Medicalpress
Kardioonkologia to stosunkowo młoda dziedzina medycyny, której rola w kompleksowej opiece nad pacjentami z roku na rok zyskuje na znaczeniu.Narodowy Instytut Onkologii rozwija ten obszar intensywnie od 2012 roku. Ten fakt został dostrzeżony przez International Cardio-Oncology Society (IC-OS), które powierzyło Instytutowi organizację Global Cardio-Oncology Summit w 2028 roku. Kandydatura Warszawy wygrała z prestiżowymi konkurentami z czterech kontynentów.
Global Cardio-Oncology Summit to najważniejsze doroczne spotkanie organizowane przez International Cardio-Oncology Society (IC-OS), skupiające na kilka dni środowisko kardioonkologiczne całego świata w jednym miejscu. W poprzednich latach kongres odbywał się m.in. w Nashville, Vancouver, Londynie, Tampie, São Paulo, Toronto, Madrycie, Minneapolis i Kapsztadzie. Przyznanie Warszawie organizacji edycji 2028 jest ważnym międzynarodowym wyróżnieniem dla polskiej medycyny i nauki oraz potwierdzeniem rosnącej pozycji NIO-PIB w obszarze nowoczesnej, kompleksowej opieki nad chorymi na nowotwory.

Kandydatura Warszawy i NIO-PIB wygrała z kilkoma prestiżowymi konkurentami z czterech różnych kontynentów. Warto podkreślić, że procedura wyboru gospodarza Global Cardio-Oncology Summit odbywa się w kilku etapach. Jak pokazuje ponad dziesięcioletnia historia tego kongresu, do konkursu zgłaszają się ośrodki z całego świata, zazwyczaj znane centra onkologiczne lub uniwersytety. Za przygotowanie polskiej dokumentacji aplikacyjnej oraz koordynację procesu zgłoszeniowego odpowiadała spółka celowa Narodowego Instytutu Onkologii. 

NIO-PIB do współpracy zaprosi także między innymi: Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne oraz Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej. Inicjatywa ta podkreśla znaczenie integracji środowiska polskich towarzystw naukowych wokół zagadnień wymagających ścisłej współpracy wielu specjalizacji.

W piśmie gratulacyjnym skierowanym do prof. Sebastiana Szmita, prezesa IC-OS Poland Chapter, oraz dr hab. n. med. Beaty Jagielskiej, dyrektor NIO-PIB, władze International Cardio-Oncology Society (IC-OS) podkreśliły siłę polskiej kandydatury, wizję rozwoju kardioonkologii w Europie Środkowo-Wschodniej, zaangażowanie naukowe oraz rolę NIO-PIB w budowaniu interdyscyplinarnej opieki nad pacjentami onkologicznymi.

– Czuję dumę, ponieważ to do nas przyjadą eksperci ze wszystkich najważniejszych ośrodków onkologicznych na świecie, na wszystkichkontynentach. Oczy europejskiej onkologii będą zwrócone na Polskę i Warszawę. To dla nas ogromne wyróżnienie, ale jeszcze większezobowiązanie. Niemam jednak wątpliwości, że mu podołamy – mówi prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Sebastian Szmit, prezes IC-OS Poland Chapter, konsultant ds. kardioonkologii w NIO-PIB, kierownik Zakładu Kardioonkologii CMKP.

Global Cardio-Oncology Summit zgromadzi w Warszawie kilkuset czołowych ekspertów z zakresu onkologii, kardiologii, hematologii, radioterapii, nauk podstawowych oraz opieki nad pacjentami po leczeniu onkologicznym. To pierwszy globalny kongres medyczny z zakresu kardiologii i onkologii jaki odbędzie się w Polsce.

– To dla nas ogromne wyróżnienie i jednocześnie zobowiązanie. Global Cardio-Oncology Summit to miejsce, w którym spotykają się lekarze i badacze kształtujący przyszłość opieki nad pacjentem onkologicznym. Fakt, że Warszawa została wybrana, pokazuje, że polska kardioonkologia jest dziś dostrzegana na świecie. Chcemy, aby kongres był nie tylko wydarzeniem naukowym najwyższej rangi, ale także impulsem do budowania trwałego modelu współpracy między onkologią, hematologią i kardiologią — podkreśla prof. Szmit.

Kardioonkologia w NIO-PIB

Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie należy do ośrodków, które bardzo wcześnie dostrzegły znaczenie tej dziedziny. Historia kardioonkologii w Instytucie sięga 2012 roku, kiedy to dr hab. n. med. Beata Jagielska podjęła się utworzenia Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii, późniejszej Kliniki Diagnostyki Onkologicznej, Kardioonkologii oraz Medycyny Paliatywnej. Dziś kardioonkologia w NIO-PIB funkcjonuje jako wyodrębniony obszar opieki klinicznej w formie pododdziału, rozwijany równolegle z działalnością naukową.

– Pozwolę sobie na odrobinę nostalgii i powiem, że dla mnie ta informacja jest ukoronowaniem wielu lat pracy naukowej i klinicznej. Kardioonkologię rozwijamy w Narodowym Instytucie Onkologii jako jeden z pierwszych ośrodków w Polsce od blisko 15 lat. Wraz z zespołem kierowanym przez pana dr. n. med. Sławomira Jaska zaczynaliśmy od przekonania, że pacjent onkologiczny potrzebuje nie tylko skutecznego leczenia nowotworu, ale również bezpiecznej, kompleksowej opieki nad sercem. Dziś to podejście staje się jednym z filarów nowoczesnej onkologii, a możliwość goszczenia światowego kongresu w Warszawie jest dowodem, że NIO-PIB ma w tym obszarze silną i rozpoznawalną pozycję. Rozpiera mnie duma i wiara w to, że pionierskie działania warte są każdego wysiłku – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii.

Historia kardioonkologii w pigułce

Historia kardioonkologii jest stosunkowo krótka, ale bardzo dynamiczna. Za jeden z jej symbolicznych początków uznaje się rok 1996, kiedy prof. Daniela Cardinale z Europejskiego Instytutu Onkologii w Mediolanie użyła po raz pierwszy w literaturze medycznej pojęcia „kardioonkologia”. Przełom instytucjonalny nastąpił kilka lat później. W 2000 roku w MD Anderson Cancer Center w Houston powstał jeden z pierwszych na świecie ośrodków zajmujących się opieką kardiologiczną nad pacjentami onkologicznymi. Z czasem siły połączyły trzy ważne ośrodki: MD Anderson Cancer Center, Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku oraz wspomniany Europejski Instytut Onkologii w Mediolanie. Ich współpraca stała się jednym z fundamentów International Cardio-Oncology Society i nadała kardioonkologii globalny wymiar.

Międzynarodową pozycję polskiej kardioonkologii wzmacnia także udział polskich ekspertów w tworzeniu najważniejszych dokumentów wyznaczających standardy postępowania. Prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Sebastian Szmit jest współautorem pierwszych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących kardioonkologii, opublikowanych w 2022 roku. Dokument, przygotowany przez European Society of Cardiology we współpracy z European Hematology Association, European Society for Radiotherapy and Oncology oraz International Cardio-Oncology Society, określa zasady profilaktyki, diagnostyki, monitorowania i leczenia powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych przed terapią przeciwnowotworową, w jej trakcie oraz po jej zakończeniu.

