Według danych Światowej Koalicji Pacjentów z Rakiem Pęcherza (World Bladder Cancer Patient Coalition, WBCPC), nowotwór ten jest rozpoznawany każdego roku u ponad 570 tys. osób na świecie, a 1,7 miliona osób żyje z tą chorobą. Jest to 10. najczęstsza choroba nowotworowa i 13. przyczyna śmierci z powodu raka. W Polsce, według danych z Krajowego Rejestru Nowotworów, rocznie na raka pęcherza zachorowuje około 8 tys. osób, a około 4 tys. pacjentów umiera z tego powodu. Jest to zatem istotny problem i duże wyzwanie dla zdrowia publicznego. Ale te statystyki wcale nie muszą być ta dramatyczne – rakowi pęcherza można zapobiegać, można go wcześniej diagnozować i można skuteczniej leczyć!

Szacuje się, że aż połowa przypadków zachorowań na raka pęcherza jest skutkiem palenia tytoniu. Kolejna 1/3 – to skutek zawodowej ekspozycji na różne szkodliwe substancje chemiczne. Oznacza to, że można znacząco ograniczyć ryzyko zachorowania na raka pęcherza – nie paląc i unikając narażenia na toksyczne chemikalia. Oprócz tego czynnikami ryzyka nowotworu pęcherza są przewlekłe procesy zapalne w obrębie pęcherza, ekspozycja na niektóre leki, w tym również na leki stosowane w onkologii klinicznej oraz przebyta radioterapia na obszar miednicy. To z kolei oznacza, że pacjenci leczeni z powodu raka stercza lub raka odbytnicy, powinni mieć wykonywane regularne badania kontrolne w kierunku raka pęcherza.

Najczęściej występującym pierwszym objawem raka pęcherza moczowego jest bezbolesny krwiomocz. Pojawienie się krwi w moczu jest sygnałem alarmowym, którego nie można zignorować, zawsze należy wykonać w takim przypadku wnikliwą diagnostykę onkologiczną – mówił prof. dr hab. n. med. Jakub Kucharz z Kliniki Nowotworów Układu Moczowego Narodowego Instytutu Onkologii im. M. Skłodowskiej Curie – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, podczas konferencji „Zanim będzie za późno – profilaktyka i nowoczesna diagnostyka warunkiem skutecznej terapii”, która odbyła się 20 kwietnia 2022.

Krwiomocz widoczny jest, jako czerwone lub różowe zabarwienie moczu. Nawet jedna kropla krwi w moczu może być objawem rozwijającego się raka pęcherza moczowego lub dróg moczowych. Dlatego, tak samo szybko, jak szybko posypujemy obrus solą, gdy rozleje się na nim, choć kropla czerwonego wina, udajmy się do lekarza, gdy zauważymy w moczu, choć kroplę krwi. Nie bagatelizujmy krwiomoczu, nawet jeśli minął! Wypranie obrusa z plamy z wina rozwiązuje problem, ale w przypadku krwi w moczu jedynym rozwiązaniem jest wizyta
u lekarza – dodaje dr n. med. Iwona Skoneczna ze Szpitala Grochowskiego im. dr med. Rafała Masztaka w Warszawie, onkolog specjalizujący się w nowotworach urologicznych. Inne objawy mogące świadczyć o raku pęcherza to częstomocz dzienny lub nocny; dolegliwości przy oddawaniu moczu, takie jak szczypanie lub pieczenie; bóle w podbrzuszu; zatrzymanie moczu; czy objawy kolki nerkowej.

Specjaliści dzielą nowotwory pęcherza moczowego na dwie grupy: nowotwory nienaciekające błony mięśniowej pęcherza (czyli takie, które znajdują się na powierzchni pęcherza) oraz nowotwory naciekające błonę mięśniową (czyli takie, które wrastają w głąb pęcherza). Od tego, z którym nowotworem mamy do czynienia, zależy sposób leczenia i rokowania.

– W przypadku raków pęcherza nienaciekających mięśniówki, rokowanie jest dobre. Podstawowym leczeniem jest elektroresekcja, czyli zabieg usunięcie guza z pęcherza moczowego, niekiedy połączona z leczeniem za pomocą wlewów dopęcherzowych, jeśli lekarz oceni, że ryzyko nawrotu choroby jest duże. Leczeniem raków nienaciekających mięśniówki pęcherza zajmują się urolodzy. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku nowotworów naciekających mięśniówkę, gdyż jest to choroba o znacznie większym potencjale złośliwości i większym potencjale do tworzenia przerzutów odległych. W takim przypadku należy przeprowadzić operację usunięcia pęcherza wraz z przylegającymi narządami, czyli u mężczyzn wraz prostatą, a u kobiet wraz z częścią narządu rodnego. Operacja ta, nazywana radykalną cystektomią, jest dużym, okaleczającym zabiegiem, w trakcie którego konieczne jest wykonanie urostomii. Po operacji nie jest bowiem możliwe oddawanie moczu w naturalny sposób, lecz spływa on do specjalnego woreczka przyklejanego do skóry. Niestety, nowotwór, który wrasta w ścianę pęcherza moczowego, ma także tendencję do wrastania do naczyń krwionośnych, co oznacza, że dosyć łatwo daje przerzuty. Dlatego jeszcze przed operacją cystektomii lub zaraz po niej, pacjent powinien otrzymać okołooperacyjną chemioterapię lub immunoterapię. Jest to leczenie, którego celem jest wyeliminowanie mikroprzerzutów i tym samym poprawa odległych rokowań pacjentów – mówił prof. Jakub Kucharz.

Co jeśli rak pęcherza został rozpoznany dopiero w stadium przerzutowym lub rozwinął się do takiego stadium? Tacy pacjenci otrzymują leczenie chemioterapią, której rodzaj jest uzależniony od stanu ogólnego chorego, jego sprawności, wydolności nerek i obecności chorób współistniejących. Istnieją też opcje terapeutyczne dla pacjentów, którzy nie kwalifikują się do chemioterapii.

Kampania edukacyjna RAK PĘCHERZA – WYKRYJ I LECZ!, prowadzona przez Polską Koalicję Pacjentów Onkologicznych od maja 2021 roku, ma na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa i wiedzy pacjentów oraz zwrócenie uwagi lekarzy na tę chorobę. Działania edukacyjne prowadzone są na stronie internetowej kampanii www.rakpecherza-wykryjilecz.pl oraz na profilu na Facebooku www.facebook.com/rak.pecherza.wykryj.i.lecz. Na Facebooku działa też zamknięta grupa wsparcia dla pacjentów z rakiem pęcherza i ich bliskich www.facebook.com/groups/rakpecherzawykryjilecz

Patronat nad kampanią sprawują Polskie Towarzystwo Urologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej, Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Onkologicznych oraz Polskie Towarzystwo Pielęgniarek Stomijnych. W maju – miesiącu świadomości raka pęcherza moczowego – przyłączamy się do apelu Światowej Koalicji Pacjentów z Rakiem Pęcherza: Nie czerwień się – idź do lekarza!

