Zdrowie-Młodzieży – Medicalpress

Powstało nowe Forum Zdrowia Młodzieży przy Instytucie Matki i Dziecka

Redakcja Medicalpress — Wed, 06 May 2026 08:05:02 +0000

Przy Instytucie Matki i Dziecka powołano Forum Zdrowia Młodzieży – nową inicjatywę, której celem jest włączenie młodych ludzi w realne współtworzenie działań i rekomendacji dotyczących zdrowia publicznego. To pierwsza tego typu platforma przy Instytucie, która w sposób systemowy oddaje głos młodzieży i pozwala lepiej zrozumieć ich potrzeby, wyzwania oraz codzienne doświadczenia.

Powołanie Forum Zdrowia Młodzieży nawiązuje do doświadczeń z badań HBSC (Health Behaviour in School- aged Children), prowadzonych we współpracy z Regionalnym Biurem Światowej Ogranizacji Zdrowia (WHO) dla Europy od 1982 roku. To jedno z najważniejszych źródeł wiedzy o zdrowiu i stylu życia młodzieży w wieku 11, 13 i 15 lat obejmujące ponad 50 krajów Europy i Ameryki Północnej. W niektórych państwach, takich jak Irlandia, Kanada czy Portugalia młodzieżowe zespoły doradcze współpracujące przy badaniach funkcjonują systematycznie od lat, stanowiąc ważne wsparcie w cyklu realizacji badań HBSC oraz projektowaniu działań zdrowotnych.

W Polsce badanie HBSC koordynowane jest przez Instytut Matki i Dziecka (dr Anna Dzielska, kierownik Zakładu Zdrowia Dzieci i Młodzieży w IMiD) we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim (dr Agnieszka Małkowska-Szkutnik, Wydział Pedagogiczny). Jednym z zadań stawianych przed nowo powołanym Forum Zdrowia Młodzieży będzie właśnie współpraca przy kolejnej rundzie badań HBSC, która już się rozpoczęła polegająca na aktywnym udziale młodzieży w projektowaniu, realizacji i interpretacji badań z wykorzystaniem podejść partycypacyjnych.

„Jesteśmy bardzo dumni, że możemy tworzyć przestrzeń do realnej współpracy z młodymi ludźmi. Ich głos, doświadczenia i wrażliwość są dziś niezbędne, aby skutecznie odpowiadać na wyzwania zdrowotne ich pokolenia. Forum Zdrowia Młodzieży to dla nas nie tylko inicjatywa, ale początek długofalowego partnerstwa opartego na dialogu i wzajemnym zaufaniu” – podkreśla dr n. med. Alicja Karney, dyrektor Instytutu Matki i Dziecka.

Powołanie Forum odbyło się w ramach konferencji „Szczepienia dzieci i młodzieży – między wiedzą, zaufaniem a decyzją”, podczas której poruszono szerokie spektrum tematów związanych ze zdrowiem młodego pokolenia – od szczepień ochronnych, przez kompetencje zdrowotne i dezinformację, po rolę komunikacji w budowaniu zaufania do systemu ochrony zdrowia.

Eksperci zwracali uwagę, że w dobie nadmiaru informacji kluczowe znaczenie mają kompetencje zdrowotne młodzieży, które wpływają na ich decyzje i postawy wobec profilaktyki.

„Nasze dane pokazują, że coraz więcej młodych ludzi ma trudność nie z dostępem do informacji o zdrowiu, ale z ich oceną i wykorzystaniem. W Polsce odsetek nastolatków z niskimi kompetencjami w tym zakresie znacząco wzrósł. Przekłada się to bezpośrednio na ich decyzje zdrowotne i postrzeganie własnego zdrowia – dlatego tak ważne jest tworzenie przestrzeni, w której młodzi ludzie mogą być wysłuchani i realnie współtworzyć rozwiązania, np. takie jak powołane dziś Forum Zdrowia Młodzieży” – prof. IMiD dr hab. n. med i o zdr. Dorota Kleszczewska, prezes zarządu Fundacji Instytutu Matki i Dziecka.

Konferencja była także przestrzenią do rozmowy o systemowych wyzwaniach w zdrowiu publicznym oraz konieczności budowania dialogu z różnymi grupami społecznymi.

