Medicalpress

Rozwój nowoczesnych terapii przeciwnowotworowych sprawia, że coraz więcej pacjentów może być skutecznie leczonych i żyć dłużej po rozpoznaniu choroby nowotworowej. Jednocześnie rośnie znaczenie powikłań dotyczących układu sercowo-naczyniowego, które mogą wystąpić zarówno w trakcie terapii, jak i wiele lat po jej zakończeniu. Odpowiedzią na te wyzwania jest kardioonkologia – interdyscyplinarna dziedzina medycyny łącząca wiedzę i doświadczenie onkologów, kardiologów, hematologów, radioterapeutów oraz innych specjalistów zaangażowanych w opiekę nad pacjentem.

Jej podstawowym celem jest takie zaplanowanie i prowadzenie leczenia, aby pacjent mógł otrzymać możliwie najskuteczniejszą terapię przeciwnowotworową, a jednocześnie był chroniony przed rozwojem lub nasileniem chorób układu sercowo-naczyniowego.

Kardioonkologia – młoda dziedzina odpowiadająca na rosnące potrzeby pacjentów

Choć związki pomiędzy leczeniem przeciwnowotworowym a funkcjonowaniem układu krążenia obserwowano od wielu lat, kardioonkologia jako odrębna dziedzina zaczęła rozwijać się stosunkowo niedawno. Termin „cardiooncology” po raz pierwszy pojawił się w bazie PubMed w 1996 roku. Został użyty przez prof. Danielę Cardinale z Europejskiego Instytutu Onkologii.

Kolejnym etapem rozwoju tej dziedziny było powstanie w 2009 roku Międzynarodowego Towarzystwa Kardioonkologicznego – International Cardio-Oncology Society, IC-OS. Organizacja ta połączyła specjalistów zajmujących się diagnostyką, profilaktyką i leczeniem chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych.

Przełomowe znaczenie miało również opublikowanie w 2022 roku przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne pierwszych kompleksowych wytycznych dotyczących kardioonkologii. W gronie ich autorów znalazł się dr hab. n. med. Sebastian Szmit, konsultant kardioonkolog w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowym Instytucie Badawczym.

Wytyczne uporządkowały zasady oceny ryzyka sercowo-naczyniowego, monitorowania pacjentów, zapobiegania powikłaniom oraz ich leczenia. Potwierdziły także, że opieka kardiologiczna nie powinna rozpoczynać się dopiero wtedy, gdy pojawią się objawy choroby serca. Powinna być częścią całego procesu leczenia – od momentu kwalifikacji pacjenta do terapii przeciwnowotworowej, przez jej kolejne etapy, aż po wieloletnią obserwację po zakończeniu leczenia.

Dlaczego współpraca onkologii i kardiologii jest tak ważna?

Nowotwory oraz choroby układu sercowo-naczyniowego należą do najczęstszych przyczyn zgonów na świecie. Coraz częściej nie występują jednak oddzielnie. Wielu pacjentów już w momencie rozpoznania choroby nowotworowej ma nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, zaburzenia rytmu serca, wady zastawkowe, przebyty zawał lub niewydolność serca.

Choroby te mogą wpływać na możliwość zastosowania określonego leczenia przeciwnowotworowego, jego intensywność i bezpieczeństwo. Z drugiej strony niektóre terapie onkologiczne mogą negatywnie oddziaływać na serce, naczynia krwionośne i cały układ krążenia.

Powikłania kardiologiczne mogą prowadzić do konieczności czasowego przerwania leczenia przeciwnowotworowego, zmniejszenia dawek leków, zmiany schematu terapii, a w niektórych przypadkach nawet jej przedwczesnego zakończenia. Wczesna konsultacja kardiologiczna i właściwe leczenie chorób serca pozwalają jednak w wielu sytuacjach ograniczyć to ryzyko.

Dzięki współpracy specjalistów możliwe jest przygotowanie pacjenta do terapii, odpowiednie monitorowanie jego stanu oraz szybkie reagowanie na pierwsze nieprawidłowości. Celem nie jest więc wyłącznie leczenie już rozwiniętych powikłań, lecz przede wszystkim zapobieganie im i rozpoznawanie ich na możliwie wczesnym etapie.

Jak leczenie przeciwnowotworowe może wpływać na układ krążenia?

Wpływ terapii przeciwnowotworowej na układ sercowo-naczyniowy może przyjmować różne formy. U części pacjentów dochodzi do osłabienia funkcji mięśnia sercowego, rozwoju lub nasilenia niewydolności serca, zaburzeń rytmu, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca albo powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Ryzyko zależy między innymi od rodzaju zastosowanego leczenia, łącznych dawek leków, obszaru poddanego radioterapii, wieku pacjenta, jego ogólnego stanu zdrowia oraz wcześniejszych chorób serca. Znaczenie mają również czynniki ryzyka, takie jak palenie tytoniu, otyłość, cukrzyca, zaburzenia lipidowe, brak aktywności fizycznej czy nadciśnienie.

Powikłania mogą pojawić się w trakcie terapii, bezpośrednio po jej zakończeniu albo wiele lat później. Dlatego opieka kardioonkologiczna nie kończy się wraz z ostatnim cyklem leczenia przeciwnowotworowego. Część pacjentów wymaga długoterminowego nadzoru i regularnej oceny stanu układu krążenia.

Jak wygląda opieka kardioonkologiczna?

Opieka kardioonkologiczna rozpoczyna się od oceny indywidualnego ryzyka pacjenta. Specjalista analizuje wcześniejsze choroby, przyjmowane leki, wyniki badań oraz planowaną terapię przeciwnowotworową. U pacjentów obciążonych większym ryzykiem możliwe jest wcześniejsze wdrożenie leczenia kardiologicznego lub modyfikacja już stosowanej terapii.

W trakcie leczenia onkologicznego pacjent może być regularnie monitorowany za pomocą badań laboratoryjnych, elektrokardiografii, badań obrazowych oraz oceny objawów klinicznych. Pozwala to wykrywać zmiany, zanim doprowadzą one do poważnych i trudnych do odwrócenia powikłań.

Jeśli nieprawidłowości już wystąpią, zadaniem zespołu kardioonkologicznego jest takie prowadzenie leczenia, aby możliwie szybko ustabilizować stan pacjenta i ograniczyć przerwę w terapii przeciwnowotworowej. W wielu przypadkach, po zastosowaniu odpowiedniego leczenia kardiologicznego, możliwe jest bezpieczne wznowienie terapii onkologicznej nawet po poważnym incydencie sercowo-naczyniowym.

Dzięki temu pacjent nie musi wybierać pomiędzy leczeniem nowotworu a ochroną serca. Oba obszary powinny być prowadzone równolegle, a decyzje podejmowane wspólnie przez specjalistów.

Coraz więcej pacjentów z chorobą nowotworową i kardiologiczną

Liczba pacjentów, u których jednocześnie występują choroby nowotworowe i schorzenia układu sercowo-naczyniowego, systematycznie rośnie. Jedną z przyczyn jest starzenie się społeczeństwa, ponieważ ryzyko obu grup chorób wzrasta wraz z wiekiem.

Znaczenie ma również poprawa skuteczności leczenia onkologicznego. Pacjenci żyją dłużej, dlatego coraz częściej ujawniają się u nich późne następstwa terapii, w tym powikłania dotyczące układu krążenia. Jednocześnie więcej osób rozpoczyna leczenie przeciwnowotworowe z już rozpoznaną chorobą serca.