 

 

Według danych Światowej Koalicji Pacjentów z Rakiem Pęcherza (World Bladder Cancer Patient Coalition, WBCPC), nowotwór ten jest rozpoznawany każdego roku u ponad 570 tys. osób na świecie, a 1,7 miliona osób żyje z tą chorobą. Jest to 10. najczęstsza choroba nowotworowa i 13. przyczyna śmierci z powodu raka. W Polsce, według danych z Krajowego Rejestru Nowotworów, rocznie na raka pęcherza zachorowuje około 8 tys. osób, a około 4 tys. pacjentów umiera z tego powodu. Jest to zatem istotny problem i duże wyzwanie dla zdrowia publicznego. Ale te statystyki wcale nie muszą być ta dramatyczne – rakowi pęcherza można zapobiegać, można go wcześniej diagnozować i można skuteczniej leczyć!

Szacuje się, że aż połowa przypadków zachorowań na raka pęcherza jest skutkiem palenia tytoniu. Kolejna 1/3 – to skutek zawodowej ekspozycji na różne szkodliwe substancje chemiczne. Oznacza to, że można znacząco ograniczyć ryzyko zachorowania na raka pęcherza – nie paląc i unikając narażenia na toksyczne chemikalia. Oprócz tego czynnikami ryzyka nowotworu pęcherza są przewlekłe procesy zapalne w obrębie pęcherza, ekspozycja na niektóre leki, w tym również na leki stosowane w onkologii klinicznej oraz przebyta radioterapia na obszar miednicy. To z kolei oznacza, że pacjenci leczeni z powodu raka stercza lub raka odbytnicy, powinni mieć wykonywane regularne badania kontrolne w kierunku raka pęcherza.

Najczęściej występującym pierwszym objawem raka pęcherza moczowego jest bezbolesny krwiomocz. Pojawienie się krwi w moczu jest sygnałem alarmowym, którego nie można zignorować, zawsze należy wykonać w takim przypadku wnikliwą diagnostykę onkologiczną – mówił prof. dr hab. n. med. Jakub Kucharz z Kliniki Nowotworów Układu Moczowego Narodowego Instytutu Onkologii im. M. Skłodowskiej Curie – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, podczas konferencji „Zanim będzie za późno – profilaktyka i nowoczesna diagnostyka warunkiem skutecznej terapii”, która odbyła się 20 kwietnia 2022.

Krwiomocz widoczny jest, jako czerwone lub różowe zabarwienie moczu. Nawet jedna kropla krwi w moczu może być objawem rozwijającego się raka pęcherza moczowego lub dróg moczowych. Dlatego, tak samo szybko, jak szybko posypujemy obrus solą, gdy rozleje się na nim, choć kropla czerwonego wina, udajmy się do lekarza, gdy zauważymy w moczu, choć kroplę krwi. Nie bagatelizujmy krwiomoczu, nawet jeśli minął! Wypranie obrusa z plamy z wina rozwiązuje problem, ale w przypadku krwi w moczu jedynym rozwiązaniem jest wizyta
u lekarza – dodaje dr n. med. Iwona Skoneczna ze Szpitala Grochowskiego im. dr med. Rafała Masztaka w Warszawie, onkolog specjalizujący się w nowotworach urologicznych. Inne objawy mogące świadczyć o raku pęcherza to częstomocz dzienny lub nocny; dolegliwości przy oddawaniu moczu, takie jak szczypanie lub pieczenie; bóle w podbrzuszu; zatrzymanie moczu; czy objawy kolki nerkowej.

Specjaliści dzielą nowotwory pęcherza moczowego na dwie grupy: nowotwory nienaciekające błony mięśniowej pęcherza (czyli takie, które znajdują się na powierzchni pęcherza) oraz nowotwory naciekające błonę mięśniową (czyli takie, które wrastają w głąb pęcherza). Od tego, z którym nowotworem mamy do czynienia, zależy sposób leczenia i rokowania.

– W przypadku raków pęcherza nienaciekających mięśniówki, rokowanie jest dobre. Podstawowym leczeniem jest elektroresekcja, czyli zabieg usunięcie guza z pęcherza moczowego, niekiedy połączona z leczeniem za pomocą wlewów dopęcherzowych, jeśli lekarz oceni, że ryzyko nawrotu choroby jest duże. Leczeniem raków nienaciekających mięśniówki pęcherza zajmują się urolodzy. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku nowotworów naciekających mięśniówkę, gdyż jest to choroba o znacznie większym potencjale złośliwości i większym potencjale do tworzenia przerzutów odległych. W takim przypadku należy przeprowadzić operację usunięcia pęcherza wraz z przylegającymi narządami, czyli u mężczyzn wraz prostatą, a u kobiet wraz z częścią narządu rodnego. Operacja ta, nazywana radykalną cystektomią, jest dużym, okaleczającym zabiegiem, w trakcie którego konieczne jest wykonanie urostomii. Po operacji nie jest bowiem możliwe oddawanie moczu w naturalny sposób, lecz spływa on do specjalnego woreczka przyklejanego do skóry. Niestety, nowotwór, który wrasta w ścianę pęcherza moczowego, ma także tendencję do wrastania do naczyń krwionośnych, co oznacza, że dosyć łatwo daje przerzuty. Dlatego jeszcze przed operacją cystektomii lub zaraz po niej, pacjent powinien otrzymać okołooperacyjną chemioterapię lub immunoterapię. Jest to leczenie, którego celem jest wyeliminowanie mikroprzerzutów i tym samym poprawa odległych rokowań pacjentów – mówił prof. Jakub Kucharz.

Co jeśli rak pęcherza został rozpoznany dopiero w stadium przerzutowym lub rozwinął się do takiego stadium? Tacy pacjenci otrzymują leczenie chemioterapią, której rodzaj jest uzależniony od stanu ogólnego chorego, jego sprawności, wydolności nerek i obecności chorób współistniejących. Istnieją też opcje terapeutyczne dla pacjentów, którzy nie kwalifikują się do chemioterapii.

Kampania edukacyjna RAK PĘCHERZA – WYKRYJ I LECZ!, prowadzona przez Polską Koalicję Pacjentów Onkologicznych od maja 2021 roku, ma na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa i wiedzy pacjentów oraz zwrócenie uwagi lekarzy na tę chorobę. Działania edukacyjne prowadzone są na stronie internetowej kampanii www.rakpecherza-wykryjilecz.pl oraz na profilu na Facebooku www.facebook.com/rak.pecherza.wykryj.i.lecz. Na Facebooku działa też zamknięta grupa wsparcia dla pacjentów z rakiem pęcherza i ich bliskich www.facebook.com/groups/rakpecherzawykryjilecz

Patronat nad kampanią sprawują Polskie Towarzystwo Urologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej, Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Onkologicznych oraz Polskie Towarzystwo Pielęgniarek Stomijnych. W maju – miesiącu świadomości raka pęcherza moczowego – przyłączamy się do apelu Światowej Koalicji Pacjentów z Rakiem Pęcherza: Nie czerwień się – idź do lekarza!

 

Działalność Parlamentarnego Zespół ds. Rozwoju Wielkopolskiego Centrum Onkologii będzie wspierała WCO w znoszeniu barier w dostępie do leczenia pacjentów onkologicznych w Województwie Wielkopolskim. – Korzystając z dużych możliwości, które przynosi Narodowa Strategia Onkologiczna, chcemy nasze wysiłki skoncentrować na rozwoju onkologii w ramach WCO, umożliwiając pacjentom jeszcze większy dostęp do leczenia – podkreślał podczas posiedzenia Bartłomiej Wróblewski, Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu.

