Przyspieszenie Centralnej e-Rejestracji o dwa lata, utworzenie Centralnej e-Kolejki, ograniczenie tzw. kominów płacowych i nieprzejrzystych form zatrudnienia lekarzy oraz kary sięgające nawet 1 mln zł za naruszanie zasad równego dostępu do świadczeń – to najważniejsze elementy pakietu zmian zaprezentowanego przez minister zdrowia Jolantę Sobierańską-Grendę. Resort zapowiada, że nowe rozwiązania mają zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów, poprawić transparentność systemu i uporządkować organizację ochrony zdrowia.

Szpitale kliniczne pozostają filarem polskiego systemu ochrony zdrowia, leczą najtrudniejszych pacjentów, kształcą przyszłych lekarzy i prowadzą badania naukowe. Najnowsza kontrola Najwyższej Izby Kontroli pokazuje jednak, że za utrzymaniem ciągłości świadczeń kryją się poważne problemy organizacyjne i finansowe. Najbardziej alarmującym ustaleniem jest organizacja czasu pracy personelu medycznego. W jednej z placówek lekarz świadczył pracę nieprzerwanie przez ponad 70 godzin.

Od 1 lipca 2026 r. wejdą w życie kolejne podwyżki wynagrodzeń w ochronie zdrowia, wynikające z ustawowej waloryzacji płac. Choć mechanizm finansowania obejmuje podmioty lecznicze, nie dotyczy on publicznej służby krwi. Regionalne Centra Krwi i Krwiolecznictwa staną przed koniecznością samodzielnego pokrycia kosztów wzrostu wynagrodzeń, które mogą sięgnąć nawet 3,5 mln zł rocznie.

Zgodnie z ustawą o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę objęte są mechanizmem waloryzacji wynagrodzeń. Powiązany jest on ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce. W podmiotach leczniczych wzrost finansowany jest poprzez coroczną waloryzację wycen świadczeń zdrowotnych. Mechanizm nie obejmuje jednak publicznej służby krwi, ponieważ jej działalność nie jest finansowana bezpośrednio poprzez realizację wyceny świadczeń.

Wzrost wynagrodzeń obejmuje zarówno kadrę medyczną, jak i personel niemedyczny, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Zmiany wdrażane są w połowie roku. Obejmują personel pracujący w podmiotach leczniczych, a także w Regionalnych Centrach Krwi i Krwiolecznictwa (RCKiK). Zgodnie z danymi Narodowego Centrum Krwi, obecnie objętych przepisami ustawy jest 2 957 pracowników zatrudnionych w RCKiK.

Kolejna waloryzacja wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia nastąpi 1 lipca br. Według szacunków roczny koszt wzrostu płac w RCKiK wyniesie co najmniej 2,6 mln zł, do ok. 3,5 mln zł. Pierwszy wariant opiera się na scenariuszu minimalnym, w którym za punkt odniesienia przyjęto pierwszy decyl rozkładu wynagrodzeń. Zgodnie z nim RCKiK potrzebują ok. 2,6 mln zł, aby sfinansować zagwarantowane ustawowo podwyżki. Wariant bazowy wyliczono na podstawie mediany rozkładu. W tym przypadku dodatkowe obciążenie Centrów wyniesie ponad 3,5 mln zł.

Skutki wynikające z ustawy dla dyrektorów RCKiK oznaczają konieczność znalezienia dodatkowych środków na pokrycie wzrostu wynagrodzeń personelu. A jak wynika z danych Narodowego Centrum Krwi, wynik finansowy placówek od 2022 roku stale się pogarsza. Wyzwaniem pozostają również trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań przez podmioty lecznicze na rzecz Regionalnych Centrów Krwi, spowodowane pogarszającą się sytuację finansową szpitali.

Najbliższe posiedzenie Podzespołu ds. Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa poświęcone sytuacji finansowej RCKiK odbędzie się w maju br.

Źródło: Komunikat Prasowy

Wzmocnienie gotowości systemu ochrony zdrowia na sytuacje kryzysowe to główny cel projektu realizowanego dla Ministerstwa Zdrowia przez Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy we współpracy z ośrodkami partnerskimi. Inicjatywa zakłada utworzenie ogólnopolskiej sieci szkoleniowej w zakresie medycyny taktycznej, której centralnym elementem będzie Krajowe Centrum Doskonalenia Medycyny Taktycznej (KCD MED-TAC).

