20 lutego 2025 r. odbyło się oficjalne otwarcie Domu Diagnosty, inaugurujące XV Posiedzenie Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych. To wyjątkowy moment dla całego środowiska diagnostów – obok obrad poświęconych kluczowym decyzjom dotyczącym działalności samorządu, celebrowane jest zakończenie remontu siedziby KIDL.

W uroczystości wzięła udział Wiceminister Zdrowia prof. Urszula Demkow oraz prof. Edyta Borkowska, konsultant krajowy w dziedzinie laboratoryjnej genetyki medycznej.

Historia Domu Diagnosty sięga 1910 roku, a od 2006 roku pełni on funkcję siedziby diagnostów laboratoryjnych. Dzięki zaangażowaniu środowiska, w latach 2007-2010 budynek przeszedł gruntowną modernizację, a poświęcony przez Arcybiskupa Henryka Hosera stał się symbolem jedności diagnostów. Po trudnym okresie, gdy zalanie wymusiło kolejny remont, dziś zostaje ponownie oddany do użytku.

 

Podczas swojego przemówienia prezes KRDL dr n. med. Monika Pintal-Ślimak wyraziła wdzięczność wszystkim, którzy przyczynili się do tego sukcesu. Prezes KRDL podkreśliła, że Dom Diagnosty to nie tylko budynek, ale i znak wspólnoty oraz istotnej roli diagnostów laboratoryjnych w systemie ochrony zdrowia.

W tym szczególnym dniu, życzenia i słowa podziękowania do wszystkich członków samorządu zawodowego diagnostów laboratoryjnych skierowała prezes KRDL dr Monika Pintal-Ślimak. W liście otwartym prezes KRDL przypomniała, że „priorytetem VI kadencji KRDL jest współpraca z samorządami zawodów medycznych, organizacjami pacjenckimi oraz administracją publiczną, w szczególności przedstawicielami władzy ustawodawczej i wykonawczej. Misją tej kadencji jest też podniesienie rangi zawodu diagnosty laboratoryjnego, a także współpraca i działania na rzecz wzmocnienia roli medycyny laboratoryjnej w systemie ochrony zdrowia”. 

63 lata temu Heinrich Matthaei i Marshall Nirenberg dokonali przełomowego odkrycia, rozwiązując tajemnicę kodu genetycznego. To wydarzenie stanowiło fundament dla kolejnych odkryć i dokonań w dziedzinie diagnostyki molekularnej. Upamiętnienie wydarzeń z 1961 r. to także okazja do zwrócenia uwagi na obecne zaangażowanie ponad 18 tysięcy diagnostów laboratoryjnych w proces budowania bezpieczeństwa zdrowotnego Polek i Polaków.

W tym szczególnym dniu, życzenia i słowa podziękowania do wszystkich członków samorządu zawodowego diagnostów laboratoryjnych skierowała prezes KRDL dr Monika Pintal-Ślimak. W liście otwartym prezes KRDL przypomniała, że „priorytetem VI kadencji KRDL jest współpraca z samorządami zawodów medycznych, organizacjami pacjenckimi oraz administracją publiczną, w szczególności przedstawicielami władzy ustawodawczej i wykonawczej. Misją tej kadencji jest też podniesienie rangi zawodu diagnosty laboratoryjnego, a także współpraca i działania na rzecz wzmocnienia roli medycyny laboratoryjnej w systemie ochrony zdrowia”. 

W ramach tegorocznych obchodów Dnia Diagnosty Laboratoryjnego w całej Polsce odbywają się konferencje, warsztaty i bezpłatne badania. Inauguracyjna konferencja „Bezpieczeństwo w medycynie laboratoryjnej” odbyła się w dniach 22-23 maja w Warszawie. Konferencja zgromadziła ponad 250 uczestników i przyniosła inspirujące prelekcje. Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych gościła wybitnych ekspertów, którzy podzielili się swoją wiedzą i doświadczeniami: ks. dr Arkadiusz Nowak, prof. Jan Lubiński oraz prof. Bogdan Kałużewski. Podczas wydarzenia odbyły się warsztaty praktyczne oraz panel dyskusyjny pt. „Przełomowe zastosowanie sztucznej inteligencji w medycynie laboratoryjnej”.

Zachęcamy do udostępniania informacji i materiałów. W załączniku przesyłamy plakat Ogólnopolskiego Dnia Diagnosty Laboratoryjnego oraz fotorelację z wydarzenia.

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych, mając na uwadze ciążący na diagnostach laboratoryjnych obowiązek stałego poszerzania wiedzy zawodowej i podnoszenia kwalifikacji zawodowy, oświadcza, że:

• Zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 ustawy pracodawca ma obowiązek umożliwić diagnoście laboratoryjnemu ustawiczny rozwój zawodowy. Powyższe oznacza, że pracodawca nie może dowolnie, bez racjonalnego uzasadnienia odmawiać diagnoście udzielenia urlopu szkoleniowego, albo w inny sposób utrudniać bądź uniemożliwiać realizację ustawicznego rozwoju zawodowego w tym również w ramach szkolenia specjalizacyjnego.
• Powyższy obowiązek jest związany z ogólnym obowiązkiem pracodawców ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych przewidzianym przepisami kodeksu pracy.
• Pomimo, że przepis art. 29 ust. 3 ustawy o medycynie laboratoryjnej nie daje podstawy do żądania od pracodawcy wyrażenia zgody na dowolną formę i wymiar ustawicznego rozwoju zawodowego, jaką chciałby podjąć pracownik, to dowolna, niepoparta żadnym racjonalnym uzasadnieniem odmowa wyrażenia zgody przez pracodawcę na rozpoczęcie szkolenia specjalizacyjnego może być poddana ocenie sądu pracy – jako działanie noszące np. cechy dyskryminacji pracownika bądź naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, zwłaszcza w sytuacji, gdy innym pracownikom takie zgody były wyrażane.
• Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych apeluje do pracodawców zatrudniających diagnostów laboratoryjnych o umożliwianie im realizacji ustawowego obowiązku kształcenia ustawicznego, niezbędnego dla zapewnienia wysokiej jakości i bezpieczeństwa wykonywanych czynności z zakresu medycyny laboratoryjnej.