Nowotwory i choroby sercowo-naczyniowe mają także wiele wspólnych czynników ryzyka. Należą do nich przede wszystkim palenie tytoniu, otyłość, niewłaściwa dieta, brak aktywności fizycznej, nadmierne spożycie alkoholu oraz zaburzenia metaboliczne.

Zależność pomiędzy obiema grupami chorób może być jeszcze bardziej złożona. U osób z niektórymi chorobami serca, szczególnie z niewydolnością serca, obserwuje się zwiększone ryzyko rozwoju nowotworu. Z kolei powikłania, takie jak zatorowość płucna czy zawał serca, mogą być niekiedy pierwszym objawem nierozpoznanej choroby nowotworowej albo sygnałem jej progresji.

Historia kardioonkologii w Narodowym Instytucie Onkologii

Historia rozwoju kardioonkologii w Narodowym Instytucie Onkologii sięga 2012 roku. Wtedy dr hab. n. med. Beata Jagielska, obecna dyrektor NIO-PIB, podjęła się stworzenia Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii. Była to odpowiedź na realne potrzeby pacjentów onkologicznych, którzy coraz częściej wymagali jednoczesnej opieki specjalistów zajmujących się leczeniem nowotworów i chorób układu krążenia.

Utworzenie Kliniki pozwoliło rozwijać model opieki, w którym problemy kardiologiczne pacjenta były analizowane w bezpośrednim związku z rozpoznaniem onkologicznym i planowanym leczeniem przeciwnowotworowym. Było to podejście pionierskie, ponieważ jeszcze kilkanaście lat temu onkolodzy i kardiolodzy często pracowali niezależnie, a współpraca pomiędzy obiema specjalnościami rozpoczynała się najczęściej dopiero po wystąpieniu poważnych powikłań.

Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii została następnie przekształcona w Klinikę Diagnostyki Onkologicznej, Kardioonkologii oraz Medycyny Paliatywnej. Rozwój jednostki umożliwił nie tylko poszerzanie opieki klinicznej, lecz także prowadzenie działalności naukowej i wypracowywanie zasad diagnostyki oraz leczenia powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych.

Klinika odegrała również istotną rolę w rozwoju kardioonkologii w Polsce, łącząc działalność kliniczną z naukową i edukacyjną. Wypracowywane rozwiązania pokazywały, że obecność choroby serca nie musi automatycznie oznaczać rezygnacji z optymalnego leczenia przeciwnowotworowego, a wystąpienie powikłań kardiologicznych nie zawsze musi prowadzić do trwałego zakończenia terapii.

Obecnie kardioonkologia funkcjonuje w NIO-PIB jako wyodrębniony Pododdział Kardioonkologii w strukturze Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej. Opieką obejmowani są jednak pacjenci z różnymi rozpoznaniami nowotworowymi, wymagający oceny ryzyka, diagnostyki, monitorowania lub leczenia chorób układu sercowo-naczyniowego.

źródło: NIO-PIB

Coraz skuteczniejsze leczenie nowotworów sprawia, że rośnie liczba pacjentów wymagających długoterminowej opieki nad zdrowiem serca. O wyzwaniach związanych z zapobieganiem kardiotoksyczności, nowoczesnej diagnostyce oraz organizacji kompleksowej opieki nad chorymi będą dyskutować eksperci z Polski i zagranicy podczas Summit on Cardio-Oncology Excellence 2026, który 11 września odbędzie się w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie.

Wydarzenie zgromadzi kardiologów, onkologów, hematologów, badaczy, specjalistów zdrowia publicznego oraz przedstawicieli organizacji pacjenckich.

Postęp w leczeniu nowotworów sprawia, że coraz więcej pacjentów żyje długo po zakończeniu terapii. Jednocześnie część skutecznych metod leczenia przeciwnowotworowego może wpływać na układ sercowo-naczyniowy. Dlatego coraz większe znaczenie ma kardioonkologia, której celem jest odpowiednie przygotowanie pacjenta do terapii, ograniczanie ryzyka powikłań, ich wczesne wykrywanie oraz prowadzenie leczenia w sposób możliwie bezpieczny dla serca.

Historia kardioonkologii w Narodowym Instytucie Onkologii sięga 2012 roku. Wówczas dr hab. n. med. Beata Jagielska, obecnie Dyrektor NIO-PIB, podjęła się utworzenia Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii, przekształconej później w Klinikę Diagnostyki Onkologicznej, Kardioonkologii oraz Medycyny Paliatywnej. Dziś kardioonkologia w NIO-PIB funkcjonuje jako wyodrębniony obszar opieki klinicznej w formie pododdziału w strukturach Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, w którym działalność kliniczna rozwijana jest równolegle z działalnością naukową.

– Dzisiaj unikamy rezygnacji z leczenia onkologicznego z powodów kardiologicznych. Zadaniem kardioonkologii jest takie zaplanowanie opieki, aby terapia onkologiczna mogła być prowadzona możliwie bezpiecznie, bez niepotrzebnych przerw z powodu toksyczności sercowo-naczyniowej i z uwzględnieniem długoterminowej jakości życia chorego – podkreśla prof. Sebastian Szmit, kardiolog i onkolog, ekspert w dziedzinie kardioonkologii.

Program wrześniowego wydarzenia obejmie zagadnienia związane z oceną ryzyka sercowo-naczyniowego, zapobieganiem kardiotoksyczności, nowoczesnymi metodami diagnostyki i monitorowania pacjentów, personalizacją leczenia oraz organizacją zintegrowanej opieki kardioonkologicznej. Ważnym tematem będzie również współpraca międzynarodowa oraz rozwój ośrodków działających w oparciu o interdyscyplinarne zespoły.

Summit on Cardio-Oncology Excellence 2026 odbędzie się w Centrum Edukacyjno-Konferencyjnym Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB przy ul. W. K. Roentgena 5, 02-781 Warszawa.

Wydarzenie będzie prowadzone w języku angielskim. Udział jest bezpłatny.

Program, szczegółowe informacje i rejestracja dostępne są na stronie wydarzenia: cardiooncology.pl

Źródło: NIO

Prof. Sebastian Szmit został wybrany do władz Rady Kardioonkologii Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC Council of Cardio-Oncology) na kadencję 2026–2028. To pierwszy przedstawiciel Polski, a zarazem Europy Środkowo-Wschodniej, który znalazł się we władzach tego gremium.

Rada Kardioonkologii Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego powstała w 2018 roku jako multidyscyplinarna jednostka Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC). Jej misją jest wspieranie rozwoju profilaktyki, diagnostyki i leczenia powikłań sercowo-naczyniowych związanych z terapią nowotworów. Obecnie zrzesza ponad 3 tys. specjalistów z całego świata i prowadzi działania naukowe, edukacyjne oraz uczestniczy w opracowywaniu europejskich standardów opieki w kardioonkologii.

– To ogromne wyróżnienie i jednocześnie zobowiązanie. Cieszę się, że polska kardioonkologia będzie miała swój głos w pracach Rady Kardioonkologii Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Wierzę, że to szansa na jeszcze bliższą współpracę międzynarodową, rozwój badań naukowych oraz wdrażanie najlepszych standardów opieki nad pacjentami wymagającymi jednoczesnego leczenia onkologicznego i kardiologicznego – podkreśla prof. Sebastian Szmit.