– Bezpieczeństwo zdrowotne obywateli zaczyna się od przygotowanych kadr. Inwestycja w wiedzę, umiejętności i sprawne reagowanie to dziś jeden z fundamentów odpornego państwa. Konsekwentnie wzmacniamy system ochrony zdrowia, aby działać skutecznie zarówno w czasie pokoju, jak i w sytuacjach nadzwyczajnych – podkreśla minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.

Projekt odpowiada na rosnące wyzwania związane z bezpieczeństwem zdrowotnym – od katastrof i zdarzeń masowych, po zagrożenia hybrydowe i konflikty zbrojne. Jego celem jest systemowe podniesienie kompetencji cywilnego personelu medycznego oraz pracowników cywilnych podmiotów leczniczych, tak aby skutecznie reagowali w warunkach zagrożenia.

– Żyjemy w niepewnych czasach, dlatego tak istotne jest przygotowanie się na sytuacje kryzysowe. Stąd nacisk na szkolenie w zakresie medycyny taktycznej dla cywilnej kadry medycznej i personelu pozamedycznego podmiotów leczniczych.  W tym celu przeznaczyliśmy ponad 32,8 mln zł, z czego blisko 31,9 mln zł stanowi dofinansowanie ze środków unijnych, z programu FERS – podkreśla Katarzyna Kacperczyk, wiceminister zdrowia.

W ramach projektu powstanie spójny system kształcenia podyplomowego obejmujący szkolenia stacjonarne, kursy e-learningowe oraz program instruktorski typu Train the Trainers (TTT). Łącznie wsparciem zostanie objętych ponad 4 tysiące osób – w tym 1008 uczestników szkoleń praktycznych i instruktorskich oraz 3000 osób korzystających z kursów online. Wojskowy Instytut Medyczny będzie ośrodkiem certyfikującym dla osób, które mają szkolić personel medyczny.

Istotnym elementem przedsięwzięcia jest opracowanie jednolitych standardów postępowania dla personelu medycznego i niemedycznego na wypadek konfliktu zbrojnego lub katastrofy. Programy szkoleniowe będą oparte na nowoczesnych metodach dydaktycznych, w tym symulacjach medycznych wysokiej wierności oraz procedurach stosowanych w medycynie taktycznej.

– Nie chodzi o militaryzację medycyny, lecz o profesjonalizację reakcji kryzysowej w systemie cywilnej ochrony zdrowia. Dojrzałe państwo szkoli kadry przed kryzysem, a nie dopiero po pierwszym poważnym błędzie – zaznacza gen. broni prof. dr hab. n. med. Grzegorz Gielerak,   dyrektor Wojskowego Instytutu Medycznego.

Projekt zakłada również budowę sieci ośrodków partnerskich, które – obok centrum w WIM-PIB – będą realizować szkolenia w różnych regionach Polski. Wśród partnerów znajdują się: Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku oraz Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie. Takie rozwiązanie zapewni równomierny dostęp do szkoleń, szczególnie w regionach o podwyższonym znaczeniu strategicznym.

Działania projektowe obejmują także doposażenie ośrodków w specjalistyczny sprzęt symulacyjny oraz narzędzia dydaktyczne, co umożliwi prowadzenie zaawansowanych szkoleń praktycznych. Równolegle powstanie platforma e-learningowa wspierająca proces kształcenia i umożliwiająca udział w projekcie osobom, które nie mogą uczestniczyć w zajęciach stacjonarnych.

Projekt jest odpowiedzią na zidentyfikowane luki w systemie szkolenia w zakresie medycyny taktycznej, potwierdzone m.in. w pilotażu „Bezpieczne Podlasie” oraz analizach zdarzeń mnogich i masowych. Wpisuje się również w strategiczne dokumenty rozwoju systemu ochrony zdrowia, w tym „Zdrową przyszłość” i Mapę potrzeb zdrowotnych.

Realizacja projektu potrwa do 30 czerwca 2027 roku. Efektem przedsięwzięcia będzie nie tylko wzrost kompetencji personelu, ale także zwiększenie odporności systemu ochrony zdrowia na sytuacje kryzysowe oraz poprawa bezpieczeństwa pacjentów w warunkach zagrożeń o dużej skali. Taka organizacja przedsięwzięcia dzięki certyfikacji trenerów przez WIM-PIB dla ośrodków partnerskich zapewni najwyższą jakość przekazywanej wiedzy i sprawne przeszkolenie kadry medycznej.

