymi z zastosowaniem wcześniej terapii, która nie była optymalna dla pacjenta. W przypadku chociażby pacjentów z rakiem piersi, często skutkuje to stosowaniem dwuetapowej diagnostyki z wykorzystaniem poradni genetycznych i w pierwszej sekwencji prostych testów molekularnych (mutacje założycielskie) bądź podwójnego testowania – najpierw tkanki, później krwi. Wszystko to znacząco wydłuża czas i zwiększa koszt diagnostyki genetycznej – zwraca uwagę dr n med. Andrzej Tysarowski Prezes Polskiej Koalicji Medycyny Personalizowanej, Kierownik Zakładu Diagnostyki Genetycznej i Molekularnej Nowotworów w Narodowym Instytucie Onkologii.

– Wspólnie z klinicystami od dłuższego czasu postulujemy o możliwość wykonania badania NGS z krwi obwodowej także w trybie ambulatoryjnym, co ograniczy ogólne koszty hospitalizacji i skróci ścieżkę pacjenta, przyspieszając tym samym otrzymanie przez pacjenta skutecznej terapii. Powstała nawet gotowa propozycja kosmetycznej zmiany Zarządzenia Prezesa NFZ, która w prosty sposób rozwiąże ten problem. Przedstawiliśmy ją na spotkaniu z Minister Izabelą Leszczyną. Niestety tak jak w przypadku kompleksowego profilowania genomowego Ministerstwo Zdrowia milczy, a pacjenci umierają – puentuje Dorota Korycińska, Prezeska Zarządu Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej oraz Stowarzyszenia Neurofibromatozy Polska.

 
źródło: PKMP
Rusza druga edycja międzynarodowego konkursu „Wartość w medycynie Dragon’s Grant & Endorsement”. Konkurs skierowany jest  do  instytucji działających w obszarze ochrony zdrowia, które wdrażają praktyczne rozwiązania z obszaru organizacji systemu, w oparciu o jakość tzw. Value Based Healthcare. Zgłoszenia należy przesyłać do 28 lutego 2022 roku.
W zeszłym roku po raz pierwszy Instytut INNOWO i Polska Koalicja Medycyny Personalizowanej PKMP zorganizowały polską edycję konkursu „Wartość w medycynie Dragon’s Grant & Endorsement”. Dzięki tej inicjatywie, polskie projekty mogły zaprezentować się na arenie międzynarodowej i konkurować z najlepszymi programami z tego obszaru w Europie. Laureatami polskiej edycji zostali: Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku i Dolnośląskie Centrum Onkologii. Polski projekt „Pomorski model zintegrowanej opieki dla chorych na zaawansowaną POChP” Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku zwyciężył w międzynarodowym konkursie VBHC PRIZE Dragon’s Grant & Endorsement. Natomiast Dolnośląskie Centrum Onkologii z projektem „Sieci Szpitali Onkologicznych” przeszło do ścisłego finału i w efekcie zdobyło drugie miejsce w kategorii VBHC Dragons Endorsement.

– Przyznanie pierwszej nagrody zespołowi z Gdańska pod przewodnictwem prof. dr hab. Ewy Jassem jest dla nas ogromnym zaszczytem. Bardzo się cieszymy z tego wyróżnienia i jesteśmy dumni, że dzięki naszej inicjatywie mogły zostać uhonorowane wieloletnie wysiłki Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku. Mam nadzieję, ze nasza ścisła współpraca z prof. Fredem van Eenennaam’em i VBHC Centre Europe przełoży się w przyszłości na znaczącą poprawę jakości – mówi dr hab. n. med. Beata Jagielska, prezes Polskiej Koalicji Medycyny Personalizowanej.

Celem projektu jest budowanie świadomości koncepcji systemu ochrony zdrowia opartego na wartościach i innowacyjnych rozwiązaniach mających na celu zwiększenie efektywności systemu. VBHC Dragon’s Grant jest inicjatywą, która ma na celu promowanie praktycznych rozwiązań z obszaru organizacji systemu w oparciu o jakość, które są wdrażane w instytucjach ochrony zdrowia na całym świecie.

Najlepsze projekty wyróżnione są prestiżową nagrodą Value Based Healthcare Prize i muszą spełnić następujące warunki:

  1.  Zapewniają pacjentowi najwyższą jakość,
  2. Koncentrują się na pacjentach i ich spersonalizowanym procesie leczenia, według najnowszych wytycznych medycznych
  3.  Są opłacalne,
  4. Wprowadzają innowacje w szerokim znaczeniu tego słowa; tj. organizacyjne, medyczne i /lub diagnostyczne,
  5. Mogą być wdrożone w całym cyklu opieki.
Konkurs organizowany jest przez Polską Koalicję Medycyny Personalizowanej, Instytut INNOWO we współpracy z Value Based Healthcare Center Europe.