Kardioonkologia należy do najszybciej rozwijających się dziedzin współczesnej medycyny. Dzięki postępom leczenia onkologicznego coraz więcej pacjentów żyje wiele lat po rozpoznaniu nowotworu, a jednocześnie wymaga monitorowania i leczenia powikłań sercowo-naczyniowych związanych z terapią przeciwnowotworową. Jednym z głównych zadań Rady jest wspieranie rozwoju bezpiecznego leczenia onkologicznego poprzez ograniczanie ryzyka uszkodzenia układu sercowo-naczyniowego, rozwój badań naukowych, edukację specjalistów oraz opracowywanie europejskich zaleceń dotyczących opieki nad pacjentami.

Wybór prof. Sebastiana Szmita oznacza większy udział polskiego środowiska w tworzeniu europejskich inicjatyw naukowych, edukacyjnych i standardów opieki w kardioonkologii oraz potwierdza rosnącą pozycję polskiej kardiologii w strukturach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Kardioonkologia to stosunkowo młoda dziedzina medycyny, której rola w kompleksowej opiece nad pacjentami z roku na rok zyskuje na znaczeniu.Narodowy Instytut Onkologii rozwija ten obszar intensywnie od 2012 roku. Ten fakt został dostrzeżony przez International Cardio-Oncology Society (IC-OS), które powierzyło Instytutowi organizację Global Cardio-Oncology Summit w 2028 roku. Kandydatura Warszawy wygrała z prestiżowymi konkurentami z czterech kontynentów.
Global Cardio-Oncology Summit to najważniejsze doroczne spotkanie organizowane przez International Cardio-Oncology Society (IC-OS), skupiające na kilka dni środowisko kardioonkologiczne całego świata w jednym miejscu. W poprzednich latach kongres odbywał się m.in. w Nashville, Vancouver, Londynie, Tampie, São Paulo, Toronto, Madrycie, Minneapolis i Kapsztadzie. Przyznanie Warszawie organizacji edycji 2028 jest ważnym międzynarodowym wyróżnieniem dla polskiej medycyny i nauki oraz potwierdzeniem rosnącej pozycji NIO-PIB w obszarze nowoczesnej, kompleksowej opieki nad chorymi na nowotwory.

Kandydatura Warszawy i NIO-PIB wygrała z kilkoma prestiżowymi konkurentami z czterech różnych kontynentów. Warto podkreślić, że procedura wyboru gospodarza Global Cardio-Oncology Summit odbywa się w kilku etapach. Jak pokazuje ponad dziesięcioletnia historia tego kongresu, do konkursu zgłaszają się ośrodki z całego świata, zazwyczaj znane centra onkologiczne lub uniwersytety. Za przygotowanie polskiej dokumentacji aplikacyjnej oraz koordynację procesu zgłoszeniowego odpowiadała spółka celowa Narodowego Instytutu Onkologii. 

NIO-PIB do współpracy zaprosi także między innymi: Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne oraz Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej. Inicjatywa ta podkreśla znaczenie integracji środowiska polskich towarzystw naukowych wokół zagadnień wymagających ścisłej współpracy wielu specjalizacji.

W piśmie gratulacyjnym skierowanym do prof. Sebastiana Szmita, prezesa IC-OS Poland Chapter, oraz dr hab. n. med. Beaty Jagielskiej, dyrektor NIO-PIB, władze International Cardio-Oncology Society (IC-OS) podkreśliły siłę polskiej kandydatury, wizję rozwoju kardioonkologii w Europie Środkowo-Wschodniej, zaangażowanie naukowe oraz rolę NIO-PIB w budowaniu interdyscyplinarnej opieki nad pacjentami onkologicznymi.

– Czuję dumę, ponieważ to do nas przyjadą eksperci ze wszystkich najważniejszych ośrodków onkologicznych na świecie, na wszystkichkontynentach. Oczy europejskiej onkologii będą zwrócone na Polskę i Warszawę. To dla nas ogromne wyróżnienie, ale jeszcze większezobowiązanie. Niemam jednak wątpliwości, że mu podołamy – mówi prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Sebastian Szmit, prezes IC-OS Poland Chapter, konsultant ds. kardioonkologii w NIO-PIB, kierownik Zakładu Kardioonkologii CMKP.

Global Cardio-Oncology Summit zgromadzi w Warszawie kilkuset czołowych ekspertów z zakresu onkologii, kardiologii, hematologii, radioterapii, nauk podstawowych oraz opieki nad pacjentami po leczeniu onkologicznym. To pierwszy globalny kongres medyczny z zakresu kardiologii i onkologii jaki odbędzie się w Polsce.

– To dla nas ogromne wyróżnienie i jednocześnie zobowiązanie. Global Cardio-Oncology Summit to miejsce, w którym spotykają się lekarze i badacze kształtujący przyszłość opieki nad pacjentem onkologicznym. Fakt, że Warszawa została wybrana, pokazuje, że polska kardioonkologia jest dziś dostrzegana na świecie. Chcemy, aby kongres był nie tylko wydarzeniem naukowym najwyższej rangi, ale także impulsem do budowania trwałego modelu współpracy między onkologią, hematologią i kardiologią — podkreśla prof. Szmit.

Kardioonkologia w NIO-PIB

Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie należy do ośrodków, które bardzo wcześnie dostrzegły znaczenie tej dziedziny. Historia kardioonkologii w Instytucie sięga 2012 roku, kiedy to dr hab. n. med. Beata Jagielska podjęła się utworzenia Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii, późniejszej Kliniki Diagnostyki Onkologicznej, Kardioonkologii oraz Medycyny Paliatywnej. Dziś kardioonkologia w NIO-PIB funkcjonuje jako wyodrębniony obszar opieki klinicznej w formie pododdziału, rozwijany równolegle z działalnością naukową.

– Pozwolę sobie na odrobinę nostalgii i powiem, że dla mnie ta informacja jest ukoronowaniem wielu lat pracy naukowej i klinicznej. Kardioonkologię rozwijamy w Narodowym Instytucie Onkologii jako jeden z pierwszych ośrodków w Polsce od blisko 15 lat. Wraz z zespołem kierowanym przez pana dr. n. med. Sławomira Jaska zaczynaliśmy od przekonania, że pacjent onkologiczny potrzebuje nie tylko skutecznego leczenia nowotworu, ale również bezpiecznej, kompleksowej opieki nad sercem. Dziś to podejście staje się jednym z filarów nowoczesnej onkologii, a możliwość goszczenia światowego kongresu w Warszawie jest dowodem, że NIO-PIB ma w tym obszarze silną i rozpoznawalną pozycję. Rozpiera mnie duma i wiara w to, że pionierskie działania warte są każdego wysiłku – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii.

Historia kardioonkologii w pigułce

Historia kardioonkologii jest stosunkowo krótka, ale bardzo dynamiczna. Za jeden z jej symbolicznych początków uznaje się rok 1996, kiedy prof. Daniela Cardinale z Europejskiego Instytutu Onkologii w Mediolanie użyła po raz pierwszy w literaturze medycznej pojęcia „kardioonkologia”. Przełom instytucjonalny nastąpił kilka lat później. W 2000 roku w MD Anderson Cancer Center w Houston powstał jeden z pierwszych na świecie ośrodków zajmujących się opieką kardiologiczną nad pacjentami onkologicznymi. Z czasem siły połączyły trzy ważne ośrodki: MD Anderson Cancer Center, Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku oraz wspomniany Europejski Instytut Onkologii w Mediolanie. Ich współpraca stała się jednym z fundamentów International Cardio-Oncology Society i nadała kardioonkologii globalny wymiar.