Źródło: Komunikat Prasowy

Poprawa bezpieczeństwa pracy medyków i ograniczenie długofalowych zagrożeń zdrowotnych to jeden z kluczowych warunków stabilnego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Bielski Szpital Wojewódzki realizuje projekt, którego celem jest zmniejszenie narażenia personelu na szkodliwe czynniki występujące w codziennej pracy – w szczególności promieniowanie jonizujące oraz przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego. Inwestycja, współfinansowana ze środków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, obejmuje zarówno nowoczesne rozwiązania z zakresu ochrony radiologicznej, jak i ergonomiczne wyposażenie stanowisk pracy fizjoterapeutów.

McDonald’s Polska wraz z franczyzobiorcami i Fundacją Ronalda McDonalda już trzeci raz łączą siły, aby wspierać rodziny w szpitalach w całej Polsce. To kolejna edycja akcji, w ramach której wspólnie podarowali w tym roku ponad 320 łóżek dla rodziców hospitalizowanych dzieci do ponad 45 oddziałów pediatrycznych. Tym razem część łóżek trafiła do Szpitala Dziecięcego im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza w Warszawie. W sumie, przez trzy edycje programu „Łóżka dla rodziców” (2023r.-2025r.), szpitale otrzymały od McDonald’s ponad 900 łóżek dla rodziców w 100 miastach w Polsce.

 

Obecność rodzica przy dziecku w szpitalu to emocjonalna tarcza, która pomaga najmłodszym mierzyć się z bólem, strachem i nieznanym. Bliskość mamy czy taty daje poczucie bezpieczeństwa, zmniejsza stres związany z hospitalizacją, zabiegami medycznymi i wspiera proces leczenia. Przytulenie, rozmowa czy wspólne czytanie książki – te codzienne gesty mają szczególne znaczenie dla małego pacjenta. Dla wielu rodziców szpital staje się na czas leczenia tymczasowym domem. Możliwość towarzyszenia dziecku tuż obok jego łóżka  daje opiekunom spokój i siłę, by każdego dnia być wsparciem. Dlatego tak ważne jest tworzenie w szpitalach godnych warunków, które pozwalają rodzinie być razem – nie tylko fizycznie, ale również psychicznie i emocjonalnie.

Przekazane w ramach inicjatywy łóżka dla rodziców są odpowiedzią na tę potrzebę: w dzień służą jako wygodne fotele do wspólnego czytania, przytulenia czy zabawy z dzieckiem, a w nocy, za pomocą jednego ruchu ręką, zmieniają się w pełnowymiarowe miejsce do spania.

Konkretne wsparcie dla rodzin

Tegoroczna edycja programu „Łóżka dla rodziców” jest kontynuacją wieloletniego zaangażowania McDonald’s Polska, franczyzobiorców i Fundacji Ronalda McDonalda w poprawę warunków pobytu rodzin w szpitalach. Tylko w ciągu ostatnich dwóch lat, do szpitali w kraju trafiło blisko 600 łóżek dla rodziców. W 2025 roku darczyńcy ponownie łączą siły i w rezultacie przekazali aż 320 łóżek do 45 szpitali. W sumie, przez trzy edycje programu, szpitale otrzymały od McDonald’s ponad 900 łóżek dla rodziców w 100 miastach w Polsce.

Łóżka są wysoko oceniane przez personel medyczny, który na co dzień obserwuje, jak wpływają na komfort rodzin i pomagają zorganizować przestrzeń i relacje w oddziałach pediatrycznych.

– Dla najmłodszych pobyt w szpitalu często bywa dużym wyzwaniem. W takich chwilach obecność i troska rodziców jest nieoceniona. Dlatego komfort ich pobytu, zaraz po małych pacjentach, jest dla nas priorytetem. Dzięki nowym łóżkom opiekunowie mogą lepiej odpocząć i zadbać o siebie, co pozwala im skuteczniej wspierać dziecko. Wypoczęty i zadowolony rodzic pomaga maluchowi szybciej wrócić do zdrowia i skraca czas pobytu w szpitalu – mówi lek. med. Wojciech Pawłowski, Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa Szpitala Dziecięcego im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza w Warszawie.

