SALMED CONNECT od lat pozostaje jednym z najważniejszych punktów w kalendarzu branży medycznej w Polsce, konsekwentnie budując swoją pozycję jako miejsce spotkań producentów, dostawców rozwiązań technologicznych oraz przedstawicieli sektora ochrony zdrowia. Nowa koncepcja wydarzenia rozwija ten kierunek, kładąc jeszcze większy nacisk na dialog, wymianę doświadczeń oraz praktyczne podejście do wyzwań, z jakimi mierzą się dziś placówki medyczne.

Centralnym elementem wydarzenia pozostaje rozbudowana strefa wystawiennicza, w której zaprezentowane zostaną nowoczesne technologie, sprzęt medyczny oraz rozwiązania cyfrowe wspierające funkcjonowanie placówek ochrony zdrowia. Funkcjonalna przestrzeń Poznań Congress Center sprzyjać będzie efektywnym spotkaniom biznesowym, umożliwiając bezpośredni kontakt pomiędzy producentami, dostawcami technologii a kadrą zarządzającą szpitalami i innymi podmiotami leczniczymi.

Istotnym filarem SALMED CONNECT 2026 będzie rozbudowany program merytoryczny, przygotowywany we współpracy z partnerami branżowymi i ekspertami rynku. Agenda wydarzenia koncentrować się będzie na aktualnych wyzwaniach systemowych i organizacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem praktycznych aspektów funkcjonowania ochrony zdrowia.

Wśród poruszanych tematów znajdą się m.in. zagadnienia związane z bezpieczeństwem placówek medycznych w kontekście współczesnych wyzwań, wykorzystaniem sztucznej inteligencji w procesach zakupowych oraz doborze sprzętu i materiałów medycznych, a także kierunkami rozwoju technologii i ich wpływem na organizację pracy w szpitalach.

Szczególne miejsce w programie zajmą również dyskusje dotyczące wdrażania nowych technologii w praktyce. Eksperci oraz przedstawiciele kadry zarządzającej podzielą się doświadczeniami związanymi z procesem przechodzenia od zidentyfikowanej potrzeby do realnie działającego rozwiązania – uwzględniając wyzwania takie jak integracja systemów, ograniczenia organizacyjne, dostępność kadr czy konieczność dostosowania technologii do codziennych realiów pracy personelu medycznego.

Program obejmie także tematy związane z regulacjami rynku wyrobów medycznych, interdyscyplinarnym podejściem do diagnostyki i leczenia, a także szeroko rozumianym zarządzaniem w ochronie zdrowia. W centrum uwagi znajdą się kwestie dotyczące inwestycji, innowacji oraz funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce i na świecie, a także projektowania i rozwoju placówek przyjaznych pacjentowi.

Nie zabraknie również przestrzeni dla debat dotyczących roli wiedzy i współpracy pomiędzy różnymi środowiskami – od naukowców i diagnostów, przez lekarzy klinicystów, po menedżerów i decydentów odpowiedzialnych za kształtowanie polityki zdrowotnej.

SALMED CONNECT 2026 to wydarzenie o wyraźnie biznesowym i eksperckim charakterze, które przyciąga osoby odpowiedzialne za decyzje zakupowe, wdrażanie technologii oraz zarządzanie placówkami medycznymi. Struktura uczestników sprzyja nawiązywaniu wartościowych relacji oraz prowadzeniu rozmów, które mają realny wpływ na rozwój sektora ochrony zdrowia.

Nowa odsłona targów to nie tylko prezentacja oferty rynkowej, ale przede wszystkim platforma dialogu pomiędzy biznesem, medycyną i technologią – przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń oraz inicjowania współpracy odpowiadającej na aktualne potrzeby rynku.

Rejestracja na wydarzenie jest już otwarta: www.salmed.pl

Źródło: Komunikat Prasowy

 

Firma Novartis ogłosiła, że Komisja Europejska (KE) dopuściła rybocyklib w skojarzeniu z inhibitorem aromatazy do stosowania w leczeniu adiuwantowym pacjentów z rozpoznaniem wczesnego raka piersi z obecnością receptorów hormonalnych (HR+) i bez nadmiernej ekspresji ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (HER2-), obarczonych wysokim ryzykiem nawrotu^1,7.

 

Decyzja o rejestracji opiera się na wynikach kluczowego badania fazy III NATALEE, prowadzonego w szerokiej populacji pacjentów we wczesnym, II i III stopniu zaawansowania HR+/HER2- raka piersi, w tym pacjentów bez zajęcia węzłów chłonnych². W badaniu odnotowano statystycznie i klinicznie istotne obniżenie ryzyka nawrotu o 25,1% (HR = 0,749; 95% CI: 0,628–0,892; p = 0,0006) po zastosowaniu rybocyklibu w skojarzeniu z hormonoterapią w leczeniu adiuwantowym w porównaniu z samą hormonoterapią². Korzyści w zakresie przeżycia wolnego od choroby inwazyjnej (iDFS) obserwowano we wszystkich podgrupach pacjentów².

 

„Rejestracja rybocyklibu w leczeniu uzupełniającym luminalnego HER2-ujemnego raka piersi to ważna zmiana dla pacjentów z tym podtypem raka piersi, ponieważ dodanie tego leku do standardowej hormonoterapii zmniejsza ryzyko nawrotu choroby, które u tych pacjentek może wystąpić nawet po 10 lub więcej latach od rozpoznania. Co istotne, rybocyklib zwiększa szansę na uniknięcie nawrotu w szerokiej populacji pacjentów, również u tych którzy nie mają przerzutów w węzłach chłonnych, ale mają inne czynniki ryzyka” – mówi dr n. med. Roman Dubiański, onkolog kliniczny z Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii w Szczecinie.

 

Rak piersi jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym w Europie⁸, w około 70% przypadków wykrywanym we wczesnych stadiach⁹. Mimo dotychczasowych opcji terapeutycznych pacjenci we wczesnym, tj. II i III stopniu zaawansowania, HR+/HER2- raka piersi są nadal obarczeni ryzykiem nawrotu nawet w odległej przyszłości, a choroba często ma wtedy postać nieuleczalnego zaawansowanego raka^4,5.

 

„Obawa o nawrót raka piersi towarzyszy pacjentom do końca życia. A przecież zasługują na dostęp do opcji terapeutycznych, które pomagają ograniczyć do minimum ryzyko nawrotu i pozwalają żyć bez lęku” – powiedziała lek. med. Iris Zemzoum, prezes firmy Novartis w Europie. „Jesteśmy dumni z uzyskania decyzji o rejestracji, dzięki której będziemy mogli odpowiedzieć na najważniejszą niezaspokojoną potrzebę i poprawić wyniki leczenia w szerszej populacji pacjentów w Europie”.

 

Ta wiadomość następuje krótko po decyzji amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) o dopuszczeniu do stosowania rybocyklibu u pacjentów z wczesnym rakiem piersi oraz po wydaniu przez Krajową Sieć Referencyjnych Ośrodków Onkologicznych (NCCN) wytycznych (NCCN Guidelines^®), w których zaleca się stosowanie rybocyklibu jako preferowanego leku kategorii 1 w leczeniu adiuwantowym raka piersi^10,11. Rybocyklib uzyskał też najwyższą ocenę (A) w skali wielkości korzyści klinicznych Europejskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej ESMO (ESMO-Magnitude of Clinical Benefit Scale) dla wczesnego raka piersi.

 

Na całym świecie analizowane są wnioski o rejestrację rybocyklibu przez odpowiednie agencje. W związku z niedawnym ogłoszeniem danych na kongresie ESMO 2024⁶ firma Novartis będzie nadal prowadzić obserwację uczestników badania NATALEE pod kątem wyników długookresowych, w tym przeżycia całkowitego.

 

Badanie NATALEE
NATALEE to międzynarodowe, wieloośrodkowe, randomizowane badanie fazy III prowadzone metodą otwartej próby, mające na celu ocenę skuteczności i bezpieczeństwa stosowania rybocyklibu w skojarzeniu z hormonoterapią w eksperymentalnym leczeniu adiuwantowym w porównaniu z samą hormonoterapią u pacjentów we wczesnym, w II i III stopniu zaawansowania HR+/HER2- raka piersi, we współpracy z TRIO^2,13. W ramach adiuwantowej hormonoterapii w obu grupach terapeutycznych stosowano niesteroidowy inhibitor aromatazy (NSAI; anastrozol lub letrozol) oraz goserelinę, w stosownych przypadkach^2,13. Pierwszorzędowym punktem końcowym badania NATALEE jest przeżycie wolne od choroby inwazyjnej (ang. invasive disease-free survival, iDFS), definiowane według kryteriów standardowych definicji punktów końcowych oceny skuteczności (ang. Standardized Definitions for Efficacy End Points, STEEP)^2,13. W ramach badania randomizacją objęto łącznie 5101 dorosłych pacjentów z rozpoznaniem wczesnego HR+/HER2- raka piersi w 20 krajach^2,13.

 

Rybocyklib
Rybocyklib to selektywny inhibitor kinazy zależnej od cykliny, należący do grupy leków spowalniających progresję raka poprzez hamowanie dwóch białek określanych mianem zależnych od cyklin kinaz 4 i 6 (CDK4/6). Gdy białka te są nadmiernie aktywne, mogą umożliwiać komórkom nowotworowym zbyt szybki wzrost i podział. Bardziej precyzyjne leczenie ukierunkowane na CDK4/6 może odgrywać istotną rolę poprzez hamowanie dalszej niekontrolowanej replikacji komórek nowotworowych.

 

Rybocyklib został dopuszczony do stosowania w leczeniu raka piersi przez organy regulacyjne w ponad 100 krajach na całym świecie, w tym przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) i Komisję Europejską^8,14. W USA rybocyklib jest wskazany do stosowania w skojarzeniu z inhibitorem aromatazy w leczeniu adiuwantowym dorosłych pacjentów we wczesnym, II i III stopniu zaawansowania HR+/HER2- raka piersi, obarczonych wysokim ryzykiem nawrotu, a także w leczeniu dorosłych pacjentów z zaawansowanym lub przerzutowym HR+/HER2- rakiem piersi w ramach pierwszej hormonoterapii. Rybocyklib został też dopuszczony do stosowania w leczeniu skojarzonym z fulwestrantem u pacjentów z przerzutami w ramach pierwszej hormonoterapii lub po wystąpieniu progresji choroby w trakcie hormonoterapii u kobiet po menopauzie i u mężczyzn¹⁴. W UE rybocyklib został dopuszczony do stosowania w skojarzeniu z inhibitorem aromatazy w leczeniu adiuwantowym pacjentów z wczesnym HR+/HER2- rakiem piersi – obarczonych wysokim ryzykiem nawrotu. U kobiet w okresie przed- i okołomenopauzalnym, a także u mężczyzn inhibitor aromatazy należy stosować w skojarzeniu z agonistą hormonu uwalniającego hormon luteinizujący (LHRH). Rybocyklib został dopuszczony do stosowania w leczeniu kobiet z zaawansowanym lub przerzutowym HR+/HER2- w skojarzeniu z inhibitorem aromatazy lub fulwestrantem w ramach pierwszej hormonoterapii lub po wystąpieniu progresji choroby. U kobiet w okresie przed- i okołomenopauzalnym hormonoterapię należy stosować w skojarzeniu z LHRH⁸.

 

W przypadku wczesnego raka piersi jest to jedyny inhibitor CDK4/6 zalecany w leczeniu zarówno u pacjentów z obecnością komórek nowotworowych we wszystkich węzłach, jak i u pacjentów bez zajęcia węzłów, u których stwierdzono cechy wysokiego ryzyka, takie jak guz wielkości >5 cm lub guzy wielkości 2–5 cm albo 2. stopnia z wysokim ryzykiem genomowym/Ki-67 ≥ 20% bądź 3. stopnia^8,14. Rybocyklib w skojarzeniu z inhibitorem aromatazy, uzyskał najwyższą ocenę (A) w skali wielkości korzyści klinicznych Europejskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej ESMO (ESMO-MCBS) dla leczenia adiuwantowego dorosłych pacjentów we wczesnym, II lub III stopniu zaawansowania HR+/HER2- raka piersi, obarczonych wysokim ryzykiem nawrotu¹².

