Pani Profesor, jak dziś wygląda leczenie rdzeniowego zaniku mięśni i czym obecna sytuacja chorych różni się od tej sprzed kilku lat?

Zmiana w leczeniu pacjentów z SMA, której jesteśmy świadkami, jest naprawdę fundamentalna. Jeszcze stosunkowo niedawno rdzeniowy zanik mięśni był chorobą głównie dziecięcą, o ciężkim, często dramatycznym przebiegu. Dziś, dzięki ogromnemu postępowi terapeutycznemu, widzimy coś zupełnie nowego, a mianowicie rosnącą populację pacjentów dorosłych. To najlepszy dowód na skuteczność leczenia, ale jednocześnie początek zupełnie nowego etapu w myśleniu o tej chorobie. Coraz częściej mamy do czynienia z pacjentami, którzy żyją długo, a SMA przyjmuje charakter choroby przewlekłej, ustabilizowanej. To automatycznie zmienia nasze cele terapeutyczne. Nie koncentrujemy się już wyłącznie na ratowaniu życia, ale na jego jakości – na funkcjonowaniu ruchowym, oddechowym, społecznym. To z kolei wymusza rozwój długoterminowych strategii opieki nad pacjentami, zwłaszcza w zakresie rehabilitacji i wsparcia wielospecjalistycznego.

Czyli zmieniło się podejście do samej terapii?

Zdecydowanie tak. Przeszliśmy od pytania „czy leczyć?” do pytania „jak leczyć najlepiej?”. Pojawienie się przełomowych terapii – takich jak nusinersen, risdiplam czy terapia genowa onasemnogene abeparvovec – oraz ich refundacja w ramach programu lekowego całkowicie zmieniło krajobraz terapeutyczny. Obecnie w Polsce w programie lekowym leczymy 655 pacjentów nusinersenem i 474 risdiplamem, terapię genową otrzymało 85 dzieci. Nie dyskutujemy już więc o dostępności leczenia, ale o jego optymalizacji. Z tego względu coraz większego znaczenia nabierają koncepcje terapii sekwencyjnych i skojarzonych. Zastanawiamy się, kiedy zmienić leczenie, a kiedy łączyć różne terapie. Każda taka decyzja musi być bardzo precyzyjna i uwzględniać wiek pacjenta, jego stan funkcjonalny, a także historię wcześniejszego leczenia, w tym udział w badaniach klinicznych. Jest to nowe podejście, które sprawia, że leczenie staje się procesem ciągłego dostosowywania do zmieniającej się sytuacji pacjenta.

Czy to oznacza, że wchodzimy w erę medycynie spersonalizowanej w rdzeniowym zaniku mięśni?

Medycyna personalizowana to jeden z najważniejszych kierunków rozwoju. Odchodzimy od modelu „jedna terapia dla wszystkich chorych” i coraz wyraźniej zmierzamy w stronę leczenia szytego na miarę. Chcemy dobierać terapię nie tylko do rozpoznania, ale też do konkretnego pacjenta – jego wieku, fenotypu, dynamiki choroby i wcześniejszych doświadczeń terapeutycznych. Ogromną rolę odegrają tutaj biomarkery. Dziś najbardziej zaawansowanym kandydatem są neurofilamenty (łańcuchy lekkie), które zostały uznane przez Europejską Agencję Leków za biomarker rozwojowy. U dzieci obserwujemy wyraźną zależność – wysokie wartości neurofilamentów odpowiadają aktywnej chorobie, a ich spadek świadczy o skuteczności leczenia. U dorosłych sytuacja jest bardziej skomplikowana, bo ta korelacja nie jest już tak wyraźna. Dlatego coraz częściej mówi się o biomarkerach złożonych, które będą łączyć parametry biologiczne, takie jak neurofilamenty, z oceną kliniczną i neuropsychologiczną.