Fundacja Ronalda McDonalda od lat zwraca uwagę, jak ważne jest zapewnienie rodzicom realnej przestrzeni przy łóżku dziecka.

– Wygodne, porządne, tuż obok łóżka chorego dziecka – takie łóżko dla rodzica powinno być standardem każdego oddziału pediatrycznego. W szpitalach nie ma dziś miejsca na znak zapytania, czy rodzic będzie ze swoim dzieckiem, bo każdy wie, że obecność rodzica ma przeogromne znaczenie. Łóżka dla rodziców to gwarancja, że na tym oddziale rodzic będzie razem z dzieckiem przez całą dobę i że jest tu dla niego miejsce. Jako Fundacja przekazujemy łóżka oddziałom w całej Polsce od 2015 roku. Do końca tego roku to będzie 2000 łóżek dla 145 szpitali – mówi Katarzyna Rodziewicz, Prezeska Zarządu i Dyrektor Wykonawcza Fundacji Ronalda McDonalda.  

– W McDonald’s angażujemy się w życie lokalnych społeczności. Wsłuchujemy się w potrzeby mieszkańców i staramy się na nie odpowiadać. Przekazane szpitalowi łóżka pozwalają rodzicom czuwać przy chorym dziecku w komfortowych warunkach. Cieszymy się, że mogliśmy dziś wesprzeć Szpital Dziecięcy im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza w Warszawie – podkreśla Katarzyna Jędrek-Giza, Senior Impact Manager, McDonald’s Polska.

Z myślą o dobrym sąsiedztwie

Zaangażowanie franczyzobiorców McDonald’s Polska wykracza poza szpitalne mury. Przekazywane łóżka to tylko jedna z wielu form wsparcia. Przedsiębiorcy od lat reagują na potrzeby lokalnych społeczności i wspierają tam, gdzie potrzebna jest pomoc. W ramach programu Złoty Sąsiad podejmują działania na rzecz dobrego sąsiedztwa – wspierają sport, projekty kulturalne, edukacyjne oraz wszystkie działania na rzecz medycyny, które od 23 lat prowadzi Fundacja Ronalda McDonalda.

Źródło: Komunikat Prasowy

W ostatnich miesiącach temat bezpieczeństwa pracowników ochrony zdrowia wrócił z nową siłą. Po tragicznych wydarzeniach, środowisko medyczne apeluje: potrzebujemy skutecznych narzędzi ochrony – nie tylko formalnych zapisów o funkcjonariuszu publicznym, ale realnego wsparcia. Co dziś działa? Gdzie są luki systemowe? I dlaczego ochrona fizyczna to nie wszystko?

Po śmiertelnym ataku na lekarza w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie, Naczelna Izba Lekarska wraz z okręgowymi izbami lekarskimi i w porozumieniu z Ogólnopolskim Związkiem Zawodowym Lekarzy oraz Krajową Izbą Ratowników Medycznych, Naczelną Izbą Aptekarską i Naczelną Izbą Pielęgniarek i Położnych, ruszyła z ogólnopolską kampanią informacyjną, której celem jest uświadomienie pacjentowi, że personel medyczny jest chroniony tak samo jak funkcjonariusz publiczny i konsekwencją napaści na niego może być więzienie. Kampania NIL ma trafić do wszystkich placówek udzielających świadczeń medycznych: przychodni, szpitali.

 

W świetle polskiego prawa: lekarzy, pielęgniarki, ratowników medycznych i farmaceutów obejmuje szczególna ochrona prawna – traktowani są jak funkcjonariusze publiczni (m. in. policjanci, strażacy). Oznacza to, że wszelkie przejawy stosowanej wobec nich przemocy (słownej czy fizycznej), mogą skutkować konsekwencjami prawnymi, w tym także karą więzienia.

 

Przepisy prawa karnego stanowią, że w przypadku naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego, grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności. W poważniejszych przypadkach (m.in. pobicie), kara może być surowsza.

 

Coraz częściej dochodzi do ataków pacjentów na personel medyczny. Nie można nie odnieść wrażenia, że ma to związek z rosnącą frustracją pacjentów, wywołaną m. in. niewydolnym systemem ochrony zdrowia, jak i brakiem empatii. Medicalpress zapytało o opinię Katarzynę Michalik, prezes Szpitala w Pszczynie, członka Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego.