Patronat Honorowy nad przedsięwzięciem objęli Narodowy Fundusz Zdrowia, Rzecznik Praw Pacjenta, Polska Federacja Szpitali, Polskie Towarzystwo Koordynowanej Ochrony Zdrowia, Gdański Uniwersytet Medyczny, Warszawski Uniwersytet Medyczny i Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum.

Więcej informacji na temat edycji polskiej: https://bit.ly/3y9nZT6

źródło: INNOWO

Rusza druga edycja międzynarodowego konkursu „Wartość w medycynie Dragon’s Grant & Endorsement”. Konkurs skierowany jest  do  instytucji działających w obszarze ochrony zdrowia, które wdrażają praktyczne rozwiązania z obszaru organizacji systemu, w oparciu o jakość tzw. Value Based Healthcare. Zgłoszenia należy przesyłać do 28 lutego 2022 roku.
W zeszłym roku po raz pierwszy Instytut INNOWO i Polska Koalicja Medycyny Personalizowanej PKMP zorganizowały polską edycję konkursu „Wartość w medycynie Dragon’s Grant & Endorsement”. Dzięki tej inicjatywie, polskie projekty mogły zaprezentować się na arenie międzynarodowej i konkurować z najlepszymi programami z tego obszaru w Europie. Laureatami polskiej edycji zostali: Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku i Dolnośląskie Centrum Onkologii. Polski projekt „Pomorski model zintegrowanej opieki dla chorych na zaawansowaną POChP” Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku zwyciężył w międzynarodowym konkursie VBHC PRIZE Dragon’s Grant & Endorsement. Natomiast Dolnośląskie Centrum Onkologii z projektem „Sieci Szpitali Onkologicznych” przeszło do ścisłego finału i w efekcie zdobyło drugie miejsce w kategorii VBHC Dragons Endorsement.

– Przyznanie pierwszej nagrody zespołowi z Gdańska pod przewodnictwem prof. dr hab. Ewy Jassem jest dla nas ogromnym zaszczytem. Bardzo się cieszymy z tego wyróżnienia i jesteśmy dumni, że dzięki naszej inicjatywie mogły zostać uhonorowane wieloletnie wysiłki Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku. Mam nadzieję, ze nasza ścisła współpraca z prof. Fredem van Eenennaam’em i VBHC Centre Europe przełoży się w przyszłości na znaczącą poprawę jakości – mówi dr hab. n. med. Beata Jagielska, prezes Polskiej Koalicji Medycyny Personalizowanej.

Celem projektu jest budowanie świadomości koncepcji systemu ochrony zdrowia opartego na wartościach i innowacyjnych rozwiązaniach mających na celu zwiększenie efektywności systemu. VBHC Dragon’s Grant jest inicjatywą, która ma na celu promowanie praktycznych rozwiązań z obszaru organizacji systemu w oparciu o jakość, które są wdrażane w instytucjach ochrony zdrowia na całym świecie.

Najlepsze projekty wyróżnione są prestiżową nagrodą Value Based Healthcare Prize i muszą spełnić następujące warunki:

  1.  Zapewniają pacjentowi najwyższą jakość,
  2. Koncentrują się na pacjentach i ich spersonalizowanym procesie leczenia, według najnowszych wytycznych medycznych
  3.  Są opłacalne,
  4. Wprowadzają innowacje w szerokim znaczeniu tego słowa; tj. organizacyjne, medyczne i /lub diagnostyczne,
  5. Mogą być wdrożone w całym cyklu opieki.
Konkurs organizowany jest przez Polską Koalicję Medycyny Personalizowanej, Instytut INNOWO we współpracy z Value Based Healthcare Center Europe.

Patronat Honorowy nad przedsięwzięciem objęli Narodowy Fundusz Zdrowia, Rzecznik Praw Pacjenta, Polska Federacja Szpitali, Polskie Towarzystwo Koordynowanej Ochrony Zdrowia, Gdański Uniwersytet Medyczny, Warszawski Uniwersytet Medyczny i Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum.

Więcej informacji na temat edycji polskiej: https://bit.ly/3y9nZT6

źródło: INNOWO