W przyszłości biomarkery mogą pełnić trzy kluczowe funkcje – monitorować skuteczność leczenia, przewidywać przebieg choroby oraz pomagać w wyborze optymalnej terapii dla konkretnego pacjenta, także w kontekście decyzji o zmianie leczenia lub zastosowaniu terapii skojarzonych.

Jednym z przełomów w SMA jest także bardzo wczesne leczenie…

To prawda – leczenie presymptomatyczne, czyli jeszcze przed pojawieniem się jakichkolwiek objawów choroby, jest absolutnym przełomem. W Polsce jest to możliwe dzięki badaniom przesiewowym noworodków. Efekty takiego postępowania, kiedy staramy się wyprzedzać chorobę, są zdecydowanie najlepsze, co potwierdzają nasze doświadczenia kliniczne.

Obecnie idziemy jeszcze o krok dalej. Pojawiają się pierwsze doniesienia o leczeniu prenatalnym, czyli terapii rozpoczynanej jeszcze w czasie ciąży – podawanej matce, z myślą o dziecku. Dotyczy to bardzo szczególnej grupy przypadków, w których SMA zostaje rozpoznane już na etapie życia płodowego, na podstawie badań genetycznych – na przykład wtedy, gdy w rodzinie jest już chore dziecko i wykonuje się diagnostykę prenatalną. W tym kontekście mówimy o stosowaniu doustnego risdiplamu, podawanego jeszcze przed narodzinami, zanim choroba zdąży się ujawnić i doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń. Na razie jest to leczenie eksperymentalne, ale pierwsze wyniki są bardzo obiecujące. To podejście pokazuje, jak bardzo przesuwa się granica możliwości terapeutycznych w rdzeniowym zaniku mięśni.

A co z nowościami terapeutycznymi?

Tych zmian jest naprawdę dużo, biorąc pod uwagę, że SMA jest chorobą rzadką. Aktualnie mamy już dostęp do risdiplamu w formie tabletek, które znacząco ułatwiają codzienne funkcjonowanie pacjentów. Zarejestrowana jest wyższa dawka nusinersenu oraz terapia genowa podawana drogą dokanałową, przeznaczona dla starszych dzieci i dorosłych pacjentów. Ponadto rozwijane są nowe cząsteczki działające bezpośrednio na mięśnie i jednocześnie coraz większego znaczenia nabiera koncepcja łączenia terapii – na przykład obecnych leków wpływających na białko SMN z terapiami ukierunkowanymi na mięśnie. To może być kolejny krok w zwiększaniu skuteczności leczenia.

Rozwój terapii niesie jednak nowe wyzwania systemowe…

Tak, i to bardzo poważne. Jednym z największych wyzwań jest dziś płynna tranzycja pacjentów z opieki pediatrycznej do systemu dla osób dorosłych. Liczba dorosłych pacjentów z SMA rośnie, natomiast liczba ośrodków przygotowanych do ich leczenia pozostaje niewystarczająca. To może wpływać na ciągłość terapii. Z jednej strony potrzebujemy standaryzacji, czyli jasnych wytycznych i algorytmów postępowania, które zapewnią pacjentom bezpieczeństwo i spójność terapii, ale z drugiej – musimy zachować elastyczność i możliwość dostosowania leczenia do konkretnego chorego.

Kolejnym wyzwaniem jest monitorowanie efektów leczenia. Potrzebujemy dobrze prowadzonych rejestrów, które pozwolą nam ocenić skuteczność i bezpieczeństwo terapii – szczególnie w przypadku terapii sekwencyjnych i skojarzonych – a także ich wpływ na jakość życia pacjentów. Jest to niezwykle ważne również w kontekście decyzji refundacyjnych, ponieważ mówimy o terapiach bardzo kosztownych.

Jakie są najważniejsze kierunki na najbliższe lata?