Wielkopolskie Centrum Onkologii jako koordynator leczenia onkologicznego w regionie, podejmuje szereg działań na rzecz pacjentów – od działalności leczniczej, naukowej i dydaktycznej, po tworzenie filii WCO w Wielkopolsce, jako element szerokiej koncepcji rozwoju regionu w obszarze ochrony zdrowia. Podczas posiedzenia nakreślone zostały aktualne wyzwania związane z koniecznością zapewnienia szerokiego i efektywnego leczenia. Wśród wymienionych obszarów wskazano m.in.: wzrost zachorowań na nowotwory, brak wystarczającej liczby specjalistów oraz zwiększenie liczby badań profilaktycznych, aby wykrycia nowotworów mogły być możliwe na ich wczesnym etapie rozwoju. Uwzględniając powyższe ograniczenia, nakreślone zostały przez uczestników spotkania kierunki rozwoju ośrodka, które pozwolą minimalizować negatywne trendy w zachorowaniu na raka.

– Rozwój nauki i technologii przynosi nowe możliwości diagnostyki oraz leczenia. Niezbędne jest zatem wykorzystanie potencjału nowoczesnych możliwości leczenia oraz wiedzy jaką posiadają nasi specjaliści na rzecz pacjentów onkologicznych. W ramach rozwoju WCO planujemy w Poznaniu wprowadzenie nowoczesnych technologii radioterapii. Planujemy także rozwój diagnostyki nuklearnej w Południowo-Wschodniej Wielkopolsce, rozbudowę infrastruktury ośrodka w Kaliszu, filii WCO. – podkreślał prof. dr hab. Julian Malicki, Dyrektor Wielkopolskiego Centrum Onkologii.

prof. Julinan Malicki, Paulina Stochniałek, Krystyna Wechmann (od lewej)

Paulina Stochniałek, członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego podczas posiedzenia podkreśliła, że znaczenie ma korzystanie z nowoczesnych technologii, przy wsparciu rozwoju kadry medycznej, która może zaoferować pacjentom efektywniejsze leczenie. Onkologia w Wielkopolsce rozwija się w nowoczesnych budynkach z wykorzystaniem najnowocześniejszej technologii. Efekt synergii, gdzie pacjent jest w centrum zainteresowania mocno pozycjonuje region jako ten o europejskich standardach co jest szczególnie istotne w polityce zdrowotnej realizowanej przez Województwo. – podkreśliła Paulina Stochniałek.

W imieniu Polskiej Koalicji Pacjentów Onkologicznych Krystyna Wechmann, podkreślała wagę dostępu chorych do nowoczesnych metod leczenia. – Rozwój najnowszych metod jest dla nas bardzo ważny, a innowacyjna radioterapia to wspólny projekt na rzecz edukacji i zwiększenia świadomości o tej metodzie leczenia.

W realizowanym planie rozwoju świadczeń w Wielkopolsce aktywności są skoncentrowane wokół poprawy jakości i efektywności technik oraz zwiększania dostępności do leczenia onkologicznego. W Poznaniu realizowany jest już program związany z rozwojem świadczeń ambulatoryjnych i chemioterapii dziennej – Budynek Ambulatoryjny 2020-2023. Planowany jest także rozwój metod Radioterapii i Medycyny Nuklearnej – diagnostyki onkologicznej 2022-2025. W Filii WCO w Kaliszu nastąpi uruchomienie pełnej diagnostyki wstępnej w raku piersi (USG, mammografia, biospsja gruboigłowa) oraz wdrażane są rozwiązania, mające na celu poprawę dostępności do diagnostyki nuklearnej w południowo-wschodniej Wielkopolsce. Natomiast w Pile, kolejnym ośrodku satelickim WCO działania będą zmierzały do wymiany na nowy akceleratora do radioterapii oraz poprawy dostępności radioterapii oraz onkologii klinicznej (chemioterapii).

Działalność Parlamentarnego Zespół ds. Rozwoju Wielkopolskiego Centrum Onkologii będzie wspierała WCO w znoszeniu barier w dostępie do leczenia pacjentów onkologicznych w Województwie Wielkopolskim. – Korzystając z dużych możliwości, które przynosi Narodowa Strategia Onkologiczna, chcemy nasze wysiłki skoncentrować na rozwoju onkologii w ramach WCO, umożliwiając pacjentom jeszcze większy dostęp do leczenia – podkreślał podczas posiedzenia Bartłomiej Wróblewski, Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu.

Wielkopolskie Centrum Onkologii jako koordynator leczenia onkologicznego w regionie, podejmuje szereg działań na rzecz pacjentów – od działalności leczniczej, naukowej i dydaktycznej, po tworzenie filii WCO w Wielkopolsce, jako element szerokiej koncepcji rozwoju regionu w obszarze ochrony zdrowia. Podczas posiedzenia nakreślone zostały aktualne wyzwania związane z koniecznością zapewnienia szerokiego i efektywnego leczenia. Wśród wymienionych obszarów wskazano m.in.: wzrost zachorowań na nowotwory, brak wystarczającej liczby specjalistów oraz zwiększenie liczby badań profilaktycznych, aby wykrycia nowotworów mogły być możliwe na ich wczesnym etapie rozwoju. Uwzględniając powyższe ograniczenia, nakreślone zostały przez uczestników spotkania kierunki rozwoju ośrodka, które pozwolą minimalizować negatywne trendy w zachorowaniu na raka.

– Rozwój nauki i technologii przynosi nowe możliwości diagnostyki oraz leczenia. Niezbędne jest zatem wykorzystanie potencjału nowoczesnych możliwości leczenia oraz wiedzy jaką posiadają nasi specjaliści na rzecz pacjentów onkologicznych. W ramach rozwoju WCO planujemy w Poznaniu wprowadzenie nowoczesnych technologii radioterapii. Planujemy także rozwój diagnostyki nuklearnej w Południowo-Wschodniej Wielkopolsce, rozbudowę infrastruktury ośrodka w Kaliszu, filii WCO. – podkreślał prof. dr hab. Julian Malicki, Dyrektor Wielkopolskiego Centrum Onkologii.

prof. Julinan Malicki, Paulina Stochniałek, Krystyna Wechmann (od lewej)

Paulina Stochniałek, członek Zarządu Województwa Wielkopolskiego podczas posiedzenia podkreśliła, że znaczenie ma korzystanie z nowoczesnych technologii, przy wsparciu rozwoju kadry medycznej, która może zaoferować pacjentom efektywniejsze leczenie. Onkologia w Wielkopolsce rozwija się w nowoczesnych budynkach z wykorzystaniem najnowocześniejszej technologii. Efekt synergii, gdzie pacjent jest w centrum zainteresowania mocno pozycjonuje region jako ten o europejskich standardach co jest szczególnie istotne w polityce zdrowotnej realizowanej przez Województwo. – podkreśliła Paulina Stochniałek.

W imieniu Polskiej Koalicji Pacjentów Onkologicznych Krystyna Wechmann, podkreślała wagę dostępu chorych do nowoczesnych metod leczenia. – Rozwój najnowszych metod jest dla nas bardzo ważny, a innowacyjna radioterapia to wspólny projekt na rzecz edukacji i zwiększenia świadomości o tej metodzie leczenia.