Kardioonkologia – dziedzina przyszłości

Kardioonkologia jest jedną z najdynamiczniej rozwijających się dziedzin współczesnej medycyny. Powstała na styku onkologii i kardiologii jako odpowiedź na rosnące potrzeby pacjentów, u których skuteczne leczenie nowotworu może wiązać się z ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych. Jej celem jest takie prowadzenie diagnostyki, leczenia i monitorowania chorego, aby terapia przeciwnowotworowa była możliwie najbardziej skuteczna, a jednocześnie bezpieczna dla serca.

Rozwój kardioonkologii jest także konsekwencją wielkiego postępu w leczeniu nowotworów. Coraz więcej pacjentów żyje dłużej po zakończonej terapii, dlatego coraz większego znaczenia nabiera nie tylko samo leczenie onkologiczne, lecz także jakość życia po chorobie, prewencja późnych powikłań oraz długofalowa opieka nad osobami, które przeszły leczenie przeciwnowotworowe – To wymaga ścisłej współpracy wielu specjalności i patrzenia na pacjenta w sposób całościowy – mówi prof. Szmit.

Polska na mapie światowej medycyny

Znaczenie kongresu wykracza poza samo wydarzenie naukowe. Global Cardio-Oncology Summit 2028 będzie okazją do zaprezentowania polskich doświadczeń klinicznych i naukowych, wzmocnienia międzynarodowej współpracy oraz dalszego rozwoju sieci ekspertów zajmujących się pacjentami onkologicznymi z chorobami sercowo-naczyniowymi lub ryzykiem ich wystąpienia.

Organizacja Global Cardio-Oncology Summit 2028 w Warszawie to także szansa na wzmocnienie pozycji Polski jako ważnego ośrodka rozwoju kardioonkologii w Europie Środkowo-Wschodniej. Wydarzenie będzie miejscem wymiany wiedzy, prezentacji najnowszych badań i standardów postępowania oraz rozmowy o przyszłości opieki nad pacjentami. Dwa najbliższe kongresy odbędą się w Stanach
Zjednoczonych w roku 2026 i w Japonii w roku 2027.

Zanim Warszawa stanie się w 2028 roku gospodarzem światowego kongresu, przedsmakiem będzie polski kongres z udziałem międzynarodowych ekspertów – II edycja konferencji Summit on Cardio-Oncology Excellence, która odbędzie się 11 września 2026 roku. Za jej organizację – podobnie jak za przygotowanie kandydatury Warszawy do Global Cardio-Oncology Summit – odpowiadają prof. Sebastian Szmit oraz spółka celowa Narodowego Instytutu Onkologii. Rejestracja jest już otwarta www.cardiooncology.pl 

Źródło: NIO

11 września 2025 roku Warszawa stała się areną przełomowego wydarzenia – w Narodowym Instytucie Onkologii odbyła się pierwsza w Polsce międzynarodowa konferencja poświęcona kardioonkologii: The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025. To nie tylko spotkanie naukowców i klinicystów, ale także symboliczny moment przełomu w polskiej medycynie, wpisujący krajowe doświadczenia w światowy dyskurs o przyszłości leczenia pacjentów onkologicznych.
Kardioonkologia to stosunkowo młoda, ale niezwykle dynamicznie rozwijająca się specjalizacja, łącząca onkologię i kardiologię. Jej istotą jest zapewnienie pacjentom kompleksowej opieki – takiej, która z jednej strony odpowiada na potrzeby leczenia przeciwnowotworowego, a z drugiej minimalizuje ryzyko i konsekwencje sercowo-naczyniowe.

Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie od lat rozwija ten kierunek. Już w 2012 roku powstały pierwsze struktury organizacyjne zajmujące się kardioonkologią, które z czasem ewoluowały w samodzielny pododdział. Dziś funkcjonuje tu Klinika Diagnostyki Onkologicznej, Kardioonkologii i Medycyny Paliatywnej – pionierska jednostka w skali kraju.

– To właśnie dzięki pracy interdyscyplinarnego zespołu ekspertów kardioonkologia w Polsce staje się integralną częścią opieki onkologicznej. Zrozumienie powiązań między chorobą nowotworową a ryzykiem sercowo-naczyniowym pozwala nie tylko skuteczniej leczyć, ale też poprawia jakość życia pacjentów, minimalizując powikłania i wspierając ich bezpieczeństwo – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor NIO-PIB i inicjatorka stworzenia pierwszej w Polsce kliniki kardioonkologicznej.

Głos ekspertów z całego świata

The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025 zgromadził ekspertów z prestiżowych organizacji międzynarodowych, takich jak ESMO, ESC, ESTRO, EHA czy IC-OS. To oni wyznaczają globalne standardy w onkologii, kardiologii i radioterapii, a ich obecność w Warszawie nadała konferencji wymiar wydarzenia o międzynarodowym znaczeniu.

Program obejmował sesje dotyczące m.in. nowych wytycznych ESC i IC-OS w zakresie opieki nad pacjentami onkologicznymi z ryzykiem sercowym. Dyskutowano o działaniach niepożądanych immunoterapii i terapii celowanej, znaczeniu rehabilitacji, monitorowania chorych oraz integracji wiedzy kardiologicznej i onkologicznej w codziennej praktyce klinicznej.

– Szczyt to nie tylko wymiana wiedzy, ale też impuls do dalszego rozwoju kardioonkologii w Polsce i budowania ogólnopolskiej sieci ośrodków, które zintegrują opiekę kardiologiczną i onkologiczną. NIO po raz kolejny potwierdza rolę lidera zmian w leczeniu i w debacie o przyszłości medycyny – dodaje dyrektor Jagielska.

Prestiż i współpraca.

Wydarzenie objęły patronatem zarówno organizacje naukowe, jak i instytucje państwowe. Wśród nich znalazły się m.in. Polskie Towarzystwo Onkologiczne i Kardiologiczne, Agencja Badań Medycznych, Ambasada Brytyjska oraz Międzynarodowe Towarzystwo Kardioonkologiczne IC-OS. Tak szerokie wsparcie pokazuje, że kardioonkologia to dziedzina postrzegana jako kluczowa dla przyszłości systemów ochrony zdrowia.

Moment przełomowy

The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025 nie jest jedynie konferencją – to krok w stronę zbudowania trwałych struktur opieki nad pacjentem onkologicznym z uwzględnieniem ryzyka sercowo-naczyniowego. To także impuls do rozwijania sieci wyspecjalizowanych ośrodków, programów edukacyjnych i intensyfikacji badań naukowych.

To wydarzenie zapisze się w historii polskiej medycyny jako moment, w którym kardioonkologia wyszła z roli niszowej specjalizacji i stała się jednym z filarów nowoczesnej, zintegrowanej opieki nad pacjentem onkologicznym.