Międzynarodową pozycję polskiej kardioonkologii wzmacnia także udział polskich ekspertów w tworzeniu najważniejszych dokumentów wyznaczających standardy postępowania. Prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Sebastian Szmit jest współautorem pierwszych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących kardioonkologii, opublikowanych w 2022 roku. Dokument, przygotowany przez European Society of Cardiology we współpracy z European Hematology Association, European Society for Radiotherapy and Oncology oraz International Cardio-Oncology Society, określa zasady profilaktyki, diagnostyki, monitorowania i leczenia powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych przed terapią przeciwnowotworową, w jej trakcie oraz po jej zakończeniu.

Kardioonkologia – dziedzina przyszłości

Kardioonkologia jest jedną z najdynamiczniej rozwijających się dziedzin współczesnej medycyny. Powstała na styku onkologii i kardiologii jako odpowiedź na rosnące potrzeby pacjentów, u których skuteczne leczenie nowotworu może wiązać się z ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych. Jej celem jest takie prowadzenie diagnostyki, leczenia i monitorowania chorego, aby terapia przeciwnowotworowa była możliwie najbardziej skuteczna, a jednocześnie bezpieczna dla serca.

Rozwój kardioonkologii jest także konsekwencją wielkiego postępu w leczeniu nowotworów. Coraz więcej pacjentów żyje dłużej po zakończonej terapii, dlatego coraz większego znaczenia nabiera nie tylko samo leczenie onkologiczne, lecz także jakość życia po chorobie, prewencja późnych powikłań oraz długofalowa opieka nad osobami, które przeszły leczenie przeciwnowotworowe – To wymaga ścisłej współpracy wielu specjalności i patrzenia na pacjenta w sposób całościowy – mówi prof. Szmit.

Polska na mapie światowej medycyny

Znaczenie kongresu wykracza poza samo wydarzenie naukowe. Global Cardio-Oncology Summit 2028 będzie okazją do zaprezentowania polskich doświadczeń klinicznych i naukowych, wzmocnienia międzynarodowej współpracy oraz dalszego rozwoju sieci ekspertów zajmujących się pacjentami onkologicznymi z chorobami sercowo-naczyniowymi lub ryzykiem ich wystąpienia.

Organizacja Global Cardio-Oncology Summit 2028 w Warszawie to także szansa na wzmocnienie pozycji Polski jako ważnego ośrodka rozwoju kardioonkologii w Europie Środkowo-Wschodniej. Wydarzenie będzie miejscem wymiany wiedzy, prezentacji najnowszych badań i standardów postępowania oraz rozmowy o przyszłości opieki nad pacjentami. Dwa najbliższe kongresy odbędą się w Stanach
Zjednoczonych w roku 2026 i w Japonii w roku 2027.

Zanim Warszawa stanie się w 2028 roku gospodarzem światowego kongresu, przedsmakiem będzie polski kongres z udziałem międzynarodowych ekspertów – II edycja konferencji Summit on Cardio-Oncology Excellence, która odbędzie się 11 września 2026 roku. Za jej organizację – podobnie jak za przygotowanie kandydatury Warszawy do Global Cardio-Oncology Summit – odpowiadają prof. Sebastian Szmit oraz spółka celowa Narodowego Instytutu Onkologii. Rejestracja jest już otwarta www.cardiooncology.pl 

Źródło: NIO

11 września 2025 roku Warszawa stała się areną przełomowego wydarzenia – w Narodowym Instytucie Onkologii odbyła się pierwsza w Polsce międzynarodowa konferencja poświęcona kardioonkologii: The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025. To nie tylko spotkanie naukowców i klinicystów, ale także symboliczny moment przełomu w polskiej medycynie, wpisujący krajowe doświadczenia w światowy dyskurs o przyszłości leczenia pacjentów onkologicznych.
Kardioonkologia to stosunkowo młoda, ale niezwykle dynamicznie rozwijająca się specjalizacja, łącząca onkologię i kardiologię. Jej istotą jest zapewnienie pacjentom kompleksowej opieki – takiej, która z jednej strony odpowiada na potrzeby leczenia przeciwnowotworowego, a z drugiej minimalizuje ryzyko i konsekwencje sercowo-naczyniowe.

Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie od lat rozwija ten kierunek. Już w 2012 roku powstały pierwsze struktury organizacyjne zajmujące się kardioonkologią, które z czasem ewoluowały w samodzielny pododdział. Dziś funkcjonuje tu Klinika Diagnostyki Onkologicznej, Kardioonkologii i Medycyny Paliatywnej – pionierska jednostka w skali kraju.

– To właśnie dzięki pracy interdyscyplinarnego zespołu ekspertów kardioonkologia w Polsce staje się integralną częścią opieki onkologicznej. Zrozumienie powiązań między chorobą nowotworową a ryzykiem sercowo-naczyniowym pozwala nie tylko skuteczniej leczyć, ale też poprawia jakość życia pacjentów, minimalizując powikłania i wspierając ich bezpieczeństwo – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor NIO-PIB i inicjatorka stworzenia pierwszej w Polsce kliniki kardioonkologicznej.

Głos ekspertów z całego świata

The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025 zgromadził ekspertów z prestiżowych organizacji międzynarodowych, takich jak ESMO, ESC, ESTRO, EHA czy IC-OS. To oni wyznaczają globalne standardy w onkologii, kardiologii i radioterapii, a ich obecność w Warszawie nadała konferencji wymiar wydarzenia o międzynarodowym znaczeniu.

Program obejmował sesje dotyczące m.in. nowych wytycznych ESC i IC-OS w zakresie opieki nad pacjentami onkologicznymi z ryzykiem sercowym. Dyskutowano o działaniach niepożądanych immunoterapii i terapii celowanej, znaczeniu rehabilitacji, monitorowania chorych oraz integracji wiedzy kardiologicznej i onkologicznej w codziennej praktyce klinicznej.

– Szczyt to nie tylko wymiana wiedzy, ale też impuls do dalszego rozwoju kardioonkologii w Polsce i budowania ogólnopolskiej sieci ośrodków, które zintegrują opiekę kardiologiczną i onkologiczną. NIO po raz kolejny potwierdza rolę lidera zmian w leczeniu i w debacie o przyszłości medycyny – dodaje dyrektor Jagielska.

Prestiż i współpraca.

Wydarzenie objęły patronatem zarówno organizacje naukowe, jak i instytucje państwowe. Wśród nich znalazły się m.in. Polskie Towarzystwo Onkologiczne i Kardiologiczne, Agencja Badań Medycznych, Ambasada Brytyjska oraz Międzynarodowe Towarzystwo Kardioonkologiczne IC-OS. Tak szerokie wsparcie pokazuje, że kardioonkologia to dziedzina postrzegana jako kluczowa dla przyszłości systemów ochrony zdrowia.

Moment przełomowy

The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025 nie jest jedynie konferencją – to krok w stronę zbudowania trwałych struktur opieki nad pacjentem onkologicznym z uwzględnieniem ryzyka sercowo-naczyniowego. To także impuls do rozwijania sieci wyspecjalizowanych ośrodków, programów edukacyjnych i intensyfikacji badań naukowych.