W realizowanym planie rozwoju świadczeń w Wielkopolsce aktywności są skoncentrowane wokół poprawy jakości i efektywności technik oraz zwiększania dostępności do leczenia onkologicznego. W Poznaniu realizowany jest już program związany z rozwojem świadczeń ambulatoryjnych i chemioterapii dziennej – Budynek Ambulatoryjny 2020-2023. Planowany jest także rozwój metod Radioterapii i Medycyny Nuklearnej – diagnostyki onkologicznej 2022-2025. W Filii WCO w Kaliszu nastąpi uruchomienie pełnej diagnostyki wstępnej w raku piersi (USG, mammografia, biospsja gruboigłowa) oraz wdrażane są rozwiązania, mające na celu poprawę dostępności do diagnostyki nuklearnej w południowo-wschodniej Wielkopolsce. Natomiast w Pile, kolejnym ośrodku satelickim WCO działania będą zmierzały do wymiany na nowy akceleratora do radioterapii oraz poprawy dostępności radioterapii oraz onkologii klinicznej (chemioterapii).

Jednym z kluczowych elementów poprawy realnego dostępu do leczenia radioterapią zgodnie ze wskazaniami klinicznymi jest edukacja zarówno pacjentów jak i lekarzy. Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych kontynuując swoją misję zgodnie z przesłaniem „Nic o nas, bez nas” zorganizowała spotkanie służące wymianie wiedzy, opinii i doświadczeń w obszarze zastosowania i leczenia nowotworów innowacyjną radioterapią. Warsztat odbył się 22 marca br. w ramach kampanii „Innowacyjna radioterapia – partnerstwo na rzecz zwiększania wiedzy i świadomości na temat innowacyjnej radioterapii”, której partnerem jest m.in. kilkanaście organizacji pacjentów onkologicznych.

 

– Inicjujemy wspólne działania na rzecz innowacyjnej radioterapii, otwieramy dyskusję, które idzie w dobrym kierunku, kierunku zmian. Spotykamy się w gronie ekspertów, szefów zakładów radioterapii, konsultantów w tej dziedzinie, a także samorządów, po to aby dyskutować nad wyzwaniami jakie są w tym obszarze leczenia. – podkreślała Krystyna Wechmann, prezes PKPO.

 

Podczas spotkania zebrani eksperci omówili wskazania i korzyści jakie niesie za sobą nowoczesna radioterapia. Była to także okazja do interaktywnej dyskusji na temat wyzwań i barier w dostępie do radioterapii w ujęciu regionalnym.

 

Nowoczesna radioterapia stosuje takie technologie jak: CyberKnife, Gamma Knife, tomoterapia, protonoterpia, metody leczenia skojarzonego z wykorzystaniem radioterapii oraz radiofarmaceutyki. Dzięki jej zastosowaniu znacząco skraca czas leczenia. W przypadku noża cybernetycznego cykl zabiegów wynosi od 1 do 5 dni, a przy zastosowaniu klasycznej radioterapii od 5 do 30 cyklów. Zwiększa to szanse na przeprowadzenie pełnej terapii (często bowiem pacjenci rezygnują z leczenia ze względu na dojazdy i dużą ilość zabiegów) oraz włączenie większej liczby pacjentów do leczenia w tym samym czasie. Fakt ten miał i ma niebagatelne znaczenie także w obliczu zagrożeń epidemicznych takich jak pandemia koronawirusa.

 

Innowacyjna radioterapia pozwala także uniknąć niepotrzebnych, dodatkowych hospitalizacji pacjenta, dzięki większej precyzji leczenia, podaniu wyższych dawek promieniowania i oszczędzeniu zdrowych tkanek, ograniczając występowanie powikłań i skutków ubocznych. Przekłada się to na poprawę jakości życia pacjenta zarówno w trakcie jak i po zakończeniu cyklu terapii.

 

– Radioterapia jest niezwykle interesującą dziedziną, która łączy wiele pokrewnych specjalizacji medycyny, a jej kluczowym zadaniem jest precyzyjne trafienie w komórki nowotworowe przy maksymalnym oszczędzeniu zdrowych tkanek. Innowacja w radioterapii polega właśnie na maksymalnej precyzji leczenia przy podaniu większych dawek promieniowania. – podkreślał dr Mateusz Spałek z Narodowego Instytutu Onkologii – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

 

Radioterapia jest obecnie stosowana jako leczenie samodzielne, przedoperacyjne umożliwiające bardzo często wykonanie zabiegu oszczędzającego np. w raku piersi czy odbytnicy, skojarzone z innymi metodami (np. chemioterapią, immunoterapią), wspomagające np. w zwalczaniu pojedynczych przerzutów nowotworowych czy zmniejszeniu bólu nowotworowego i zapobieganiu złamaniom. Zastosowanie nowoczesnych metod obrazowania (tomografia, rezonans magnetyczny, PET) pozwala na niezwykle precyzyjne zaplanowanie naświetlania, a innowacyjne aparaty do radioterapii umożliwiają także monitorowanie procesu terapii w czasie rzeczywistym i dokonania niezbędnych korekt. – Mamy do dyspozycji techniki śledzenia guza w trakcie napromieniania. Leczenie stereotaktyczne raka płuca czy przerzutów do płuc nie jest już dla nas problemem – dodał dr Spałek.

 

Równie istotne znaczenie ma także perspektywa systemowa – w konsekwencji zastosowania nowoczesnych technologii, w dłuższym okresie, zmniejszają się koszty bezpośrednie i pośrednie związane z leczeniem chorych. Pacjent podczas terapii może pozostać aktywny zawodowo, nie przebywa na długim zwolnieniu, nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z dojazdami i noclegami. Spadają także wydatki szpitala, poprzez ograniczenie konieczności leczenia powikłań i hospitalizowania pacjenta. Dla samego chorego możliwość szybkiego powrotu do domu, prowadzenia w miarę normalnego życia, ma ogromne znaczenie, także dla zdrowia psychicznego i ogólnego lepszego samopoczucia.

 

Przedstawiciele organizacji pacjentów z zadowoleniem przyjęli działania resortu zdrowia zmierzające do zwiększenia dostępności do radioterapii dla pacjentów spoza wielkich aglomeracji miejskich, m.in. poprzez zmianę warunków dot. minimalnych wymagań dla jednostek ochrony zdrowia prowadzących działalność związaną z narażeniem w celach medycznych, polegającą na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu radioterapii i leczenia za pomocą produktów radiofarmaceutycznych. Ważne jest w tym aspekcie wyważenie kryteriów, które zapewnią dobrą relację pomiędzy jakością leczenia a jego realną dostępnością w ujęciu regionalnym, tak aby każdy chory mógł skorzystać z metod leczenia, do których ma wskazanie medyczne.

 

W związku z tym, że wyniki leczenia radioterapeutycznego są coraz lepsze, a wskazania do jego stosowania cały czas się poszerzają, dlatego ważne jest, aby system opieki zdrowotnej uwzględniał te potrzeby, zapewniając stały dostęp do zasobów, infrastruktury i wiedzy. W ciągu ostatnich lat w znacznym stopniu zmodernizowano infrastrukturę w radioterapii za sprawą Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, ale mimo tego, nadal występują problemy z dostępem do nowoczesnych technologii.