 

W przypadku przerzutowego raka piersi wykazano, że stosowanie rybocyklibu pozwala uzyskiwać statystycznie istotne korzyści w zakresie przeżycia całkowitego we wszystkich trzech badaniach fazy III^15-25. W wytycznych NCCN^® dotyczących raka piersi zaleca się stosowanie rybocyklibu jako jedynego preferowanego inhibitora CDK4/6 kategorii 1 w leczeniu pierwszego rzutu u pacjentów z HR+/HER2- rakiem piersi w skojarzeniu z inhibitorem aromatazy, co oznacza, że rybocyklib jest preferowanym lekiem pierwszego wyboru w leczeniu pierwszego rzutu lekarzy stosujących go u pacjentów z przerzutowym HR+/HER2- rakiem piersi²⁶. Rybocyklib uzyskał najwyższą ocenę w skali wielkości korzyści klinicznych Europejskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej ESMO (ESMO-MCBS) spośród wszystkich inhibitorów CDK4/6 – pięć punktów na pięć dla leczenia pierwszego rzutu u kobiet w okresie przedmenopauzalnym z zaawansowanym HR+/HER2- rakiem piersi²⁷. Co więcej, rybocyklib w skojarzeniu z letrozolem lub fulwestrantem jako jedyny spośród inhibitorów CDK4/6 uzyskał cztery punkty na pięć dla leczenia pierwszego rzutu u kobiet w okresie pomenopauzalnym z zaawansowanym HR+/HER2- rakiem piersi²⁸.

 

 

Novartis to innowacyjna firma farmaceutyczna. Każdego dnia pracujemy nad nowatorskimi lekami, które poprawiają i wydłużają życie ludzkie. Nasze leki docierają do ponad 250 milionów ludzi na całym świecie. Od ponad 30 lat firma Novartis wytycza kierunki i osiąga postępy w nauce na rzecz chorych na raka piersi. Novartis jest liderem w odkrywaniu nowych leków i terapii skojarzonych stosowanych w leczeniu HR+/HER2- raka piersi, który jest najczęstszą postacią tego nowotworu.

 

 

1. European Commission (EC) Approval. Available from: https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=C(2024)8540&lang=en Accessed November 27, 2024.
2. Slamon D, Lipatov O, Nowecki Z, et al. Ribociclib plus Endocrine Therapy in Early Breast Cancer. N Engl J Med. 2024;390(12):1080–1091.
3. Data on file.
4. Pan H, Gray R, Braybrooke J, et al. 20-Year Risks of Breast-Cancer Recurrence after Stopping Endocrine Therapy at 5 Years. N Engl J Med. 2017;377(19):1836–
5. Gomis RR, Gawrzak S. Tumor cell dormancy. Mol Oncol. 2017;11(1):62–78.
6. Fasching PA. Adjuvant Ribociclib (RIB) Plus Nonsteroidal Aromatase Inhibitor (NSAI) in Patients (Pts) With HR+/HER2− Early Breast Cancer (EBC): 4-Year Outcomes From the NATALEE Trial. LBA13. Proffered Paper presented at the European Society for Medical Oncology Congress (ESMO); September 16, 2024; Barcelona, Spain.
7. EMA. Summary of product characteristics (SmPC). Novartis Europharm Limited; 2024. Updated November 2024. Available from: https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/kisqali-epar-product-information_en.pdf Accessed November, 2024
8. The Global Cancer Observatory. Cancer Today: GLOBOCAN 2022 Europe. Available from: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/908-europe-fact-sheet.pdf Accessed November, 2024.
9. Kadys A, Gremke N, Schnetter L, Kostev K, Kalder M. Intercontinental comparison of women with breast cancer treated by oncologists in Europe, Asia, and Latin America: a retrospective study of 99,571 patients. J Cancer Res Clin Oncol. 2023;149(10):7319–
10. Press release. FDA approves Novartis Kisqali^® to reduce risk of recurrence in people with HR+/HER2- early breast cancer. Available from: https://www.novartis.com/news/media-releases/fda-approves-novartis-kisqali-reduce-risk-recurrence-people-hrher2-early-breast-cancer Accessed November, 2024.
11. Press release. Novartis ribociclib (Kisqali^®) recognized as Category 1 preferred breast cancer adjuvant treatment by NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines^®). Available from: https://www.novartis.com/news/media-releases/novartis-ribociclib-kisqali-recognized-category-1-preferred-breast-cancer-adjuvant-treatment-nccn-clinical-practice-guidelines-oncology-nccn-guidelines Accessed November, 2024.
12. European Society of Medical Oncology (ESMO). ESMO MCBS scorecards; NATALEE. Available from: https://www.esmo.org/guidelines/esmo-mcbs/esmo-mcbs-for-solid-tumours/esmo-mcbs-scorecards/scorecard-468-1 Accessed November, 2024.
13. gov. NCT03701334. A Trial to Evaluate Efficacy and Safety of Ribociclib With Endocrine Therapy as Adjuvant Treatment in Patients With HR+/ HER2- Early Breast Cancer (NATALEE). Updated October 10, 2024. Available from: https://clinicaltrials.gov/study/NCT03701334 Accessed November, 2024.
14. US FDA. Prescribing Information. Novartis Pharmaceuticals Corporation; 2024. Updated September 2024. Available from: https://www.novartis.com/us-en/sites/novartis_us/files/kisqali.pdf Accessed November, 2024.
15. Yardley DA, et al. Pooled exploratory analysis of survival in patients (pts) with HR+/HER2- advanced breast cancer (ABC) and visceral metastases (mets) treated with ribociclib (RIB) + endocrine therapy (ET) in the MONALEESA (ML) trials. Poster presented at the European Society of Medical Oncology Congress (ESMO); September 9-13, 2022; Paris, France.
16. Neven P, et al. Updated overall survival (OS) results from the first-line (1L) population in the Phase III MONALEESA-3 trial of postmenopausal patients with HR+/HER2- advanced breast cancer (ABC) treated with ribociclib (RIB) + fulvestrant (FUL). Mini oral presented at the European Society for Medical Oncology Breast Cancer Congress; May 4, 2022; Paris, France.
17. Hortobagyi GN, Stemmer SM, Burris HA, et al. Overall Survival with Ribociclib plus Letrozole in Advanced Breast Cancer. N Engl J Med. 2022;386(10):942–950.
18. Hortobagyi GN, et al. Overall survival (OS) results from the phase III MONALEESA (ML)-2 trial of postmenopausal patients with hormone receptor positive/human epidermal growth factor receptor 2 negative (HR+/HER2−) advanced breast cancer (ABC) treated with endocrine therapy (ET) ± ribociclib. LBA 17. Proffered paper presented at the European Society of Medical Oncology Congress (ESMO); September 16-21, 2021; Lugano, Switzerland.
19. Im SA, Lu YS, Bardia A, et al. Overall survival with ribociclib plus endocrine therapy in breast cancer. N Engl J Med. 2019;381(4):307–
20. Slamon DJ, Neven P, Chia S, et al. Overall Survival with Ribociclib plus Fulvestrant in Advanced Breast Cancer. N Engl J Med. 2020;382(6):514–
21. Slamon D, et al. Overall survival (OS) results of the Phase III MONALEESA-3 trial of postmenopausal patients (pts) with hormone receptor-positive (HR+), human epidermal growth factor 2-negative (HER2-) advanced breast cancer (ABC) treated with fulvestrant (FUL) ± ribociclib (RIB). LBA7_PR. Presented at the European Society of Medical Oncology Congress (ESMO); September 29, 2019; Barcelona, Spain.
22. Slamon D, et al. Updated overall survival (OS) results from the Phase III MONALEESA-3 trial of postmenopausal patients (pts) with HR+/HER2− advanced breast cancer (ABC) treated with fulvestrant (FUL) ± ribociclib (RIB). Presented at the American Society of Clinical Oncology Annual Meeting (ASCO); June 5, 2021; Chicago, USA.
23. Tripathy D, et al. Updated overall survival (OS) results from the phase III MONALEESA-7 trial of pre- or perimenopausal patients with HR+/HER2− advanced breast cancer (ABC) treated with endocrine therapy (ET) ± ribociclib. Presented at the San Antonio Breast Cancer Symposium (SABCS); December 9, 2020; Texas, USA.
24. Yardley DA, et al. Overall survival (OS) in patients (pts) with advanced breast cancer (ABC) with visceral metastases (mets), including those with liver mets, treated with ribociclib (RIB) plus endocrine therapy (ET) in the MONALEESA (ML) -3 and -7 trials. Presented at the American Society of Clinical Oncology Annual Meeting (ASCO); May 29-31, 2020; Chicago, USA.
25. O’Shaughnessy J, et al. Overall survival subgroup analysis by metastatic site from the Phase III MONALEESA-2 study of first-line ribociclib + letrozole in postmenopausal patients with HR+/HER2− advanced breast cancer. Presented at the San Antonio Breast Cancer Symposium (SABCS); December 7-10, 2021; Texas, USA.
26. NCCN Guidelines. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines^®) – Breast Cancer Version 4.2024. Updated July 3, 2024. Available from: https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/breast.pdf Accessed November, 2024.
27. European Society for Medical Oncology. Magnitude of Clinical Benefit Scale Scorecard. Updated August 14, 2023. Available from: https://www.esmo.org/guidelines/esmo-mcbs/esmo-mcbs-scorecards/scorecard-158-1 Accessed November, 2024.
28. European Society for Medical Oncology. Magnitude of Clinical Benefit Scale Scorecard. Updated April 25, 2024. Available from: https://www.esmo.org/guidelines/esmo-mcbs/esmo-mcbs-scorecards/scorecard-9-1 Accessed November, 2024.

 

 

„Zatwierdzenie tofersenu przez Komisję Europejską jest świadectwem niezachwianego poświęcenia społeczności ALS – osób żyjących z chorobą i ich bliskich, naukowców, klinicystów i rzeczników – którzy wspólnie pracowali przez ostatnie dwadzieścia lat, aby wprowadzić tę ważną, nową terapię dla społeczności pacjentów z ALS z mutacją w genie SOD1” – powiedziała dr Stephanie Fradette, kierownik Działu Rozwoju Nerwowo-Mięśniowego w Biogen. „Współpracujemy ze środowiskiem medycznym i lokalnymi władzami, aby jak najszybciej udostępnić leczenie osobom w regionie, żyjącym ze stwardnieniem zanikowym bocznym (ALS) z mutacją w genie SOD1.”

 

Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu dla tofersenu zostało udzielone w procedurze dopuszczenia w wyjątkowych okolicznościach. Zastosowanie takiej procedury jest zalecane, gdy ocena korzyści do ryzyka leczenia określona jest jako korzystna, ale ze względu na rzadkość choroby jest mało prawdopodobne, aby można było uzyskać wyczerpujące dane w normalnych warunkach stosowania. Europejska Agencja Leków (EMA) zarekomendowała utrzymanie statusu leku sierocego dla tofersenu w leczeniu stwardnienia zanikowego bocznego (ALS).

 

„Dopuszczenie tofersenu do obrotu stanowi zmianę paradygmatu w leczeniu ALS z mutacją w genie SOD1, dając nadzieję pacjentom i ich bliskim, którzy od dawna czekali na jakiś przełom” – powiedział dr Philip Van Damme, profesor neurologii i dyrektor Ośrodka Referencyjnego Chorób Nerwo-Mięśniowych w Szpitalu Uniwersyteckim w Leuven w Belgii. „Europejska Akademia Neurologii potwierdziła nowe wytyczne dotyczące leczenia ALS, które mówią, że tofersen powinien być stosowany jako lek pierwszego rzutu u pacjentów z ALS z mutacją w genie SOD1.”

 

Zatwierdzenie tofersenu opiera się na całości dowodów, w tym na ukierunkowanym mechanizmie działania, biomarkerach i danych klinicznych. W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu fazy 3 VALOR (n=108), pacjenci zostali zrandomizowani w stosunku 2:1 w celu leczenia tofersenem w dawce 100 mg (n=72) lub placebo (n=36) przez 24 tygodnie. Pierwszorzędowym punktem końcowym skuteczności była zmiana całkowitej punktacji w skali ALS Functional Ratings Scale-Revised od wartości wyjściowej do 28. tygodnia. W ujęciu liczbowym wyniki badania wyraźnie przemawiały na korzyść tofersenu, ale nie były istotne statystycznie (populacja ITT: skorygowana średnia różnica tofersen-placebo [95% CI]: 1,4 [-1,3, 4,1]). W 28. tygodniu średni poziom łańcucha lekkiego neurofilamentu (NfL) w osoczu, markera uszkodzenia aksonów i neurodegeneracji, obniżył się o 55% (średnia geometryczna w stosunku do wartości wyjściowej) u uczestników badania leczonych tofersenem (ITT), w porównaniu do 12% wzrostu w przypadku grupy otrzymującej placebo (różnica w średnich geometrycznych dla tofersenu i placebo): 60% (95% CI: 51%, 67%)). Bardzo częstymi działaniami niepożądanymi (mogącymi dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób) zgłaszanymi u uczestników leczonych tofersenem były: ból (ból pleców, ból rąk lub nóg), uczucie zmęczenia, ból mięśni i stawów, gorączka oraz wzrost stężenia białka i/lub liczby białych krwinek występujących w płynie otaczającym mózg i rdzeń kręgowy.