„W przypadku szczepień największym wyzwaniem nie jest dziś dostępność, ale zaufanie i skuteczna komunikacja. Bez nich nawet najlepsze programy profilaktyczne nie osiągną swoich celów” – zaznacza dr n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny.

„Cieszę się, że takie inicjatywy jak doradczy zespół młodzieżowy przy Instytucie Matki i Dziecka mają miejsce. Szczególnie w obszarze zdrowia publicznego to bardzo istotne, żeby słuchać młodzieży i rozumieć ich wątpliwości, ale również być otwartym na ich pomysły i rozwiązania dotyczące zdrowia” – podkreśla prof. GUMed dr hab. n. med. Łukasz Balwicki, konsultant krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego.

Zwieńczeniem wydarzenia był panel „Zdrowie młodzieży – codzienność, social media i wpływ otoczenia”, moderowany przez dziennikarkę Paulinę Chylewską, podczas którego młodzi uczestnicy dzielili się swoimi doświadczeniami i perspektywą na zdrowie w codziennym życiu.

Dyskusja dotyczyła m.in. nawyków żywieniowych, snu, stresu, relacji z lekarzami oraz wpływu mediów społecznościowych na samopoczucie i koncentrację. Uczestnicy odnosili się także do różnic między młodzieżą w Polsce a ich rówieśnikami w innych krajach oraz zastanawiali się nad rolą szkoły, rodziców i systemu w kształtowaniu zdrowych postaw. Ważnym elementem rozmowy była także ocena skuteczności rozwiązań takich jak ograniczenia korzystania z telefonów czy regulacje dotyczące mediów społecznościowych.

Panel pozwolił uchwycić autentyczną perspektywę młodego pokolenia i wskazać czynniki, które realnie wpływają na ich zdrowie.

Forum Młodzieży będzie działać jako ciało doradcze przy Instytucie Matki i Dziecka, angażując młodych ludzi w konsultowanie działań, projektowanie kampanii oraz wypracowywanie rekomendacji dotyczących zdrowia fizycznego i psychicznego ich pokolenia – w tym także w obszarze profilaktyki i szczepień.

Źródło: inf pras

Fundacja Szkoła z Klasą prezentuje wyniki najnowszego raportu z badań jakościowych „Młodzi mówią o zdrowiu”

Redakcja Medicalpress — Thu, 02 Apr 2026 06:40:28 +0000

„Młodzi mówią o zdrowiu” to raport, który jako pierwszy w Polsce prezentuje temat zdrowia wyłącznie z perspektywy młodego pokolenia. Dzięki pogłębionym rozmowom z uczniami i uczennicami w wieku 11-17 lat udało się pokazać ich postrzeganie zdrowia, potrzeb z nim związanych i wyzwań, z jakimi mierzą się na co dzień. Badanie zostało zrealizowane przez Fundację Szkoła z Klasą w ramach programu edukacyjnego „Zdrowie z Klasą”. Zebrane wnioski posłużą do zaprojektowania działań w szkołach w kolejnej edycji programu, którego celem jest wzmacnianie kompetencji zdrowotnych nie tylko uczniów, ale i całych społeczności szkolnych.

Wyniki badania pokazują, że dla uczniów i uczennic zdrowie to coś więcej niż tylko ruch, sen czy prawidłowa dieta. Nie sprowadzają go do pojedynczych nawyków ani prostych zaleceń. To przede wszystkim równowaga między zdrowiem psychicznym, społecznym i aktywnością fizyczną. W ich wypowiedziach zdrowie oznacza energię i spokój oraz przestrzeń na relacje, pasje, odpoczynek i codzienne funkcjonowanie.

Zdrowie społeczne i psychiczne

Ważnym obszarem badania okazały się relacje społeczne. Dobre, wspierające więzi dają młodym ludziom energię, poczucie sensu i bezpieczeństwa, a ich brak lub toksyczność stają się jednym z głównych źródeł stresu. Uczestnicy badania mówili, że nie potrzebują od dorosłych gotowych rozwiązań czy porad. Najważniejsze jest okazywanie im uwagi, obecność oraz traktowanie ich problemów poważnie, bez umniejszania. Jak mówi jedna z osób uczestniczących w dialogach: „Ważne, żeby ktoś nas wysłuchał. Ta osoba nie musi nawet nic mówić, tylko ważne, żeby była obecna”.

