wcześniactwo – Medicalpress

Światowy Tydzień Karmienia Piersią. Dlaczego mleko mamy jest kluczowe dla wcześniaków?

Redakcja Medicalpress — Mon, 03 Aug 2026 06:55:03 +0000

Mleko mamy to największy dar, jaki może ofiarować swojemu dziecku po urodzeniu. Zawiera przeciwciała, komórki odpornościowe, enzymy, oligosacharydy i czynniki wzrostu, które tworzą unikalną kompozycję. Nie da się jej zastąpić żadną mieszanka modyfikowaną. 1 sierpnia rozpoczyna się Światowy Tydzień Karmienia Piersią. Mleko mamy nie ma swojego „działu marketingu”, dlatego jako Fundacja działająca na rzecz najmłodszych zwracamy uwagę na szczególną rolę mleka kobiecego w żywieniu dzieci, zwłaszcza tych urodzonych przedwcześnie. Bo dla wcześniaków mleko mamy nie jest jedynie pokarmem – jest lekiem i elementem terapii, który zmniejsza ryzyko ciężkich powikłań, wspiera rozwój układu odpornościowego oraz poprawia rokowanie.

W Polsce każdego roku przedwcześnie rodzi się około 24 tysięcy dzieci. Wiele z nich spędza pierwsze tygodnie lub miesiące życia w inkubatorach, walcząc o każdy oddech i każdy gram masy ciała. Równolegle ich mamy rozpoczynają własną, często niewidoczną dla otoczenia walkę – o rozpoczęcie i utrzymanie laktacji.

– Narodziny wcześniaka to ogromny stres dla rodziców. Organizm kobiety często nie jest jeszcze przygotowany do rozpoczęcia karmienia, a jednocześnie mleko staje się jednym z najważniejszych elementów leczenia dziecka. Dlatego tak istotne jest, aby matki otrzymywały profesjonalne wsparcie laktacyjne już od pierwszych godzin po porodzie. Każda odciągnięta kropla mleka ma ogromną wartość dla zdrowia noworodka – podkreśla prof. dr hab. n. med. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, neonatolog, prezeska Fundacji Koalicja dla wcześniaka.

Mleko kobiece – naturalna ochrona wcześniaka

Badania naukowe od lat potwierdzają, że mleko matki zmniejsza ryzyko martwiczego zapalenia jelit (NEC), jednej z najgroźniejszych chorób wcześniaków, ogranicza liczbę zakażeń, wspiera dojrzewanie przewodu pokarmowego oraz rozwój mózgu. Dla wcześniaków mleko kobiece jest więc nie tylko najlepszym sposobem żywienia, ale także ważnym elementem terapii wpływającym na ich dalszy rozwój i zdrowie.

Choć w przypadku wcześniaków pierwsze tygodnie życia często upływają z dala od ramion mamy, karmienie mlekiem kobiecym pozostaje jednym z najważniejszych sposobów budowania więzi między dzieckiem a rodzicem. Nawet jeśli początkowo pokarm jest odciągany i podawany przez sondę, każda kropla mleka niesie ze sobą nie tylko cenne składniki odżywcze i odpornościowe, ale także symbol bliskości oraz troski.

– Karmienie piersią wcześniaka ma wymiar znacznie szerszy niż żywienie. To również budowanie relacji, poczucia bezpieczeństwa i bliskości, których przedwcześnie urodzone dzieci bardzo potrzebują. Nawet jeśli droga do karmienia piersią jest długa i wymaga wielu tygodni pracy, warto wspierać mamy na każdym jej etapie. To inwestycja nie tylko w zdrowie dziecka, ale także w jego rozwój emocjonalny i relację z rodzicami – dodaje prof. dr hab. n. med. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka.

Walka o każdą kroplę

Dla matek dzieci urodzonych przed terminem rozpoczęcie laktacji oznacza wielokrotne odciąganie pokarmu w ciągu doby, często przez wiele tygodni, zanim dziecko będzie mogło samodzielnie ssać pierś. Towarzyszy temu stres związany ze stanem zdrowia noworodka, długotrwała hospitalizacja oraz fizyczne i emocjonalne zmęczenie. Dlatego eksperci podkreślają, że opieka nad rodziną wcześniaka powinna obejmować nie tylko leczenie dziecka, ale również kompleksowe wsparcie mamy – dostęp do doradców laktacyjnych, odpowiedniego sprzętu oraz edukacji.