Pełna treść stanowiska

źródło: KIDL

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych stoi na stanowisku, że wykonywanie czynności medycyny laboratoryjnej w postaci badań genetycznych przez osoby będące członkami samorządu diagnostów laboratoryjnych wzmacnia nadzór nad obszarem badań genetycznych. Zapewnienie takiego sposobu wykonywania badań genetycznych powinno być celem działania państwa i samorządu diagnostów laboratoryjnych.

 

Za niedopuszczalne i etycznie nieodpowiedzialne Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych uznaje postępowanie polegające na przypisywaniu przedstawicielom samorządu diagnostów laboratoryjnych stanowisk, które nie zostały nigdy wyrażone albo zniekształcaniu i wypaczaniu sensu publicznych wypowiedzi przedstawicieli samorządu diagnostów laboratoryjnych w celu prowadzenia nierzetelnej polemiki.

 

Treść stanowiska została przesłana minister zdrowia.

 

 

„Choroby rzadkie to całe spektrum różnorodnych, przewlekłych chorób, najczęściej o podłożu genetycznym i ciężkim przebiegu, których wspólnym mianownikiem jest ich bardzo niska częstość występowania. Kluczowe w rozpoznaniu choroby rzadkiej są badania genetyczne” – informuje prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych Monika Pintal-Ślimak.

W ostatnim dniu lutego na całym świecie obchodzimy Światowy Dzień Chorób Rzadkich. Dzień ma na celu zwrócenie uwagi na problemy osób cierpiących na choroby rzadkie. Kampanię informacyjną w tym dniu prowadzi także Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych.

 

Monika Pintal-Ślimak podkreśla, że „w walce z chorobami rzadkami diagności laboratoryjni występują w szczególnej roli – jako medyczni profesjonaliści, zawód zaufania publicznego, z własnym Kodeksem Etyki, tajemnicą zawodową, dwuinstancyjnym sądem zawodowym, a także zespołem wizytatorów nadzorującym ich pracę”.

 

Choroby rzadkie stanowią istotne wyzwanie dla opieki zdrowotnej i społecznej, dotykając 6-8% populacji każdego kraju. Szacuje się, że w Polsce jest od 2 do 3 milionów osób z chorobą rzadką.

 

Rozwój genetyki doprowadził do coraz lepszego zrozumienia podłoża wielu chorób, przekładając się na trafność rozpoznań u osób z określonymi wariantami genetycznymi, czasem także przed wystąpieniem objawów, nawet jeszcze przed urodzeniem. Genetyka medyczna to najszybciej rozwijająca się dyscyplina medyczna.  Genetyka laboratoryjna to jedyna dyscyplina laboratoryjna, w której 80% badań opracowywanych jest w placówkach ochrony zdrowia (tzw. testy in-house). Diagności laboratoryjni opracowują badania celowane na konkretną zmianę wykrytą u krewnego, często tylko dla jednej rodziny.

 

Diagnostyka genetyczna to także, choć wciąż jeszcze rzadko, dobór leczenia lub rozpoznanie przeciwskazań do jego stosowania. Diagnostyka celowana (CDx) dotyczy głównie chorób nowotworowych, ale czasem także chorób rzadkich.

 

Genom to szczególny rodzaj informacji osobowych i  medycznych, bardzo wrażliwych. Pozwala na ustalenie predyspozycji do choroby, która pojawi się lub tylko może pojawić się za jakiś czas lub w określonych okolicznościach. Informacje te są szczególne, bo dotyczą nie tylko badanego, ale często całej jego rodziny, np. rodziców, rodzeństwa, czy własnych dzieci (nawet jeśli w chwili badania jeszcze ich nie planuje!). Badając chorego i jego rodziców jednocześnie, badanie może ujawnić dane bez znaczenia medycznego (np. dotyczące ojcostwa), które również są chronione tajemnicą zawodową.

 

W Polsce działa 260 laboratoriów genetycznych. Wszystkie te laboratoria są ewidencjonowane w Krajowej Izbie Diagnostów Laboratoryjnej, podobnie jak wszyscy diagności laboratoryjni. Wszystkie genetyczne laboratoria diagnostyczne muszą spełniać szereg wymagań prawa polskiego dotyczących jakości oraz poddawać się niezależnej ocenie biegłości – zazwyczaj w zagranicznych organizacjach jak EMQN, czy GenQA, dzięki czemu badając nieznaną próbkę mogą porównać swoje wyniki i ich interpretację z oceną ekspertów i innych uczestników z całego świata.

 

Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych informuje, że dr hab. Edyta Borkowska została powołana przez minister zdrowia na konsultanta krajowego w dziedzinie laboratoryjnej genetyki medycznej. Dr hab. Borkowska jest przewodniczącą, powołanego uchwałą KRDL z dnia 24 lutego 2023 roku, zespołu do spraw genetyki medycznej.