Kwestia relacji jest nieodłącznie związana z tematem zdrowia psychicznego, które w rozmowach z młodzieżą było jednym z najczęściej pojawiających się tematów. Nastolatkowie wskazywali, że na ich dobrostan psychiczny wpływa samoakceptacja, poczucie bezpieczeństwa, możliwość bycia sobą i życie bez nieustannego porównywania się z innymi. W ich narracjach jako zagrożenie wyraźnie wybrzmiewa codzienna presja: w szkole, w domu, w internecie i w relacjach rówieśniczych.

– Młodzi ludzie myślą o zdrowiu w sposób kompleksowy, mają dużą wiedzę, a jednocześnie mierzą się z trudnością w przekładaniu jej na codzienne nawyki.

Z przeprowadzonych przez nas rozmów jasno wynika, że tym, czego najbardziej brakuje młodym, jest szczera, uważna rozmowa. To właśnie ona daje impuls do zmiany nawyków i zachowań. Raport pokazuje również, że zmiana najczęściej nie wydarza się w pojedynkę. To wspólne działanie daje szansę na trwałe efekty – mówi Agata Łuczyńska, prezeska Fundacji Szkoła z Klasą.

Rola szkoły

Niezależnie od wieku, regionu i typu placówki uczestnicy dialogów opisywali szkołę jako środowisko o ogromnym wpływie na zdrowie. Z jednej strony daje ona przestrzeń do rozwoju: pomaga budować relacje z rówieśnikami i nauczycielami, dostarcza wiedzy czy okazji do aktywności fizycznej. Z drugiej strony bywa źródłem silnego stresu, przeciążenia, hałasu, presji oceniania i braku czasu na regenerację. To właśnie napięcie między zasobami szkoły a obciążeniem jakie przynosi należy do najważniejszych wątków badania. Ważne jest tu zachowanie zdrowego balansu, a pomóc mogą w tym wspierający nauczyciele i nauczycielki. Jednak, jak zaznacza Łuczyńska: – Nauczyciele potrzebują narzędzi, by prowadzić młodych i towarzyszyć im w budowaniu zdrowych nawyków. Ważne jest systemowe wsparcie oraz współpraca z rodzicami.

Między teorią a praktyką

Badanie pokazuje także, że wiedza o tym, co sprzyja zdrowiu nie zawsze przekłada się na codzienną praktykę. Młodzi ludzie rozumieją znaczenie snu, ruchu, odżywiania czy odpoczynku, jednakże trudno jest im wdrożyć takie zachowania lub nawyki, które będą miały faktyczny pozytywny wpływ na stan ich zdrowia. Na drodze stają zmęczenie, chaos informacyjny (mnogość czasem sprzecznych informacji na temat tego, „jak dbać o zdrowie”), tempo życia, presja wyników i brak energii po całym dniu w szkole. To dlatego zdrowe wybory często przegrywają z tym, co łatwiejsze i mniej obciążające tu i teraz. Jak mówi jeden z uczestników badania: – Łatwiej jest patrzeć w ten ekran przez dwie godziny, niż wyjść pobiegać. Taka krótkotrwała dopamina – będzie nam fajnie przez dwie godziny, a później będziemy się czuć zmęczeni i będą nas boleć oczy.

Młodzi ludzie mówili też o tym, co pomaga im dbać o zdrowie, a co to utrudnia. Ważne jest dla nich wsparcie bliskich osób i bezpieczne środowisko w domu i w szkole, a także poczucie wpływu na własne wybory. Dbanie o zdrowie utrudnia im presja wywierana przez dorosłych, bagatelizowanie ich potrzeb i przeciążenie obowiązkami. Negatywny wpływ ma również przemoc rówieśnicza.

– Od 2010 roku realizujemy AstraZeneca Young Health Programme, który koncentruje się na zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym wśród dzieci i młodzieży. W tym czasie nauczyliśmy się czegoś kluczowego: nie możemy projektować skutecznych programów profilaktycznych bez słuchania samych młodych ludzi. Oni mają swoje własne spojrzenie na zdrowie – zarówno fizyczne jak i psychiczne – i to ich głos powinien kształtować nasze działania. Z każdej rozmowy z młodzieżą wynika to samo: musimy zacząć od uważnego wsłuchiwania się w ich potrzeby. Tylko wtedy profilaktyka stanie się rzeczywistym priorytetem dla kolejnych pokoleń – podkreślił Michał Janik, Site Executive Director, AstraZeneca Pharma Poland.