Gdy samo mleko mamy nie wystarcza

W przypadku dzieci urodzonych skrajnie przedwcześnie samo mleko kobiece, mimo swoich wyjątkowych właściwości, nie zawsze pokrywa bardzo wysokie zapotrzebowanie na białko, energię oraz składniki mineralne. Z tego powodu światowe i europejskie towarzystwa naukowe zalecają wzbogacanie mleka kobiecego specjalnymi wzmacniaczami.

Coraz więcej polskich ośrodków neonatologicznych stosuje wzmacniacze oparte na mleku kobiecym, które pozwalają zachować wszystkie korzyści wynikające z żywienia wyłącznie mlekiem ludzkim, także u najbardziej niedojrzałych noworodków. Rozwiązanie to jest już wykorzystywane w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA i Szpitalu Specjalistycznym im. Świętej Rodziny w Warszawie, Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie, Instytucie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu i Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku.

Jednym z beneficjentów wzmacniacza mleka kobiecego jest mały Wiktorek, który urodził się w 23. Tygodniu ciąży w masą ciała zaledwie 650 gramów.

– Mój synek urodził się jako skrajny wcześniak, a ze względu na mój stan zdrowia i prowadzone leczenie nie mogłam przekazywać mu własnego pokarmu, dlatego był żywiony mlekiem kobiecym z banku mleka. Dodatkowo w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA do żywienia mojego synka włączono wzmacniacz mleka oparty na mleku ludzkim, który pozwala wzbogacić jego dietę, zachowując jej oparcie na mleku kobiecym, bez wprowadzania produktów na bazie mleka krowiego. Niestety ten preparat nie jest w Polsce refundowany. W przypadku skrajnego wcześniaka odpowiednio dobrane żywienie jest niezwykle istotnym elementem ratowania życia, ponieważ dostarcza maleńkiemu organizmowi składników niezbędnych do kontynuowania poza łonem matki rozwoju, który został przerwany zdecydowanie zbyt wcześnie. Patrząc, jak mój synek każdego dnia rozwija się, rośnie i nabiera sił, czuję niewypowiedzianą wdzięczność wobec wszystkich, którzy dali mu szansę na życie i przyszłość, a mnie – szansę na to, by być jego mamą i doświadczać macierzyństwa. Uważam, że wszystkie skrajne wcześniaki powinny mieć równy dostęp do rozwiązań zwiększających ich szanse na prawidłowy rozwój – mówi Nastazja Dessoulavy-Ardyn, mama Wiktorka.

Środowisko neonatologów oraz organizacje wspierające wcześniaki liczą, że Ministerstwo Zdrowia obejmie finansowaniem procedurę stosowania wzmacniaczy opartych na mleku kobiecym u skrajnie niedojrzałych noworodków. Byłby to kolejny ważny krok w wyrównywaniu standardów opieki nad najmniejszymi pacjentami i zwiększaniu ich szans na zdrowy rozwój.

Inwestycja w przyszłość

W Tygodniu Świadomości Karmienia Piersią przypominamy, że wspieranie laktacji to nie tylko kwestia promocji karmienia naturalnego. W przypadku wcześniaków jest to element nowoczesnej medycyny, który realnie wpływa na przeżycie, ograniczenie powikłań oraz jakość życia dzieci w przyszłości. Dlatego tak ważne jest, aby każda mama wcześniaka mogła liczyć na profesjonalną pomoc, a każdy noworodek miał dostęp do najlepszych dostępnych metod żywienia zgodnych z aktualną wiedzą medyczną.

Źródło: inf pras

Lekarze z Białegostoku zastosowali hybrydową pompę insulinową u ważącego niespełna kilogram wcześniaka. To może być światowy rekord

Redakcja Medicalpress — Thu, 02 Jul 2026 07:19:59 +0000

Specjaliści z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku uratowali zdrowie skrajnego wcześniaka, stosując hybrydową pompę insulinową u dziewczynki ważącej zaledwie 990 gramów. Według lekarzy może to być najmniejszy pacjent na świecie leczony z wykorzystaniem tej technologii. Nowoczesne urządzenie pozwoliło opanować ciężką hiperglikemię i dało niedojrzałej trzustce czas na podjęcie prawidłowej pracy.

Dziewczynka przyszła na świat w marcu. Ważyła 700 gramów. Lekarze walczyli o jej życie, było wiele problemów medycznych typowych dla wcześniaków, ale badania wykazywały też podwyższony poziom glukozy we krwi. Nie pomagało, tradycyjnie stosowane w takich sytuacjach u wcześniaków, dożylne leczenie insuliną. Organizm dziewczynki nie reagował.