To wydarzenie zapisze się w historii polskiej medycyny jako moment, w którym kardioonkologia wyszła z roli niszowej specjalizacji i stała się jednym z filarów nowoczesnej, zintegrowanej opieki nad pacjentem onkologicznym.

Źródło: NIO
Foto: NIO

We wrześniu Warszawa stanie się centrum światowej kardioonkologii. Narodowy Instytut Onkologii zorganizuje pierwszą w Polsce międzynarodową konferencję poświęconą tej interdyscyplinarnej specjalności – The Summit on Cardio-Oncology Excellence 2025. Wydarzenie ma zgromadzić największe autorytety kliniczne i naukowe, które podzielą się najnowszą wiedzą o diagnostyce i leczeniu pacjentów cierpiących jednocześnie na choroby nowotworowe i sercowo-naczyniowe.
Historia kardioonkologii w NIO sięga 2012 roku, kiedy dr hab. n. med. Beata Jagielska, obecna dyrektor Instytutu, stworzyła Klinikę Chorób Wewnętrznych i Kardioonkologii. „Naszym celem od początku było zwiększenie dostępności świadczeń kardiologicznych dla chorych na nowotwory, bo widzieliśmy, jak bardzo brakuje takiej zintegrowanej opieki” – podkreśla. Jej publikacje dotyczące kardiotoksyczności terapii onkologicznych wpłynęły na poprawę standardów leczenia i bezpieczeństwa terapii przeciwnowotworowych. Dziś kardioonkologia w NIO działa jako wyodrębniony pododdział, zapewniając kompleksową opiekę pacjentom z różnymi rozpoznaniami.

Potrzeba takiej specjalizacji wynika z faktu, że nowotwory i choroby układu sercowo-naczyniowego to dwie najczęstsze przyczyny zgonów na świecie, a coraz częściej współistnieją. Jak zauważa dr hab. n. med. Sebastian Szmit, konsultant kardioonkolog w NIO, „synergia onkologii i kardiologii jest dziś kluczowa. Choroba serca może ograniczać możliwość zastosowania pełnej terapii przeciwnowotworowej, a leczenie onkologiczne może wpływać negatywnie na serce. Naszym zadaniem jest tak prowadzić pacjenta, by mógł bezpiecznie przejść terapię onkologiczną i zachować zdrowie serca na lata”.

Wrześniowa konferencja ma być impulsem do stworzenia ogólnopolskiej sieci ośrodków kardioonkologicznych, rozwoju programów edukacyjnych i badań naukowych. Patronat nad wydarzeniem objęły m.in. IC-OS, MASCC, ESMO, ESC, EHA, ESTRO, a także polskie towarzystwa naukowe i instytucje medyczne.

Narodowy Instytut Onkologii liczy, że kongres zainicjuje nową erę ścisłej współpracy międzynarodowej i krajowej. W przyszłości choroby nowotworowe i sercowo-naczyniowe mają być leczone w ramach jednej, spójnej strategii terapeutycznej, a nie w oddzielnych specjalizacjach.

Szczegóły wydarzenia dostępne są na stronie cardiooncology.pl

Źródło: NIO
Choroby układu krążenia oraz nowotwory stanowią obecnie około 60% przyczyn zgonów w Polsce! Już 25 października 2025 r. w Toruniu odbędzie się trzecia edycja Toruńskich Spotkań Kardio-Onkologicznych, które od 2023 roku są miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziedziny onkologii oraz kardiologii.
Kardiologia i onkologia z roku na rok stają się sobie coraz bliższe, co odzwierciedla konieczność tworzenia wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących kardioonkologii. Wdrażanie coraz to nowszych leków poprawia rokowanie co do długości przeżycia w obu grupach chorych. Niemniej jednak nowoczesne leczenie onkologiczne stawia liczne wyzwania kardiologom. W trakcie tegorocznej edycji konferencji poza przybliżeniem najnowszych doniesień ze świata kardioonkologii poruszymy konieczność holistycznego, internistycznego podejścia do pacjenta. Wiek oraz wielochorobowość często wymaga zmiany schematów leczenia, często niestandardowych rozwiązań, które mają na celu jeden zasadniczy cel – wyleczenie chorego.

Organizatorzy zapraszają do zapoznania się z programem, bezpłatnej rejestracji oraz uczestnictwa, będąc przekonanym, iż tegoroczne spotkanie będzie kolejną okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców oraz uczestników.
 
Więcej informacji o konferencji:
https://torun-kardio-onkologia.pl/
 
 
W Polsce choroby układu krążenia i nowotwory stanowią główne przyczyny zgonów. Coraz częściej te schorzenia współistnieją u pacjentów, co komplikuje proces leczenia i wpływa na rokowania. W odpowiedzi na te wyzwania, specjaliści z dziedziny kardiologii i onkologii podkreślają potrzebę zintegrowanej profilaktyki i leczenia. Współpraca tych dwóch dziedzin medycyny może znacząco poprawić jakość opieki nad pacjentami i efektywność systemu ochrony zdrowia.
Za nami konferencja Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. „Kardiologia i onkologia muszą mówić jednym głosem. To moment, kiedy należy przesunąć fundusze na profilaktykę pierwotną i zacząć działać systemowo” – mówił prof. Piotr Rutkowski, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego.
 
Współistnienie chorób serca i nowotworów – rosnące wyzwanie

Nowotwory i choroby układu sercowo-naczyniowego to obecnie dwie najczęstsze przyczyny zgonów na świecie. Coraz częściej jednak nie występują one oddzielnie – przeciwnie, współistnieją, komplikując proces diagnostyki i leczenia, a tym samym wpływając na rokowanie pacjentów. Na styku tych dwóch obszarów powstała kardioonkologia – dynamicznie rozwijająca się dziedzina, która odpowiada na potrzeby pacjentów wymagających jednoczesnej opieki onkologicznej i kardiologicznej.

„Współpraca Narodowego Instytutu Onkologii z kardiologią jest bardzo ważna. NIO otworzyło poradnię kardiologiczną dostępną dla pacjentów onkologicznych. Choroby układu sercowo naczyniowego nie mogą być czynnikami dyskwalifikującymi z leczenia onkologicznego” – powiedziała prof. Beata Jagielska, Dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy.

Eksperci zwracali uwagę na to, że profilaktyka w przypadku chorób kardiologicznych i onkologicznych jest taka sama: zdrowy styl życia, niepalenie papierosów, unikanie alkoholu, zapobieganie otyłości, aktywność fizyczna. – Nie chcemy mówić, czy ważniejszy jest w Polsce rozwój kardiologii, czy onkologii.

„O profilaktyce mówimy od lat, teraz czas na konkretne działania. Oczywiście, potrzebne są pieniądze, ale nie są to pieniądze na onkologię czy na kardiologię. To są pieniądze dla pacjentów” – podkreślali prof. Gil, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i prof. Rutkowski.

Edukacja i świadomość – fundamenty skutecznej profilaktyki

Eksperci podkreślają, że kluczowym elementem skutecznej profilaktyki jest edukacja zarówno pacjentów, jak i lekarzy. Wspólne kampanie informacyjne, szkolenia oraz programy edukacyjne mogą zwiększyć świadomość społeczną na temat ryzyka współistnienia chorób serca i nowotworów oraz znaczenia wczesnej diagnostyki.