– Innowacyjność radioterapii, jej jakość sprawia, że efekty leczenia są coraz lepsze, jakość życia pacjenta jest lepsza, pacjent ma szansę na wyleczenie choroby nowotworowej. Jeśli chodzi o standardową aparaturę to wymieniamy ją w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej i nie mamy się czego wstydzić. Jesteśmy gotowi na doposażenie o innowacyjne technologie, jesteśmy w pełni przygotowani do obsługi takich urządzeń pod względem kadrowym. – powiedział dr n. med. Krzysztof Paprota, Konsultant Województwa Lubelskiego ds. Radioterapii Onkologicznej.

 

Eksperci wskazali, że oprócz źródła finansowania rozwoju radioterapii, jakim jest obecnie Narodowa Strategia Onkologiczna, możliwości takie daje fundusz medyczny czy Krajowy Plan Odbudowy, który zakłada poprawę efektywności wydatkowania środków publicznych na świadczenia opieki zdrowotnej na poziomie krajowym i regionalnym.

 

– Polska z pewnością na tle państwa europejskich wymaga wielu radykalnych zmian w zakresie organizacji i finansowania ochrony zdrowia i jestem przekonany, że od kilka lat te zmiany zmierzają w dobrym kierunku. Rok 2022 może okazać się kluczowy dla zdrowia, gdyż najważniejsze dokumenty strategiczne, takie jak Krajowy Plan Odbudowy, Krajowy Plan Transformacji czy projekt ustawy o modernizacji i poprawie efektywności szpitalnictwa, wskazują za cel kompleksowe usprawnienie funkcjonowania opieki zdrowotnej w kraju. – zaznaczył dr Jerzy Gryglewicz, ekspert rynku zdrowia, Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia, Uczelni Łazarskiego.

 

Podczas dyskusji nie zabrakło głosów związanych z wyzwaniami, które nadal występują w zakresie optymalizacji dostępu do radioterapii dla pacjentów onkologicznych. Jak wskazuje konsultant krajowy w dziedzinie radioterapii w najnowszym raporcie za rok 2020 roku, „pod względem wyposażenia aparaturowego do RT Polska znajduje się wciąż na pozycji odbiegającej od najlepiej wyposażonych krajów Europy Zachodniej (Niemcy, Francja, Holandia, Belgia, Włochy, Wielka Brytania, Szwecja, a wskaźnik wykorzystania radioterapii w leczeniu chorób nowotworowych jest niższy o ok. 10-15% od tych, które notują powyższe kraje”[2].

 

– Rozwój radioterapii jest tak duży i potrzeby są cały czas ogromne. Problem jest nie tyle sam zakup sprzętu, ale też jego utrzymanie, koszty związane z jego wyposażeniem, szkoleniami kadry i ogólnie brakiem wykwalifikowanych specjalistów czyli codziennym użytkowaniem technologii w leczeniu pacjentów. – podkreśliła dr n. med. Ewa Wasilewska-Teśluk, Konsultant Województwa Warmińsko-Mazurskiego ds. Radioterapii Onkologicznej.

 

Wśród kluczowych barier wskazano m.in. coraz mniejszą ilość specjalistów w tej dziedzinie przy jednocześnie zwiększającej się liczby pacjentów kwalifikowanych do radioterapii. Dlatego ważne jest, aby już teraz dyskutować o wdrożeniu systemu motywacji dla przyszłych lekarzy i młodych specjalistów, ponieważ radioterapia jest niezwykle ciekawą i bogatą w innowacje dziedziną, która ma ogromne osiągnięcia w leczeniu nowotworów.

 

– Widzimy dużą potrzebę doposażenia zakładów radioterapii w urządzenia wyposażone w systemy inteligentnego planowania i konturowania napromieniania, co jednocześnie odciąży personel medyczny – lekarzy radioterapeutów i fizyków medycznych. – dodał dr n. fiz. Grzegorz Cieślik, Kierownik Zakładu Fizyki Medycznej Zakładu Radioterapii, Opolskiego Centrum Onkologii.

 

Na istotny problem w zakresie dostępności do radioterapii i medycyny nuklearnej wskazała dr. n. med. Róża Późniak-Balicka, Konsultant Województwa Lubuskiego ds. Radioterapii Onkologicznej – Pomimo naszych starań, resort zdrowia nie uwzględnił naszej prośby o wpisanie do map potrzeb zdrowotnych drugiego aparatu PET. Jest faktem, że nasze województwo ma małą populację ok. 1 miliona mieszkańców, ale odległości jakie muszą pokonywać pacjenci z ośrodka w Zielonej Górze go Gorzowa Wielkopolskiego, gdzie obecnie znajduje się jedyny PET, są znaczne (ponad 120 km). Dla wielu pacjentów jest to olbrzymi problem.

 

W obliczu centralizacji ośrodków radioterapeutycznych, powinien zatem postępować jednocześnie proces rozwoju ośrodków satelitarnych (współpracujących), aby leczenie było realnie dostępne dla pacjentów spoza dużych aglomeracji miejskich. Niezwykle istotne znaczenia odgrywa tutaj także regionalna polityka zdrowotna, która powinna odpowiadać na potrzeby mieszkańców danego województwa.

 

– Jako samorząd, pośredniczymy w podziale środków europejskich na różne obszary i jesteśmy otwarci na potrzeby zgłaszane przez szpitale i ekspertów w zakresie opieki zdrowotnej. Wiele uwagi poświęcamy także monitoringowi zasobów ludzkich (personelu medycznego) w naszym regionie, bo jest to znaczący problem, który powoduje, nie rzadko, wyłączenie działania niektórych oddziałów szpitalnych. – podkreślił Łukasz Łukaszewski, Dyrektor Departamentu Zdrowia, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

 

Jednym z kluczowych elementów poprawy realnego dostępu do leczenia radioterapią zgodnie ze wskazaniami klinicznymi jest edukacja zarówno pacjentów jak i lekarzy. Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych kontynuując swoją misję zgodnie z przesłaniem „Nic o nas, bez nas” zorganizowała spotkanie służące wymianie wiedzy, opinii i doświadczeń w obszarze zastosowania i leczenia nowotworów innowacyjną radioterapią. Warsztat odbył się 22 marca br. w ramach kampanii „Innowacyjna radioterapia – partnerstwo na rzecz zwiększania wiedzy i świadomości na temat innowacyjnej radioterapii”, której partnerem jest m.in. kilkanaście organizacji pacjentów onkologicznych.

 

– Inicjujemy wspólne działania na rzecz innowacyjnej radioterapii, otwieramy dyskusję, które idzie w dobrym kierunku, kierunku zmian. Spotykamy się w gronie ekspertów, szefów zakładów radioterapii, konsultantów w tej dziedzinie, a także samorządów, po to aby dyskutować nad wyzwaniami jakie są w tym obszarze leczenia. – podkreślała Krystyna Wechmann, prezes PKPO.

 

Podczas spotkania zebrani eksperci omówili wskazania i korzyści jakie niesie za sobą nowoczesna radioterapia. Była to także okazja do interaktywnej dyskusji na temat wyzwań i barier w dostępie do radioterapii w ujęciu regionalnym.