 

„W EUpALS jesteśmy podekscytowani faktem, że osoby z ALS z mutacją SOD1 w Europie będą miały dostęp do tofersenu, pierwszego leku ukierunkowanego na genetyczną przyczynę ALS. To kamień milowy dla społeczności ALS, pokazujący, że stwardnienie zanikowe boczne jest chorobą, którą można leczyć” – powiedziała Evy Reviers, prezeska European Organisation for Professionals and People living with ALS (EUpALS). „Jako przedstawicielka europejskiej społeczności, bardzo cieszę się wejściem w nowy etap wspólnej walki z ALS. Dziękujemy firmie Biogen za wiele lat pionierskich wysiłków naukowych i klinicznych, które doprowadziły do tego sukcesu medycznego.”

 

Biogen jest zaangażowany w ścisłą współpracę ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, aby umozliwić dostęp do tego leczenia kwalifikującym się pacjentom w Europie. Dzięki programowi wczesnego dostępu firmy Biogen około 330 osób z ALS z mutacją SOD1 otrzymało leczenie w 18 państwach Unii Europejskiej. Tofersen jest również zatwierdzony do użytku w Stanach Zjednoczonych, a firma Biogen współpracuje z organami regulacyjnymi w innych regionach świata.

 

Tofersen jest antysensownym oligonukleotydem (ASO) stworzonym tak, aby wiązać się z mRNA genu SOD1  w celu zmniejszenia produkcji białka SOD1. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła tofersen w przyspieszonym trybie w leczeniu stwardnienia zanikowego bocznego (ALS) u osób dorosłych, które mają mutację w genie dysmutazy ponadtlenkowej 1 (SOD1). Wskazanie to zostało zatwierdzone w trybie przyspieszonej rejestracji w oparciu o zmniejszenie stężenia łańcuchów lekkich neurofilamentów w osoczu obserwowane u pacjentów leczonych tofersenem. Dalsze kroki dotyczące zatwierdzenia dla tego wskazania mogą być zależne od weryfikacji korzyści klinicznych w badaniach potwierdzających.² Komisja Europejska wydała pozwolenie na dopuszczenie do obrotu
w wyjątkowych okolicznościach i nadała status leku sierocego dla tofersenu.

 

Firma Biogen odkupiła licencję na tofersen od Ionis Pharmaceuticals na podstawie umowy o współpracy w zakresie rozwoju i licencji. Tofersen został odkryty przez Ionis.

 

Oprócz trwającej otwartej fazy (OLE) badania 3 fazy VALOR, tofersen jest badany w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu 3 fazy ATLAS w celu oceny, czy tofersen może opóźnić wystąpienie objawów klinicznych u pacjentów presymptomatycznych z mutacją w genie SOD1 oraz biomarkerami świadczącymi o aktywności choroby (podwyższony poziom NfL w osoczu). Więcej szczegółów na temat badania ATLAS (NCT04856982) można znaleźć na stronie clinicaltrials.gov. 

Stwardnienie zanikowe boczne (ang. amyotrophic lateral sclerosis, ALS) jest rzadką, postępującą i śmiertelną chorobą neurodegeneracyjną, która powoduje utratę neuronów ruchowych w mózgu i rdzeniu kręgowym, które są odpowiedzialne za kontrolowanie dobrowolnych ruchów mięśni. Osoby z ALS doświadczają osłabienia i zaniku mięśni, co powoduje, że tracą niezależność, ponieważ stopniowo tracą zdolność poruszania się, mówienia, jedzenia i w końcu oddychania. Średnia długość życia osób z ALS wynosi trzy do pięciu lat od momentu wystąpienia objawów.³

 

Z ALS związanych jest wiele genów. Badania genetyczne pomagają określić, czy u danej osoby ALS jest związane z mutacją genetyczną, nawet jeśli w jej rodzinie nie było znanych przypadków tej choroby. Mutacje w genie SOD1 są odpowiedzialne za około 2% przypadków z około 168 000 osób, które chorują na ALS na całym świecie (SOD1-ALS). ¹ Ponad 15% osób z ALS ma genetyczną postać choroby;⁴  mimo, że w rodzinie mogły jednak nie występować wcześniejsze przypadki tej choroby. 1

U osób z ALS z mutacją w genie SOD1 organizm wytwarza toksyczną, nieprawidłowo sfałdowaną formę białka SOD1. Toksyczne białko powoduje degenerację neuronów ruchowych, co prowadzi do postępującego osłabienia mięśni, utraty funkcji, a w końcu do śmierci. ⁴

 

Od ponad dekady firma Biogen jest zaangażowana w rozwój badań nad ALS, aby zapewnić głębsze zrozumienie wszystkich form tej choroby. Biogen kontynuuje pionierskie inwestycje w badania, pomimo podjęcia trudnej decyzji o zaprzestaniu w 2013 r. będących w późnym stadium rozwoju prac nad lekiem na ALS. Biogen wdrożył istotne wnioski z działań do portfolio aktywów służących leczeniu genetycznych i innych form ALS w celu zwiększenia prawdopodobieństwa wprowadzenia potencjalnej terapii dla pacjentów, którzy jej potrzebują. Obejmują one ocenę genetyczną w celu potwierdzenia celu terapeutycznego w określonych populacjach pacjentów, poszukiwanie najodpowiedniejszych metod dla każdego celu i stosowanie czułych klinicznych punktów końcowych. Oprócz tofersenu spółka posiada szereg leków badanych, w tym podejmuje wysiłek na rzecz terapii ukierunkowanej na proteinopatię związaną z białkiem TDP43, dedykowaną szerokiej populacji pacjentów chorujacych na ALS. Zaburzenie funkcji białka TDP43 dotyczy 97% chorych na ALS i jest uważane za symptom stwardnienia zanikowego bocznego.

 

 

1. Brown CA, Lally C, Kupelian V, Flanders WD. Estimated Prevalence and Incidence of Amyotrophic Lateral Sclerosis and SOD1 and C9orf72 Genetic Variants. Neuroepidemiology 2021;55(5), s. 342-353. DOI: 10.1159/000516752. Epub 2021 Jul 9. 
2. QALSODY Prescribing Information, Cambridge, MA: Biogen.
3. National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS)dostępne na: https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/amyotrophic-lateral-sclerosis-als dostęp: kwiecień 2024.
4. Akcimen F, Lopez E.R., Landers J.E., et al. Amyotrophic lateral sclerosis: translating genetic discoveries into therapies, Nat Rev Genet, 2023. https://doi.org/10.1038/s41576-023-00592-y.

Natalizumab opracowany i produkowany przez Polpharma Biologics jest pierwszym na świecie lekiem biopodobnym do leku referencyjnego Tysabri®^[1]. Został dopuszczony do obrotu w Europie jako pojedyncza terapia modyfikująca przebieg choroby (DMT) u dorosłych z wysoce aktywnym rzutowo-remisyjnym stwardnieniem rozsianym (RRMS). Jest to postępująca, przewlekła i zapalna choroba neurodegeneracyjna ośrodkowego układu nerwowego, która może mieć duży wpływ na mobilność pacjenta i wymaga leczenia przez całe życie.

 

W sierpniu 2023 roku biopodobny natalizumab otrzymał certyfikację od FDA (Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków). Pozytywna decyzja kolejnej agencji rejestracyjnej to milowy krok dla całego sektora biotechnologii medycznej w Polsce. Biopodobny natalizumab został opracowany w Polsce, a teraz otwierają się możliwości w zakresie jego dostępności na światowych rynkach.

 

– Polski sektor biotechnologii medycznej nabiera teraz dużo większego znaczenia. Pokazaliśmy na globalnym rynku, że w naszym kraju można tworzyć leki biopodobne i produkować je na globalne rynki. Stworzyliśmy odpowiednie warunki laboratoryjno-produkcyjne, a pracownikom umożliwiliśmy pozyskanie specjalistycznych kompetencji. Teraz mamy tego efekt: po raz kolejny uzyskaliśmy zgody na dopuszczenie na rynek od dwóch kluczowych agencji regulacyjnych, EMA i FDA – mówi Piotr Korycki, Prezes Zarządu Polpharma Biologics w Polsce.

– Substancją aktywną leku Tyruko^® jest biopodobne przeciwciało monoklonalne o nazwie natalizumab. Jest ono wytwarzane przez komórki ssacze i ma bardzo skomplikowaną strukturę. Wymaga ona od biotechnologów specjalistycznych umiejętności, a sam proces opracowania leku biologicznego trwa wiele lat. Sierpniowa zgoda na dopuszczenie do obrotu przez FDA, a teraz pozytywna decyzja Komisja Europejskiej potwierdzają, że stawiliśmy czoła wyzwaniu. Teraz z niecierpliwością patrzymy w przyszłość i pracujemy nad rozwojem kolejnych leków biopodobnych – dodaje dr Rafał Derlacz, Dyrektor Programu odpowiedzialny za rozwój biopodobnego natalizumabu w Polpharma Biologics.

Biopodobny natalizumab został opracowany, a następnie rozwijany przez naukowców, biotechnologów, klinicystów i ekspertów ds. rejestracji pracujących w zespołach Polpharma Biologics. Firma jest odpowiedzialna za rozwój i produkcję leku a wyłączne prawa do komercjalizacji i globalnej dystrybucji leku, na podstawie umowy licencyjnej, ma firma Sandoz.

 

Akceptacja EMA jest ważna we wszystkich krajach członkowskich, a także tych należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego: Islandii, Liechtensteinu, Norwegii oraz Irlandii Północnej.

 

Natalizumab to drugi po ranibizumabie^[2] lek biopodobny produkowany przez Polpharma Biologics zatwierdzony przez EMA i FDA. Firma koncentruje się na rozwoju leków biologicznych, które poszerzają dostęp do terapii chorób przewlekłych z zakresu m.in. neurologii, immunologii, okulistyki i innych chorób przewlekłych.

 

Polpharma Biologics jest międzynarodową grupą biotechnologiczną, która prowadzi zintegrowaną działalność w Unii Europejskiej (UE) i specjalizuje się w opracowywaniu oraz produkcji leków biopodobnych stosowanych w leczeniu szeregu schorzeń w głównych obszarach terapeutycznych. W sierpniu 2023 Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziłda biopodobny natalizumab na terenie U.S. W 2022 roku EMA i FDA zatwierdziły biopodobny ranibizumab² (stosowany w leczeniu zwyrodnienia plamki żółtej i wspólnie opracowany z firmą FORMYCON), który dostarczany jest dla partnerów komercyjnych z Centrum Rozwoju i Produkcji Polpharma Biologics w Gdańsku. 

Programy prowadzone w Polpharma Biologics rozpoczynają się od opracowania linii komórkowych i przechodzą przez kolejne etapy rozwoju technicznego i klinicznego po produkcję na skalę komercyjną. W ten sposób leki są przygotowywane do celów przyszłej współpracy komercyjnej z globalnymi firmami farmaceutycznymi. Polpharma Biologics posiada wiedzę specjalistyczną w zakresie opracowywania i produkcji leków w oparciu o mikrobiologiczne i ssacze systemy ekspresyjne.  

Dwa Centra Rozwoju i Produkcji w Polsce (Gdańsk i Warszawa-Duchnice) oraz Centrum Rozwoju Linii Komórkowych w Holandii (Utreht) pozwalają stwarzać spółce Polpharma Biologics szerokie możliwości rozwoju dla specjalistów z dziedziny biotechnologii.

Więcej informacji na stronie www.polpharmabiologics.com.  

Biopodobny natalizumab, opracowany przez Polpharma Biologics jest pierwszym zatwierdzonym na świecie lekiem biopodobnym do leku referencyjnego Tysabri®.^[1] Lek będzie mógł  być stosowany w leczeniu wszystkich nawracających odmian stwardnienia rozsianego, m.in. klinicznie izolowanego zespołu (CIS), nawracająco-remisyjnego stwardnienia rozsianego (RRMS) oraz choroby Leśniowskiego-Crohna u dorosłych.  