Źródło: NIO
Foto: NIO

We wrześniu Warszawa stanie się centrum światowej kardioonkologii. Narodowy Instytut Onkologii zorganizuje pierwszą w Polsce międzynarodową konferencję poświęconą tej interdyscyplinarnej specjalności – The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025. Wydarzenie ma zgromadzić największe autorytety kliniczne i naukowe, które podzielą się najnowszą wiedzą o diagnostyce i leczeniu pacjentów cierpiących jednocześnie na choroby nowotworowe i sercowo-naczyniowe.
Historia kardioonkologii w NIO sięga 2012 roku, kiedy dr hab. n. med. Beata Jagielska, obecna dyrektor Instytutu, stworzyła Klinikę Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii. „Naszym celem od początku było zwiększenie dostępności świadczeń kardiologicznych dla chorych na nowotwory, bo widzieliśmy, jak bardzo brakuje takiej zintegrowanej opieki” – podkreśla. Jej publikacje dotyczące kardiotoksyczności terapii onkologicznych wpłynęły na poprawę standardów leczenia i bezpieczeństwa terapii przeciwnowotworowych. Dziś kardioonkologia w NIO działa jako wyodrębniony pododdział, zapewniając kompleksową opiekę pacjentom z różnymi rozpoznaniami.

Potrzeba takiej specjalizacji wynika z faktu, że nowotwory i choroby układu sercowo-naczyniowego to dwie najczęstsze przyczyny zgonów na świecie, a coraz częściej współistnieją. Jak zauważa dr hab. n. med. Sebastian Szmit, konsultant kardioonkolog w NIO, „synergia onkologii i kardiologii jest dziś kluczowa. Choroba serca może ograniczać możliwość zastosowania pełnej terapii przeciwnowotworowej, a leczenie onkologiczne może wpływać negatywnie na serce. Naszym zadaniem jest tak prowadzić pacjenta, by mógł bezpiecznie przejść terapię onkologiczną i zachować zdrowie serca na lata”.

Wrześniowa konferencja ma być impulsem do stworzenia ogólnopolskiej sieci ośrodków kardioonkologicznych, rozwoju programów edukacyjnych i badań naukowych. Patronat nad wydarzeniem objęły m.in. IC-OS, MASCC, ESMO, ESC, EHA, ESTRO, a także polskie towarzystwa naukowe i instytucje medyczne.

Narodowy Instytut Onkologii liczy, że kongres zainicjuje nową erę ścisłej współpracy międzynarodowej i krajowej. W przyszłości choroby nowotworowe i sercowo-naczyniowe mają być leczone w ramach jednej, spójnej strategii terapeutycznej, a nie w oddzielnych specjalizacjach.

Szczegóły wydarzenia dostępne są na stronie cardiooncology.pl

Źródło: NIO
Choroby układu krążenia oraz nowotwory stanowią obecnie około 60% przyczyn zgonów w Polsce! Już 25 października 2025 r. w Toruniu odbędzie się trzecia edycja Toruńskich Spotkań Kardio-Onkologicznych, które od 2023 roku są miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziedziny onkologii oraz kardiologii.
Kardiologia i onkologia z roku na rok stają się sobie coraz bliższe, co odzwierciedla konieczność tworzenia wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących kardioonkologii. Wdrażanie coraz to nowszych leków poprawia rokowanie co do długości przeżycia w obu grupach chorych. Niemniej jednak nowoczesne leczenie onkologiczne stawia liczne wyzwania kardiologom. W trakcie tegorocznej edycji konferencji poza przybliżeniem najnowszych doniesień ze świata kardioonkologii poruszymy konieczność holistycznego, internistycznego podejścia do pacjenta. Wiek oraz wielochorobowość często wymaga zmiany schematów leczenia, często niestandardowych rozwiązań, które mają na celu jeden zasadniczy cel – wyleczenie chorego.

Organizatorzy zapraszają do zapoznania się z programem, bezpłatnej rejestracji oraz uczestnictwa, będąc przekonanym, iż tegoroczne spotkanie będzie kolejną okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców oraz uczestników.
 
Więcej informacji o konferencji:
https://torun-kardio-onkologia.pl/
 
 
W Polsce choroby układu krążenia i nowotwory stanowią główne przyczyny zgonów. Coraz częściej te schorzenia współistnieją u pacjentów, co komplikuje proces leczenia i wpływa na rokowania. W odpowiedzi na te wyzwania, specjaliści z dziedziny kardiologii i onkologii podkreślają potrzebę zintegrowanej profilaktyki i leczenia. Współpraca tych dwóch dziedzin medycyny może znacząco poprawić jakość opieki nad pacjentami i efektywność systemu ochrony zdrowia.
Za nami konferencja Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. „Kardiologia i onkologia muszą mówić jednym głosem. To moment, kiedy należy przesunąć fundusze na profilaktykę pierwotną i zacząć działać systemowo” – mówił prof. Piotr Rutkowski, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.
 
Współistnienie chorób serca i nowotworów – rosnące wyzwanie

Nowotwory i choroby układu sercowo-naczyniowego to obecnie dwie najczęstsze przyczyny zgonów na świecie. Coraz częściej jednak nie występują one oddzielnie – przeciwnie, współistnieją, komplikując proces diagnostyki i leczenia, a tym samym wpływając na rokowanie pacjentów. Na styku tych dwóch obszarów powstała kardioonkologia – dynamicznie rozwijająca się dziedzina, która odpowiada na potrzeby pacjentów wymagających jednoczesnej opieki onkologicznej i kardiologicznej.

„Współpraca Narodowego Instytutu Onkologii z kardiologią jest bardzo ważna. NIO otworzyło poradnię kardiologiczną dostępną dla pacjentów onkologicznych. Choroby układu sercowo naczyniowego nie mogą być czynnikami dyskwalifikującymi z leczenia onkologicznego” – powiedziała prof. Beata Jagielska, Dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy.

Eksperci zwracali uwagę na to, że profilaktyka w przypadku chorób kardiologicznych i onkologicznych jest taka sama: zdrowy styl życia, niepalenie papierosów, unikanie alkoholu, zapobieganie otyłości, aktywność fizyczna. – Nie chcemy mówić, czy ważniejszy jest w Polsce rozwój kardiologii, czy onkologii.

„O profilaktyce mówimy od lat, teraz czas na konkretne działania. Oczywiście, potrzebne są pieniądze, ale nie są to pieniądze na onkologię czy na kardiologię. To są pieniądze dla pacjentów” – podkreślali prof. Gil, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i prof. Rutkowski.

Edukacja i świadomość – fundamenty skutecznej profilaktyki

Eksperci podkreślają, że kluczowym elementem skutecznej profilaktyki jest edukacja zarówno pacjentów, jak i lekarzy. Wspólne kampanie informacyjne, szkolenia oraz programy edukacyjne mogą zwiększyć świadomość społeczną na temat ryzyka współistnienia chorób serca i nowotworów oraz znaczenia wczesnej diagnostyki.

„Trzeba zwiększyć liczbę poradni antynikotynowych, ale nie ma chętnych do prowadzenia ich bo nie ma finansowania, nie możemy podpisać kontraktu, wyceny tych świadczeń nie są zachęcające” – dodała prof. Jagielska

Pięć kluczowych postulatów lekarzy: „Bez skutecznej profilaktyki system się załamie”

W obliczu alarmujących statystyk dotyczących chorób nowotworowych i sercowo-naczyniowych, czołowi eksperci – onkolodzy i kardiolodzy – apelują o pilne działania. Podczas wspólnego spotkania przedstawili 5 konkretnych postulatów, które ich zdaniem powinny być priorytetem polityki zdrowotnej. Ich realizacja to nie tylko inwestycja w zdrowie obywateli, ale także w długofalową stabilność systemu ochrony zdrowia.