Dr hab. Edyta Borkowska urodziła się 14 września 1974 r.  W 1998 r. uzyskała tytuł magistra analityki medycznej na Wydziale Farmaceutycznym Oddziale Analityki Medycznej ówczesnej Akademii Medycznej w Łodzi na podstawie pracy „Badania molekularne regionów AZFa, AZFb, AZFc (Azoospermia Factor) chromosomu Y w populacji zdrowych mężczyzn”, wykonanej pod kierunkiem prof. Bogdana Kałużewskiego, następnie podjęła stacjonarne studia doktoranckie w tej samej Uczelni w Zakładzie Genetyki Medycznej i również pod kierunkiem prof. Bogdana Kałużewskiego obroniła w 2004 r. rozprawę doktorską pt. „Detekcja mutacji genu TP53 przy użyciu metody MSSCP (Multitemperature Single Strand Conformation Polymorphism) w przypadkach nowotworów pęcherza moczowego”, uzyskując stopień doktora nauk medycznych w zakresie biologii medycznej na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. 

 

W 2008 r. uzyskała specjalizację w zakresie laboratoryjnej genetyki medycznej. 

 

Po ukończeniu studiów doktoranckich została zatrudniona na etacie asystenta, a od 2011 r. adiunkta w Zakładzie Genetyki Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Odbyła liczne staże zagraniczne m.in. w Anglii i w USA (na Uniwersytecie Oksfordzkim oraz w Institute of Pathology University of Alabama)

 

W 2020 r. uzyskała stopień naukowy doktora habilitowanego.

1. inicjują krajowe badania epidemiologiczne oraz oceniają metody i wyniki tych badań;
2. prognozują potrzeby zdrowotne w swojej dziedzinie;
3. doradzają, jak realizować zadania, które wynikają z Narodowego Programu Zdrowia i innych programów zdrowotnych;
4. opiniują wnioski o skierowanie pacjenta do leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami Polski;
5. opiniują i doradzają przy zadaniach realizowanych przez Centrum Egzaminów Medycznych, Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych oraz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

źródło: KIDL

Samorząd zawodowy diagnostów laboratoryjnych włącza się w 32. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Celem tegorocznej zbiórki, która odbywa się pod hasłem „Płuca po pandemii”, jest zakup sprzętu do diagnozowania, monitorowania i rehabilitacji chorób płuc pacjentów na oddziałach pulmonologicznych.

„Rok temu graliśmy na rzecz walki z sepsą. Dla diagnostów laboratoryjnych, którzy biorą udział w diagnozowaniu sepsy, był to bardzo ważny finał. Dziękując za zakup wyposażenia dla laboratoriów mikrobiologicznych, włączamy się aktywnie w teogroczną zbiórkę na rzecz walki z chorobami pulmonologicznymi” – podkreśla prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych Monika Pintal-Ślimak.

 

28 stycznia o 10:00 Prezes KRDL Monika Pintal-Ślimak i diagności laboratoryjni odwiedzą studio WOŚP, gdzie wspólnie z Jerzym Owsiakiem podsumujemy 31. Finał WOŚP i proces wyposażenia szpitali w urządzenia pozwalające na przyspieszenie diagnostyki zakażeń i walki z sepsą.

Na podstawie art. 9 ust. 2 oraz art. 88 pkt 3 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o medycynie laboratoryjnej (Dz. U. poz. 2280 oraz z 2023 r. poz. 1234), Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych przedstawia stanowisko do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wymagań, jakim powinno odpowiadać medyczne laboratorium diagnostyczne oraz kwalifikacje personelu (MZ 1558), przekazanego przy piśmie z dnia 27 października lipca 2023 r. (DLR.0210.2.2023.DM).

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych (dalej także: Rada) przedstawiała stanowisko do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wymagań, jakim powinno odpowiadać medyczne laboratorium diagnostyczne oraz kwalifikacje personelu w wersji przedstawionej Radzie przez Ministra Zdrowia przy piśmie DLR.0210.1.2023.DM z dnia 10 lipca 2023 r. Stanowisko do ówczesnego brzmienia projektu przyjęte zostało przez Krajową Radę Diagnostów Laboratoryjnych w dniu 21 lipca 2023 r. i przekazane Ministrowi Zdrowia przy piśmie Prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych (L.dz. 849./07/23/WD) z dnia 21 lipca 2023 r. Prezentowane poniżej stanowisko do aktualnej wersji projektu rozporządzenia odwołuje się w niezbędnym zakresie do stanowiska Rady z dnia 21 lipca 2023 r.

Ocenę przedstawionej obecnie wersji projektu rozporządzenia trzeba w pierwszej kolejności odnieść do przepisu upoważniającego do wydania tego aktu. Zgodnie z art. 9 ust 2 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o medycynie laboratoryjnej w przedmiotowym rozporządzeniu Minister Zdrowia określić ma szczegółowe wymagania, jakim powinno odpowiadać laboratorium, w tym warunki sanitarne pomieszczeń i urządzeń niezbędnych do zakresu wykonywanych badań laboratoryjnych oraz kwalifikacje personelu i kierownika laboratorium. Nie można uznać, że treść delegacji ustawowej została zrealizowana, jeżeli z projektu – w porównaniu do wersji z lipca 2023 r. – wykreślone zostały przepisy określające warunki umiejscowienia laboratorium. Skoro w przedmiotowym rozporządzeniu mają być określone szczegółowe wymagania, jakim powinno odpowiadać laboratorium, to w ocenie Rady niezbędnym elementem rozporządzenia powinno być określenie warunków umiejscowienia laboratorium. Określenie tych warunków jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, a jest to wytyczna, którą kierować się powinien Minister, wydając rozporządzenie, zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 2 ustawy o medycynie laboratoryjnej.