 

Nowoczesna radioterapia stosuje takie technologie jak: CyberKnife, Gamma Knife, tomoterapia, protonoterpia, metody leczenia skojarzonego z wykorzystaniem radioterapii oraz radiofarmaceutyki. Dzięki jej zastosowaniu znacząco skraca czas leczenia. W przypadku noża cybernetycznego cykl zabiegów wynosi od 1 do 5 dni, a przy zastosowaniu klasycznej radioterapii od 5 do 30 cyklów. Zwiększa to szanse na przeprowadzenie pełnej terapii (często bowiem pacjenci rezygnują z leczenia ze względu na dojazdy i dużą ilość zabiegów) oraz włączenie większej liczby pacjentów do leczenia w tym samym czasie. Fakt ten miał i ma niebagatelne znaczenie także w obliczu zagrożeń epidemicznych takich jak pandemia koronawirusa.

 

Innowacyjna radioterapia pozwala także uniknąć niepotrzebnych, dodatkowych hospitalizacji pacjenta, dzięki większej precyzji leczenia, podaniu wyższych dawek promieniowania i oszczędzeniu zdrowych tkanek, ograniczając występowanie powikłań i skutków ubocznych. Przekłada się to na poprawę jakości życia pacjenta zarówno w trakcie jak i po zakończeniu cyklu terapii.

 

– Radioterapia jest niezwykle interesującą dziedziną, która łączy wiele pokrewnych specjalizacji medycyny, a jej kluczowym zadaniem jest precyzyjne trafienie w komórki nowotworowe przy maksymalnym oszczędzeniu zdrowych tkanek. Innowacja w radioterapii polega właśnie na maksymalnej precyzji leczenia przy podaniu większych dawek promieniowania. – podkreślał dr Mateusz Spałek z Narodowego Instytutu Onkologii – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

 

Radioterapia jest obecnie stosowana jako leczenie samodzielne, przedoperacyjne umożliwiające bardzo często wykonanie zabiegu oszczędzającego np. w raku piersi czy odbytnicy, skojarzone z innymi metodami (np. chemioterapią, immunoterapią), wspomagające np. w zwalczaniu pojedynczych przerzutów nowotworowych czy zmniejszeniu bólu nowotworowego i zapobieganiu złamaniom. Zastosowanie nowoczesnych metod obrazowania (tomografia, rezonans magnetyczny, PET) pozwala na niezwykle precyzyjne zaplanowanie naświetlania, a innowacyjne aparaty do radioterapii umożliwiają także monitorowanie procesu terapii w czasie rzeczywistym i dokonania niezbędnych korekt. – Mamy do dyspozycji techniki śledzenia guza w trakcie napromieniania. Leczenie stereotaktyczne raka płuca czy przerzutów do płuc nie jest już dla nas problemem – dodał dr Spałek.

 

Równie istotne znaczenie ma także perspektywa systemowa – w konsekwencji zastosowania nowoczesnych technologii, w dłuższym okresie, zmniejszają się koszty bezpośrednie i pośrednie związane z leczeniem chorych. Pacjent podczas terapii może pozostać aktywny zawodowo, nie przebywa na długim zwolnieniu, nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z dojazdami i noclegami. Spadają także wydatki szpitala, poprzez ograniczenie konieczności leczenia powikłań i hospitalizowania pacjenta. Dla samego chorego możliwość szybkiego powrotu do domu, prowadzenia w miarę normalnego życia, ma ogromne znaczenie, także dla zdrowia psychicznego i ogólnego lepszego samopoczucia.

 

Przedstawiciele organizacji pacjentów z zadowoleniem przyjęli działania resortu zdrowia zmierzające do zwiększenia dostępności do radioterapii dla pacjentów spoza wielkich aglomeracji miejskich, m.in. poprzez zmianę warunków dot. minimalnych wymagań dla jednostek ochrony zdrowia prowadzących działalność związaną z narażeniem w celach medycznych, polegającą na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu radioterapii i leczenia za pomocą produktów radiofarmaceutycznych. Ważne jest w tym aspekcie wyważenie kryteriów, które zapewnią dobrą relację pomiędzy jakością leczenia a jego realną dostępnością w ujęciu regionalnym, tak aby każdy chory mógł skorzystać z metod leczenia, do których ma wskazanie medyczne.

 

W związku z tym, że wyniki leczenia radioterapeutycznego są coraz lepsze, a wskazania do jego stosowania cały czas się poszerzają, dlatego ważne jest, aby system opieki zdrowotnej uwzględniał te potrzeby, zapewniając stały dostęp do zasobów, infrastruktury i wiedzy. W ciągu ostatnich lat w znacznym stopniu zmodernizowano infrastrukturę w radioterapii za sprawą Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, ale mimo tego, nadal występują problemy z dostępem do nowoczesnych technologii.

– Innowacyjność radioterapii, jej jakość sprawia, że efekty leczenia są coraz lepsze, jakość życia pacjenta jest lepsza, pacjent ma szansę na wyleczenie choroby nowotworowej. Jeśli chodzi o standardową aparaturę to wymieniamy ją w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej i nie mamy się czego wstydzić. Jesteśmy gotowi na doposażenie o innowacyjne technologie, jesteśmy w pełni przygotowani do obsługi takich urządzeń pod względem kadrowym. – powiedział dr n. med. Krzysztof Paprota, Konsultant Województwa Lubelskiego ds. Radioterapii Onkologicznej.

 

Eksperci wskazali, że oprócz źródła finansowania rozwoju radioterapii, jakim jest obecnie Narodowa Strategia Onkologiczna, możliwości takie daje fundusz medyczny czy Krajowy Plan Odbudowy, który zakłada poprawę efektywności wydatkowania środków publicznych na świadczenia opieki zdrowotnej na poziomie krajowym i regionalnym.

 

– Polska z pewnością na tle państwa europejskich wymaga wielu radykalnych zmian w zakresie organizacji i finansowania ochrony zdrowia i jestem przekonany, że od kilka lat te zmiany zmierzają w dobrym kierunku. Rok 2022 może okazać się kluczowy dla zdrowia, gdyż najważniejsze dokumenty strategiczne, takie jak Krajowy Plan Odbudowy, Krajowy Plan Transformacji czy projekt ustawy o modernizacji i poprawie efektywności szpitalnictwa, wskazują za cel kompleksowe usprawnienie funkcjonowania opieki zdrowotnej w kraju. – zaznaczył dr Jerzy Gryglewicz, ekspert rynku zdrowia, Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia, Uczelni Łazarskiego.

 

Podczas dyskusji nie zabrakło głosów związanych z wyzwaniami, które nadal występują w zakresie optymalizacji dostępu do radioterapii dla pacjentów onkologicznych. Jak wskazuje konsultant krajowy w dziedzinie radioterapii w najnowszym raporcie za rok 2020 roku, „pod względem wyposażenia aparaturowego do RT Polska znajduje się wciąż na pozycji odbiegającej od najlepiej wyposażonych krajów Europy Zachodniej (Niemcy, Francja, Holandia, Belgia, Włochy, Wielka Brytania, Szwecja, a wskaźnik wykorzystania radioterapii w leczeniu chorób nowotworowych jest niższy o ok. 10-15% od tych, które notują powyższe kraje”[2].

 

– Rozwój radioterapii jest tak duży i potrzeby są cały czas ogromne. Problem jest nie tyle sam zakup sprzętu, ale też jego utrzymanie, koszty związane z jego wyposażeniem, szkoleniami kadry i ogólnie brakiem wykwalifikowanych specjalistów czyli codziennym użytkowaniem technologii w leczeniu pacjentów. – podkreśliła dr n. med. Ewa Wasilewska-Teśluk, Konsultant Województwa Warmińsko-Mazurskiego ds. Radioterapii Onkologicznej.