  1. Zwiększenie nakładów na profilaktykę do średniej UE (5,5%)
Obecnie Polska przeznacza jedynie 1,9% budżetu ochrony zdrowia na działania profilaktyczne. Eksperci postulują dojście do poziomu 5,5% – średniej unijnej – oraz rozszerzenie programów przesiewowych, m.in. o test FIT w kierunku raka jelita grubego.
„Nie chodzi o to, żebyśmy od razu zaczęli przeznaczać 5,5 proc. budżetu. Dochodźmy do tego stopniowo. Za kilka lat zobaczymy realny efekt – spadek śmiertelności i wydłużenie życia” – podkreśla prof. Robert Gil.
Powstać ma także centralna baza danych, umożliwiająca monitorowanie skuteczności działań profilaktycznych.
  1. Obowiązkowa edukacja zdrowotna w szkołach
Lekarze domagają się wprowadzenia stałego przedmiotu lub modułu edukacyjnego w szkołach podstawowych i średnich, co najmniej raz w tygodniu. Ma on obejmować tematykę zdrowego stylu życia, żywienia, profilaktyki i aktywności fizycznej.
Jednocześnie postulują wsparcie samorządów w organizacji wydarzeń i zajęć promujących zdrowie, by edukacja nie kończyła się na lekcji, ale obejmowała całe środowisko lokalne.
  1. „Kalendarz zdrowia” w IKP – przypomnienia o badaniach
Eksperci proponują stworzenie indywidualnego planu profilaktyki w ramach Internetowego Konta Pacjenta (IKP), dostosowanego do wieku, płci i historii medycznej danej osoby. Kluczowym elementem miałoby być automatyczne przypominanie o badaniach, podobnie jak obecnie otrzymujemy alerty RCB.
„Tak jak dostajemy alerty o nadchodzącej burzy, tak samo powinniśmy otrzymywać ‘Alert Zdrowia’” – powiedziała prof. Jagielska.
  1. Nowa strategia antynikotynowa – w tym zakaz sprzedaży e-papierosów nieletnim
Zaniepokojeni wzrostem liczby palaczy po pandemii, lekarze postulują pełną strategię walki z nikotynizmem, obejmującą:
„Potrzebne są działania podobne do tych, które skutecznie wdrożono w innych krajach” – zaznaczył prof. Paweł Koczkodaj, Europejski Kodeks Walki z Rakiem.
  1. Otyłość jako priorytet zdrowia publicznego
Lekarze wzywają do uznania walki z otyłością za kluczowy element profilaktyki chorób przewlekłych. Postulaty obejmują:
To element konieczny, by ograniczyć ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2, nadciśnienia, wielu nowotworów i chorób serca.
Choroby onkologiczne to schorzenia, które dotykają wielu pacjentów. Onkologia to dynamicznie rozwijająca się dziedzina medycyny, której rozwój sprawia, że nowotwory obarczone dotychczas złym rokowaniem, można lepiej i skuteczniej leczyć, co wydłuża życie pacjentom onkologicznym. To bardzo dobra informacja.
– Wielu z chorych onkologicznych cierpi na schorzenia kardiologiczne. Pacjenci ci wymagają sprawnej diagnostyki oraz optymalizacji leczenia kardiologicznego, co powinno być prowadzone równolegle z diagnostyką onkologiczną. – podkreśla prof. dr hab. n. med. Przemysław Leszek.
Coraz częściej lekarze specjaliści mówią o konieczności opieki kompleksowej kardio-onkologicznej nad pacjentami z chorobami nowotworowymi.

Już 26 października 2024 r. w Toruniu odbędą się Toruńskie Spotkania Kardio-Onkologiczne, które będą miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziadziny onkologii, hematologii oraz kardioonkologii. Organizatorzy liczą, że staną się one okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców i uczestników.

 
Więcej informacji o konferencji:
https://torun-kardio-onkologia.pl/
Wydarzenie pod patronatem redakcji Medicalpress.
Zapraszamy Państwa na I Konferencję Sekcji KardioOnkologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, która odbędzie się w dniach 11-12 października 2024 w Łodzi. Szacuje się, że grupa pacjentów z chorobami serca i naczyń oraz schorzeniem onkologicznym sięga 500.000 osób w Polsce. 
Program i rejestracja:
kardioonkologia.ptkardio.pl/konferencja

Szanowni Państwo, Koleżanki i Koledzy,

 
z wielką przyjemnością zapraszamy na I Konferencję Sekcji KardioOnkologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, która odbędzie się w dniach 11-12 października 2024 w Łodzi.

KardioOnkologia stanowi niezwykle ważny i bez wątpienia najtrudniejszy temat współczesnej kardiologii. Najczęstszymi przyczynami zgonów są od lat schorzenia układu krążenia, i zaraz za nimi – choroby nowotworowe. Nic dziwnego zatem, że skojarzenie obu grup chorób – kardiologicznych oraz onkologicznych zdarza się tak często i jest tak klinicznie znaczące. Szacuje się, że grupa pacjentów z chorobami serca i naczyń oraz schorzeniem onkologicznym sięga 500.000 osób w Polsce. 
 
Co więcej, dokonuje się na naszych oczach ogromny postęp w zakresie obu dziedzin zarówno w zakresie diagnostyki jak i terapii. Aktualizacja wiedzy oraz stałe szkolenie w powyższym zakresie stanowi bardzo istotny element nowoczesnej edukacji i dlatego zapraszamy najwybitniejszych wykładowców z obu dziedzin do wygłoszenia wykładów i gorącej dyskusji. Z pewnością znajdziemy czas na udzielenie odpowiedzi na wszystkie Państwa pytania.
 
I Konferencja Sekcji KardioOnkologii PTK będzie też znakomitą okazją do inauguracji najnowszych standardów postępowania w tej dziedzinie z roku 2024. Kopię dokumentu otrzymają uczestnicy spotkania i na bieżąco dyskutować będziemy o zawartych w tekście nowoczesnych zaleceniach.  
 
Serdecznie zapraszamy do udziału w tym wyjątkowym wydarzeniu!
 
Prof. Jarosław Drożdż
Przewodniczący Komitetu Naukowego i Organizacyjnego
Przewodniczący Sekcji KardioOnkologii PTK

Wydarzenie pod patronatem redakcji Medicalpress.

 
 

źródło: Sekcja KardioOnkologii PTK

Nawet co trzeci pacjent onkologiczny ma współistniejącą chorobę sercowo-naczyniową. W tej grupie chorych leczenie musi uwzględniać potencjalny wzajemny wpływ stosowanych jednoczasowo terapii na poszczególne układy organizmu. Konieczna jest profilaktyka powikłań leczenia onkologicznego związana między innymi z prewencją pojawienia się oraz wystąpieniem zaostrzeń schorzeń kardiologicznych. Zdaniem ekspertów właściwie stosowane leczenie przeciwkrzepliwe i odpowiedni panel szczepień ochronnych, w tym przeciw pneumokokom, to istotne filary terapii pacjentów kardioonkologicznych.
Interdyscyplinarny pacjent kardioonkologiczny
Podczas spotkania edukacyjnego pt. „Pacjent kardioonkologiczny w centrum uwagi. Leczenie przeciwkrzepliwe i profilaktyka zakażeń pneumokokowych”, zorganizowanego w październiku 2023 roku pod patronatem Asocjacji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i patronatem honorowym Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej, eksperci skoncentrowali się na grupie pacjentów kardioonkologicznych. Zdaniem specjalistów chorzy ze zdiagnozowanymi chorobami nowotworowymi i współistniejącymi z nimi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego to szczególna i rosnąca grupa pacjentów.