Całkowicie niezrozumiałe jest brzmienie § 2 opiniowanego rozporządzenia, zgodnie z którym pomieszczenia i urządzenie laboratorium odpowiadają wymaganiom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Na podstawie wskazanego przepisu ustawy o działalności leczniczej Minister Zdrowia wydaje, po zasięgnięciu opinii m. in. Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, rozporządzenie określające szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. W § 4 w ust. 2 tego rozporządzenia wskazano, że pomieszczenia i urządzenia medycznego laboratorium diagnostycznego i zakładu badań diagnostycznych odpowiadają wymaganiom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej. Rozporządzenie wydane na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej jest rozporządzeniem, które zostało czasowo utrzymane w mocy (zgodnie z art. 164 ust. 1 ustawy o medycynie laboratoryjnej) – do czasu wydania opiniowanego rozporządzenia. Innymi słowy, Minister Zdrowia przedstawił do zaopiniowania rozporządzenie, które zgodnie z delegacją ustawową powinno określić szczegółowe wymagania, jakim powinno odpowiadać laboratorium. Zamiast przedstawić projekt kompleksowego rozporządzenia, Minister w projekcie przewiduje, że część materii określona będzie w rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy o działalności leczniczej, jednak to rozporządzenie w zakresie wymagań odnoszących się do laboratorium, odwołuje się do… rozporządzenia w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać laboratoria. Dotychczasowe rozporządzenie w sprawie wymagań , jakim powinny odpowiadać laboratoria obowiązuje do czasu wydania opiniowanego rozporządzenia, nie dłużej jednak do dnia 10 grudnia 2023 r. Jeżeli opiniowane rozporządzenie zostałoby wydane wraz z obecnym § 2, to będzie się ono odwoływało w zakresie wymagań dotyczących pomieszczenia i urządzenie laboratorium do rozporządzenia wydawanego na podstawie ustawy o działalności leczniczej, a to będzie zwrotnie odwoływało się do opiniowanego rozporządzenia. W ten sposób część materii dotyczącej wymagań odnośnie pomieszczeń i urządzenia laboratorium w ogóle nie zostanie uregulowana.

Uwagi Rady nie odnoszą się jednak wyłącznie do oczywistych błędów formalnych projektu. Rada zwraca uwagę na konieczność uregulowania w opiniowanym rozporządzeniu wymagań dotyczących lokalizacji laboratorium. W ocenie Rady w przypadku szpitali wyłącznie zlokalizowanie laboratorium w samodzielnym budynku albo w zespole budynków w miejscu udzielania świadczeń stanowić będzie gwarancję prawidłowej realizacji świadczeń medycyny laboratoryjnej w sposób gwarantujący bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, dzięki prawidłowej organizacji procesu leczenia i diagnostyki, w tym optymalizację czasu dostarczania materiału do badania w laboratorium. Pominięcie tych wymagań w projektowanym rozporządzeniu prowadzić może do lokalizowania laboratoriów także w budynkach odległych od kompleksu budynków szpitalnych, w których udzielane są w szpitalu inne świadczenia zdrowotne. Brak odpowiedniej regulacji może także skutkować umieszczaniem pozostałych laboratorium w budynkach o innym przeznaczeniu niż udzielanie świadczeń zdrowotnych. Rada wyraża zdecydowany sprzeciw wobec próby przyzwolenia – przez zaniechanie określenia warunków lokalizacje laboratorium – na tego typu rozwiązania.

Rada podtrzymuje także swoje pozostałe uwagi zgłoszone do projektu w wersji z lipca 2023 r., tym bardziej, że Radzie nie jest znany powód ich nieuwzględnienia.

Nie jest jasne, dlaczego nie została uwzględniona uwaga, zgodnie z którą w laboratorium wyodrębnia się pomieszczenia służące do obsługi pacjentów także w przypadku, w którym na terenie laboratorium wykonywane są badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia ochronnego lub szczepienia przeciw COVID-19 lub przeprowadzane są te szczepienia. Przepisy przyznające diagnostom laboratoryjnym prawo przeprowadzania badania kwalifikacyjnego poprzedzającego szczepienie oraz prawo wykonywania szczepień ujęte zostały w art. 19 ust. 5a pkt 2 i ust. 5b pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1938). Przepisy te obowiązują od dnia 1 października 2023 r., jest więc zupełnie niezrozumiałe nieuwzględnienie uwagi dostosowującej przedmiotowe rozporządzenie do zmienionego ustawowego stanu prawnego.

Rada podtrzymuje uwagę, aby rozporządzenie wskazywało, że w skład pomieszczeń specjalnych wchodzą śluzy umywalkowo-fartuchowe, przez które zapewniony jest dostęp do pracowni laboratorium – w przypadku laboratorium spełniającego wymogi klasy BSL 2 i BSL 3.

Nie jest jasne, dlaczego w opiniowanym projekcie wykreślono – w porównaniu do obecnie obowiązującego rozporządzenia oraz w porównaniu do projektu w wersji z lipca 2023 r. – przepis wskazujący, że wyposażenie laboratorium obejmuje także wyposażenie podstawowe.

Rada podtrzymuje także uwagę, aby wymogi odnośnie systemów informatycznych dostosowane były także do możliwości systemów funkcjonujących w mniejszych laboratoriach. Z tego względu Rada podtrzymuje uwagę o konieczności wykreślenia fragmentów wskazujących, że stosowany system informatyczny musi zapewniać także obsługę zewnątrzlaboratoryjnej kontroli jakości, w tym przesyłanie wyników oznaczeń w materiałach kontrolnych online do odpowiedniego centralnego ośrodka badań jakości, a także zapewniać autoryzację i odprawianie wyników badań z możliwością przesyłania ich online użytkownikom. Są to wymagania, których systemy informatyczne w wybranych laboratoriach obecnie nie spełniają. Jeśli wymóg ten miały pozostać, absolutnie niezbędne jest odroczenie terminu dostosowania się do tego obowiązku o co najmniej 2 lata, podobnie, jak zrobiono to w § 11 opiniowanego rozporządzenia w odniesieniu do wymagań w zakresie kwalifikacji personelu laboratorium.