 

Wśród kluczowych barier wskazano m.in. coraz mniejszą ilość specjalistów w tej dziedzinie przy jednocześnie zwiększającej się liczby pacjentów kwalifikowanych do radioterapii. Dlatego ważne jest, aby już teraz dyskutować o wdrożeniu systemu motywacji dla przyszłych lekarzy i młodych specjalistów, ponieważ radioterapia jest niezwykle ciekawą i bogatą w innowacje dziedziną, która ma ogromne osiągnięcia w leczeniu nowotworów.

 

– Widzimy dużą potrzebę doposażenia zakładów radioterapii w urządzenia wyposażone w systemy inteligentnego planowania i konturowania napromieniania, co jednocześnie odciąży personel medyczny – lekarzy radioterapeutów i fizyków medycznych. – dodał dr n. fiz. Grzegorz Cieślik, Kierownik Zakładu Fizyki Medycznej Zakładu Radioterapii, Opolskiego Centrum Onkologii.

 

Na istotny problem w zakresie dostępności do radioterapii i medycyny nuklearnej wskazała dr. n. med. Róża Późniak-Balicka, Konsultant Województwa Lubuskiego ds. Radioterapii Onkologicznej – Pomimo naszych starań, resort zdrowia nie uwzględnił naszej prośby o wpisanie do map potrzeb zdrowotnych drugiego aparatu PET. Jest faktem, że nasze województwo ma małą populację ok. 1 miliona mieszkańców, ale odległości jakie muszą pokonywać pacjenci z ośrodka w Zielonej Górze go Gorzowa Wielkopolskiego, gdzie obecnie znajduje się jedyny PET, są znaczne (ponad 120 km). Dla wielu pacjentów jest to olbrzymi problem.

 

W obliczu centralizacji ośrodków radioterapeutycznych, powinien zatem postępować jednocześnie proces rozwoju ośrodków satelitarnych (współpracujących), aby leczenie było realnie dostępne dla pacjentów spoza dużych aglomeracji miejskich. Niezwykle istotne znaczenia odgrywa tutaj także regionalna polityka zdrowotna, która powinna odpowiadać na potrzeby mieszkańców danego województwa.

 

– Jako samorząd, pośredniczymy w podziale środków europejskich na różne obszary i jesteśmy otwarci na potrzeby zgłaszane przez szpitale i ekspertów w zakresie opieki zdrowotnej. Wiele uwagi poświęcamy także monitoringowi zasobów ludzkich (personelu medycznego) w naszym regionie, bo jest to znaczący problem, który powoduje, nie rzadko, wyłączenie działania niektórych oddziałów szpitalnych. – podkreślił Łukasz Łukaszewski, Dyrektor Departamentu Zdrowia, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

 

Wraz z dostępem do innowacyjnych terapii, rośnie nadzieja na pokonanie choroby lub wydłużenie życia, na powrót do swoich ról społecznych, na lepszą jakość życia. Każda nowa refundacja przybliża nas do osiągniecia celu, jakim jest podniesienie efektywności terapii onkologicznych w Polsce. I choć wciąż polscy pacjenci czekają dłużej niż chorzy z innych krajów UE na udostępnienie nowych terapii, to obserwujemy zwiększenie dynamiki rozszerzania dostępności nowoczesnego leczenia w Polsce.

Z satysfakcją przyjęłam informację, że na marcowym projekcie listy wskazanie Kadcyli (trastuzumab emtanzyna) – leku już refundowanego, rozszerzone zostaje o leczenie pooperacyjne chorych na wczesnego HER2-dodatniego raka piersi z chorobą resztkową. Oznacza to, że od 1 marca 2022 roku ta grupa chorych będzie miała dostęp do systemowego leczenia uzupełniającego, dzięki któremu  otrzyma szanse na całkowite wyleczenie.  Także dla  pacjentów z rakiem prostaty, u których nie wystąpiły jeszcze przerzuty udostępnione będą aż  trzy nowoczesne  terapie: apalutamid, darolutamid oraz enzalutamid – powiedziała Krystyna Wechmann, prezes Zarządu Fundacji Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych.

Oczywiście, w systemie ochrony zdrowia w Polsce jest mnóstwo wyzwań, również związanych z kolejnymi grupami chorych, których potrzeby wciąż pozostają niezaspokojone, jak chociażby pacjenci  z  rakiem  wątrobowokomórkowym, którzy oczekują na atezolizumab w skojarzeniu z bewacyzumabem w pierwszej linii leczenia. W podobnej sytuacji znajdują się chorzy zaawansowanym rakiem pęcherza, o którym od lat się mówi, że jest zapomnianym nowotworem. Dla chorych z tym rodzajem raka dotąd nie było żadnych nowych możliwości leczenia. Onkolodzy i chorzy mają nadzieję na udostępnienie immunoterapii – leku awelumab w tym właśnie wskazaniu. Wierzymy, że negocjacje w Ministerstwie Zdrowia zakończą się szybko i z sukcesem, a  chorzy z rakiem pęcherza i ich bliscy będą wkrótce mogli cieszyć się ze zmian na listach refundacyjnych, jak beneficjenci marcowej listy leków refundowanych, w przeciwnym razie, w świetle ostatniej rekomendacji Prezesa AOTMiT, pacjenci ci nie będą mogli nawet skorzystać z Ratunkowego Dostępu do Terapii Lekowych. Obserwujemy też dążenie Ministerstwa Zdrowia do kompleksowego zaspokojenia potrzeb w poszczególnych obszarach terapeutycznych czy jednostkach chorobowych takich jak rak nerkowokomórkowy, którego nowy program leczenia mamy nadzieję znajdzie się majowej liście. Czekamy też na poszerzenie pierwszej linii leczenia nie drobnokomórkowego raka płuca  o podwójną immunoterapię, leczenie ograniczone w czasie do dwóch lat, w uzasadnionych przypadkach nie wymagające przeprowadzenia badania w kierunku poziomu ekspresji białka PD -L1

Jednym z obszarów naszej troski jest  hematoonkologia, gdzie dominują choroby rzadkie, a farmakoterpia jest podstawą metodą leczenia. W hematoonkologii liczba refundacji w ostatnich latach znacznie wzrosła. Projekt marcowej listy refundacyjnej to spełnienie  oczekiwań  chorych na szpiczaka plazmocytowego, którzy od marca będą mieli dostęp do leczenia, odpowiadającego wytycznym EMA. W projekcie marcowej listy leków refundowanych, znalazły się długo wyczekiwane terapie dla chorych na szpiczaka plazmocytowego, w tym doustny lenalidomid w pierwszej linii w obu skojarzeniach – z deksametazonem (Rd) oraz z bortezomibem i deksametazonem (RVd), a także doustny pomalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (PVd) w 2. i 4. linii leczenia. Na drafcie listy znalazł się również daratumumab w podaniu podskórnym, uniezależniając tym samym pacjentów od konieczności wielogodzinnych wlewów i hospitalizacji.