 

– Frustracja z pewnością tak, ale spowodowana ogólną sytuacją na świecie, strachem, niepewnością, ogólnym zjawiskiem narastających problemów psychicznych – koreluje to ze wzrostem liczby prób samobójczych, rosnącym poziomem uzależnień. Jest to szeroki problem, który dotyka coraz większą grupę społeczną i coraz młodszych ludzi – tłumaczy prezes Michalik. – Dodatkowo społeczeństwo przekroczyło pewne granice społecznej etyki i od dawna istnieje ciche przyzwolenie na arogancję i brak szacunku do grup zawodowych starających się nieść pomoc. Dzisiaj podziw budzą influencerzy.

Frustrację pacjentów, jako motor agresji wobec personelu medycznego potwierdza Jakub Kosikowski, rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej:  – Oczywiście, że tak jest, dlatego najskuteczniejszym rozwiązaniem byłoby stworzyć wydolny system, w którym pacjent nie traci zdrowia i życia gnijąc w kolejkach, a personel nie jest wypalony m.in biurokracją – podsumowuje.

 

W rozmowie z Medicalpress, Tomasz Król, rzecznik prasowy Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, przyznaje, że w ich placówce także dochodzi do ataków na pracowników, zarówno tych werbalnych, jak i fizycznych. – Wewnętrzne rejestry mówią o kilkuset przypadkach w ciągu całego roku. O skali problemu mówi też to, że na samym Szpitalnym Oddziale Ratunkowym USK, w 2024 roku było ponad 400 interwencji pracowników ochrony z powodu agresywnych pacjentów – wskazuje, i dodaje: – To jest jedna, czasem dwie interwencje w ciągu dnia, a część z nich kończy się wezwaniem policji. Nie wpływa to dobrze na komfort pracy naszego personelu, szczególnie zatrudnionego na SOR. To właśnie oni udzielają pierwszej pomocy osobom, które często pojawiają się lub są przywożone w stanie upojenia alkoholowego, pod wpływem substancji psychoaktywnych czy w zaostrzeniu objawów różnego rodzaju chorób psychicznych. Specjaliści zamiast móc skupić się na swojej pracy, często muszą odpierać ataki by chronić swoje bezpieczeństwo.

Pomijając problem natury finansowej (nie wszystkie placówki mogą sobie pozwolić na wynajęcie ochrony), dochodzi do tego problem natury logistycznej – szpitale to przecież miejsca z kilkoma wejściami, wieloma gabinetami. Nie sposób wszystkiego kontrolować. – Obecnie w większości szpitali ochrona to tak naprawdę portiernia/stróżówka i w razie zagrożenia nie jest w stanie udzielić potrzebnej pomocy – mówi rzecznik NIL Jakub Kosikowski.

 

Katarzyna Michalik, prezes Szpitala w Pszczynie nadmienia problem braku odpowiednich umocowań prawnych. – Ochroniarze, wykrywacze metalu, kamery nie są lekarstwem na agresywne zachowanie pacjentów. Zarządzający jednostkami ochrony zdrowia nie bagatelizują problemów z agresją pacjentów i zabezpieczeniem personelu, nie mają jednak możliwości prawnych, aby temu przeciwdziałać.

 

Michalik zapytana o to, czy kamery w przestrzeniach placówek szpitalnych byłyby pomocne w zapobieganiu agresji i jak wytłumaczyć pacjentom, że to nie atak na ich prawa i tajemnicę lekarską, lecz zapewnienie bezpieczeństwa personelowi i im także, odpowiada: – To jest niewytłumaczalne a ciężar tłumaczenia spadłby finalnie i tak na dyrektorów i prezesów szpitali a nie na regulatora.

– Jest to jedno z omawianych rozwiązań, tak to funkcjonuje w niektórych krajach, że nagrywane jest wejście do gabinetu oraz dźwięk – mówi rzecznik NIL.