Rada podtrzymuje także wszystkie nieuwzględnione przez Ministra Zdrowia uwagi do załącznika do opiniowanego rozporządzenia określającego wykaz kwalifikacji personelu i kierownika laboratorium, w szczególności uwagi zmierzające do uzupełnienia katalogu stanowisk o: kierownika pracowni, starszego technologa laboratoryjnego oraz technologa laboratoryjnego.

Dodatkowo w odniesieniu do obecnej treści załącznika do rozporządzenia, Rada zgłasza następujące uwagi.

W poz. 1 dotyczącej „kierownika laboratorium”, w kolumnie „wymagane kwalifikacje zawodowe” należy uwzględnić także lekarza ze specjalizacją anatomo-patologia II stopnia, anatomia patologiczna II stopnia, patomorfologia II stopnia, patomorfologia.

We wszystkich pozycjach, w których wymagane kwalifikacje zawodowe odnoszą się do posiadania specjalizacji należy dodać „zgodnej z profilem laboratorium”.

W poz. 4b stanowisko „młodszego asystenta” zastąpić stanowiskiem „technologa laboratoryjnego”.

Należy usunąć poz. 8 i 9, gdzie dodano – w stosunku do wersji z lipca 2023 r. – stanowiska „starszego laboranta medycyny laboratoryjnej” oraz „laboranta medycyny laboratoryjnej”, na których mogą być zatrudniane osoby z wykształceniem średnim. Takie osoby nie mają żadnych kompetencji do wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej. Ponadto, projektowane stanowiska są zbędne wobec planowanego stanowiska „technologa laboratoryjnego” przeznaczonego dla licznego grona osób z tytułem zawodowym magistra biologii, biologii medycznej, mikrobiologii, mikrobiologii medycznej, biotechnologii lub biotechnologii medycznej. Laborant o kwalifikacjach wskazanych w poz. 8 i 9 załącznika nie może wykonywać żadnych czynności medycyny laboratoryjnej, tym bardziej więc zaproponowana w projekcie nazwa stanowiska z dopiskiem „medycyny laboratoryjnej” jest całkowicie niedopuszczalna.

Uwzględniając istotne znaczenie wiarygodności wyników badań laboratoryjnych dla trafności decyzji podejmowanych przez lekarzy oraz dla bezpieczeństwa pacjenta, dla stanowisk innych niż wymienione w poz. 5 – 15 załącznika do przedmiotowego rozporządzenia powinien być sformułowany wymóg posiadania wyłącznie wykształcenia wyższego.

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych apeluje do Ministra Zdrowia o uwzględnienie przedstawionych uwag, względnie o rozpoczęcie rzetelnego dialogu na temat projektowanego rozporządzenia. Fakt, że przysługujące Radzie uprawnienie polega na wyrażeniu opinii do projektu, która ze swojej istoty nie jest dla organu prawodawczego wiążąca, nie oznacza że Minister może ignorować przedstawiane uwagi bez rzetelnego uzasadnienia swojego stanowiska. Standardy demokratycznego państwa prawnego wymagają, aby proces opiniowania prowadzony był z poszanowaniem partnerów społecznych, otwartością na prezentowane stanowisko i gwarantował responsywność, czyli merytoryczne odniesienie się do zgłoszonych uwag[1]. Są to zasady wypracowane przez stronę rządową i partnerów społecznych wiele już lat temu, ale nadal niestety zbyt często ignorowane w toku procedury prawodawczej. Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych przypomina, że jej udział w procesie wydawania przedmiotowego rozporządzenia wynika nie tylko z ogólnego uprawnienia do wyrażania stanowiska wobec projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony zdrowia, co jest uprawnieniem także szeregu innych podmiotów. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o medycynie laboratoryjnej, Minister Zdrowia wydaje przedmiotowe rozporządzenie po zasięgnięciu opinii Rady. Ustawodawca powierzył Radzie w procedurze wydawania tego rozporządzenia szczególną rolę. Uwagi przekazywane przez Radę w formie opinii domagają więc co najmniej rzetelnego rozpoznania, a jeśli miałby nie być uwzględnione, przedstawienia relewantnego uzasadnienia. Na tym powinien polegać dialog społeczny prowadzony w duchu wartości konstytucyjnych. Uwagi przedstawiane przez Radę do przedmiotowego rozporządzenia wynikają z wiedzy członków Rady i ciał eksperckich wspierających Radę. Proponowane przez Radę zmiany projektu mają zapewnić prawidłowe funkcjonowanie diagnostycznych laboratoriów medycznych, a tym samym służyć efektywnej organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych, a więc bezpieczeństwu zdrowotnemu pacjentów.

 

 

[1] https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/jak-prowadzimy-konsultacje

źródło: KIDL

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych przedstawiła uwagi do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ustawicznego rozwoju zawodowego diagnosty laboratoryjnego. W stanowisku zaproponowano rozszerzenie katalogu aktywności, w których można uzyskać punkty edukacyjne, zaproponowano zmianę ich przelicznika w poszczególnych formach, a także zwrócono uwagę na bezwzględną koniecznosć wprowadzenia przepisów przejściowych.