„Trzeba zwiększyć liczbę poradni antynikotynowych, ale nie ma chętnych do prowadzenia ich bo nie ma finansowania, nie możemy podpisać kontraktu, wyceny tych świadczeń nie są zachęcające” – dodała prof. Jagielska

Pięć kluczowych postulatów lekarzy: „Bez skutecznej profilaktyki system się załamie”

W obliczu alarmujących statystyk dotyczących chorób nowotworowych i sercowo-naczyniowych, czołowi eksperci – onkolodzy i kardiolodzy – apelują o pilne działania. Podczas wspólnego spotkania przedstawili 5 konkretnych postulatów, które ich zdaniem powinny być priorytetem polityki zdrowotnej. Ich realizacja to nie tylko inwestycja w zdrowie obywateli, ale także w długofalową stabilność systemu ochrony zdrowia.

  1. Zwiększenie nakładów na profilaktykę do średniej UE (5,5%)
Obecnie Polska przeznacza jedynie 1,9% budżetu ochrony zdrowia na działania profilaktyczne. Eksperci postulują dojście do poziomu 5,5% – średniej unijnej – oraz rozszerzenie programów przesiewowych, m.in. o test FIT w kierunku raka jelita grubego.
„Nie chodzi o to, żebyśmy od razu zaczęli przeznaczać 5,5 proc. budżetu. Dochodźmy do tego stopniowo. Za kilka lat zobaczymy realny efekt – spadek śmiertelności i wydłużenie życia” – podkreśla prof. Robert Gil.
Powstać ma także centralna baza danych, umożliwiająca monitorowanie skuteczności działań profilaktycznych.
  1. Obowiązkowa edukacja zdrowotna w szkołach
Lekarze domagają się wprowadzenia stałego przedmiotu lub modułu edukacyjnego w szkołach podstawowych i średnich, co najmniej raz w tygodniu. Ma on obejmować tematykę zdrowego stylu życia, żywienia, profilaktyki i aktywności fizycznej.
Jednocześnie postulują wsparcie samorządów w organizacji wydarzeń i zajęć promujących zdrowie, by edukacja nie kończyła się na lekcji, ale obejmowała całe środowisko lokalne.
  1. „Kalendarz zdrowia” w IKP – przypomnienia o badaniach
Eksperci proponują stworzenie indywidualnego planu profilaktyki w ramach Internetowego Konta Pacjenta (IKP), dostosowanego do wieku, płci i historii medycznej danej osoby. Kluczowym elementem miałoby być automatyczne przypominanie o badaniach, podobnie jak obecnie otrzymujemy alerty RCB.
„Tak jak dostajemy alerty o nadchodzącej burzy, tak samo powinniśmy otrzymywać ‘Alert Zdrowia’” – powiedziała prof. Jagielska.
  1. Nowa strategia antynikotynowa – w tym zakaz sprzedaży e-papierosów nieletnim
Zaniepokojeni wzrostem liczby palaczy po pandemii, lekarze postulują pełną strategię walki z nikotynizmem, obejmującą:
„Potrzebne są działania podobne do tych, które skutecznie wdrożono w innych krajach” – zaznaczył prof. Paweł Koczkodaj, Europejski Kodeks Walki z Rakiem.
  1. Otyłość jako priorytet zdrowia publicznego
Lekarze wzywają do uznania walki z otyłością za kluczowy element profilaktyki chorób przewlekłych. Postulaty obejmują:
To element konieczny, by ograniczyć ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2, nadciśnienia, wielu nowotworów i chorób serca.
Choroby onkologiczne to schorzenia, które dotykają wielu pacjentów. Onkologia to dynamicznie rozwijająca się dziedzina medycyny, której rozwój sprawia, że nowotwory obarczone dotychczas złym rokowaniem, można lepiej i skuteczniej leczyć, co wydłuża życie pacjentom onkologicznym. To bardzo dobra informacja.
– Wielu z chorych onkologicznych cierpi na schorzenia kardiologiczne. Pacjenci ci wymagają sprawnej diagnostyki oraz optymalizacji leczenia kardiologicznego, co powinno być prowadzone równolegle z diagnostyką onkologiczną. – podkreśla prof. dr hab. n. med. Przemysław Leszek.
Coraz częściej lekarze specjaliści mówią o konieczności opieki kompleksowej kardio-onkologicznej nad pacjentami z chorobami nowotworowymi.

Już 26 października 2024 r. w Toruniu odbędą się Toruńskie Spotkania Kardio-Onkologiczne, które będą miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziadziny onkologii, hematologii oraz kardioonkologii. Organizatorzy liczą, że staną się one okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców i uczestników.

 
Więcej informacji o konferencji:
https://torun-kardio-onkologia.pl/
Wydarzenie pod patronatem redakcji Medicalpress.
Zapraszamy Państwa na I Konferencję Sekcji KardioOnkologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, która odbędzie się w dniach 11-12 października 2024 w Łodzi. Szacuje się, że grupa pacjentów z chorobami serca i naczyń oraz schorzeniem onkologicznym sięga 500.000 osób w Polsce. 
Program i rejestracja:
kardioonkologia.ptkardio.pl/konferencja

Szanowni Państwo, Koleżanki i Koledzy,

 
z wielką przyjemnością zapraszamy na I Konferencję Sekcji KardioOnkologii Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, która odbędzie się w dniach 11-12 października 2024 w Łodzi.

KardioOnkologia stanowi niezwykle ważny i bez wątpienia najtrudniejszy temat współczesnej kardiologii. Najczęstszymi przyczynami zgonów są od lat schorzenia układu krążenia, i zaraz za nimi – choroby nowotworowe. Nic dziwnego zatem, że skojarzenie obu grup chorób – kardiologicznych oraz onkologicznych zdarza się tak często i jest tak klinicznie znaczące. Szacuje się, że grupa pacjentów z chorobami serca i naczyń oraz schorzeniem onkologicznym sięga 500.000 osób w Polsce. 
 
Co więcej, dokonuje się na naszych oczach ogromny postęp w zakresie obu dziedzin zarówno w zakresie diagnostyki jak i terapii. Aktualizacja wiedzy oraz stałe szkolenie w powyższym zakresie stanowi bardzo istotny element nowoczesnej edukacji i dlatego zapraszamy najwybitniejszych wykładowców z obu dziedzin do wygłoszenia wykładów i gorącej dyskusji. Z pewnością znajdziemy czas na udzielenie odpowiedzi na wszystkie Państwa pytania.
 
I Konferencja Sekcji KardioOnkologii PTK będzie też znakomitą okazją do inauguracji najnowszych standardów postępowania w tej dziedzinie z roku 2024. Kopię dokumentu otrzymają uczestnicy spotkania i na bieżąco dyskutować będziemy o zawartych w tekście nowoczesnych zaleceniach.  
 
Serdecznie zapraszamy do udziału w tym wyjątkowym wydarzeniu!
 
Prof. Jarosław Drożdż
Przewodniczący Komitetu Naukowego i Organizacyjnego
Przewodniczący Sekcji KardioOnkologii PTK

Wydarzenie pod patronatem redakcji Medicalpress.