– Uważamy, że populacja pacjentów kardioonkologicznych w Polsce, podobnie jak w innych krajach zachodnich, będzie znacząco się zwiększać. Co więcej, według prognoz tempo przyrostu liczebności tej grupy chorych także będzie znaczące. Powoduje to konieczność zmiany paradygmatu postępowania w tej grupie pacjentów, na którą od kilku lat nie patrzymy już jak na niszową, ale istotną epidemiologicznie. Temu zagadnieniu poświęcane są nowe wytyczne naukowe i zalecenia ekspercie, które jako klinicyści – kardiolodzy, onkolodzy, ale także wszyscy inni członkowie personelu medycznego zaangażowani w opiekę nad pacjentem ze współistniejącymi schorzeniami onkologicznymi i kardiologicznymi sukcesywnie wdrażamy do codziennej praktyki klinicznej – mówi prof. Małgorzata Lelonek, kierownik Zakładu Kardiologii Nieinwazyjnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, past przewodnicząca Asocjacji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, inicjatorka cyklu spotkań edukacyjnych poświęconych kardioonkologii.

Kardioonkologia: skutecznie leczyć to także właściwie chronić
Specjaliści podkreślają, że w obszarze kardioonkologii istnieją dwa główne wyzwania: współchorobowość oraz leki przeciwnowotworowe, które mogą powodować powikłania sercowo-naczyniowe.

Współczesne terapie antynowotworowe są coraz bardziej skuteczne; sprawiają, że pacjenci onkologiczni żyją coraz dłużej. Leczenie onkologiczne związane jest jednak z ryzykiem wystąpienia powikłań, w tym o charakterze sercowo-naczyniowym, występujących nie tylko doraźnie, ale także w dłuższej perspektywie czasowej.

– Przykładem wyzwania w terapii pacjenta kardioonkologicznego jest wpływ terapii przeciwnowotworowej na układ sercowo-naczyniowy. U pacjentów ze zdiagnozowanymi chorobami serca i naczyń niektóre formy leczenia mogą okazać się przeciwskazane ze względu na ich znaczącą kardiotoksyczność. Czym zatem zastąpić daną formę terapii, jak dobrać leczenie skuteczne, ale jednocześnie bezpieczne dla naszego chorego i zapobiegające lub minimalizujące u niego ryzyko wystąpienia problemów kardiologicznych dziś i w przyszłości? Na te wyzwania stara się odpowiadać kardioonkologia. Specjaliści z tej dziedziny zajmują się kluczowymi aspektami prewencji, diagnostyki obrazowej i laboratoryjnej oraz leczenia chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych – wyjaśnia prof. CMKP Sebastian Szmit, specjalista chorób wewnętrznych, kardiologii i onkologii klinicznej, kierownik Zakładu Kardioonkologii CMKP w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii oraz konsultant w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie, współautor opublikowanych w 2022 roku wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących kardioonkologii.

Powikłania i zaostrzenia schorzeń kardiologicznych
Zdaniem ekspertów prowadzone u pacjenta leczenie onkologiczne, ale także sama choroba nowotworowa mogą przyczynić się nie tylko do powstania nowych symptomów i schorzeń kardiologicznych, ale również do nasilenia objawów wcześniej dobrze kontrolowanych chorób. Zaawansowanie procesu nowotworowego jest związane z częstością występowania powikłań. Przykładem jest żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, której częstość wzrasta w chorobie zaawansowanej z obecnością przerzutów odległych.

Istotnym czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o wyborze odpowiedniej metody leczenia u pacjenta onkologicznego jest zdiagnozowana u pacjenta niewydolność serca.

– W przypadku postawienia diagnozy niewydolności serca niezbędne jest niezwłoczne wdrożenie odpowiedniego leczenia kardiologicznego, które może zahamować dalszy rozwój schorzenia, a w niektórych przypadkach nawet cofnąć niekorzystne zmiany. Istotnymi celami postępowania terapeutycznego jest ochrona pacjenta przed kardiologicznymi powikłaniami leczenia onkologicznego, ochrona przed związanymi z nimi zaostrzeniami niewydolności serca i prewencja udaru niedokrwiennego mózgu. Istotne, że choroba nowotworowa jako taka jest związana ze stanem nadkrzepliwości, co w przypadku na przykład migotania przedsionków zwiększa znaczenie profilaktyki przeciwkrzepliwej – zaznacza prof. Małgorzata Lelonek.

Leczenie przeciwkrzepliwe: chronić przed udarem, zapobiegać nawrotom żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2021 roku dotyczące niewydolności serca w prewencji niedokrwiennego udaru mózgu w klasie IA zalecają długoterminowe stosowanie doustnego leczenia przeciwkrzepliwego u wszystkich pacjentów z migotaniem przedsionków i niewydolnością serca, jeśli uzyskują oni w skali CHA2DS2–VASc co najmniej: mężczyźni: 2 punkty, kobiety 3 punkty. Co do zasady (poza pewnymi wyjątkami) preferowane są leki z grupy NOAC (novel oral anticoagulants – NOAC).

Zdaniem ekspertów pomimo, że mechanizm działania poszczególnych preparatów z grupy NOAC jest taki sam, występują pomiędzy nimi różnice, które warto brać pod uwagę dobierając lek dla pacjentów o podwyższonym profilu ryzyka powikłań, w tym u pacjentów kardioonkologicznych.

– Występujące u pacjentów kardioonkologicznych dysfunkcje nerek, wątroby, interakcje pomiędzy równolegle stosowanymi terapiami (zwłaszcza prowadzonymi w ramach badań klinicznych) to czynniki, które powinny skłonić do szczególnie starannego doboru terapii przeciwkrzepliwej. Leki z grupy NOAC, OAC czy inne, w tym nielekowe interwencyjne formy postępowania warto rozważać w odniesieniu do indywidualnego profilu naszego pacjenta. Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wskazują, że zasadniczo u chorych z nowotworem rekomenduje się stosowanie heparyn drobnocząsteczkowych (low molecular weight heparin – LMWH) podskórnie przez przynajmniej pół roku od wystąpienia epizodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, bowiem dawno wykazano w badaniach z randomizacją ich przewagę nad antagonistą witaminy K (vitamin K antagonists – VKA). Jednocześnie wytyczne podają, że u pacjentów onkologicznych nowe doustne antykoagulanty są rekomendowane jako druga dobra opcja terapeutyczna, alternatywa dla LMWH. Ideą jest personalizacja wyboru odpowiedniej antykoagulacji dla odpowiedniego chorego. Przykładem są nowotwory przewodu pokarmowego, ponieważ w przypadku riwaroskabanu i edoksabanu ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego w badaniach z randomizacją było wyższe w porównaniu z dalteparyną stosowaną jako lek referencyjny. Nowsze badania (m.in CARAVAGGIO) wskazały, że apiksaban i dalteparyna mają porównywalne ryzyko krwawienia w nowotworach przewodu pokarmowego, co znalazło odzwierciedlenie między innymi w aktualnych wytycznych American College of Chest Physicians (ACCP) – mówi prof. CMKP Sebastian Szmit.