Biopodobny natalizumab został opracowany tak, aby miał taką samą drogę podania (podanie dożylne – i.v.), schemat dawkowania, jak w przypadku leku referencyjnego. Został od podstaw opracowany, a następnie rozwijany przez naukowców, biotechnologów, klinicystów i ekspertów ds. rejestracji Polpharma Biologics. Polpharma Biologics jest odpowiedzialna za rozwój i produkcję leku. Wyłączne prawa do komercjalizacji i globalnej dystrybucji leku, na podstawie umowy licencyjnej, ma firma Sandoz.

Proces uzyskania certyfikacji FDA jest jednym z najbardziej rygorystycznych i wymaga spełnienia licznych kryteriów. – Decyzja FDA to efekt determinacji i gigantycznego wysiłku naszych zespołów badawczych. To także sukces polskiego sektora biotechnologicznego. Stworzyliśmy w kraju kompetencje związane z rozwojem leków biopodobnych. Dzięki tej pracy wyspecjalizowaliśmy najwyższej klasy ekspertów zajmujących się opracowaniem i produkcją przeciwciał monoklonalnych. Ten historyczny moment może być kołem zamachowym dla polskiej biotechnologii. To również jasny sygnał dla globalnego rynku: w Polsce są opracowywane i produkowane leki biologiczne  – mówi Piotr Korycki, Prezes Zarządu Polpharma Biologics w Polsce. 

Rynek biotechnologii medycznej nie tylko w Polsce, ale i na świecie rozwija się bardzo dynamicznie. Polska ma szansę stać się liderem tego sektora, a kolejne certyfikaty FDA są tego dowodem. Natalizumab to drugi po ranibizumabie* lek biopodobny produkowany przez Polpharma Biologics zatwierdzony przez FDA.

– Już teraz wytwarzamy leki nie tylko w bakteryjnych systemach ekspresyjnych, ale też z wykorzystaniem komórek ssaczych. Przeciwciała monoklonalne uzyskiwane w komórkach ssaczych są zdecydowanie trudniejsze w rozwoju ze względu na skomplikowaną strukturę, ale to właśnie dzięki takiej strukturze mogą być wykorzystywane w leczeniu wielu chorób, o których do niedawna mówiliśmy że są nieuleczalne. Dlatego z niecierpliwością patrzymy w przyszłość i pracujemy nad rozwojem kolejnych leków biopodobnych – dodaje dr Rafał Derlacz, Dyrektor Programu odpowiedzialny za rozwój biopodobnego natalizumabu w Polpharma Biologics.

Stwardnienie rozsiane jest postępującą, przewlekłą, zapalną chorobą neurodegeneracyjną ośrodkowego układu nerwowego, która może mieć duży wpływ na życie osób dotkniętych chorobą i wymaga leczenia przez całe życie.^[2] Statystycznie blisko połowa wszystkich pacjentów w ciągu dekady od diagnozy musi zaprzestać wykonywania pracy. Po 15 latach pacjenci potrzebują urządzeń, które wspomagają chodzenie, a po 25 latach wielu z nich nie jest w stanie chodzić.^[3]

 

*Biopodobny ranibizumab do leku referencyjnego Lucentis®. Lucentis® to zastrzeżony znak towarowy firmy

 

 

Rekomendacja CHMP to ważny moment nie tylko dla polskiego sektora biotechnologicznego, ale przede wszystkim dla europejskich pacjentów, którzy chorują na stwardnienie rozsiane. W ramach partnerstwa komercyjnego Polpharma Biologics jest odpowiedzialna za rozwój, produkcję i dostawy leku. Wyłączne prawa do komercjalizacji i globalnej dystrybucji leku, na podstawie umowy licencyjnej, ma firma Sandoz.

Opinia CHMP to rekomendacja naukowa dla Komisji Europejskiej, na podstawie której podejmowane są decyzje o tym, czy dany lek biologiczny może zostać dopuszczony do obrotu we wszystkich krajach członkowskich, a także tych należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego: Islandii, Liechtensteinu, Norwegii oraz Irlandii Północnej. EMA ustala ramy regulacyjne, które dotyczą produktów leczniczych w Unii Europejskiej. W ten sposób kontroluje i dba o bezpieczeństwo farmakoterapii.

W momencie zatwierdzenia opracowany i produkowany przez Polpharma Biologics biopodobny natalizumab będzie pierwszym na świecie lekiem biopodobnym do leku referencyjnego Tysabri®[1]. Jego rejestracja odzwierciedlać będzie europejskie wskazania dotyczące tego leku w zakresie pojedynczej terapii modyfikującej przebieg choroby (disease modifying therapy – DMT) w leczeniu osób dorosłych z wysoce aktywną rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (RRMS). Biopodobny natalizumab został opracowany tak, aby miał taką samą drogę podania (podanie dożylne – i.v.), schemat dawkowania i prezentację, jak w przypadku leku referencyjnego.

– Biopodobny natalizumab to efekt kilkunastu lat pracy i determinacji naszego zespołu. Cały proces, od rozwoju po produkcję, został opracowany przez naszych naukowców, biotechnologów, klinicystów i ekspertów ds. rejestracji, którzy sprawili, że dziś stawiamy ten krok milowy. Jesteśmy dumni, tym bardziej że natalizumab to już drugi lek biopodobny wytworzony przez naszą firmę, który otrzymuje rekomendacje najbardziej wymagających jednostek regulacyjnych – mówi Michael Soldan, CEO Polpharma Biologics Group.

– To szczególnie ważne dla pacjentów, którzy w przyszłości mają szansę na rozszerzenie dostępu do leczenia. To także przełomowe wydarzenie dla rozwoju sektora biotechnologicznego w Polsce. Nasz kraj jest na dobrej drodze, aby wykorzystać szansę i stać się liderem biotechnologicznym w tej części Europy – uzupełnia Piotr Korycki, Prezes Zarządu Polpharma Biologics w Polsce.

Stwardnienie rozsiane jest postępującą, przewlekłą, zapalną chorobą neurodegeneracyjną ośrodkowego układu nerwowego, która może mieć duży wpływ na życie osób dotkniętych chorobą i wymaga leczenia przez całe życie[2]. Statystycznie blisko połowa wszystkich pacjentów w ciągu dekady od diagnozy musi zaprzestać wykonywania pracy. Po 15 latach pacjenci potrzebują urządzeń, które wspomagają chodzenie, a po 25 latach wielu z nich nie jest w stanie chodzić[3].

Dokumentacja rejestracyjna złożona do EMA, która dotyczy biopodobnego natalizumabu, obejmowała zestaw danych analitycznych, przedklinicznych oraz wyniki badań klinicznych zarówno fazy I, jak i fazy III ANTELOPE u pacjentów z RRMS. W obu badaniach osiągnięto pierwszorzędowe punkty końcowe, co wskazuje, że lek biopodobny odpowiadał lekowi referencyjnemu pod względem skuteczności, bezpieczeństwa stosowania i immunogenności. Badania zostały opisane w czasopiśmie naukowym „Neurology” w artykule „Efficacy and safety of proposed natalizumab biosimilar PB006 versus Tysabri® in patients with relapsing remitting multiple sclerosis: Primary data from the Phase III Antelope study, który jest dostępny online: https://n.neurology.org/content/98/18_Supplement/1103[4].

Polpharma Biologics jest międzynarodową grupą biotechnologiczną, która prowadzi zintegrowaną działalność w Unii Europejskiej (UE) i specjalizuje się w opracowywaniu oraz produkcji leków biopodobnych stosowanych w leczeniu szeregu schorzeń w głównych obszarach terapeutycznych. W 2022 roku EMA i FDA zatwierdziły biopodobny ranibizumab (stosowany w leczeniu zwyrodnienia plamki żółtej), który dostarczany jest dla partnerów komercyjnych z Centrum Rozwoju i Produkcji Polpharma Biologics w Gdańsku.

Programy prowadzone w Polpharma Biologics rozpoczynają się od opracowania linii komórkowych i przechodzą przez kolejne etapy rozwoju technicznego i klinicznego do produkcji na skalę komercyjną. W ten sposób leki są przygotowywane do celów przyszłej współpracy komercyjnej z globalnymi firmami farmaceutycznymi. Polpharma Biologics posiada wiedzę specjalistyczną w zakresie opracowywania i produkcji leków w oparciu o mikrobiologiczne i ssacze systemy ekspresyjne.

Centrum rozwoju linii komórkowych w Holandii oraz dwa Centra Rozwoju i Produkcji w Polsce (Gdańsk i Warszawa-Duchnice) pozwalają stwarzać spółce Polpharma Biologics szerokie możliwości rozwoju dla specjalistów z dziedziny biotechnologii. Więcej informacji na stronie www.polpharmabiologics.com.

 

 

Obowiązek dotyczy podmiotów mających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wniosek o rejestrację, osoba reprezentująca podmiot, zgodnie z wpisem do właściwego rejestru przedsiębiorców lub pełnomocnik składa na jeden z możliwych sposobów:

• osobiście w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, legitymując się dokumentem stwierdzającym tożsamość,
• w postaci elektronicznej przez elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej z profilu zaufanego tej osoby,
• w postaci elektronicznej opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym tej osoby na adres poczty elektronicznej podany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, albo podpisany przy pomocy podpisu osobistego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (urpl@urpl.gov.pl),
• podpisany przez tę osobę i poświadczony przez notariusza (w formie listownej).

Do wniosku składanego przez upoważnionego przedstawiciela należy dołączyć dokumenty wymienione w art. 19 ust. 7 ustawy o wyrobach medycznych, wraz z tłumaczeniem na język polski, zgodnie z art. 19 ust. 8 ustawy o wyrobach medycznych.

Ponadto Prezes Urzędu informuje, że jako opcję alternatywną złożenia wniosku o rejestrację prowadzonej działalności, uruchomiona zostanie rejestracja  online poprzez link:

https://wnz.urpl.gov.pl/

źrodło: URPL.GOV

• Stwardnienie zanikowe boczne związane z mutacją w genie kodującym enzym dysmutazę ponadtlenkową 1 (SOD1) jest wyniszczającą, prowadzącą do śmierci² ultrarzadką, genetyczną postacią ALS^3-4, z którą w USA żyje około 330 osób⁵

Biogen ogłosił, że Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zarejestrowała tofersen w dawce 100 mg/15 ml podawanej dokanałowo w leczeniu osób dorosłych chorujących na stwardnienie zanikowe boczne (z ang. amyotrophic lateral sclerosis, ALS) związane z mutacją w genie dysmutazy ponadtlenkowej 1 (SOD1). Wskazanie to zostało zatwierdzone w procedurze przyspieszonej ścieżki rejestracyjnej w oparciu o zmniejszenie stężenia łańcuchów lekkich neurofilamentów w osoczu obserwowane u pacjentów leczonych tofersenem. Neurofilamenty to białka, które są uwalniane z neuronów w momencie ich uszkodzenia, co czyni je markerem neurodegeneracji.⁶

Kontynuacja rejestracji w tym wskazaniu może być uzależniona od weryfikacji korzyści w trwającym obecnie badaniu potwierdzającym, tj. badaniu 3 fazy ATLAS nad tofersenem stosowanym u osób z przedobjawowym SOD1-ALS.¹

 

„Od ponad dekady Biogen koncentruje swoje prace naukowo-badawcze na poszukiwaniu metod leczenia ALS. Chcę podziękować naukowcom oraz całej społeczności ALS – wszyscy oni pracowali niestrudzenie, aby stworzyć tę jedyną w swoim rodzaju terapię dla osób z SOD1-ALS” – powiedział Christopher A. Viehbacher, prezes i dyrektor generalny Biogen. – „Dzisiejszy dzień to również kluczowy moment w badaniach nad ALS, ponieważ po raz pierwszy uzyskaliśmy konsensus dotyczący tego, że stężenie neurofilamentów może być stosowane jako marker zastępczy, który z dużym prawdopodobieństwem może przewidywać korzyści kliniczne wynikające z leczenia SOD1-ALS. Wierzymy, że ten ważny postęp naukowy jeszcze bardziej przyspieszy rozwój innowacyjnych leków na ALS.”

 

Tofersen jest pierwszą zatwierdzoną terapią ukierunkowaną na genetyczną przyczynę ALS.¹ Spółka Biogen współpracowała z Ionis Pharmaceuticals nad wczesnym rozwojem leku.