Bez wątpienia dalszy rozwój medycyny personalizowanej czyli terapii szytych na miarę, opartych na kompleksowych danych i biomarkerach. Równolegle będą rozwijać się strategie łączenia i sekwencjonowania terapii oraz bardzo wczesnej interwencji terapeutycznej. Ale równie ważne będzie zarządzanie odniesionym już sukcesem, bo będąca jego efektem, rosnąca liczba dorosłych pacjentów z SMA oznacza nowe wyzwania, m.in. ortopedyczne, społeczne i związane z jakością życia.

Ale największa, najważniejsza zmiana już się dokonała – dziś nie pytamy już, czy możemy pomóc pacjentowi z SMA, lecz pytamy o to, jak najlepiej prowadzić go przez całe jego życie. I to jest zupełnie nowy rozdział w historii tej choroby.

Źródło: inf pras

Niskie temperatury i suche powietrze, szczególnie zimą, sprzyjają przetrwaniu i przenoszeniu wielu wirusów. Dlatego właśnie w tym okresie występuje najwyższe prawdopodobieństwo zakażeń. Dotyczy to również infekcji przewodu pokarmowego. Ogrzewane i rzadko wietrzone mieszkania wysuszają błony śluzowe dróg oddechowych, osłabiając ich funkcję oczyszczającą i zwiększając podatność na infekcje. Smog i zanieczyszczenia powietrza dodatkowo obciążają układ oddechowy.

– W okresie jesienno-zimowym mamy również do czynienia z mniejszą aktywnością na świeżym powietrzu oraz mniejszym spożyciem płynów, co dodatkowo wysusza błony śluzowe. Ponadto obserwujemy zmiany w codziennej diecie, które związane są z obniżoną dostępnością świeżych owoców i warzyw. Dodatkowo krótsze dni przyczyniają się znacząco do obniżenia syntezy witaminy D w skórze, co u dzieci i dorosłych może zwiększać podatność na infekcje – wyjaśnia prof. dr hab. n. farm. Paweł Ramos, Kierownik Zakładu Farmacji Aptecznej Wydziału Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Jesień to także czas powrotu dzieci do żłobków i przedszkoli, co zwiększa ryzyko transmisji wirusów. Zimą częściej zaostrzają się choroby przewlekłe, takie jak atopowe zapalenie skóry (AZS), co wiąże się z suchym powietrzem i obecnością roztoczy.

– Należy pamiętać, że na prawidłowy stan i funkcjonowanie naszego układu odpornościowego wpływa racjonalne odżywienie. Niedożywienie, spowodowane niewystarczającym spożyciem witamin oraz mikroelementów głównie cynku i selenu, może upośledzać zdolność organizmu do wspierania wrodzonej odpowiedzi immunologicznej – dodaje ekspert.

Witaminy i mikroelementy wspierające odporność

Najczęściej wskazywaną witaminą jesieni i zimy jest witamina D. Odpowiada ona za modulację układu odpornościowego, wspiera funkcje błon śluzowych i procesy immunologiczne. Pobudza działanie makrofagów i monocytów, które pomagają zwalczać bakterie, a jednocześnie ogranicza nadmierną odpowiedź immunologiczną charakterystyczną dla chorób autoimmunologicznych. Suplementacja witaminy D jest zalecana niemal wszystkim – od niemowląt, przez osoby starsze, po kobiety w ciąży – zawsze po konsultacji lekarskiej.

W Polsce jednak tylko niewielki odsetek populacji ma wystarczający poziom tej witaminy. Eksperci ostrzegają przed nadmiernym jej przyjmowaniem: objawy przedawkowania mogą obejmować nudności, bóle głowy, zaburzenia rytmu serca, zaparcia lub biegunki, a także wysypkę. W trakcie suplementacji warto regularnie kontrolować poziom witaminy D w badaniach laboratoryjnych.