Rozmowy o zdrowiu podstawą dla nowych działań

Raport wskazuje też pożądany kierunek dalszych działań: młodzi potrzebują mniej presji i więcej sprawczości, mniej pouczania i więcej realnego dialogu, mniej kolejnych „musisz” i więcej bezpiecznych warunków do budowania zdrowych nawyków. To oznacza potrzebę współpracy nauczycieli, rodziców, psychologów, pedagogów i całego środowiska szkolnego. Wyniki badania „Młodzi mówią o zdrowiu” staną się punktem wyjścia do drugiej edycji programu „Zdrowie z Klasą”, której celem będzie jeszcze głębsze zaangażowanie młodych ludzi na poziomie lokalnym – w ich własnych szkołach i społecznościach. Uczniowie i uczennice, przy wsparciu nauczycieli, będą zachęcani do samodzielnego diagnozowania problemów obecnych w ich najbliższym otoczeniu, a następnie do wspólnego opracowywania rozwiązań odpowiadających na te konkretne potrzeby. Takie podejście oznacza rezygnację z działań opartych wyłącznie na perspektywie dorosłych na rzecz rozwiązań tworzonych oddolnie, we współpracy z młodymi ludźmi i w oparciu o ich doświadczenia. Pozwala również tworzyć wiarygodną narrację o dbaniu o zdrowie oraz projektować rozwiązania, które będą dla młodych naprawdę ważne i użyteczne.

„Zdrowie z Klasą” – narzędzia dla nauczycieli

Materiałem uzupełniającym do raportu są scenariusze lekcji dla nauczycieli i nauczycielek chcących rozmawiać z młodymi o zdrowiu, by lepiej zrozumieć ich punkt widzenia. Propozycje zajęć mają pomóc w stworzeniu przestrzeni do dialogu z młodymi ludźmi o tym, jak rozumieją zdrowie i jakie doświadczenia z nim wiążą w swoim codziennym życiu.

“Zdrowie z Klasą” to program realizowany przez Fundację Szkoła z Klasą we współpracy i dzięki finansowemu wsparciu AstraZeneca Young Health Programme. Premiera raportu została objęta patronatem honorowym Rzecznika Praw Dziecka. Wydarzenie jest organizowane w ramach programu „Zdrowie z Klasą”, który uzyskał patronaty honorowe Ministra Edukacji Narodowej oraz Prezydenta miasta stołecznego Warszawy.

Szczegółowe informacje na temat programu i materiały dla nauczycieli dostępne są na stronie Fundacji Szkoła z Klasą.

Raport: https://www.mlodziozdrowiu.pl/

Informacja o programie: https://www.szkolazklasa.org.pl/obszary/zdrowie-z-klasa/

Źródło: Komunikat Prasowy

Rozpoczynają się prace nad Krajową Strategią Młodzieżową

Redakcja Medicalpress — Fri, 13 Mar 2026 09:24:39 +0000

60 proc. nastolatków żyje w chronicznym stresie i przemęczeniu, 40 proc. wykazuje objawy depresyjne, 62 proc. doświadcza bullyingu rówieśniczego, 17 proc. dokonało samookaleczeń, a 53 proc. młodych dorosłych mieszka z rodzicami i ma pblemy z usamodzielnieniem – to kilka spośród kilkuset wniosków z „Diagnozy Młodzieży 2026”, opublikowanej dziś jako jeden z elementów tworzenia Krajowej Strategii Młodzieżowej.

W czwartek 12 marca 2026 r. odbyła się konferencja pn. „Diagnoza Młodzieży 2026. Od oceny sytuacji do strategii wsparcia młodzieży i młodych dorosłych”, podczas której zaprezentowano raport oraz zainicjowano proces przygotowywania Krajowej Strategii Młodzieżowej. Konferencję otworzyła Minister Edukacji Barbara Nowacka. W konferencji uczestniczyli również: Podsekretarz Stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz, Monika Rosa, przewodnicząca sejmowej Komisji ds. Dzieci i Młodzieży, Paweł Rabiej – koordynator i redaktor „Diagnozy Młodzieży”, przedstawiciele parlamentu, KPRM, kuratorzy oświaty, przedstawiciele zespołu badawczego, Fundacji PZU, organizacji młodzieżowych, organizacji harcerskich i innych instytucji publicznych.