 

„Odkąd 30 lat temu zidentyfikowano mutacje w genie SOD1, jako jedną z przyczyn ALS, społeczność pacjentów z rodzinną postacią stwardnienia zanikowego bocznego poszukiwała terapii ukierunkowanych molekularnie. Rodzinom, które z powodu tej wyniszczającej choroby traciły swoich członków w szczytowym okresie życia, pokolenie po pokoleniu, tofersen oferuje terapię ukierunkowaną na podstawową przyczynę SOD1-ALS. Dzisiejszy dzień to ważny moment w badaniach nad stwardnieniem zanikowym bocznym, ponieważ tofersen jest pierwszym lekiem na ALS zatwierdzonym na podstawie biomarkera” –  powiedziała Jean Swidler, przewodnicząca Genetic ALS & FTD: End the Legacy (Genetyczne ALS i FTD: Kres dziedzictwa). – „Jesteśmy szczęśliwi, będąc świadkami tworzenia nowych terapii – teraz, gdy zrozumiano, że obniżenie poziomu neurofilamentów dostarcza istotnych dowodów oddziaływania leczenia na proces neurodegeneracyjny”.

 

Skuteczność tofersenu oceniano w 28-tygodniowym, randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu klinicznym u pacjentów w wieku od 23 do 78 lat z osłabieniem spowodowanym ALS i mutacją w genie SOD1 potwierdzoną przez laboratorium centralne. W ciągu 24 tygodni stu ośmiu (108) chorych zrandomizowano w stosunku 2:1 do leczenia tofersenem w dawce 100 mg (n=72) lub placebo (n=36) (3 dawki nasycające, a następnie 5 dawek podtrzymujących). Dozwolone było jednoczesne stosowanie ryluzolu i (lub) edarawonu, wyjściowo 62% pacjentów przyjmowało ryluzol, zaś 8% pacjentów przyjmowało edarawon.¹

 

W ciągu 28 tygodni uczestnicy badania VALOR należący do populacji objętej analizą pierwotną (n=60), którym podawano tofersen doświadczyli spowolnienia utraty sprawności mierzonej skalą ALSFRS-R (Revised Amyotrophic Lateral Sclerosis Functional Rating Scale) w stosunku do wartości wyjściowej w porównaniu z uczestnikami w grupie otrzymującej placebo, choć różnica pomiędzy grupami nie była znamienna statystycznie (skorygowana różnica średnich tofersen – placebo [95% CI] 1,2 [-3,2, 5,5]). W ogólnej populacji z zamiarem leczenia (ITT) (n=108) u uczestników leczonych tofersenem wystąpiło 55% zmniejszenie stężenia NfL w osoczu w porównaniu z 12% wzrostem u uczestników otrzymujących placebo (różnica średnich geometrycznych współczynników dla tofersenu do placebo: 60%; nominalne p<0,0001). Ponadto poziom białka SOD1 w płynie mózgowo-rdzeniowym, pośrednia miara oddziaływania leczenia, został zmniejszony o 35% w grupie leczonej tofersenem w porównaniu z 2%
w analogicznej grupie otrzymującej placebo (różnica średnich geometrycznych współczynników dla tofersenu do placebo: 34%; nominalne p<0,0001).¹

 

W analizie okresowej przeprowadzonej po 52 tygodniach u uczestników, którzy ukończyli badanie VALOR i zostali włączeni do badania kontynuacyjnego prowadzonego metodą otwartej próby (Open Label Extension, OLE), zaobserwowano zmniejszenie stężenia NfL u uczestników otrzymujących wcześniej placebo, którzy rozpoczęli leczenie tofersenem w badaniu OLE, podobne do zmniejszenia obserwowanego u uczestników leczonych tofersenem w badaniu VALOR. W porównaniu z placebo/opóźnionym rozpoczęciem leczenia, wcześniejsze rozpoczęcie stosowania leku wiązało się z tendencją do zmniejszenia, pogarszania się pomiarów z zakresie funkcji klinicznych (ALSFRS-R), siły oddechowej (przewidywany odsetek pojemności życiowej mierzonej w manewrze wolnym) i siły mięśniowej (pomiar HHD – megascore dynamometrii ręcznej), choć nie były one istotne statystycznie. Tofersen wiązał się również z nieistotnym statystycznie trendem w kierunku zmniejszenia ryzyka zgonu lub konieczności stałego korzystania z wentylacji mechanicznej. Analizy eksploracyjne powinny być interpretowane z ostrożnością, biorąc pod uwagę ograniczenia danych zebranych poza kontrolowanym badaniem, które mogą podlegać wpływowi zmiennych zakłócających.¹

 

Zatwierdzenie leku tofersen opiera się na 12-miesięcznych zintegrowanych wynikach badania VALOR oraz badania OLE, porównujących wcześniejsze rozpoczęcie podawania tofersenu (na początku badania VALOR) z opóźnionym rozpoczęciem podawania tofersenu (sześć miesięcy później, w OLE), które zostały opublikowane w The New England Journal of Medicine.⁷

 

„Obserwowałem pozytywny wpływ tofersenu na spowolnienie postępu ALS u osób z mutacjami w genie SOD1” – powiedział dr n. med. Timothy M. Miller, główny badacz w badaniach klinicznych nad tofersenem i współzarządzający ALS Center w Washington University School of Medicine w St. Louis. – 

Zatwierdzenie leku przez FDA daje mi nadzieję, że osoby żyjące z tą rzadką formą ALS mogą doświadczyć zmniejszenia spadku siły, funkcji klinicznych i funkcji oddechowych.”

 

 

 

Od ponad dekady firma Biogen jest zaangażowana w rozwój badań nad ALS, aby zapewnić głębsze zrozumienie wszystkich form tej choroby. Biogen kontynuuje pionierskie inwestycje w badania, pomimo podjęcia trudnej decyzji o zaprzestaniu w 2013 r. rozwoju prac nad lekiem na ALS będących już w zaawansowanym stadium. Biogen zastosował istotne wnioski w swoim portfolio aktywów dla  genetycznych i innych form ALS w celu zwiększenia prawdopodobieństwa wprowadzenia potencjalnej terapii dla pacjentów, którzy jej potrzebują. Obejmują one ocenę genetyczną w celu potwierdzenia celu terapeutycznego w określonych populacjach pacjentów, poszukiwanie najodpowiedniejszych metod dla każdego celu i stosowanie czułych klinicznych punktów końcowych. Oprócz produktu tofersen  spółka posiada szereg leków będących przedmiotem badań, w obszarze leczenia ALS, w tym cząsteczkę BIIB105.

 

• Tofersen Prescribing Information, Cambridge, MA: Biogen.
• National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS). Available at: https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/amyotrophic-lateral-sclerosis-als. Accessed: April 2023.
• Frederiksen SD, Avramović V, Maroilley T, et al. Rare disorders have many faces: in silico characterization of rare disorder spectrum. Orphanet J Rare Dis. 2022 Feb 22;17(1):76. doi: 10.1186/s13023-022-02217-9.
• Hee SW, Willis A, Tudur Smith C, et al. Does the low prevalence affect the sample size of interventional clinical trials of rare diseases? An analysis of data from the aggregate analysis of clinicaltrials.gov. Orphanet J Rare Dis. 2017 Mar 2;12(1):44. doi: 10.1186/s13023-017-0597-1.
• Brown CA, Lally C, Kupelian V, Flanders WD. Estimated Prevalence and Incidence of Amyotrophic Lateral Sclerosis and SOD1 and C9orf72 Genetic Variants. Neuroepidemiology. 2021;55(5):342-353. doi: 10.1159/000516752. Epub 2021 Jul 9.
• Yuan A, Rao MV, Veeranna, Nixon RA. Neurofilaments and Neurofilament Proteins in Health and Disease. Cold Spring Harb Perspect Biol. 2017;9(4):a018309.
• Miller TM, Cudkowicz ME, Genge A, et al. Trial of Antisense Oligonucleotide Tofersen for SOD1 ALS. N Engl J Med. 2022;387:1099-110. doi: 10.1056/NEJMoa2204705.
• Akcimen F, Lopez ER, Landers JE, et al. Amyotrophic lateral sclerosis: translating genetic discoveries into therapies. Nat Rev Genet. 2023. https://doi.org/10.1038/s41576-023-00592-y

Olivera Tomanoski-Aleksic, Dyrektor Medyczny GSK w Polsce, powiedziała: „U większości dorosłych osób RSV wywołuje objawy przypominające przeziębienie. Jednak w przypadku osób starszych i osób z chorobami współistniejącymi wirus ten może prowadzić do poważnych chorób dróg oddechowych. Jako naukowcy od ponad 60 lat staramy się znaleźć rozwiązanie profilaktyczne. Jestem dumna, że ta innowacyjna szczepionka pomoże chronić przed ciężką chorobą wywołaną zakażeniem RSV starsze osoby w całej Europie”.

 

„Wielu chorych z nAMD i DME ma trudności z comiesięcznymi zastrzykami i wizytami lekarskimi, często związanymi z obecnymi standardami opieki, i niestety ich wzrok może ucierpieć w wyniku niedostatecznego leczenia” – powiedział prof. Ramin Tadayoni, kierujący oddziałami okulistyki w paryskich szpitalach Lariboisière, Saint-Louis i Rothschild oraz prezes elekt Europejskiego Towarzystwa Specjalistów ds. Chorób Siatkówki (EURETINA). „Dla Europejczyków zmagających się z tymi schorzeniami ta decyzja to szansa na pierwszą nową metodę leczenia od ponad dekady. Taką, która z czasem może poprawić i ochronić ich wzrok przy mniejszej liczbie zastrzyków”.

Vabysmo jest jedynym wstrzykiwanym lekiem okulistycznym zatwierdzonym w Europie na podstawie badań III fazy potwierdzających możliwość leczenia nAMD i DME w odstępach do czterech miesięcy. [5,6,7] W związku z tym, że stosowanie Vabysmo może z czasem wymagać mniejszej liczby zastrzyków do oka, przy jednoczesnej poprawie i utrzymaniu jakości widzenia oraz poprawie anatomicznej, przebieg leczenia dla pacjentów, ich opiekunów i systemów opieki zdrowotnej będzie mniej uciążliwy. [6,7,8,9]

„Zatwierdzenie Vabysmo w Europie jest wynikiem lat badań prowadzonych przez okulistów i naukowców Roche, którym bardzo zależy na poprawie stanu zdrowia osób z chorobami siatkówki” – powiedział dr Levi Garraway, dyrektor medyczny i dyrektor ds. globalnego rozwoju produktów Roche. „Cieszymy się, że możemy zaoferować pacjentom w Europie tę pierwszą w swoim rodzaju metodę leczenia. Pracujemy nad tym, aby była ona jak najszybciej dostępna dla osób z nAMD i DME”.

Decyzja o zatwierdzeniu leku była możliwa dzięki wynikom czterech badań fazy III, w których uczestniczyło 3220 pacjentów: TENAYA i LUCERNE w przypadku nAMD w pierwszym roku oraz YOSEMITE i RHINE w przypadku DME przez okres do dwóch lat. Badania wykazały, że osoby leczone Vabysmo, podawanym w odstępach do czterech miesięcy, osiągnęły podobną poprawę widzenia i poprawę anatomiczną w porównaniu do afliberceptu podawanego co dwa miesiące. [6,7,8] Dane pochodzące z wszystkich czterech badań przeprowadzonych w ciągu dwóch lat wykazały, że u ponad 60% osób leczonych Vabysmo można było zmniejszyć częstotliwość podawania leku do czterech miesięcy przy jednoczesnej poprawie wzroku i utrzymaniu jakości widzenia. Ponadto, w okresie do dwóch lat, mediana liczby zastrzyków u osób z nAMD i DME leczonych Vabysmo była mniejsza o odpowiednio 33% (10 vs 15) i 21% (11 vs 14) w porównaniu z afliberceptem. [6,9]

Przeciwciało dwuswoiste Vabysmo zostało specjalnie zaprojektowane w celu hamowania dwóch szlaków chorobowych, powiązanych z wieloma zagrażającymi wzrokowi schorzeniami siatkówki. Poprzez niezależne blokowanie szlaków z udziałem Ang-2 i VEGF-A, Vabysmo stabilizuje naczynia krwionośne, a tym samym ogranicza stan zapalny, uszkodzenia i nieprawidłowy wzrost naczyń (neowaskularyzację) bardziej niż hamowanie samego VEGF-A. [7] Trwała stabilizacja naczyń krwionośnych może na dłużej poprawić kontrolowanie choroby, widzenie i wyniki anatomiczne. [7,8]

Lek Vabysmo jest obecnie zatwierdzony dla osób z nAMD i DME w Unii Europejskiej i dziewięciu innych krajach na całym świecie, w tym w USA, Japonii i Wielkiej Brytanii. Obecnie trwa składanie wniosków do innych organów regulacyjnych. [5,10,11,12] Do tej pory na całym świecie dostarczono ponad 100 tysięcy dawek Vabysmo w celu leczenia tych schorzeń. [13] Roche w dalszym ciągu prowadzi badania nad obszarami, w których Vabysmo może przynieść dodatkowe korzyści pacjentom.