Kolejnym ważnym składnikiem jest witamina C – silny przeciwutleniacz, który neutralizuje wolne rodniki, wspiera działanie leukocytów i barier śluzowych. Może skracać czas trwania infekcji, jeśli jest stosowana w początkowej fazie choroby. Jej źródłem są świeże warzywa i owoce: papryka, natka pietruszki, owoce dzikiej róży, czarne porzeczki, kiwi czy truskawki. Ponieważ witamina C jest wrażliwa na temperaturę, najlepiej spożywać ją w postaci surowej.

Cynk z kolei jest kluczowym mikroelementem odpowiedzialnym za prawidłową pracę komórek odpornościowych i gojenie błon śluzowych. Wspiera organizm w walce z przeziębieniem, jeśli zostanie przyjęty w odpowiednim momencie. Eksperci przypominają jednak, że jego nadmiar (powyżej 40 mg na dobę) może prowadzić do niedoboru miedzi i żelaza, a w konsekwencji – do anemii.

Nie mniej istotne są witaminy A i E, które wspierają błony śluzowe, działają antyoksydacyjnie i wspomagają odporność. Witamina A, oprócz znaczenia immunologicznego, wpływa również na prawidłowe widzenie i stan skóry. Witamina E występuje m.in. w olejach roślinnych, orzechach i nasionach. Obie rozpuszczają się w tłuszczach, dlatego ich nadmierne spożycie wiąże się z ryzykiem kumulacji w organizmie, szczególnie u kobiet w ciąży.

Witaminy z grupy B, zwłaszcza B6, uczestniczą w produkcji hemoglobiny i przeciwciał, wspierając układ nerwowy i odpornościowy. Jednak długotrwałe przyjmowanie bardzo wysokich dawek może prowadzić do neuropatii i uszkodzenia nerwów.

Równie ważne są mikroelementy takie jak selen, żelazo i magnez. Niedobory tych pierwiastków obniżają odporność, a suplementację należy podejmować po potwierdzeniu ich braków w badaniach laboratoryjnych.

Probiotyki – naturalna tarcza ochronna

W ostatnich latach coraz więcej uwagi poświęca się mikrobiocie jelitowej, która jest jednym z kluczowych elementów odporności. Probiotyki wzmacniają barierę jelitową, modulują działanie komórek odpornościowych i pomagają w produkcji przeciwciał.

Eksperci przypominają, że skuteczność probiotyków zależy od szczepu bakterii oraz liczby jednostek tworzących kolonie (CFU). – Należy wybierać preparaty probiotyczne, które zawierają przebadane szczepy bakterii o udowodnionym naukowo działaniu – wskazano w opracowaniu. Do najlepiej przebadanych należą m.in. Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus acidophilus LC1 czy Lactobacillus casei Shirota.

Rozsądek i bezpieczeństwo w suplementacji

Pomimo szerokiej oferty suplementów, eksperci przypominają: żaden z nich nie zastąpi zdrowego stylu życia. – Nie powinniśmy nadużywać suplementów diety ze względu na kilka aspektów. Suplementy diety nie podlegają takim samym rygorystycznym wymogom dopuszczania do obrotu jak leki – podkreślają autorzy opracowania.

Warto wybierać produkty zarejestrowane jako leki OTC i kupować je wyłącznie w aptekach. Należy unikać niezweryfikowanych źródeł w internecie – wiele dostępnych tam preparatów może być sfałszowanych. Kobiety w ciąży, karmiące, dzieci i osoby z chorobami przewlekłymi powinny każdorazowo konsultować suplementację z lekarzem lub farmaceutą. Badania laboratoryjne, np. poziomu witaminy D, pozwalają dobrać odpowiednią, bezpieczną dawkę suplementu i uniknąć skutków przedawkowania.

Praktyczne wskazówki na zimę

Eksperci Śląskiego Uniwersytetu Medycznego przypominają kilka prostych zasad, które pomagają wzmocnić odporność w sezonie zwiększonej zachorowalności:

• Regularne szczepienia ochronne, w tym przeciw grypie,

• Częste mycie rąk, wietrzenie pomieszczeń i unikanie kontaktu z osobami chorymi,

• Utrzymywanie odpowiedniej wilgotności powietrza (40–60%),

• Zbilansowana dieta bogata w warzywa, owoce, ryby, orzechy i nasiona,

• Codzienna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu.