Szczepienia przeciw pneumokokom: chronić życie!
Eksperci przestrzegają: przewlekła niewydolność serca i nowotwory to czynniki ryzyka cięższych postaci zapalenia płuc, w tym wywołanych przez zakażenie pneumokokami – bakteriami osiedlającymi się w nosie i gardle, wywołującymi schorzenia górnych dróg oddechowych.

Co roku z powodu zakażeń pneumokokowych umiera ponad 1,5 mln osób, z tego ok. 1 mln z powodu zapaleń płuc. Według danych Państwowego Zakładu Higieny Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego w 2022 roku w Polsce stwierdzono 2180 przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej. Od 1 stycznia do 15 października 2023 roku stwierdzono 2359 przypadków schorzeń wywołanych przez pneumokoki. Odnotowano blisko dwukrotny wzrost liczby przypadków Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej dla analogicznego okresu w 2022 roku. Eksperci wskazują, że kardiologiczne powikłania zakażeń pneumokokami są potencjalnie bardzo poważne w skutkach – to między innymi zaburzenia rytmu, zapalenie mięśnia sercowego, zawał serca, związane z różnymi mechanizmami zwiększone ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu oraz zgon. Ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych wzrasta przez kolejne 10 lat po zakończeniu hospitalizacji z powodu pneumokokowego zapalenia płuc.

źródło: SalusPR

Terapia przeciwnowotworowa jakkolwiek skuteczna w chorobie nowotworowej, może być szkodliwa dla układu sercowo-naczyniowego. Konieczny jest stały nadzór kardiologiczny. Już 14 października 2023 r. w Toruniu odbędą się Toruńskie Spotkania Kardio-Onkologiczne, które będą miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziedziny onkologii i kardio-onkologii. Organizatorzy liczą, że staną się one okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców i uczestników.
Choroby onkologiczne to schorzenia, które dotykają wielu pacjentów. Onkologia to dynamicznie rozwijająca się dziedzina medycyny, której rozwój sprawia, że nowotwory obarczone dotychczas złym rokowaniem, można lepiej i skuteczniej leczyć, co wydłuża życie pacjentom onkologicznym. To bardzo dobra informacja.

„Wielu z chorych onkologicznych cierpi na schorzenia kardiologiczne. Pacjenci ci wymagają sprawnej diagnostyki oraz optymalizacji leczenia kardiologicznego, co powinno być prowadzone równolegle z diagnostyką onkologiczną.” – stwierdza prof. dr hab. n. med. Przemysław Leszek

Coraz częściej lekarze specjaliści mówią o konieczności opieki kompleksowej kardio-onkologicznej nad pacjentami z chorobami nowotworowymi. Już 14 października 2023 r. w Toruniu odbędą się Toruńskie Spotkania Kardio-Onkologiczne, które będą miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziadziny onkologii i kardio-onkologii. Organizatorzy liczą, że staną się one okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców i uczestników.

 
Więcej informacji o konferencji:
https://torun-kardio-onkologia.pl/

Wydarzenie pod patronatem Medicalpress.pl.

Program bezpłatnych badań serca, skierowany do pacjentów onkologicznych zakłada pakiet badań i opiekę kardiologiczną dla pacjentów będących w trakcie lub mających zaplanowane leczenie onkologiczne. Właśnie uruchomiono nowy nabór zgłoszeń dla pacjentów w Szczecinie.
Jak pokazują badania wśród pacjentów wyleczonych z choroby nowotworowej, najczęstszą przyczyną zgonów są choroby układu sercowo-naczyniowego, takie jak zaawansowana niewydolność serca, choroba wieńcowa czy zaburzenia rytmu serca, które mogą być spowodowane przez chemio i radioterapię. Wczesne wykrycie i leczenie niewydolności serca zmniejsza podatność na choroby układu krwionośnego i umożliwia skuteczniejszą walkę z nowotworem. Program „Twoje serce w naszych rękach” realizowany przez SPSK1 przy ul. Unii Lubelskiej w Szczecinie, ma na celu zwiększenie dla wspomnianej grupy pacjentów dostępu do diagnostyki i leczenia kardiologicznego.
 
„Żyjemy w czasach, w których nowotwory są chorobami przewlekłymi i będzie ich niestety coraz więcej. Na szczęście, znamy coraz więcej przyczyn chorób nowotworowych, ale nadal przecieramy szlaki w poszukaniu nowych form pomocy pacjentom. Jedną z nich jest odpowiednia opieka kardiologiczna. Serce i cały układ sercowo-naczyniowy w trakcie radio czy chemioterapii jest poddany ogromnemu wysiłkowi. Odpowiednia diagnoza i wczesna opieka pozwalają zmniejszyć ryzyko powikłań na tym polu” – mówi dyrektor szpitala dr n. med. Konrad Jarosz. 

Projekt realizowany przez szczeciński szpital prowadzi otwarty nabór pacjentów. Pacjent nie potrzebuje skierowania. Wystarczy zgłosić się na stronie www.twojeserce.eu – po wypełnieniu formularza zgłoszeniowego, obsługa szpitala skontaktuje się ze wszystkimi pacjentami.

„Są jeszcze wolne miejsca dla pacjentów, którzy mogą zostać objęci dodatkową opieką kardiologiczną w trakcie swojego leczenia. Zgłoszenie się nic nie kosztuje, a na szali mamy nasze zdrowie” – mówi dr Piotr Gościniak, kardiolog opiekujący się programem.

W zależności od oszacowanego przez specjalistę stopnia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, podczas pierwszej wizyty kardiologicznej ustalone zostanie dalsze postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne . Pacjentom zostaną wykonane następujące procedury:
Wyniki powyższych badań określą, w jaki sposób będzie wyglądała dalsza cześć leczenia. Każdego z pacjentów, którzy zakwalifikują się do dalszego leczenia, w zależności od potrzeb, będzie czekało od 3 do 5 wizyt u kardiologa w okresie 3-6 miesięcy. Specjalista posiada możliwość skierowania pacjentów na szeroki katalog badań diagnostycznych.

Program Twoje serce w naszych rękach jest elementem Programu prewencji chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych na lata 2021-2022 realizowany przez SPSK-1 w Szczecinie współfinansowanego ze środków EFS w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. 

Więcej informacji na www.twojeserce.eu oraz www.spsk1.szn.pl.

źródło: SPSK1

Nowe wytyczne w kardioonkologii ESC (Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego) były przedmiotem dyskusji podczas 86. Wiosennej Konferencji PTK/XV Konferencji „Kardiologii Polskiej” (17-18 marca 2023 r.). – Mamy nowe wytyczne, bardzo nowoczesne, nowatorskie, które proponują nam szereg bardzo praktycznych rozwiązań, których jednak wdrożenie może nie być łatwe w polskich warunkach, ale jest możliwe, zapewniam. – podkreśla prof. Sebastian Szmit, kardiolog z CMKP w Warszawie. Zapraszamy do przeczytania i obejrzenia rozmowy.