Wnioski i rekomendacje z „Diagnozy Młodzieży” przedstawili jej autorzy – eksperci Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej reprezentujący ponad 20 uczelni wyższych oraz praktycy z instytucji zajmujących się wspieraniem młodzieży i młodych dorosłych. „Diagnoza jest pierwszym na taką skalę kompleksowym opracowaniem naukowym dotyczącym wyzwań społecznych młodego pokolenia. Wskazuje na olbrzymie wyzwania oraz potrzeby młodzieży i młodych dorosłych, które wymagają skutecznych polityk publicznych, w tym ograniczenia negatywnego wpływu środowiska cyfrowego oraz pracy z młodzieżą i rodzinami” – powiedział prof. Mirosław Grewiński, prezes PTPS.

Zrealizowana z inicjatywy Minister Edukacji Barbary Nowackiej holistyczna analiza potrzeb i problemów młodzieży jest pierwszym krokiem do przyjęcia Krajowej Strategii Młodzieżowej. Populacja młodzieży (15-18 lat) oraz młodych dorosłych (19-29 lat) liczy ponad 5,7 mln osób i są to w całości przedstawiciele generacji Zet (Gen Z). Diagnoza jest powstała w oparciu o analizę ponad 200 badań młodzieży przeprowadzonych w latach 2020–2025. Przedstawia również wyniki badań własnych PTPS w których uczestniczyli młodzież i młodzi dorośli, rodzice oraz przedstawiciele instytucji pracujących z młodzieżą.

Raport analizuje wieloletnie trendy kształtujące tożsamość młodzieży, przedstawiając kluczowe wyzwania rozwojowe i społeczne w 8 obszarach. Dotyczą one: rodziny i środowiska wychowawczego, tożsamości i relacji, dobrostanu i zdrowia psychicznego, środowiska cyfrowego, edukacji i rozwoju, zaangażowania obywatelskiego i środowiska informacyjnego, pracy oraz samodzielności mieszkaniowej. Raport przedstawia również rekomendacje oraz wskazuje priorytetowe obszary działań publicznych sprzyjających wspieraniu rozwoju młodego pokolenia. Należą do nich, m.in. „Triada Odporności” na którą składają się działania zwiększające odporność psychiczną młodego pokolenia oraz kompetencje społecznego młodzieży, a także działania zmniejszające szkodliwy wpływ środowiska cyfrowego („tarcza cyfrowa”) W przypadku młodych dorosłych kluczowe rekomendacje dotyczą m.in. rynku pracy, usamodzielnienia mieszkaniowego oraz zmniejszenia wykluczenia transportowego.

Kolejne etapy – strategia i dialog społeczny

W lutym 2025 r. Prezes Rady Ministrów wyznaczył Minister Edukacji Barbarę Nowacką na koordynatorkę działań Rady Ministrów z zakresu polityki młodzieżowej. Jednym z jej celów jest przygotowanie i przedłożenie Radzie Ministrów do przyjęcia Krajowej Strategii Młodzieżowej. Zawarte w „Diagnozie Młodzieży 2026” wnioski i rekomendacje zostaną wykorzystane w toczących się w MEN pracach nad dokumentem.

Kolejnym etapem prac nad Strategią będzie przeprowadzenie w ciągu najbliższych miesięcy dialogu z młodzieżą. Będzie on oparty o publiczną, otwartą i włączającą formułę co pozwoli na włączenie osób młodych w proces decyzyjny oraz wybór kluczowych kierunków interwencji publicznych proponowanych w Strategii. Ogólnopolski proces dialogu dotyczący wyzwań młodych ludzi oraz ich oczekiwań wobec przyszłej Krajowej Strategii Młodzieżowej przeprowadzi Fundacja PZU, we współpracy z Fundacją Civis Polonus.

Szczegóły dostępne są na stronie internetowej: https://maszwplywnastrategie.pl

Źródło: MEN
Foto: MEN