Roche opracował zaawansowany program rozwoju klinicznego fazy III dla Vabysmo. Obejmuje on badanie AVONELLE-X, będące przedłużeniem badań TENAYA i LUCERNE, oceniające długoterminowe bezpieczeństwo i tolerancję Vabysmo w neowaskularnym (wysiękowym) zwyrodnieniu plamki związanym z wiekiem (nAMD) oraz badanie RHONE-X,  będące przedłużeniem badań YOSEMITE oraz RHINE, oceniające długoterminowe bezpieczeństwo i tolerancję Vabysmo w cukrzycowym obrzęku plamki (DME). [14,15] Dodatkowo trwają badania BALATON i COMINO oceniające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Vabysmo u osób z obrzękiem plamki w wyniku niedrożności żyły siatkówki. [16,17] Grupa Roche rozpoczęła również badanie IV fazy ELEVATUM dotyczące stosowania Vabysmo w niedostatecznie reprezentowanych populacjach pacjentów z DME. [18]

 

TENAYA (NCT03823287) i LUCERNE (NCT03823300) to dwa identyczne, randomizowane, wieloośrodkowe, przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby, globalne badania III fazy oceniające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Vabysmo^® (farycymabu) w porównaniu z afliberceptem u 1329 osób z neowaskularnym (wysiękowym) zwyrodnieniem plamki związanym z wiekiem (671 w badaniu TENAYA i 658 w badaniu LUCERNE).

 

W obu badaniach osiągnięto główny punkt końcowy, przy czym lek Vabysmo podawany w odstępach do czterech miesięcy konsekwentnie zapewniał poprawę ostrości wzroku i poprawę anatomiczną nie gorszą niż aflibercept podawany co dwa miesiące. Drugorzędowy punkt końcowy w obu badaniach mierzył odsetek osób otrzymujących Vabysmo, u których podawanie kolejnych dawek odbywało się co trzy lub cztery miesiące w ciągu pierwszego roku. Co ważne, 46% (n=144/315) osób przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 45% (n=142/316) w badaniu LUCERNE mogło przyjmować dawki co cztery miesiące w pierwszym roku, a odpowiednio dodatkowo 34% (n= 107/315) i 33% (n=104/316) mogło przyjmować dawki co trzy miesiące. Łącznie prawie 80% pacjentów przyjmujących Vabysmo było w stanie odczekać trzy miesiące lub dłużej między kolejnymi dawkami w ciągu pierwszego roku.

 

Po dwóch latach poprawa widzenia była porównywalna w obu metodach leczenia. W badaniu TENAYA  średnia poprawa widzenia na tablicy do badania wzroku w porównaniu z wartością wyjściową po dwóch latach wynosiła +3,7 liter przy stosowaniu Vabysmo i +3,3 liter przy stosowaniu afliberceptu. W badaniu LUCERNE średnia poprawa wzroku od wartości wyjściowej po dwóch latach wynosiła +5,0 liter przy stosowaniu Vabysmo i +5,2 liter przy stosowaniu afliberceptu. Ponadto w okresie dwóch lat  u 59% (n=160/271) pacjentów przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 67% (n=192/287) w badaniu LUCERNE podawano lek w czteromiesięcznych odstępach. Jest to wzrost w stosunku do wyników rocznych, które wykazały, że 46% (n=144/315) pacjentów przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 45% (n=142/316) w badaniu LUCERNE otrzymywało dawkę co cztery miesiące. Dodatkowe 15% (n=41/271) pacjentów przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 14% (n=41/287) w badaniu LUCERNE przeszło na dawkowanie trzymiesięczne po dwóch latach. Łącznie pod koniec drugiego roku odsetek pacjentów przyjmujących Vabysmo co trzy lub cztery miesiące wynosił 80%.

 

Lek Vabysmo był ogólnie dobrze tolerowany w obu badaniach, z korzystnym stosunkiem korzyści do ryzyka. W badaniach TENAYA i LUCERNE najczęstszymi reakcjami niepożądanymi (≥3% pacjentów) były zaćma, krwotok spojówkowy, męty w ciele szklistym, rozdarcie nabłonka barwnikowego siatkówki, wzrost ciśnienia śródgałkowego i ból oka. Wyniki dotyczące bezpieczeństwa były spójne we wszystkich grupach.

YOSEMITE (NCT03622580) i RHINE (NCT03622593) to dwa identyczne, randomizowane, wieloośrodkowe, przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby, globalne badania III fazy oceniające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Vabysmo^® (farycymabu) w porównaniu z afliberceptem u 1891 osób z zaburzeniami widzenia spowodowanymi cukrzycowym obrzękiem plamki (940 w badaniu YOSEMITE i 951 w badaniu RHINE).

 

W obu badaniach osiągnięto główny punkt końcowy, przy czym lek Vabysmo podawany w odstępach do czterech miesięcy konsekwentnie zapewniał poprawę ostrości wzroku i poprawę anatomiczną nie gorszą niż aflibercept podawany co dwa miesiące. Drugorzędowy punkt końcowy w obu badaniach mierzył odsetek osób przyjmujących Vabysmo w grupie „treat and extend”, u których lek podawano co trzy lub cztery miesiące. Co ważne, u 53% (n=151/286) pacjentów z grupy „treat and extend” leczonej Vabysmo w badaniu YOSEMITE i 51% (n=157/308) w badaniu RHINE stosowano czteromiesięczne dawkowanie pod koniec pierwszego roku, a odpowiednio u dodatkowych 21% (n=60/286) i 20% (n=63/308) stosowano dawkowanie trzymiesięczne. Po dwóch latach liczba osób w grupie „treat and extend” leczonej Vabysmo, u których zastosowano czteromiesięczne dawkowanie wzrosła do 60% (n=162/270) w badaniu YOSEMITE i do 64% (n=185/287) w badaniu RHINE. U dodatkowych 18% (n=49/270) pacjentów w badaniu YOSEMITE i 14% (n=39/287) w badaniu RHINE zastosowano dawkowanie trzymiesięczne. Łącznie prawie 80% pacjentów w grupie „treat and extend” leczonej Vabysmo było w stanie odczekać trzy miesiące lub dłużej między kolejnymi dawkami pod koniec drugiego roku.

Lek Vabysmo był ogólnie dobrze tolerowany w obu badaniach, z korzystnym stosunkiem korzyści do ryzyka. W badaniach YOSEMITE i RHINE najczęstszymi reakcjami niepożądanymi (≥3% pacjentów) były zaćma, krwotok spojówkowy, męty w ciele szklistym, wzrost ciśnienia śródgałkowego i ból oka. Wyniki dotyczące bezpieczeństwa były spójne we wszystkich grupach.

Bibliografia
[1] Bright Focus Foundation. Age-Related Macular Degeneration: Facts & Figures. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.brightfocus.org/macular/article/age-related-macular-facts-figures.
[2] Connolly E, et al. Prevalence of age-related macular degeneration associated genetic risk factors and 4-year progression data in the Irish population. Br J Ophthalmol. 2018;102:1691–5.

[3] Yau JWY, et al. Global prevalence and major risk factors of diabetic retinopathy. Diabetes Care. 2012;35:556-64.

[4] Heier JS, et al. The Angiopoietin/Tie pathway in retinal vascular diseases: a review. Retina-J Ret Vit Dis. 2021;41:1-19.

[5] Europejska Agencja Leków. Summary of Product Characteristics, Vabysmo, 2022.
[6] Wells JA, et al. Faricimab in Diabetic Macular Edema: Two-Year Results From the Phase III YOSEMITE and RHINE Trials. Zaprezentowano na: Angiogenesis, Exudation and Degeneration 2022.
[7] Heier JS, et al. Efficacy, durability and safety of intravitreal faricimab up to every 16 weeks for neovascular age-related macular degeneration (TENAYA and LUCERNE): Two randomised, double-masked, phase III, non-inferiority trials. The Lancet. 2022;399(10326):741-755, https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00010-1.

[8] Wykoff C, et al. Efficacy, durability and safety of intravitreal faricimab with extended dosing up to every 16 weeks in patients with DME (YOSEMITE and RHINE): two randomised, double-masked, phase 3 trials. The Lancet. 2022;399(10326):729-740, https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00018-6.

[9] Khanani A, et al. Faricimab in Neovascular Age-Related Macular Degeneration: Year 2 Efficacy, Safety and Durability Results From the Phase III TENAYA and LUCERNE Trials. Zaprezentowano na: 2022 American Society of Retina Specialists Annual Scientific Meeting; 2022.

[10] U.S. Food and Drug Administration (FDA). Highlights of prescribing information, Vabysmo. 2022. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2022/761235s000lbl.pdf.

[11] UK Medicines and Healthcare products Regulatory Agency approves faricimab through international work-sharing initiative. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.gov.uk/government/news/mhra-approves-faricimab-through-international-work-sharing-initiative.

[12] Chugai Obtains Regulatory Approval for Vabysmo, the First Bispecific Antibody in Ophthalmology, for Neovascular Age-related Macular Degeneration and Diabetic Macular Edema. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.chugai-pharm.co.jp/news/cont_file_dl.php?f=220328eVabysmo_DME_nAMD_approval.pdf&src=[%0],[%1]&rep=130,909.

[13] Dane Roche.
[14] Clinical Trials.gov. A Study to Evaluate the Long-Term Safety and Tolerability of Faricimab in Participants With Neovascular Age-Related Macular Degeneration (AVONELLE-X). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04777201.
[15] Clinical Trials.gov. A Study to Evaluate the Long-Term Safety and Tolerability of Faricimab in Participants With Diabetic Macular Edema (Rhone-X). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04432831.
[16] Clinical Trials.gov. A study to evaluate the efficacy and safety of faricimab in participants with macular edema secondary to central retinal or hemiretinal vein occlusion (COMINO). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04740931.

[17] Clinical Trials.gov. A study to evaluate the efficacy and safety of faricimab (RO6867461) in participants with macular edema secondary to branch retinal vein occlusion (BALATON). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04740905.

[18] Clinical Trials.gov. A study to investigate faricimab treatment response in treatment-naïve, underrepresented patients with diabetic macular edema (ELEVATUM). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT05224102.
[19] All About Vision. Macula Lutea. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.allaboutvision.com/resources/macula.

[20] Pennington KL, et al. Epidemiology of age-related macular degeneration (AMD): associations with cardiovascular disease phenotypes and lipid factors. Eye and Vision. 2016;3:34.

[21] Little K, et al. Myofibroblasts in macular fibrosis secondary to neovascular age-related macular degeneration-the potential sources and molecular cues for their recruitment and activation. EBioMedicine. 2018;38:283-91.

[22] Wong WL, et al. Global prevalence of age-related macular degeneration and disease burden projection for 2020 and 2040: a systematic review and meta-analysis. Lancet Glob Health. 2014;2:106–16.

[23] Park SJ, et al. Extent of exacerbation of chronic health conditions by visual impairment in terms of health-related quality of life. JAMA Ophthalmol. 2015;133:1267-75.

[24] National Eye Institute. Facts about diabetic eye disease [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://nei.nih.gov/health/diabetic/retinopathy.

[25] Liu E, et al. Diabetic macular oedema: clinical risk factors and emerging genetic influences. Clin Exp Optom. 2017;100:569-76.

[26] FDA. Highlights of prescribing information, Susvimo. 2021. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.gene.com/download/pdf/susvimo_prescribing.pdf.

[27] FDA. Highlights of prescribing information, Lucentis. 2006. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2014/125156s105lbl.pdf.

„Wielu chorych z nAMD i DME ma trudności z comiesięcznymi zastrzykami i wizytami lekarskimi, często związanymi z obecnymi standardami opieki, i niestety ich wzrok może ucierpieć w wyniku niedostatecznego leczenia” – powiedział prof. Ramin Tadayoni, kierujący oddziałami okulistyki w paryskich szpitalach Lariboisière, Saint-Louis i Rothschild oraz prezes elekt Europejskiego Towarzystwa Specjalistów ds. Chorób Siatkówki (EURETINA). „Dla Europejczyków zmagających się z tymi schorzeniami ta decyzja to szansa na pierwszą nową metodę leczenia od ponad dekady. Taką, która z czasem może poprawić i ochronić ich wzrok przy mniejszej liczbie zastrzyków”.