Pierwszy punkt to na pewno włączenie definicji kardiotoksyczności, czyli mówiąc ogólnie toksyczności sercowo-naczyniowej związanej z leczeniem onkologicznym, leczeniem przeciwnowotworowym, do naszej codziennej diagnostyki. I tu jeśli chcemy to oczywiście zrobić w aspekcie dysfunkcji serca, musimy oceniać też GLS, czyli odkształcenie podłużne lewej komory i zapewniam jest to możliwe, bo 4 moich doktorantów robi to w różnych szpitalach na co dzień – w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie, w Narodowym Instytucie Onkologii, w szpitalu w Ciechanowie i w Podkarpackim Ośrodku Onkologicznym. – mówi profesor Szmit.

Drugi punkt to jest oczywiście ratyfikacja ryzyka i tutaj ona jest po stronie onkologów i hematologów. To oni decydują kiedy pacjent jest obciążony kardiologiczne, rozpoznają, i wtedy proszą o konsultację kardiologa, aby optymalizował postępowanie i planował odpowiednio intensywne monitorowanie takiego chorego. – kontynuuje.

Kolejny bardzo istotny punkt to jest monitorowanie odległe, czyli nie tylko podczas aktywnego leczenia przeciwnowotworowego, ale również po zakończonym leczeniu. Mając pacjenta z dobrym rokowaniem odległym onkologicznym, nie zapominajmy, że może mieć on przyspieszony proces np. miażdżycy czy przyspieszoną dysfunkcję różnych zastawek, czy wreszcie dysfunkcję serca, czyli może rozwinąć niewydolność krążenia. I ważne, żebyśmy tworzyli programy monitorowania odległego. – dodaje.

Te wytyczne mają wiele zaleceń z poziomem wiarygodności C, czyli jako opinie ekspertów. To jest ogromne pole do badań naukowych. Na swoim wykładzie pokazywałem możliwości tych badań i zachęcam Państwa, aby zajmować się chorymi na nowotwory, jako kardiolodzy, w sposób praktyczny, pomagając im bezpośrednio, ale też planując badania naukowe – co jeszcze możemy robić lepiej dla tych chorych. – puentuje prof. Szmit.

Rozmawiała: Maria Miłkowska, Alicja Skrobucha

SKN Kardiologii przy I Katedrze i Klinice WUM

źródło: redakacja Medicalpress

Nowe wytyczne w kardioonkologii ESC (Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego) były przedmiotem dyskusji podczas 86. Wiosennej Konferencji PTK/XV Konferencji „Kardiologii Polskiej” (17-18 marca 2023 r.). – Mamy nowe wytyczne, bardzo nowoczesne, nowatorskie, które proponują nam szereg bardzo praktycznych rozwiązań, których jednak wdrożenie może nie być łatwe w polskich warunkach, ale jest możliwe, zapewniam. – podkreśla prof. Sebastian Szmit, kardiolog z CMKP w Warszawie. Zapraszamy do przeczytania i obejrzenia rozmowy.

Pierwszy punkt to na pewno włączenie definicji kardiotoksyczności, czyli mówiąc ogólnie toksyczności sercowo-naczyniowej związanej z leczeniem onkologicznym, leczeniem przeciwnowotworowym, do naszej codziennej diagnostyki. I tu jeśli chcemy to oczywiście zrobić w aspekcie dysfunkcji serca, musimy oceniać też GLS, czyli odkształcenie podłużne lewej komory i zapewniam jest to możliwe, bo 4 moich doktorantów robi to w różnych szpitalach na co dzień – w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie, w Narodowym Instytucie Onkologii, w szpitalu w Ciechanowie i w Podkarpackim Ośrodku Onkologicznym. – mówi profesor Szmit.

Drugi punkt to jest oczywiście ratyfikacja ryzyka i tutaj ona jest po stronie onkologów i hematologów. To oni decydują kiedy pacjent jest obciążony kardiologiczne, rozpoznają, i wtedy proszą o konsultację kardiologa, aby optymalizował postępowanie i planował odpowiednio intensywne monitorowanie takiego chorego. – kontynuuje.

Kolejny bardzo istotny punkt to jest monitorowanie odległe, czyli nie tylko podczas aktywnego leczenia przeciwnowotworowego, ale również po zakończonym leczeniu. Mając pacjenta z dobrym rokowaniem odległym onkologicznym, nie zapominajmy, że może mieć on przyspieszony proces np. miażdżycy czy przyspieszoną dysfunkcję różnych zastawek, czy wreszcie dysfunkcję serca, czyli może rozwinąć niewydolność krążenia. I ważne, żebyśmy tworzyli programy monitorowania odległego. – dodaje.

Te wytyczne mają wiele zaleceń z poziomem wiarygodności C, czyli jako opinie ekspertów. To jest ogromne pole do badań naukowych. Na swoim wykładzie pokazywałem możliwości tych badań i zachęcam Państwa, aby zajmować się chorymi na nowotwory, jako kardiolodzy, w sposób praktyczny, pomagając im bezpośrednio, ale też planując badania naukowe – co jeszcze możemy robić lepiej dla tych chorych. – puentuje prof. Szmit.

Rozmawiała: Maria Miłkowska, Alicja Skrobucha

SKN Kardiologii przy I Katedrze i Klinice WUM

źródło: redakacja Medicalpress

Na znaczenie aktywności fizycznej w kontekście kardioonkologii należy patrzeć z kilku perspektyw: prewencji, prerehabilitacji przed leczeniem onkologicznym i w jego trakcie, ale również jako na ważny element prewencji wtórnej u ozdrowieńców po zakończeniu leczenia. – Zalecany jest głównie wysiłek aerobowy z komponentą ćwiczeń oporowych, poprawiających równowagę, elastyczność mięśni. Pamiętajmy, że nie możemy forsować nadmiernych wysiłków, a rozpoczęcie ćwiczeń powinno być poprzedzone konsultacją lekarską, czy mogą być one realizowane. U pacjentów, którzy otrzymują leki potencjalnie kardiotoksyczne, powinno być wykonane echo serca pod tym kątem — podkreśla dr hab. Renata Główczyńska.
Choroby nowotworowe i sercowo-naczyniowe mają często wspólne mianowniki w postaci takich czynników ryzyka, jak: palenie tytoniu, siedzący tryb życia, otyłość.