– Nie radziliśmy sobie. Wszelkie nasze próby unormowania glikemii spełzły na niczym. Problem kliniczny staraliśmy się rozwiązać prosząc o współpracę diabetologów (…) musieliśmy skorzystać z metod, bardzo wyszukanych, monitorowania glikemii i leczenia hiperglikemii – opowiadała dziennikarzom dr Elżbieta Ewa Kulikowska, kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka w USK.

Lekarze oceniają, że przyczyną problemów u małej Zosi mógł być duży niedorozwój trzustki wynikający z etapu wcześniactwa, ale – jak oceniła dr Bożena Florys z USK, diabetolog zajmująca się ciężarnymi pacjentkami z cukrzycą, także pediatra – wtedy lekarze nie znali przyczyny, a mogło być ich wiele. Wymieniła, że dziewczynka mogła mieć np. cukrzycę typu I czy uszkodzoną trzustkę.

– W tym momencie nie miało to znaczenia, jaka to jest cukrzyca, chodziło o to, żeby ją dobrze poleczyć – powiedziała Florys.

Dodała, że przybieranie na wadze to u tak małego dziecka podstawowy wyznacznik prawidłowego rozwoju, a Zosia nie przybierała na wadze.

– To był sygnał że, coś trzeba zmienić – dodała Florys.

Zarówno sprzęt, dawki insuliny (precyzyjnie wyliczano jak ją rozcieńczyć solą fizjologiczną), wszystko było niestandardowe. Gdy dziewczynka ważyła 990 gramów lekarze zdecydowali się na podłączenie jej do hybrydowej pompy insulinowej. Dr Florys wytłumaczyła, że to najnowocześniejsza taka pompa na świecie, która ma połączone funkcje ciągłego oznaczania glikemii i podawania insuliny – jak to określiła – naśladującego trzustkę. Urządzenie może także sterować dawkowaniem insuliny (bez interwencji personelu medycznego), lub jej nie podawać, gdy jest jej za dużo.

Podłączenie urządzenia było trudne, bo dziecko było bardzo małe.

– Czujnik do mierzenia glikemii zajmował całą powierzchnię między udem, a kolanem (Zosi) – porównała dr Kulikowska.

Nie można było zrobić tradycyjnego wkłucia do podawania insuliny, bo mała pacjentka miała za mało tkanki tłuszczowej, zastosowano inne.

Zosia jest najprawdopodobniej najmniejszym dzieckiem na świecie, które było podłączone do hybrydowej pompy insulinowej.

– Nie znalazłyśmy w literaturze (medycznej) podłączenia pompy hybrydowej u tak małego dziecka – powiedziała dr Florys.

Dodała, że rozmawiała o tym także ostatnio na międzynarodowej konferencji medycznej w Amsterdamie. Są informacje o tym, że dotychczas najmniejsze dziecko podłączone do takiego urządzenia ważyło 1,5 kg, dlatego przypadek Zosi jest – jak to określiła – novum na skalą światową.

– Naprawdę śmiało to powiem. Cieszymy się, że się to udało (…) To jest super, że istnieje taki nowoczesny sprzęt, bo on daje dziecku czas, który czasem jest tak niezwykle potrzebny, żeby dojrzało, żeby podjęło własne funkcje i żeby prawidłowo się rozwijało, tak jak Zosia – powiedziała dr Bożena Florys.

Dziecko było podłączone do pompy przez miesiąc. Dzięki możliwościom pompy można było powoli wycofywać się z insuliny, gdy lekarze zobaczyli, że trzustka zaczyna pracować.

– Bardzo nas to uskrzydlało. To była najlepsza wersja zdarzeń, że trzustka jest niedojrzała i podejmie swoją pracę i tak się wydarzyło – opowiadała dr Bożena Florys.

Zosia ma glikemię w normie, nie musi korzystać z pompy. Teraz waży 3,2 kg. Lekarze zaznaczają, że nie wiadomo, co będzie w przyszłości; rodzina jest obciążona cukrzycą. Lekarze zaznaczają, że dziewczynka będzie wymagać kontroli w poradni diabetologicznej, a nawet badań genetycznych, aby określić czy – ewentualnie – w przyszłości z jakimi problemami z glikemią może mieć do czynienia.

Źródło: USK