Vabysmo jest jedynym wstrzykiwanym lekiem okulistycznym zatwierdzonym w Europie na podstawie badań III fazy potwierdzających możliwość leczenia nAMD i DME w odstępach do czterech miesięcy. [5,6,7] W związku z tym, że stosowanie Vabysmo może z czasem wymagać mniejszej liczby zastrzyków do oka, przy jednoczesnej poprawie i utrzymaniu jakości widzenia oraz poprawie anatomicznej, przebieg leczenia dla pacjentów, ich opiekunów i systemów opieki zdrowotnej będzie mniej uciążliwy. [6,7,8,9]

„Zatwierdzenie Vabysmo w Europie jest wynikiem lat badań prowadzonych przez okulistów i naukowców Roche, którym bardzo zależy na poprawie stanu zdrowia osób z chorobami siatkówki” – powiedział dr Levi Garraway, dyrektor medyczny i dyrektor ds. globalnego rozwoju produktów Roche. „Cieszymy się, że możemy zaoferować pacjentom w Europie tę pierwszą w swoim rodzaju metodę leczenia. Pracujemy nad tym, aby była ona jak najszybciej dostępna dla osób z nAMD i DME”.

Decyzja o zatwierdzeniu leku była możliwa dzięki wynikom czterech badań fazy III, w których uczestniczyło 3220 pacjentów: TENAYA i LUCERNE w przypadku nAMD w pierwszym roku oraz YOSEMITE i RHINE w przypadku DME przez okres do dwóch lat. Badania wykazały, że osoby leczone Vabysmo, podawanym w odstępach do czterech miesięcy, osiągnęły podobną poprawę widzenia i poprawę anatomiczną w porównaniu do afliberceptu podawanego co dwa miesiące. [6,7,8] Dane pochodzące z wszystkich czterech badań przeprowadzonych w ciągu dwóch lat wykazały, że u ponad 60% osób leczonych Vabysmo można było zmniejszyć częstotliwość podawania leku do czterech miesięcy przy jednoczesnej poprawie wzroku i utrzymaniu jakości widzenia. Ponadto, w okresie do dwóch lat, mediana liczby zastrzyków u osób z nAMD i DME leczonych Vabysmo była mniejsza o odpowiednio 33% (10 vs 15) i 21% (11 vs 14) w porównaniu z afliberceptem. [6,9]

Przeciwciało dwuswoiste Vabysmo zostało specjalnie zaprojektowane w celu hamowania dwóch szlaków chorobowych, powiązanych z wieloma zagrażającymi wzrokowi schorzeniami siatkówki. Poprzez niezależne blokowanie szlaków z udziałem Ang-2 i VEGF-A, Vabysmo stabilizuje naczynia krwionośne, a tym samym ogranicza stan zapalny, uszkodzenia i nieprawidłowy wzrost naczyń (neowaskularyzację) bardziej niż hamowanie samego VEGF-A. [7] Trwała stabilizacja naczyń krwionośnych może na dłużej poprawić kontrolowanie choroby, widzenie i wyniki anatomiczne. [7,8]

Lek Vabysmo jest obecnie zatwierdzony dla osób z nAMD i DME w Unii Europejskiej i dziewięciu innych krajach na całym świecie, w tym w USA, Japonii i Wielkiej Brytanii. Obecnie trwa składanie wniosków do innych organów regulacyjnych. [5,10,11,12] Do tej pory na całym świecie dostarczono ponad 100 tysięcy dawek Vabysmo w celu leczenia tych schorzeń. [13] Roche w dalszym ciągu prowadzi badania nad obszarami, w których Vabysmo może przynieść dodatkowe korzyści pacjentom.

Roche opracował zaawansowany program rozwoju klinicznego fazy III dla Vabysmo. Obejmuje on badanie AVONELLE-X, będące przedłużeniem badań TENAYA i LUCERNE, oceniające długoterminowe bezpieczeństwo i tolerancję Vabysmo w neowaskularnym (wysiękowym) zwyrodnieniu plamki związanym z wiekiem (nAMD) oraz badanie RHONE-X,  będące przedłużeniem badań YOSEMITE oraz RHINE, oceniające długoterminowe bezpieczeństwo i tolerancję Vabysmo w cukrzycowym obrzęku plamki (DME). [14,15] Dodatkowo trwają badania BALATON i COMINO oceniające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Vabysmo u osób z obrzękiem plamki w wyniku niedrożności żyły siatkówki. [16,17] Grupa Roche rozpoczęła również badanie IV fazy ELEVATUM dotyczące stosowania Vabysmo w niedostatecznie reprezentowanych populacjach pacjentów z DME. [18]

 

TENAYA (NCT03823287) i LUCERNE (NCT03823300) to dwa identyczne, randomizowane, wieloośrodkowe, przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby, globalne badania III fazy oceniające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Vabysmo^® (farycymabu) w porównaniu z afliberceptem u 1329 osób z neowaskularnym (wysiękowym) zwyrodnieniem plamki związanym z wiekiem (671 w badaniu TENAYA i 658 w badaniu LUCERNE).

 

W obu badaniach osiągnięto główny punkt końcowy, przy czym lek Vabysmo podawany w odstępach do czterech miesięcy konsekwentnie zapewniał poprawę ostrości wzroku i poprawę anatomiczną nie gorszą niż aflibercept podawany co dwa miesiące. Drugorzędowy punkt końcowy w obu badaniach mierzył odsetek osób otrzymujących Vabysmo, u których podawanie kolejnych dawek odbywało się co trzy lub cztery miesiące w ciągu pierwszego roku. Co ważne, 46% (n=144/315) osób przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 45% (n=142/316) w badaniu LUCERNE mogło przyjmować dawki co cztery miesiące w pierwszym roku, a odpowiednio dodatkowo 34% (n= 107/315) i 33% (n=104/316) mogło przyjmować dawki co trzy miesiące. Łącznie prawie 80% pacjentów przyjmujących Vabysmo było w stanie odczekać trzy miesiące lub dłużej między kolejnymi dawkami w ciągu pierwszego roku.

 

Po dwóch latach poprawa widzenia była porównywalna w obu metodach leczenia. W badaniu TENAYA  średnia poprawa widzenia na tablicy do badania wzroku w porównaniu z wartością wyjściową po dwóch latach wynosiła +3,7 liter przy stosowaniu Vabysmo i +3,3 liter przy stosowaniu afliberceptu. W badaniu LUCERNE średnia poprawa wzroku od wartości wyjściowej po dwóch latach wynosiła +5,0 liter przy stosowaniu Vabysmo i +5,2 liter przy stosowaniu afliberceptu. Ponadto w okresie dwóch lat  u 59% (n=160/271) pacjentów przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 67% (n=192/287) w badaniu LUCERNE podawano lek w czteromiesięcznych odstępach. Jest to wzrost w stosunku do wyników rocznych, które wykazały, że 46% (n=144/315) pacjentów przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 45% (n=142/316) w badaniu LUCERNE otrzymywało dawkę co cztery miesiące. Dodatkowe 15% (n=41/271) pacjentów przyjmujących Vabysmo w badaniu TENAYA i 14% (n=41/287) w badaniu LUCERNE przeszło na dawkowanie trzymiesięczne po dwóch latach. Łącznie pod koniec drugiego roku odsetek pacjentów przyjmujących Vabysmo co trzy lub cztery miesiące wynosił 80%.

 

Lek Vabysmo był ogólnie dobrze tolerowany w obu badaniach, z korzystnym stosunkiem korzyści do ryzyka. W badaniach TENAYA i LUCERNE najczęstszymi reakcjami niepożądanymi (≥3% pacjentów) były zaćma, krwotok spojówkowy, męty w ciele szklistym, rozdarcie nabłonka barwnikowego siatkówki, wzrost ciśnienia śródgałkowego i ból oka. Wyniki dotyczące bezpieczeństwa były spójne we wszystkich grupach.

YOSEMITE (NCT03622580) i RHINE (NCT03622593) to dwa identyczne, randomizowane, wieloośrodkowe, przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby, globalne badania III fazy oceniające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Vabysmo^® (farycymabu) w porównaniu z afliberceptem u 1891 osób z zaburzeniami widzenia spowodowanymi cukrzycowym obrzękiem plamki (940 w badaniu YOSEMITE i 951 w badaniu RHINE).

 

W obu badaniach osiągnięto główny punkt końcowy, przy czym lek Vabysmo podawany w odstępach do czterech miesięcy konsekwentnie zapewniał poprawę ostrości wzroku i poprawę anatomiczną nie gorszą niż aflibercept podawany co dwa miesiące. Drugorzędowy punkt końcowy w obu badaniach mierzył odsetek osób przyjmujących Vabysmo w grupie „treat and extend”, u których lek podawano co trzy lub cztery miesiące. Co ważne, u 53% (n=151/286) pacjentów z grupy „treat and extend” leczonej Vabysmo w badaniu YOSEMITE i 51% (n=157/308) w badaniu RHINE stosowano czteromiesięczne dawkowanie pod koniec pierwszego roku, a odpowiednio u dodatkowych 21% (n=60/286) i 20% (n=63/308) stosowano dawkowanie trzymiesięczne. Po dwóch latach liczba osób w grupie „treat and extend” leczonej Vabysmo, u których zastosowano czteromiesięczne dawkowanie wzrosła do 60% (n=162/270) w badaniu YOSEMITE i do 64% (n=185/287) w badaniu RHINE. U dodatkowych 18% (n=49/270) pacjentów w badaniu YOSEMITE i 14% (n=39/287) w badaniu RHINE zastosowano dawkowanie trzymiesięczne. Łącznie prawie 80% pacjentów w grupie „treat and extend” leczonej Vabysmo było w stanie odczekać trzy miesiące lub dłużej między kolejnymi dawkami pod koniec drugiego roku.

Lek Vabysmo był ogólnie dobrze tolerowany w obu badaniach, z korzystnym stosunkiem korzyści do ryzyka. W badaniach YOSEMITE i RHINE najczęstszymi reakcjami niepożądanymi (≥3% pacjentów) były zaćma, krwotok spojówkowy, męty w ciele szklistym, wzrost ciśnienia śródgałkowego i ból oka. Wyniki dotyczące bezpieczeństwa były spójne we wszystkich grupach.

Bibliografia
[1] Bright Focus Foundation. Age-Related Macular Degeneration: Facts & Figures. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.brightfocus.org/macular/article/age-related-macular-facts-figures.
[2] Connolly E, et al. Prevalence of age-related macular degeneration associated genetic risk factors and 4-year progression data in the Irish population. Br J Ophthalmol. 2018;102:1691–5.

[3] Yau JWY, et al. Global prevalence and major risk factors of diabetic retinopathy. Diabetes Care. 2012;35:556-64.

[4] Heier JS, et al. The Angiopoietin/Tie pathway in retinal vascular diseases: a review. Retina-J Ret Vit Dis. 2021;41:1-19.

[5] Europejska Agencja Leków. Summary of Product Characteristics, Vabysmo, 2022.
[6] Wells JA, et al. Faricimab in Diabetic Macular Edema: Two-Year Results From the Phase III YOSEMITE and RHINE Trials. Zaprezentowano na: Angiogenesis, Exudation and Degeneration 2022.
[7] Heier JS, et al. Efficacy, durability and safety of intravitreal faricimab up to every 16 weeks for neovascular age-related macular degeneration (TENAYA and LUCERNE): Two randomised, double-masked, phase III, non-inferiority trials. The Lancet. 2022;399(10326):741-755, https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00010-1.

[8] Wykoff C, et al. Efficacy, durability and safety of intravitreal faricimab with extended dosing up to every 16 weeks in patients with DME (YOSEMITE and RHINE): two randomised, double-masked, phase 3 trials. The Lancet. 2022;399(10326):729-740, https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00018-6.

[9] Khanani A, et al. Faricimab in Neovascular Age-Related Macular Degeneration: Year 2 Efficacy, Safety and Durability Results From the Phase III TENAYA and LUCERNE Trials. Zaprezentowano na: 2022 American Society of Retina Specialists Annual Scientific Meeting; 2022.

[10] U.S. Food and Drug Administration (FDA). Highlights of prescribing information, Vabysmo. 2022. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2022/761235s000lbl.pdf.