Podsumowując – sezon jesienno-zimowy to czas, w którym nasz organizm potrzebuje szczególnej troski. Odpowiednia dieta, sen, ruch, higiena, szczepienia oraz rozsądna suplementacja – zwłaszcza witaminy D, C, cynku i probiotyków – stanowią najlepszą ochronę przed infekcjami.

Źródło: Śląski Uniwersytet Medyczny

Projekt zakłada połączenie technologii cyfrowych, elementów grywalizacji oraz narzędzi VR w procesie edukacyjnym. Studenci uczą się, jak diagnozować i opiekować się pacjentem w warunkach niemal rzeczywistych, ale bez ryzyka popełnienia błędu. Jednym z najbardziej innowacyjnych rozwiązań jest wykorzystanie symulatora niepełnosprawności w technologii VR. Dzięki niemu przyszli medycy mogą doświadczyć codziennych trudności osób z ograniczeniami wzroku, słuchu czy ruchu. W wirtualnym świecie stają się osobami starszymi, słabowidzącymi lub poruszającymi się na wózku. – „VR zostanie wykorzystana do szkolenia studentów w zakresie opieki nad osobami z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Symulator umożliwia przeniesienie się w sytuacje, w których studenci mogą doświadczyć wyzwań związanych z opieką nad pacjentami ze specjalnymi potrzebami” – podkreśla Przemysław Jędrusik, kierownik Centrum Kształcenia Zdalnego i Analiz Efektów Edukacyjnych ŚUM, współtwórca programu.

Symulator łączy świat wirtualny z fizycznym – uczestnicy zakładają kamizelki obciążające, specjalne spodenki ograniczające ruch, a nawet korzystają z wózka inwalidzkiego na platformie imitującej różne nawierzchnie. W efekcie mogą lepiej zrozumieć, jak czuje się pacjent z niepełnosprawnością i jak dostosować opiekę do jego potrzeb.

To jednak dopiero początek zmian. W ramach „NurseFormers” studenci wezmą udział w interaktywnych warsztatach cyfrowych wspieranych przez aplikację „Human Care – diagnostyka i opieka”. Program przeniesie ich do wirtualnej sali operacyjnej lub zabiegowej, gdzie będą musieli samodzielnie ocenić stan pacjenta, podjąć decyzję terapeutyczną i zareagować na zmieniające się parametry. A jeśli coś pójdzie nie tak – mogą powtórzyć scenariusz, aż do skutku.

Projekt obejmuje również zajęcia z zarządzania stresem i przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu. ŚUM stawia na przygotowanie przyszłych pielęgniarek nie tylko pod względem merytorycznym, ale i emocjonalnym – tak, by potrafiły dbać nie tylko o pacjentów, lecz także o własne zdrowie psychiczne.

Ciekawostką jest także gra edukacyjna „Body Wars”, która przekształca naukę anatomii w fabularną rozgrywkę. Gracze – czyli studenci – zdobywają punkty za prawidłowe decyzje medyczne, wykonują wirtualne wkłucia, pobrania krwi czy cewnikowania. W sumie 16 scenariuszy o łącznym czasie trwania około 16 godzin ma nie tylko uatrakcyjnić naukę, ale też przygotować do realnych wyzwań klinicznych. – „Narzędzia te umożliwią studentom rozwiązywanie wirtualnych przypadków medycznych, przeprowadzanie badań diagnostycznych i stawianie diagnoz w czasie rzeczywistym, co przyczyni się do zdobycia przez nich praktycznej wiedzy medycznej oraz podniesie ich umiejętności korzystania z technologii informatycznych w edukacji” – mówi Przemysław Jędrusik.