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych postrzega opiniowany projekt jako niezwykle istotny dla prawidłowego ukształtowania i funkcjonowania ustawicznego rozwoju zawodowego diagnosty laboratoryjnego. W ocenie Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych katalog rodzajów aktywności, które uznawane są za wypełnianie obowiązku rozwoju zawodowego, musi być więc odpowiednio szeroki – tak, aby objąć nim wszystkie rodzaje działalności, które w rzetelny sposób służą temu rozwojowi. Zaproponowane w projekcie rozporządzenia liczby punktów za poszczególne rodzaje aktywności, wymagały skorygowania, aby zachować odpowiednie proporcje pomiędzy wysiłkiem diagnostów laboratoryjnych wkładanym w różne formy doskonalenia zawodowego. Punktem odniesienia powinny być tutaj także analogiczne regulacje dotyczące innych zawodów medycznych, jakkolwiek proste kopiowanie obowiązujących w innych aktach prawnych rozwiązań, nie zawsze ma uzasadnienie. Konieczne jest zachowanie proporcji pomiędzy wartościami punktowymi poszczególnych typów podnoszenia kwalifikacji i ogólną wymaganą liczbą punktów do uzyskania w danym okresie edukacyjnym.

 

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych zwraca uwagę na bezwzględną konieczność poszanowania przez projektowane rozporządzenie praw osób, które podjęły różnorodne formy podnoszenia kwalifikacji przed dniem wejścia w życie projektowanego aktu. Wynikająca z art. 2 Konstytucji zasada poszanowania praw nabytych, respektowania interesów w toku oraz zakaz stanowienia prawa godzącego w zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez to państwo prawa – stanowią oczywiste i jednoznaczne uzasadnienie dla uwzględnienia w projekcie właściwie ukształtowanego przepisu przejściowego.

Więcej na: https://kidl.org.pl/news/view?id=6335 

źródlo: KIDL

W związku ze spotkaniem Prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych Pani Moniki Pintal-Ślimak z nowo powołaną Minister Zdrowia Panią Katarzyną Sójką, Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych zwraca uwagę na zagadnienia, które są szczególnie istotne dla diagnostów laboratoryjnych oraz dla Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych i które tym samym powinny zostać przedstawione Pani Minister jako kluczowe dla naszego środowiska.

1. Respektowanie zasad współpracy z parterami społecznymi w ramach procesu legislacyjnego.

Szereg projektów aktów prawnych kierowanych jest przez Ministerstwo Zdrowia do zaopiniowania przez KRDL w terminach, które de facto uniemożliwiają wypracowanie takiego stanowiska przez kolegialny organ samorządu zawodowego, jakim jest Rada. Narusza to ustawowe prawo Rady do opiniowania projektów aktów prawnych z zakresu ochrony zdrowia (art. 88 pkt 3 ustawy o medycynie laboratoryjnej). W przypadku bardzo wielu projektów uzasadnienie skrócenia terminu na zajęcie stanowiska ma charakter pozorny i raczej wskazuje na brak właściwej koordynacji prac w Ministerstwie, niż faktyczne wystąpienie nagłej i nieprzewidzianej okoliczności (np. kierowanie w dniu 18 sierpnia do zaopiniowania projektu przesuwającego datę obowiązywania aktualnego aktu prawnego z 31 sierpnia na 31 grudnia).

Co jeszcze gorsze, ten permanentny pilny tryb działania stosowany jest przez Ministerstwo także w stosunku do projektów, przed których wydaniem Minister Zdrowia zobligowany jest do uprzedniego zasięgnięcia opinii KRDL (np. rozporządzenie w sprawie w sprawie standardów jakości dla medycznych laboratoriów diagnostycznych wydawane na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy o medycynie laboratoryjnej, czy rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinno odpowiadać medyczne laboratorium diagnostyczne (…) wydawane na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy). Rada w zajmowanych wobec tych (i kilku innych) projektów wyrażała stanowczy sprzeciw wobec naruszania ustawowych i regulaminowych (Regulamin pracy Rady Ministrów) zasad oraz dobrych obyczajów we współpracy pomiędzy Ministerstwem i Radą.