[11] UK Medicines and Healthcare products Regulatory Agency approves faricimab through international work-sharing initiative. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.gov.uk/government/news/mhra-approves-faricimab-through-international-work-sharing-initiative.

[12] Chugai Obtains Regulatory Approval for Vabysmo, the First Bispecific Antibody in Ophthalmology, for Neovascular Age-related Macular Degeneration and Diabetic Macular Edema. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.chugai-pharm.co.jp/news/cont_file_dl.php?f=220328eVabysmo_DME_nAMD_approval.pdf&src=[%0],[%1]&rep=130,909.

[13] Dane Roche.
[14] Clinical Trials.gov. A Study to Evaluate the Long-Term Safety and Tolerability of Faricimab in Participants With Neovascular Age-Related Macular Degeneration (AVONELLE-X). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04777201.
[15] Clinical Trials.gov. A Study to Evaluate the Long-Term Safety and Tolerability of Faricimab in Participants With Diabetic Macular Edema (Rhone-X). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04432831.
[16] Clinical Trials.gov. A study to evaluate the efficacy and safety of faricimab in participants with macular edema secondary to central retinal or hemiretinal vein occlusion (COMINO). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04740931.

[17] Clinical Trials.gov. A study to evaluate the efficacy and safety of faricimab (RO6867461) in participants with macular edema secondary to branch retinal vein occlusion (BALATON). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04740905.

[18] Clinical Trials.gov. A study to investigate faricimab treatment response in treatment-naïve, underrepresented patients with diabetic macular edema (ELEVATUM). [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT05224102.
[19] All About Vision. Macula Lutea. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.allaboutvision.com/resources/macula.

[20] Pennington KL, et al. Epidemiology of age-related macular degeneration (AMD): associations with cardiovascular disease phenotypes and lipid factors. Eye and Vision. 2016;3:34.

[21] Little K, et al. Myofibroblasts in macular fibrosis secondary to neovascular age-related macular degeneration-the potential sources and molecular cues for their recruitment and activation. EBioMedicine. 2018;38:283-91.

[22] Wong WL, et al. Global prevalence of age-related macular degeneration and disease burden projection for 2020 and 2040: a systematic review and meta-analysis. Lancet Glob Health. 2014;2:106–16.

[23] Park SJ, et al. Extent of exacerbation of chronic health conditions by visual impairment in terms of health-related quality of life. JAMA Ophthalmol. 2015;133:1267-75.

[24] National Eye Institute. Facts about diabetic eye disease [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://nei.nih.gov/health/diabetic/retinopathy.

[25] Liu E, et al. Diabetic macular oedema: clinical risk factors and emerging genetic influences. Clin Exp Optom. 2017;100:569-76.

[26] FDA. Highlights of prescribing information, Susvimo. 2021. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.gene.com/download/pdf/susvimo_prescribing.pdf.

[27] FDA. Highlights of prescribing information, Lucentis. 2006. [Internet; dostęp: wrzesień 2022]. Dostępne pod adresem: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2014/125156s105lbl.pdf.

Pozytywna decyzja Komisji Europejskiej została wydana na podstawie wyników badania III fazy TACKLE, dotyczącego leczenia COVID-19. Badanie wykazało, że jednorazowa domięśniowa dawka przeciwciał monoklonalnych zapewnia istotną klinicznie i statystycznie ochronę przed rozwojem ciężkiego przebiegu COVID-19 lub zgonem z jakiejkolwiek przyczyny w porównaniu z placebo. Zastosowanie przeciwciał na wczesnym etapie choroby prowadzi do lepszych rezultatów. Badanie TACKLE przeprowadzono w grupie niehospitalizowanych dorosłych pacjentów z łagodnym i umiarkowanym przebiegiem COVID-19, którzy prezentowali objawy przez siedem lub mniej dni. W badaniu 90% jego uczestników było narażonych na ciężki przebieg COVID-19 z powodu chorób współistniejących lub wieku. Połączenie przeciwciał monoklonalnych było dobrze tolerowane w badaniu.¹

 

Wielu ludzi, włączając osoby z niedoborami odporności, seniorów czy pacjentów chorujących przewlekle, jest obarczonych wysokim ryzykiem ciężkiego przebiegu COVID-19, hospitalizacji, lub zgonu z powodu choroby. Przeciwciała monoklonalne, podawane domięśniowo, to teraz bardzo potrzebna, nowa opcja terapeutyczna w leczeniu COVID-19 w populacjach wrażliwych – mówi Michel Goldman, profesor w Instytucie Interdyscyplinarnych Innowacji w Ochronie Zdrowia, Université Libre de Bruxelles, były dyrektor wykonawczy w Europejskiej Inicjatywie na Rzecz Leków Innowacyjnych.

 

Połączenie długo działających przeciwciał monoklonalnych jest w tej chwili terapią stosowaną zarówno w profilaktyce przedekspozycyjnej (prewencji) jak i w leczeniu COVID-19.

 

Połączenie przeciwciał monoklonalnych ma udowodnione w badaniach in vitro właściwości neutralizujące wobec podwariantów SARS-CoV-2, powszechnie dominujących w Europie.² Zebrane do chwili obecnej dane obserwacyjne (tzw. real-world evidence, RWE) wykazują istotnie niższe współczynniki występowania objawowego COVID-19 i/lub hospitalizacji/zgonu wśród pacjentów z niedoborami odporności przyjmujących połączenie tych przeciwciał monoklonalnych, w porównaniu do ramienia kontrolnego. Dane RWE były zbierane w czasie występowania infekcji następującymi podwariantami Omicron: BA.5, BA.4, BA.2, BA.1 oraz BA.1.1^3-6.

 

Wcześniej w tym roku preparat ten został dopuszczony do obrotu w Unii Europejskiej w profilaktyce przedekspozycyjnej COVID-19 w szerokiej populacji dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat i masie ciała co najmniej 40 kg. Preparat jest dostępny w wielu państwach Europy, od lipca także w Polsce.

 

Decyzja Komisji Europejskiej: link
https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/html/h1651.htm, wraz z charakterystyką produktu leczniczego.

 

Link do komunikatu w/s pozytywnej decyzji CHMP:
https://www.astrazeneca.com/content/astraz/media-centre/press-releases/2022/evusheld-positive-chmp-opinion-in-eu.html

 

 

1. Montgomery H, et al. Efficacy and Safety of Intramuscular Administration of AZD7442 (Tixagevimab/Cilgavimab) for Early Outpatient Treatment of COVID-19: The TACKLE Phase 3 Randomised Controlled Trial. Lancet Respir Med. Published online June 7, 2022. doi.org/10.1016/S2213-2600(22)00180-1
2. US Food and Drug Administration. Fact Sheet for Healthcare Providers: Emergency Use Authorization for Evusheld(Tixagevimab Co-Packaged with Cilgavimab). Available at: https://www.fda.gov/media/154701/download [Last accessed: September 2022]
3. Jurdi A, et al. Tixagevimab/Cilgavimab Pre-Exposure Prophylaxis Is Associated with Lower Breakthrough Infection Risk in Vaccinated Solid Organ Transplant Recipients during the Omicron Wave. American Journal of Transplantation. Published online June 21, 2022. doi:10.1111/AJT.17128
4. Kertes J, et al. Association between AZD7442 (Tixagevimab-Cilgavimab) Administration and SARS-CoV-2 Infection, Hospitalization and Mortality. Clinical Infectious Diseases. Published online July 29, 2022. doi:10.1093/CID/CIAC625
5. Young-Xu Y, et al. Tixagevimab/Cilgavimab for Prevention of COVID-19 during the Omicron Surge: Retrospective Analysis of National VA Electronic Data. medRxiv. Published online May 29, 2022:2022.05.28.22275716. doi:10.1101/2022.05.28.22275716
6. AstraZeneca Data on File.

Pozytywna decyzja Komisji Europejskiej została wydana na podstawie wyników badania III fazy TACKLE, dotyczącego leczenia COVID-19. Badanie wykazało, że jednorazowa domięśniowa dawka przeciwciał monoklonalnych zapewnia istotną klinicznie i statystycznie ochronę przed rozwojem ciężkiego przebiegu COVID-19 lub zgonem z jakiejkolwiek przyczyny w porównaniu z placebo. Zastosowanie przeciwciał na wczesnym etapie choroby prowadzi do lepszych rezultatów. Badanie TACKLE przeprowadzono w grupie niehospitalizowanych dorosłych pacjentów z łagodnym i umiarkowanym przebiegiem COVID-19, którzy prezentowali objawy przez siedem lub mniej dni. W badaniu 90% jego uczestników było narażonych na ciężki przebieg COVID-19 z powodu chorób współistniejących lub wieku. Połączenie przeciwciał monoklonalnych było dobrze tolerowane w badaniu.¹

 

Wielu ludzi, włączając osoby z niedoborami odporności, seniorów czy pacjentów chorujących przewlekle, jest obarczonych wysokim ryzykiem ciężkiego przebiegu COVID-19, hospitalizacji, lub zgonu z powodu choroby. Przeciwciała monoklonalne, podawane domięśniowo, to teraz bardzo potrzebna, nowa opcja terapeutyczna w leczeniu COVID-19 w populacjach wrażliwych – mówi Michel Goldman, profesor w Instytucie Interdyscyplinarnych Innowacji w Ochronie Zdrowia, Université Libre de Bruxelles, były dyrektor wykonawczy w Europejskiej Inicjatywie na Rzecz Leków Innowacyjnych.

 

Połączenie długo działających przeciwciał monoklonalnych jest w tej chwili terapią stosowaną zarówno w profilaktyce przedekspozycyjnej (prewencji) jak i w leczeniu COVID-19.

 

Połączenie przeciwciał monoklonalnych ma udowodnione w badaniach in vitro właściwości neutralizujące wobec podwariantów SARS-CoV-2, powszechnie dominujących w Europie.² Zebrane do chwili obecnej dane obserwacyjne (tzw. real-world evidence, RWE) wykazują istotnie niższe współczynniki występowania objawowego COVID-19 i/lub hospitalizacji/zgonu wśród pacjentów z niedoborami odporności przyjmujących połączenie tych przeciwciał monoklonalnych, w porównaniu do ramienia kontrolnego. Dane RWE były zbierane w czasie występowania infekcji następującymi podwariantami Omicron: BA.5, BA.4, BA.2, BA.1 oraz BA.1.1^3-6.

 

Wcześniej w tym roku preparat ten został dopuszczony do obrotu w Unii Europejskiej w profilaktyce przedekspozycyjnej COVID-19 w szerokiej populacji dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat i masie ciała co najmniej 40 kg. Preparat jest dostępny w wielu państwach Europy, od lipca także w Polsce.

 

Decyzja Komisji Europejskiej: link
https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/html/h1651.htm, wraz z charakterystyką produktu leczniczego.

 

Link do komunikatu w/s pozytywnej decyzji CHMP:
https://www.astrazeneca.com/content/astraz/media-centre/press-releases/2022/evusheld-positive-chmp-opinion-in-eu.html

 

 

1. Montgomery H, et al. Efficacy and Safety of Intramuscular Administration of AZD7442 (Tixagevimab/Cilgavimab) for Early Outpatient Treatment of COVID-19: The TACKLE Phase 3 Randomised Controlled Trial. Lancet Respir Med. Published online June 7, 2022. doi.org/10.1016/S2213-2600(22)00180-1
2. US Food and Drug Administration. Fact Sheet for Healthcare Providers: Emergency Use Authorization for Evusheld(Tixagevimab Co-Packaged with Cilgavimab). Available at: https://www.fda.gov/media/154701/download [Last accessed: September 2022]
3. Jurdi A, et al. Tixagevimab/Cilgavimab Pre-Exposure Prophylaxis Is Associated with Lower Breakthrough Infection Risk in Vaccinated Solid Organ Transplant Recipients during the Omicron Wave. American Journal of Transplantation. Published online June 21, 2022. doi:10.1111/AJT.17128
4. Kertes J, et al. Association between AZD7442 (Tixagevimab-Cilgavimab) Administration and SARS-CoV-2 Infection, Hospitalization and Mortality. Clinical Infectious Diseases. Published online July 29, 2022. doi:10.1093/CID/CIAC625
5. Young-Xu Y, et al. Tixagevimab/Cilgavimab for Prevention of COVID-19 during the Omicron Surge: Retrospective Analysis of National VA Electronic Data. medRxiv. Published online May 29, 2022:2022.05.28.22275716. doi:10.1101/2022.05.28.22275716
6. AstraZeneca Data on File.