Śląski Uniwersytet Medyczny wchodzi więc w erę edukacji hybrydowej, w której technologia staje się sprzymierzeńcem empatii. To odpowiedź na współczesne wyzwania w zawodzie pielęgniarki – nadmierny stres, przeciążenie emocjonalne i konieczność ciągłego doskonalenia kompetencji. Wirtualna rzeczywistość i aplikacje mobilne nie zastąpią kontaktu z pacjentem, ale mogą pomóc zrozumieć jego świat i nauczyć, jak go wspierać skuteczniej.

Źródło: Śląski Uniwersytet Medyczny

Konferencję otworzył prof. Andrzej Więcek (TOP 2%), kierownik Katedry i Kliniki Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, a jednocześnie przewodniczący katowickiego oddziału Polskiej Akademii Nauk. To właśnie PAN objęła wydarzenie swoim patronatem. – To święto nauki, która ma służyć społeczeństwu. Czuję się dumny i zaszczycony, że PAN w Katowicach może wspierać tę inicjatywę – powiedział prof. Więcek.

Obecny na wydarzeniu prezydent Katowic Marcin Krupa podkreślił znaczenie konferencji nie tylko dla środowiska akademickiego, ale także dla młodych ludzi: – Żyjemy w świecie, w którym często brakuje autorytetów lub trudno je rozpoznać. Tymczasem autorytety są tutaj – w gronie naukowców TOP 2%. To oni wyznaczają kierunki rozwoju i dają przykład młodemu pokoleniu.

Nauka i wartości

Wyjątkowym punktem programu był wykład prof. Michała Tendery, wybitnego kardiologa, profesora honorowego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Przedstawił on „11 przykazań naukowca” – zestaw wartości i zasad, które powinny towarzyszyć każdemu badaczowi. – Trzeba mieć poczucie zarówno własnej wartości, jak i słabości. Trzeba umieć zadawać proste pytania: co, dlaczego, po co? Nie ma głupich pytań, są tylko głupie odpowiedzi, które czasem prowadzą do mądrych wniosków – mówił profesor.

O znaczeniu badań dla poprawy jakości życia społeczeństwa mówił również prof. Tomasz Szczepański (TOP 2%), rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego i kierownik Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej. – To niezwykle ważne, że nauka staje się wizytówką naszego regionu. To, co robimy, musi mieć praktyczne przełożenie na zdrowie i życie pacjentów – zaznaczył.

Kto znalazł się w gronie TOP 2%

Prestiżowy ranking, publikowany co roku, wyróżnia naukowców zarówno za dorobek w ostatnim roku, jak i za całokształt kariery. Wśród badaczy związanych ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym, którzy znaleźli się w najnowszym zestawieniu, są m.in.:

TOP 2% za 2023 rok (singleyr_2023):

• prof. Michał Tendera

• prof. Andrzej Więcek

• prof. Eugeniusz J. Kucharz

• prof. Arkadiusz Dziedzic

• dr hab. Beata Jabłońska

TOP 2% za całokształt pracy (career_2023):

• prof. Michał Tendera

• prof. Andrzej Więcek

• prof. Tomasz Szczepański

• prof. Janusz Kasperczyk

• prof. Alina Pyka-Pająk

Konferencja, która buduje autorytety

Uczestnicy zgodnie podkreślali, że takie wydarzenia nie tylko wyróżniają najlepszych naukowców, ale także integrują środowisko i inspirują do dalszej pracy. To okazja do dyskusji o etyce badań, o przełożeniu nauki na praktykę kliniczną i o roli autorytetów w społeczeństwie.

II Konferencja Najlepszych Naukowców TOP 2% w Katowicach to dowód na to, że Śląsk i Polska mają ogromny potencjał naukowy, a badania prowadzone w regionie zyskują międzynarodowe uznanie. To także ważny sygnał dla młodego pokolenia: nauka może być ścieżką nie tylko kariery, ale i realnej zmiany jakości życia ludzi.