 
 

źródło: Sekcja KardioOnkologii PTK

Nawet co trzeci pacjent onkologiczny ma współistniejącą chorobę sercowo-naczyniową. W tej grupie chorych leczenie musi uwzględniać potencjalny wzajemny wpływ stosowanych jednoczasowo terapii na poszczególne układy organizmu. Konieczna jest profilaktyka powikłań leczenia onkologicznego związana między innymi z prewencją pojawienia się oraz wystąpieniem zaostrzeń schorzeń kardiologicznych. Zdaniem ekspertów właściwie stosowane leczenie przeciwkrzepliwe i odpowiedni panel szczepień ochronnych, w tym przeciw pneumokokom, to istotne filary terapii pacjentów kardioonkologicznych.
Interdyscyplinarny pacjent kardioonkologiczny
Podczas spotkania edukacyjnego pt. „Pacjent kardioonkologiczny w centrum uwagi. Leczenie przeciwkrzepliwe i profilaktyka zakażeń pneumokokowych”, zorganizowanego w październiku 2023 roku pod patronatem Asocjacji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i patronatem honorowym Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej, eksperci skoncentrowali się na grupie pacjentów kardioonkologicznych. Zdaniem specjalistów chorzy ze zdiagnozowanymi chorobami nowotworowymi i współistniejącymi z nimi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego to szczególna i rosnąca grupa pacjentów.

– Uważamy, że populacja pacjentów kardioonkologicznych w Polsce, podobnie jak w innych krajach zachodnich, będzie znacząco się zwiększać. Co więcej, według prognoz tempo przyrostu liczebności tej grupy chorych także będzie znaczące. Powoduje to konieczność zmiany paradygmatu postępowania w tej grupie pacjentów, na którą od kilku lat nie patrzymy już jak na niszową, ale istotną epidemiologicznie. Temu zagadnieniu poświęcane są nowe wytyczne naukowe i zalecenia ekspercie, które jako klinicyści – kardiolodzy, onkolodzy, ale także wszyscy inni członkowie personelu medycznego zaangażowani w opiekę nad pacjentem ze współistniejącymi schorzeniami onkologicznymi i kardiologicznymi sukcesywnie wdrażamy do codziennej praktyki klinicznej – mówi prof. Małgorzata Lelonek, kierownik Zakładu Kardiologii Nieinwazyjnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, past przewodnicząca Asocjacji Niewydolności Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, inicjatorka cyklu spotkań edukacyjnych poświęconych kardioonkologii.

Kardioonkologia: skutecznie leczyć to także właściwie chronić
Specjaliści podkreślają, że w obszarze kardioonkologii istnieją dwa główne wyzwania: współchorobowość oraz leki przeciwnowotworowe, które mogą powodować powikłania sercowo-naczyniowe.

Współczesne terapie antynowotworowe są coraz bardziej skuteczne; sprawiają, że pacjenci onkologiczni żyją coraz dłużej. Leczenie onkologiczne związane jest jednak z ryzykiem wystąpienia powikłań, w tym o charakterze sercowo-naczyniowym, występujących nie tylko doraźnie, ale także w dłuższej perspektywie czasowej.

– Przykładem wyzwania w terapii pacjenta kardioonkologicznego jest wpływ terapii przeciwnowotworowej na układ sercowo-naczyniowy. U pacjentów ze zdiagnozowanymi chorobami serca i naczyń niektóre formy leczenia mogą okazać się przeciwskazane ze względu na ich znaczącą kardiotoksyczność. Czym zatem zastąpić daną formę terapii, jak dobrać leczenie skuteczne, ale jednocześnie bezpieczne dla naszego chorego i zapobiegające lub minimalizujące u niego ryzyko wystąpienia problemów kardiologicznych dziś i w przyszłości? Na te wyzwania stara się odpowiadać kardioonkologia. Specjaliści z tej dziedziny zajmują się kluczowymi aspektami prewencji, diagnostyki obrazowej i laboratoryjnej oraz leczenia chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych – wyjaśnia prof. CMKP Sebastian Szmit, specjalista chorób wewnętrznych, kardiologii i onkologii klinicznej, kierownik Zakładu Kardioonkologii CMKP w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii oraz konsultant w Narodowym Instytucie Onkologii w Warszawie, współautor opublikowanych w 2022 roku wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących kardioonkologii.

Powikłania i zaostrzenia schorzeń kardiologicznych
Zdaniem ekspertów prowadzone u pacjenta leczenie onkologiczne, ale także sama choroba nowotworowa mogą przyczynić się nie tylko do powstania nowych symptomów i schorzeń kardiologicznych, ale również do nasilenia objawów wcześniej dobrze kontrolowanych chorób. Zaawansowanie procesu nowotworowego jest związane z częstością występowania powikłań. Przykładem jest żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, której częstość wzrasta w chorobie zaawansowanej z obecnością przerzutów odległych.

Istotnym czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o wyborze odpowiedniej metody leczenia u pacjenta onkologicznego jest zdiagnozowana u pacjenta niewydolność serca.

– W przypadku postawienia diagnozy niewydolności serca niezbędne jest niezwłoczne wdrożenie odpowiedniego leczenia kardiologicznego, które może zahamować dalszy rozwój schorzenia, a w niektórych przypadkach nawet cofnąć niekorzystne zmiany. Istotnymi celami postępowania terapeutycznego jest ochrona pacjenta przed kardiologicznymi powikłaniami leczenia onkologicznego, ochrona przed związanymi z nimi zaostrzeniami niewydolności serca i prewencja udaru niedokrwiennego mózgu. Istotne, że choroba nowotworowa jako taka jest związana ze stanem nadkrzepliwości, co w przypadku na przykład migotania przedsionków zwiększa znaczenie profilaktyki przeciwkrzepliwej – zaznacza prof. Małgorzata Lelonek.

Leczenie przeciwkrzepliwe: chronić przed udarem, zapobiegać nawrotom żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2021 roku dotyczące niewydolności serca w prewencji niedokrwiennego udaru mózgu w klasie IA zalecają długoterminowe stosowanie doustnego leczenia przeciwkrzepliwego u wszystkich pacjentów z migotaniem przedsionków i niewydolnością serca, jeśli uzyskują oni w skali CHA2DS2–VASc co najmniej: mężczyźni: 2 punkty, kobiety 3 punkty. Co do zasady (poza pewnymi wyjątkami) preferowane są leki z grupy NOAC (novel oral anticoagulants – NOAC).

Zdaniem ekspertów pomimo, że mechanizm działania poszczególnych preparatów z grupy NOAC jest taki sam, występują pomiędzy nimi różnice, które warto brać pod uwagę dobierając lek dla pacjentów o podwyższonym profilu ryzyka powikłań, w tym u pacjentów kardioonkologicznych.

– Występujące u pacjentów kardioonkologicznych dysfunkcje nerek, wątroby, interakcje pomiędzy równolegle stosowanymi terapiami (zwłaszcza prowadzonymi w ramach badań klinicznych) to czynniki, które powinny skłonić do szczególnie starannego doboru terapii przeciwkrzepliwej. Leki z grupy NOAC, OAC czy inne, w tym nielekowe interwencyjne formy postępowania warto rozważać w odniesieniu do indywidualnego profilu naszego pacjenta. Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wskazują, że zasadniczo u chorych z nowotworem rekomenduje się stosowanie heparyn drobnocząsteczkowych (low molecular weight heparin – LMWH) podskórnie przez przynajmniej pół roku od wystąpienia epizodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, bowiem dawno wykazano w badaniach z randomizacją ich przewagę nad antagonistą witaminy K (vitamin K antagonists – VKA). Jednocześnie wytyczne podają, że u pacjentów onkologicznych nowe doustne antykoagulanty są rekomendowane jako druga dobra opcja terapeutyczna, alternatywa dla LMWH. Ideą jest personalizacja wyboru odpowiedniej antykoagulacji dla odpowiedniego chorego. Przykładem są nowotwory przewodu pokarmowego, ponieważ w przypadku riwaroskabanu i edoksabanu ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego w badaniach z randomizacją było wyższe w porównaniu z dalteparyną stosowaną jako lek referencyjny. Nowsze badania (m.in CARAVAGGIO) wskazały, że apiksaban i dalteparyna mają porównywalne ryzyko krwawienia w nowotworach przewodu pokarmowego, co znalazło odzwierciedlenie między innymi w aktualnych wytycznych American College of Chest Physicians (ACCP) – mówi prof. CMKP Sebastian Szmit.