 

W opinii specjalistki od prawa medycznego, adwokat Karoliny Seidel, instalacja kamer w celu zapewnienia lepszej ochrony i bezpieczeństwa personelu będzie zgodna z prawem jednak pod pewnymi warunkami. – Kamery mogą znajdować się w ogólnodostępnych częściach placówek na korytarzach, poczekalniach, w rejestracji czy ciągach komunikacyjnych. Taki monitoring nie wymaga zgody pacjenta, ale placówka powinna wyraźnie informować o jego umieszczeniu np. poprzez tabliczkę na ścianie z taką informacją – tłumaczy ekspertka.

 

Co z innymi pomieszczeniami? 

 

– Monitoring w pomieszczeniach gdzie udziela się świadczeń zdrowotnych jest możliwy, jednak aby nie naruszał praw pacjenta i tajemnicy lekarskiej, pacjent powinien wyrazić na niego zgodę. W mojej ocenie na piśmie. Ma on służyć zapewnieniu właściwej jakości udzielanych świadczeń i bezpieczeństwa. W miejscach szczególnie wrażliwych – łazienki,  szatnie i określone gabinety zabiegowe, w których mogą być uwidocznione części intymne u pacjenta, taki monitoring jest co do zasady zabroniony – wyjaśnia adwokat Karolina Seidel.

 

Rzecznik USK we Wrocławiu Tomasz Król, zapytany jak wygląda ochrona w ich placówce, odpowiada, że korzystają ze wsparcia profesjonalnej firmy świadczącej usługi w zakresie ochrony osób i mienia. W obu lokalizacjach szpitala całodobowo dyżuruje kilkudziesięciu pracowników ochrony. Ponadto jest system monitoringu. – Kamery są jednym z rozwiązań technicznych, które mogą podnieść poziom poczucia bezpieczeństwa i potencjalnie wpływać na odstraszanie osób, które mogłyby planować dokonanie ataku na personel lub mienie szpitala. 20 lat temu mieliśmy 19 kamer w szpitalu, w tej chwili mamy ponad pół tysiąca. Ich umiejscowienie w żadnym przypadku nie narusza prawa pacjentów do intymności, a do nagrań ma dostęp wąska grupa pracowników – podkreśla Król, zaznaczając, że kluczowe jest budowanie świadomości społecznej na temat bezpieczeństwa pracy medyków, napotykanych problemów z komunikacją czy najważniejsze – prewencja zachowań niebezpiecznych i penalizacja agresji.

Autor: red. Katarzyna Redmerska, Medicalpress

Polski system ochrony zdrowia zbliża się do punktu krytycznego – alarmują eksperci i Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych. Według opublikowanych danych, do 2039 roku niedobór pielęgniarek może sięgnąć nawet 260 tysięcy. Przy starzejącym się społeczeństwie i rosnącym zapotrzebowaniu na opiekę zdrowotną, tak głęboki deficyt personelu zagraża nie tylko jakości leczenia, ale wprost – jego dostępności. W komunikacie przygotowanym przez OZZPiP padają konkretne liczby, scenariusze i postulaty – oraz ostrzeżenie: jeśli nic się nie zmieni, polski system może nie przetrwać nadchodzących turbulencji.

Z pacjentami dzisiaj pracuje ok. 216 tys. pielęgniarek. W porównaniu do średniej z efektywnych systemów ochrony zdrowia przy polskiej populacji i obecnym zapotrzebowaniu na świadczenia medyczne i opiekuńcze w Polsce powinno być 372 tys. pielęgniarek pracujących z pacjentami. Biorąc pod uwagę dane demograficzne i stale rosnący popyt na usługi medyczne w roku 2039 w Polsce powinno być 461 tys. pielęgniarek pracujących z pacjentami. Wszystko wskazuje, że będzie ich zaledwie 199 tys.

– Aby prowadzić rozsądną politykę kadrową w zakresie liczby pielęgniarek w Polsce, konieczne jest oparcie jej o rzetelne analizy. Te wskazują, że w państwach o efektywnych systemach ochrony zdrowia, zaspokajających potrzeby swoich obywateli,  na 1000 pacjentów przypada 11,2 pielęgniarki. W Polsce jest to zaledwie 5,7, więc dwa razy mniej. Dodajmy, iż oprócz pielęgniarek w wielu tych krajach z powodzeniem funkcjonują zawody wspierające, takie jak opiekunowie czy asystenci (średnio 14 opiekunów na 1000 mieszkańców podczas gdy w Polsce mniej niż 1 na 1000 mieszkańców). Czyli oprócz de facto podwójnej liczby pielęgniarek, państwa te posiadają wielokrotnie więcej osób, wykonujących zawody opiekuńcze w przeliczeniu na 1000 mieszkańców – mówił Krzysztof Zdobylak, ekspert ds. transformacji i strategii rozwoju systemu ochrony zdrowia – Dla dorównania efektywnym systemom ochrony zdrowia konieczne jest ponad podwojenie liczby pielęgniarek do 460 tys. w 2039 roku.