2. Wprowadzenie do systemu prawnego pojęcia porady diagnostycznej jako świadczenia medycznego bezpośrednio wpływającego na wzrost jakości procesu diagnostyczno-terapeutycznego. Porada ta powinna być udzielana przez specjalistów diagnostyki laboratoryjnej i stanowiłaby, w opinii Rady, olbrzymie wsparcie dla lekarza i dla pacjenta. Zgłaszając pomysł porady diagnostycznej, Rada opiera się na standardach, które są już wdrożone w poradzie farmaceutycznej i w opiece farmaceutycznej.
3. Ustawa o medycynie laboratoryjnej nałożyła na Krajową Izbę Diagnostów Laboratoryjnych zadania wymagające bardzo dużych nakładów finansowych na systemy informatyczne. Prowadzenie rejestru diagnostów laboratoryjnych oraz ewidencji medycznych laboratoriów diagnostycznych, w tym obsłużenie wymuszonego przez ustawę procesu ponownego zgłaszania przez diagnostów i osoby prowadzące laboratoria danych stanowiących podstawę wpisów (art. 160 ust. 3 i 4 ustawy o medycynie laboratoryjnej) wymagało i nadal wymaga przeprowadzenia szeroko zakrojonych prac projektowych i wdrożeniowych. Prowadzenie rejestru diagnostów laboratoryjnych oraz ewidencji medycznych laboratoriów diagnostycznych w istocie oznacza wykonywanie przez KIDL (Biuro KIDL) zadań o charakterze publicznych (dane ujęte w rejestrach mają charakter publiczny), a finansowanie takich zadań powinno mieć swoje źródło w środkach publicznych. Należy więc podnieść kwestię zapewnienia finansowania lub przynajmniej współfinansowania tych zadań ze środków pozostających w dyspozycji Ministra Zdrowia lub innych środków publicznych wskazanych przez MZ.
4. Nadanie jakości i bezpieczeństwu w opiece zdrowotnej strategicznego znaczenia w wieloletniej perspektywie, realizowanej poprzez wdrażanie systemów zarządzania jakością w medycznych laboratoriach diagnostycznych. W tym zakresie rekomendujemy uaktualnienie standardów jakości MZ i akredytacyjnych CMJ uwzględniających obszar medycyny laboratoryjnej. Co istotne, obszar bezpieczeństwa odnosimy także do bezpieczeństwa pacjentów i bezpieczeństwa medyków. Zwracamy też uwagę, że system rejestracji zdarzeń niepożądanych i system kompensacji szkód na pacjencie powinny być możliwie transparentne, a jednocześnie nie paraliżować systemu ochrony zdrowia. Odpowiednie zadbanie o pacjenta, który uległ zdarzeniu niepożądanemu, powinno być podstawowym elementem dobrze funkcjonującego systemu ochrony zdrowia. Z drugiej strony wiele procedur medycznych, w tym związanych z medycyną laboratoryjną, może skutkować powstawaniem takich zdarzeń niepożądanych, które powinny być usystematyzowane. Takie rozwiązanie powinno być wypracowane w drodze szerokiego konsensusu. 
5. Dla bezpieczeństwa pacjenta należy stworzyć normy minimalnego zatrudnienia dla wszystkich zawodów medycznych.

 

W perspektywie krótkoterminowej Rada rekomenduje także:

1. Opracowanie projektu nowelizacji ustawy o medycynie laboratoryjnej. Dotychczasowy okres obowiązywania ustawy pozwolił na zidentyfikowanie przepisów, które wymagają zmiany oraz zagadnień, które powinny zostać włączone do ustawy. Deklarujemy gotowość podjęcia roboczej współpracy z Ministerstwem w wypracowaniu takiego projektu.
2. Podjęcie prac legislacyjnych dotyczących badań genetycznych oraz uregulowanie kwestii postępowania z materiałem biologicznym, dostępności do wyników badań genomu oraz zgody pacjenta na tego typu badania – tak, by jakość wykonywanych badań była zagwarantowana, a materiał biologiczny oraz informacje o genomie pacjentów nie trafiały niepożądane ręce. 
3. Powołanie Zespołu w AOTMiT dotyczącego kontraktacji badań laboratoryjnych mających na celu dalsze szczegółowe raportowanie. Jest to rekomendacja zbieżna z treścią uchwały VI Krajowego Zjazdu Diagnostów Laboratoryjnych, który w zakresie finansowania świadczeń z diagnostyki laboratoryjnej w systemie ochrony zdrowia wskazał na konieczność podjęcia aktywnych działań w celu wyceny badań laboratoryjnych i określeniu jednolitych cen, co może stanowić podstawę bezpośredniej kontraktacji badań laboratoryjnych. 

 

Niniejsze stanowisko zostało podjęte przy udziale 22 członków Krajowej Rady Diagnostów

Laboratoryjnych na ogólną liczbę 38 członków:

1) za stanowiskiem – 22

2) przeciw stanowisku – 0

3) wstrzymało się – 0

źródło: KIDL

 

 

 

Samorząd Diagnostów Laboratoryjnych poinformował, że zgodnie z treścią art. 24 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o medycynie laboratoryjnej (Dz. U. poz. 2280) diagnosta laboratoryjny jest obowiązany na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta:

1) informować pacjenta o jego prawach określonych w tej ustawie;

2) udzielać informacji o stanie zdrowia pacjenta, w zakresie udzielanych przez niego świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z posiadanymi przez niego uprawnieniami;

3) zachowywać w tajemnicy informacje związane z pacjentem, uzyskane od lekarza lub lekarza dentysty leczącego pacjenta w związku z wykonywaniem zawodu.

Przepis ten odsyła zatem do ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pacjenta, która w sposób kompleksowy, choć nie wyłączny, reguluje prawa pacjenta, w tym w szczególności prawo do zachowania tajemnicy informacji jego dotyczących.

 

Przepis art. 13 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pacjenta stanowi, że pacjent ma prawo do zachowania w tajemnicy przez osoby wykonujące zawód medyczny, w tym udzielające mu świadczeń zdrowotnych, informacji z nim związanych, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu medycznego. Z powyższego wynika, że tajemnica informacji rozciąga się nie tylko na informacje dotyczące stanu zdrowia pacjenta, ale wszystkie informacje uzyskane przez osobę wykonującą zawód medyczny w związku z wykonywaniem tego zawodu. Powyższe potwierdza treść art. 14 ust. 1 ustawy gdzie wskazano, że w celu realizacji prawa, o którym mowa w art. 13, osoby wykonujące zawód medyczny są obowiązane zachować w tajemnicy informacje związane z pacjentem, w szczególności ze stanem zdrowia pacjenta.

 

Ochrona informacji, jaką przewiduje przepis art. 13 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pacjenta nie jest jednak ochroną absolutną. Ustawodawca określa sytuacje, w których przepis przewidujący obowiązek zachowania tajemnicy informacji dotyczących pacjenta nie obowiązuje.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 ustawy przepisu o obowiązku zachowania tajemnicy nie stosuje się, w przypadku gdy:

1) tak stanowią przepisy odrębnych ustaw;

2) zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób;

3) pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę na ujawnienie tajemnicy (w określonym przez pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego);

4) zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych innym osobom wykonującym zawód medyczny, uczestniczącym w udzielaniu tych świadczeń.