Źródło: SUM
Foto: SUM

Świat medycyny przyzwyczaił nas już do tego, że sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do gabinetów i laboratoriów. Jednak publikacja w „Nature Medicine” zespołu, w którym istotną rolę odgrywają okuliści ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, jest wydarzeniem o charakterze przełomowym. Chodzi o EyeFM – multimodalny model AI, który znacząco poprawia trafność diagnoz okulistycznych i otwiera drzwi do zupełnie nowych standardów opieki nad pacjentem.

EyeFM powstał na bazie imponującego materiału: 14,5 miliona obrazów okulistycznych oraz 400 tysięcy tekstów klinicznych, pochodzących z międzynarodowych i wieloetnicznych baz danych. Tak szeroki zbiór uczynił model wyjątkowo wiarygodnym i odpornym na ograniczenia, które często towarzyszą sztucznej inteligencji trenowanej na wąskich próbkach.

Zespół badawczy przeprowadził trzyetapową walidację: analizę retrospektywną, badania z udziałem okulistów z różnych kontynentów oraz randomizowane, podwójnie maskowane badanie kliniczne. W tym ostatnim uczestniczyło 668 pacjentów i 16 lekarzy. Wyniki nie pozostawiają wątpliwości. Trafność diagnozy wzrosła z 75,4 procent do 92,2 procent. Równie znaczący był skok w poprawności decyzji o skierowaniu pacjenta do dalszych etapów leczenia – z 80,5 procent do 92,2 procent. Lekarze korzystający z EyeFM przygotowywali bardziej ustandaryzowane raporty, a pacjenci częściej stosowali się do zaleceń dotyczących dalszego leczenia i samokontroli.

Nie bez znaczenia jest również aspekt ekonomiczny. EyeFM pozwalał skuteczniej wykorzystywać tańsze i szerzej dostępne badania obrazowe w miejscach, gdzie dotąd konieczne było stosowanie kosztownych technologii, takich jak optyczna koherentna tomografia. To oznacza szansę na dostępność wysokiej jakości diagnostyki w krajach, które dysponują ograniczonymi zasobami finansowymi i sprzętowymi.

„Badanie to stanowi ważny krok w kierunku klinicznej translacji modeli AI, pokazując, że sztuczna inteligencja może realnie wspierać okulistów, zwiększając precyzję i efektywność ich pracy oraz poprawiając wyniki zdrowotne pacjentów” – mówi prof. ŚUM Adrian Smędowski, współautor pracy, specjalista w zakresie diagnostyki i leczenia jaskry oraz dziedzicznych chorób siatkówki.

Profesor Smędowski kieruje zespołem badawczym w Katedrze i Klinice Okulistyki Wydziału Nauk Medycznych w Katowicach. Jego projekty translacyjne łączą podstawowe badania biologiczne z praktyką kliniczną. Udział w międzynarodowym konsorcjum badawczym podkreśla rosnącą rolę polskich naukowców w globalnym rozwoju innowacji medycznych.

„Nature Medicine” to jedno z najbardziej prestiżowych czasopism naukowych świata, należące do grupy „Nature”. Pięcioletni współczynnik Impact Factor w 2024 roku wyniósł 52,4. To właśnie tam ukazała się publikacja zespołu, a jak podkreśla prof. Smędowski: „Publikacja w tym tytule stanowi potwierdzenie jakości badań oraz ich znaczenia dla globalnej społeczności medycznej i naukowej”.

EyeFM nie jest więc tylko kolejnym algorytmem. To dowód na to, że sztuczna inteligencja – wsparta wiedzą i doświadczeniem klinicznym – staje się realnym partnerem lekarzy. A fakt, że w tym projekcie tak istotny wkład mieli polscy naukowcy, pokazuje, że innowacje z Katowic mają globalne znaczenie.

Źródło: ŚUM