– W przypadku tej grupy chorych powinniśmy z jednej strony myśleć o kardiotoksyczności leków, które stosujemy w leczeniu onkologicznym, a z drugiej pamiętać, że choroby sercowo-naczyniowe (s-n) wpływają na rokowanie pacjenta onkologicznego. Wiele metod leczenia, w tym radioterapia, przyspiesza proces aterotrombozy. Widzimy zatem wzajemne relacje tych dwóch grup schorzeń cywilizacyjnych — podkreśla dr hab. n. med. Renata Główczyńska, specjalistka kardiologii z I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, która o znaczeniu regularnej aktywności fizycznej u pacjenta kardioonkologicznego mówiła podczas ostatniego kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.
Potrzebna szczególna czujność lekarzy
Wśród problemów, z którymi muszą mierzyć się lekarze mający pod opieką pacjenta kardioonkologicznego, znajdują się:
– Musimy brać pod uwagę także wyzwania związane z pewnymi ograniczeniami terapii przeciwnowotworowych, wynikających z obecności zaawansowanych chorób sercowo-naczyniowych. Z kolei np. zabiegi z zakresu elektrostymulacji, wad strukturalnych mogą być trudne lub ograniczone z uwagi na problemy onkologiczne pacjentów — podkreśla dr hab. Renata Główczyńska.
Siedzący tryb życia sprzyja nowotworom
Kardiolog zwraca uwagę, że na znaczenie aktywności fizycznej w kontekście kardioonkologii należy patrzeć z kilku perspektyw: prewencji, prerehabilitacji przed leczeniem onkologicznym i w jego trakcie, ale również jako ważny element prewencji wtórnej u ozdrowieńców po zakończeniu leczenia.

– Mamy niezbite dowody, że siedzący tryb życia przyspiesza rozwój nowotworu. Tych związków upatruje się w zwiększeniu procesu zapalnego, liczby wolnych rodników, narastaniu insulinooporności u pacjentów nieaktywnych. Mamy również dane wskazujące, że wysiłek fizyczny ma znaczenie profilaktyczne, a więc zmniejsza ryzyko wielu nowotworów, np. piersi, endometrium, pęcherza moczowego, nerki, przełyku, żołądka, a przede wszystkim jelita grubego. Kolejne dane, oparte na metaanalizie z udziałem 50 tys. osób wykazują, że aktywność fizyczna poprawia rokowanie i przeżycie o 26 proc. w przypadku raka sutka i jelita grubego — argumentuje dr hab. Renata Główczyńska.

Niedawno opublikowana analiza 16 badań oceniających wpływ ćwiczeń z zakresu wzmocnienia układu mięśniowego wykazała redukcję śmiertelności całkowitej. Zarówno w przypadku występowania chorób sercowo-naczyniowych, jak i wszystkich chorób nowotworowych, szczególnie płuc.

– Wykazano, że u osób wykonujących te ćwiczenia w wymiarze 30 minut tygodniowo redukcja ryzyka tych schorzeń sięgała od 10 do 17 proc. w perspektywie maksymalnej 25 lat. Dodam, że badania dotyczyły aż 263 tys. osób — zaznacza specjalistka.
Niedoceniana prerehabilitacja
Wyniki badań znalazły odzwierciedlenie w stanowiskach eksperckich Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, w których podkreśla się, że regularny wysiłek fizyczny przynosi wymierne korzyści u pacjentów onkologicznych: poprawia rokowanie, zmniejsza ryzyko kardiotoksyczności terapii przeciwnowotworowych.

– Niestety, w Polsce nie ma powszechnych programów rehabilitacji przed leczeniem onkologicznym, choć w wielu krajach jest taka możliwość. Pacjenci otrzymują takie wsparcie przed operacjami z przyczyn onkologicznych czy chemio- lub radioterapią. Takie działania wpływają na zmniejszenie liczby powikłań — wyjaśnia dr hab. Renata Główczyńska.

Na przykład badanie w grupie kobiet z rakiem sutka wykazało, że wydolność sercowo-naczyniowa pacjentek przed rozpoznaniem nowotworu wpływała na rokowanie, definiowane jako przeżycie bez incydentu s-n, na korzyść kobiet najbardziej aktywnych fizycznie.

– Dlatego też brytyjscy anestezjolodzy stworzyli towarzystwo naukowe, którego głównym celem jest analiza wpływu wysiłku fizycznego na rokowanie pacjentów. W Wielkiej Brytanii to właśnie lekarze tej specjalności najczęściej wykonują badania ergospirometryczne, ponieważ dzięki nim zyskują ważne informacje, pozwalające na planowanie opieki około- i pooperacyjnej — zwraca uwagę ekspertka.

Czy pacjent onkologiczny może być aktywny fizycznie w trakcie terapii? Wielu chorych obawia się wysiłku w tym czasie, szczególnie gdy nie są w stanie go podjąć z powodu intensywnych cykli chemioterapii.

– Niemniej mamy dowody, że wysiłek fizyczny zmniejsza liczbę działań niepożądanych leczenia onkologicznego. Ogranicza nudności i ich nasilenie, redukuje somatyczne bóle głowy, zmniejsza męczliwość, stres, skraca okres hospitalizacji. Ruch poprawia profil immunologiczny, ponieważ zwiększa odporność, co ma niebagatelne znaczenie, biorąc pod uwagę powikłania zapalne, infekcyjne. Co więcej, regularne ćwiczenia polepszają profil metaboliczny, sprzyjają poprawie gęstości kości — wymienia zalety aktywności dr hab. Renata Główczyńska.
Wytyczne ESC: ruch jako element leczenia
Już w 2016 r., eksperci ESC w dokumencie dotyczącym kardioonkologi zwracali uwagę, że wysiłek aerobowy jest metodą kardioprotekcji przed kardiotoksycznością leków z grupy antracyklin. Najnowsze wytyczne z 2022 r. wręcz podkreślają, że wysiłek fizyczny to tak naprawdę element leczenia antynowotworowego, poprawiający profil działań niepożądanych w trakcie leczenia onkologicznego.

– Co ważne, wysiłek u pacjenta kardioonkologicznego powinien być dobierany indywidualnie. W jaki sposób? Aktywność fizyczna w zakresie intensywności i częstości musi być ustalana w zależności do sytuacji pacjenta, jego wieku, jednostki chorobowej, wydolności, wcześniejszej aktywność, typu wykonywanych ćwiczeń — wymienia kardiolog.

Osoby z ograniczoną wydolnością wysiłkową mogą zacząć od 2-3 sesji tygodniowo, po 10-30 minut ćwiczeń o małej lub umiarkowanej intensywności. Zalecane są: spacery, powolna jazda na rowerze, lekki jogging, ćwiczenia typu kalistenika. W przypadku dobrej tolerancji można zwiększać częstotliwość i czas treningów oraz intensywność ćwiczeń. Cel? Dojście do ponad 5 sesji treningowych w tygodniu (po 20-60 minut każda) o umiarkowanej lub dużej intensywności.

– Zalecany jest głównie wysiłek aerobowy z komponentą ćwiczeń oporowych, poprawiających równowagę, elastyczność mięśni. Pamiętajmy, że nie możemy forsować nadmiernych wysiłków, a rozpoczęcie ćwiczeń powinno być poprzedzone konsultacją lekarską, czy mogą być one realizowane. U pacjentów, którzy otrzymują leki potencjalnie kardiotoksyczne, powinno być wykonane echo serca pod tym kątem — podkreśla dr hab. Renata Główczyńska.
Przeciwwskazania do aktywności fizycznej o pacjentów kardioonkologicznych
Oczywiście, są wyszczególnione sytuacje kliniczne, które ograniczają czy wręcz stanowią przeciwwskazanie do aktywności fizycznej u pacjenta kardioonkologicznego.

Do wskazań bezwzględnych zalicza się:
Do wskazań względnych należą:

źródlo: biuro prasowe Puls Medycyny