W sytuacjach wskazanych powyżej ujawnienie tajemnicy może nastąpić wyłącznie w niezbędnym zakresie.

Obowiązek zachowania tajemnicy nie ma zastosowania również do postępowania przed wojewódzką komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, o której mowa w art. 67e ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

 

Co istotne, osoby wykonujące zawód medyczny są co do zasady związane tajemnicą również po śmierci pacjenta, chyba że zgodę na ujawnienie tajemnicy wyrazi osoba bliska. Osoba bliska wyrażająca zgodę na ujawnienie tajemnicy może określić zakres jej ujawnienia. Zwolnienia z tajemnicy przez osobę bliską zmarłemu pacjentowi nie stosuje się, jeśli ujawnieniu tajemnicy sprzeciwi się inna osoba bliska lub sprzeciwił się temu pacjent za życia. Sprzeciw dołącza się do dokumentacji medycznej pacjenta. Przed wyrażeniem sprzeciwu, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, pacjent ma prawo do uzyskania informacji o skutkach złożenia sprzeciwu. Nawet jednak w przypadku złożenia sprzeciwu przez pacjenta, ujawnienie informacji jego dotyczących może nastąpić po jego śmierci jeśli zgodę na ujawnienie tajemnicy wyrazi sąd opiekuńczy w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby bliskiej lub osoby wykonującej zawód medyczny. Osoba wykonująca zawód medyczny może wystąpić z wnioskiem do sądu także w przypadku uzasadnionych wątpliwości, czy osoba występująca o ujawnienie tajemnicy lub sprzeciwiająca się jej ujawnieniu jest osobą bliską. Sąd, wyrażając zgodę na ujawnienie tajemnicy, może określić zakres jej ujawnienia.

W przypadku gdy pacjent za życia sprzeciwił się ujawnieniu tajemnicy, sąd opiekuńczy w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby bliskiej, może wyrazić zgodę na ujawnienie tajemnicy i określić zakres jej ujawnienia, jeżeli jest to niezbędne:

1) w celu dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia, z tytułu śmierci pacjenta;

2)  dla ochrony życia lub zdrowia osoby bliskiej.

 

W postępowaniu w przedmiocie wyrażenia zgody na ujawnienie tajemnicy sąd bada:

1)  interes uczestników postępowania;

2)  rzeczywistą więź osoby bliskiej ze zmarłym pacjentem;

3)  wolę zmarłego pacjenta;

4) okoliczności wyrażenia sprzeciwu.

 

Warto zauważyć, że przewidziane w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pacjenta wyłączenie obowiązku zachowania tajemnicy ma charakter otwarty – jest to ogólne odesłanie do przepisów odrębnych ustaw. Przykładem takiej odrębnej regulacji jest przepis art. 104 ustawy o medycynie laboratoryjnej, który stanowi, że nie stanowi naruszenia tajemnicy zawodowej składanie przez diagnostów laboratoryjnych zeznań i wyjaśnień w zakresie okoliczności objętych postępowaniem w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w trakcie tego postępowania.

Inne sytuacje, w których obowiązek zachowania tajemnicy nie ma zastosowania, przewidują przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284). W ustawie tej zawarty jest dotyczący diagnostów laboratoryjnych przepis art. 29, który stanowi, że diagnosta laboratoryjny lub inna osoba uprawniona do samodzielnego wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej, w przypadku wykonania badania w kierunku biologicznego czynnika chorobotwórczego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie tej ustawy, są obowiązani w przypadkach określonych w tych przepisach do zgłoszenia wyniku tego badania właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu. Zgłoszenie takie powinno być dokonane niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin od momentu uzyskania wyniku.

Należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 180 § 1 kodeksu postępowania karnego osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator dla dobra wymiaru sprawiedliwości zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie.

 

O istotnej wadze, jaką dla prawidłowego wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego ma powinność ochrony informacji dotyczących pacjenta stanowi również fakt, że obowiązek zachowania poufności informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem czynności medycyny laboratoryjnej jest częścią roty ślubowania diagnosty laboratoryjnego określonej przepisem art. 73 ust. 1 ustawy o medycynie laboratoryjnej.

Obowiązek zachowania tajemnicy informacji przewidziane jest również w Kodeksie Etyki Diagnosty Laboratoryjnego, przyjętym uchwałą Nr 31/2022 VI Krajowego Zjazdu Diagnostów Laboratoryjnych z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie Kodeksu Etyki Diagnosty Laboratoryjnego.

 

Naruszenie obowiązku zachowania tajemnicy medycznej może stanowić podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej z art.  266 §  1 kodeksu karnego, który stanowi, że kto, wbrew przepisom ustawy lub przyjętemu na siebie zobowiązaniu, ujawnia lub wykorzystuje informację, z którą zapoznał się w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością publiczną, społeczną, gospodarczą lub naukową, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Naruszenie określonego w ustawie obowiązku związanego z wykonywaniem zawodu regulowanego stanowi z reguły czyn, za który osobie wykonującej zawód regulowany grożą konsekwencje dyscyplinarne. W przypadku diagnostów laboratoryjnych bezprawne ujawnienie tajemnicy zawodowej będzie niewątpliwie działaniem stanowiącym sprzecznym z zasadami etyki zawodowej oraz przepisami dotyczącymi wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej i tym samym stanowić będzie przewinienie zawodowe, za które diagnosta może zostać pociągnięty do odpowiedzialności zawodowej przed sądem diagnostów laboratoryjnych.