Szczepienia przeciw pneumokokom: chronić życie!
Eksperci przestrzegają: przewlekła niewydolność serca i nowotwory to czynniki ryzyka cięższych postaci zapalenia płuc, w tym wywołanych przez zakażenie pneumokokami – bakteriami osiedlającymi się w nosie i gardle, wywołującymi schorzenia górnych dróg oddechowych.

Co roku z powodu zakażeń pneumokokowych umiera ponad 1,5 mln osób, z tego ok. 1 mln z powodu zapaleń płuc. Według danych Państwowego Zakładu Higieny Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego w 2022 roku w Polsce stwierdzono 2180 przypadków inwazyjnej choroby pneumokokowej. Od 1 stycznia do 15 października 2023 roku stwierdzono 2359 przypadków schorzeń wywołanych przez pneumokoki. Odnotowano blisko dwukrotny wzrost liczby przypadków Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej dla analogicznego okresu w 2022 roku. Eksperci wskazują, że kardiologiczne powikłania zakażeń pneumokokami są potencjalnie bardzo poważne w skutkach – to między innymi zaburzenia rytmu, zapalenie mięśnia sercowego, zawał serca, związane z różnymi mechanizmami zwiększone ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu oraz zgon. Ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych wzrasta przez kolejne 10 lat po zakończeniu hospitalizacji z powodu pneumokokowego zapalenia płuc.

źródło: SalusPR

Terapia przeciwnowotworowa jakkolwiek skuteczna w chorobie nowotworowej, może być szkodliwa dla układu sercowo-naczyniowego. Konieczny jest stały nadzór kardiologiczny. Już 14 października 2023 r. w Toruniu odbędą się Toruńskie Spotkania Kardio-Onkologiczne, które będą miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziedziny onkologii i kardio-onkologii. Organizatorzy liczą, że staną się one okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców i uczestników.
Choroby onkologiczne to schorzenia, które dotykają wielu pacjentów. Onkologia to dynamicznie rozwijająca się dziedzina medycyny, której rozwój sprawia, że nowotwory obarczone dotychczas złym rokowaniem, można lepiej i skuteczniej leczyć, co wydłuża życie pacjentom onkologicznym. To bardzo dobra informacja.

„Wielu z chorych onkologicznych cierpi na schorzenia kardiologiczne. Pacjenci ci wymagają sprawnej diagnostyki oraz optymalizacji leczenia kardiologicznego, co powinno być prowadzone równolegle z diagnostyką onkologiczną.” – stwierdza prof. dr hab. n. med. Przemysław Leszek

Coraz częściej lekarze specjaliści mówią o konieczności opieki kompleksowej kardio-onkologicznej nad pacjentami z chorobami nowotworowymi. Już 14 października 2023 r. w Toruniu odbędą się Toruńskie Spotkania Kardio-Onkologiczne, które będą miejscem spotkania lekarzy, z ekspertami z dziadziny onkologii i kardio-onkologii. Organizatorzy liczą, że staną się one okazją do wzajemnego korzystania z bogatej wiedzy oraz doświadczeń wykładowców i uczestników.

 
Więcej informacji o konferencji:
https://torun-kardio-onkologia.pl/

Wydarzenie pod patronatem Medicalpress.pl.

Program bezpłatnych badań serca, skierowany do pacjentów onkologicznych zakłada pakiet badań i opiekę kardiologiczną dla pacjentów będących w trakcie lub mających zaplanowane leczenie onkologiczne. Właśnie uruchomiono nowy nabór zgłoszeń dla pacjentów w Szczecinie.
Jak pokazują badania wśród pacjentów wyleczonych z choroby nowotworowej, najczęstszą przyczyną zgonów są choroby układu sercowo-naczyniowego, takie jak zaawansowana niewydolność serca, choroba wieńcowa czy zaburzenia rytmu serca, które mogą być spowodowane przez chemio i radioterapię. Wczesne wykrycie i leczenie niewydolności serca zmniejsza podatność na choroby układu krwionośnego i umożliwia skuteczniejszą walkę z nowotworem. Program „Twoje serce w naszych rękach” realizowany przez SPSK1 przy ul. Unii Lubelskiej w Szczecinie, ma na celu zwiększenie dla wspomnianej grupy pacjentów dostępu do diagnostyki i leczenia kardiologicznego.
 
„Żyjemy w czasach, w których nowotwory są chorobami przewlekłymi i będzie ich niestety coraz więcej. Na szczęście, znamy coraz więcej przyczyn chorób nowotworowych, ale nadal przecieramy szlaki w poszukaniu nowych form pomocy pacjentom. Jedną z nich jest odpowiednia opieka kardiologiczna. Serce i cały układ sercowo-naczyniowy w trakcie radio czy chemioterapii jest poddany ogromnemu wysiłkowi. Odpowiednia diagnoza i wczesna opieka pozwalają zmniejszyć ryzyko powikłań na tym polu” – mówi dyrektor szpitala dr n. med. Konrad Jarosz. 

Projekt realizowany przez szczeciński szpital prowadzi otwarty nabór pacjentów. Pacjent nie potrzebuje skierowania. Wystarczy zgłosić się na stronie www.twojeserce.eu – po wypełnieniu formularza zgłoszeniowego, obsługa szpitala skontaktuje się ze wszystkimi pacjentami.

„Są jeszcze wolne miejsca dla pacjentów, którzy mogą zostać objęci dodatkową opieką kardiologiczną w trakcie swojego leczenia. Zgłoszenie się nic nie kosztuje, a na szali mamy nasze zdrowie” – mówi dr Piotr Gościniak, kardiolog opiekujący się programem.

W zależności od oszacowanego przez specjalistę stopnia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, podczas pierwszej wizyty kardiologicznej ustalone zostanie dalsze postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne . Pacjentom zostaną wykonane następujące procedury:
Wyniki powyższych badań określą, w jaki sposób będzie wyglądała dalsza cześć leczenia. Każdego z pacjentów, którzy zakwalifikują się do dalszego leczenia, w zależności od potrzeb, będzie czekało od 3 do 5 wizyt u kardiologa w okresie 3-6 miesięcy. Specjalista posiada możliwość skierowania pacjentów na szeroki katalog badań diagnostycznych.

Program Twoje serce w naszych rękach jest elementem Programu prewencji chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych na lata 2021-2022 realizowany przez SPSK-1 w Szczecinie współfinansowanego ze środków EFS w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. 

Więcej informacji na www.twojeserce.eu oraz www.spsk1.szn.pl.

źródło: SPSK1