Liczba pielęgniarek od dawna nie nadąża za zmieniającą się demografią. Od 2010 roku do 2023 roku populacja osób 65 plus wzrosła o 47 proc., tymczasem pielęgniarek posiadających prawo wykonywania zawodu pielęgniarki o 12 proc. W roku 2039 w Polsce przypadnie 5,6 pielęgniarki na 1000 mieszkańców. Prognozy dla krajów grupy porównawczej mówią o wzroście do 13 pielęgniarek w roku 2039.

 – Te dane potwierdzają to, co od dawna mówimy. Kryzys kadrowy jest – to nie nasza histeria, jak próbują sugerować pracodawcy, decydenci czy niektórzy politycy. Działania związane ze zwiększeniem kształcenia nie przekładają się liczbę personelu pracjącego z pacjentem – mówi Krystyna Ptok, przewodnicząca OZZPIP. – Grupa pracujących się zwiększyła, ale zwróćmy uwagę: w 2019 roku na 214 tys. pielęgniarek,  181 tys. było w wieku produkcyjnym, a już w roku 2023 zaledwie 172 tys. Łatamy system pielęgniarkami, które są  już w wieku emerytalnym. Prawdziwy Armagedon nastąpi w 2039: spośród obecnie pracujących 216 tys. pielęgniarek 44 tysiące już jest emerytami, a aż 115 tys. kolejnych nabędzie uprawnienia emerytalne do 2039 roku. Co roku średnio 7,7 tys. pielęgniarek osiągnie wiek emerytalny.

– Dla dorównania efektywnym systemom łączna liczba personelu pielęgniarskiego i opiekuńczego powinna wzrosnąć niemal 4 krotnie i konieczne jest uzupełnianie niedoboru zarówno w grupie pielęgniarek, jak i personelu opiekuńczego – podsumowywał Krzysztof Zdobylak.

W ocenie ekspertów i przedstawicieli środowiska pielęgniarek nie ma już czasu na zastanawianie i to ostatni moment na działania. Ich podstawą powinny być aktywności zapewniające: bezpieczne warunki pracy, tzn.  zgodne z normami i zalecaniami merytorycznymi z obszaru medycznego i opiekuńczego, realizacje samodzielności zawodowej i wykorzystanie pełni kompetencji oraz możliwość zaplanowania ścieżki kariery i rozwoju zawodowego.

Kluczowe jest rozsądne zdefiniowanie i podział kompetencji oraz obowiązków pielęgniarek i personelu opiekuńczego, a w rezultacie umożliwienie sprawnej współpracy dla dobra pacjentów.  Biorąc pod uwagę, że wykształcenie pielęgniarek ulega z roku na rok istotnej poprawie, należy zacząć w pełni wykorzystywać wysokie kompetencje i kwalifikacje pielęgniarek, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie całego systemu ochrony zdrowia.

– Musimy zachęcać młodych do wchodzenia do zawodu. Konieczne jest podjęcie działań mających na celu: zwiększenie liczby kandydatów na studia pielęgniarskie i liczby miejsc na pielęgniarstwie. Zmiany związane z ewolucją warunków pracy będą wpływały pozytywnie na chęci podjęcia pracy w zawodzie po studiach i pozostania w zawodzie – mówiła przewodnicząca OZZPIP.

Systemy ochrony zdrowia mają bowiem za zadanie zapewnić odporność na szoki… Czy Polski system przy takich brakach kadrowych jest gotowy na nadchodzące turbulencje? Jak wytrzyma zmniejszenie składki i braki personelu? – Jeśli nic się nie zmieni w podejściu ministra zdrowia, ale także innych decydentów to zostaną nam już tylko tekturowe pielęgniarki – podsumowała Krystyna Ptok.

 

Cały raport dostępny jest TUTAJ.

 

Materiał pochodzi z Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych (źródło)