Mamy nadzieję, że pacjenci z przewlekłą białaczką limfocytową z wysokim ryzykiem genetycznej progresji będą mogli wkrótce skorzystać z monoterapii akalabrutynibem – celowanym inhibitorem BTK w pierwszej linii leczenia, dzięki czemu uda się zaspokoić potrzebę tej grupy chorych. Osoby dorosłe z nawrotowym/opornym na leczenie chłoniakiem rozlanym z dużych komórek B (DLBCL), które nie kwalifikują się do autologicznego przeszczepu komórek macierzystych  mają nadzieję na możliwości leczenia przełomową terapią CAR-T, która według zapowiedzi ministra Miłkowskiego ma szansę na refundację w maju br.

Od trzech lat pacjenci, którzy podjęli trudna decyzję allotransplantacji komórek krwiotwórczych, oczekują na dostęp do profilaktyki reaktywacji wirusa cytomegalii, innowacyjnym lekiem letermovir, dzięki któremu procedura ta jest bezpieczniejsza i bardziej skuteczna. Niestety nie ma tego leku na marcowym projekcie listy.

Rozumiemy, że proces refundacyjny wymaga czasu, rozmów i nakładów, jednak pozytywne zmiany w ostatnim czasie pozwalają chorym żyć z nadzieją, że ich potrzeby zostaną zauważone i spełnione.  Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych  stara się dostrzegać potrzeby wszystkich grup chorych, a zwłaszcza podejmować działania rzecznicze w imieniu tych pacjentów, którzy nie mają swojej reprezentacji w postaci organizacji, dlatego prowadzimy rozmowy dotyczące wielu terapii i wszystkie są dla tak samo ważne – podkreśla Aleksandra Rudnicka, rzecznik Fundacji Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych.

Wraz z dostępem do innowacyjnych terapii, rośnie nadzieja na pokonanie choroby lub wydłużenie życia, na powrót do swoich ról społecznych, na lepszą jakość życia. Każda nowa refundacja przybliża nas do osiągniecia celu, jakim jest podniesienie efektywności terapii onkologicznych w Polsce. I choć wciąż polscy pacjenci czekają dłużej niż chorzy z innych krajów UE na udostępnienie nowych terapii, to obserwujemy zwiększenie dynamiki rozszerzania dostępności nowoczesnego leczenia w Polsce.

Z satysfakcją przyjęłam informację, że na marcowym projekcie listy wskazanie Kadcyli (trastuzumab emtanzyna) – leku już refundowanego, rozszerzone zostaje o leczenie pooperacyjne chorych na wczesnego HER2-dodatniego raka piersi z chorobą resztkową. Oznacza to, że od 1 marca 2022 roku ta grupa chorych będzie miała dostęp do systemowego leczenia uzupełniającego, dzięki któremu  otrzyma szanse na całkowite wyleczenie.  Także dla  pacjentów z rakiem prostaty, u których nie wystąpiły jeszcze przerzuty udostępnione będą aż  trzy nowoczesne  terapie: apalutamid, darolutamid oraz enzalutamid – powiedziała Krystyna Wechmann, prezes Zarządu Fundacji Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych.

Oczywiście, w systemie ochrony zdrowia w Polsce jest mnóstwo wyzwań, również związanych z kolejnymi grupami chorych, których potrzeby wciąż pozostają niezaspokojone, jak chociażby pacjenci  z  rakiem  wątrobowokomórkowym, którzy oczekują na atezolizumab w skojarzeniu z bewacyzumabem w pierwszej linii leczenia. W podobnej sytuacji znajdują się chorzy zaawansowanym rakiem pęcherza, o którym od lat się mówi, że jest zapomnianym nowotworem. Dla chorych z tym rodzajem raka dotąd nie było żadnych nowych możliwości leczenia. Onkolodzy i chorzy mają nadzieję na udostępnienie immunoterapii – leku awelumab w tym właśnie wskazaniu. Wierzymy, że negocjacje w Ministerstwie Zdrowia zakończą się szybko i z sukcesem, a  chorzy z rakiem pęcherza i ich bliscy będą wkrótce mogli cieszyć się ze zmian na listach refundacyjnych, jak beneficjenci marcowej listy leków refundowanych, w przeciwnym razie, w świetle ostatniej rekomendacji Prezesa AOTMiT, pacjenci ci nie będą mogli nawet skorzystać z Ratunkowego Dostępu do Terapii Lekowych. Obserwujemy też dążenie Ministerstwa Zdrowia do kompleksowego zaspokojenia potrzeb w poszczególnych obszarach terapeutycznych czy jednostkach chorobowych takich jak rak nerkowokomórkowy, którego nowy program leczenia mamy nadzieję znajdzie się majowej liście. Czekamy też na poszerzenie pierwszej linii leczenia nie drobnokomórkowego raka płuca  o podwójną immunoterapię, leczenie ograniczone w czasie do dwóch lat, w uzasadnionych przypadkach nie wymagające przeprowadzenia badania w kierunku poziomu ekspresji białka PD -L1

Jednym z obszarów naszej troski jest  hematoonkologia, gdzie dominują choroby rzadkie, a farmakoterpia jest podstawą metodą leczenia. W hematoonkologii liczba refundacji w ostatnich latach znacznie wzrosła. Projekt marcowej listy refundacyjnej to spełnienie  oczekiwań  chorych na szpiczaka plazmocytowego, którzy od marca będą mieli dostęp do leczenia, odpowiadającego wytycznym EMA. W projekcie marcowej listy leków refundowanych, znalazły się długo wyczekiwane terapie dla chorych na szpiczaka plazmocytowego, w tym doustny lenalidomid w pierwszej linii w obu skojarzeniach – z deksametazonem (Rd) oraz z bortezomibem i deksametazonem (RVd), a także doustny pomalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (PVd) w 2. i 4. linii leczenia. Na drafcie listy znalazł się również daratumumab w podaniu podskórnym, uniezależniając tym samym pacjentów od konieczności wielogodzinnych wlewów i hospitalizacji.

Mamy nadzieję, że pacjenci z przewlekłą białaczką limfocytową z wysokim ryzykiem genetycznej progresji będą mogli wkrótce skorzystać z monoterapii akalabrutynibem – celowanym inhibitorem BTK w pierwszej linii leczenia, dzięki czemu uda się zaspokoić potrzebę tej grupy chorych. Osoby dorosłe z nawrotowym/opornym na leczenie chłoniakiem rozlanym z dużych komórek B (DLBCL), które nie kwalifikują się do autologicznego przeszczepu komórek macierzystych  mają nadzieję na możliwości leczenia przełomową terapią CAR-T, która według zapowiedzi ministra Miłkowskiego ma szansę na refundację w maju br.

Od trzech lat pacjenci, którzy podjęli trudna decyzję allotransplantacji komórek krwiotwórczych, oczekują na dostęp do profilaktyki reaktywacji wirusa cytomegalii, innowacyjnym lekiem letermovir, dzięki któremu procedura ta jest bezpieczniejsza i bardziej skuteczna. Niestety nie ma tego leku na marcowym projekcie listy.

Rozumiemy, że proces refundacyjny wymaga czasu, rozmów i nakładów, jednak pozytywne zmiany w ostatnim czasie pozwalają chorym żyć z nadzieją, że ich potrzeby zostaną zauważone i spełnione.  Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych  stara się dostrzegać potrzeby wszystkich grup chorych, a zwłaszcza podejmować działania rzecznicze w imieniu tych pacjentów, którzy nie mają swojej reprezentacji w postaci organizacji, dlatego prowadzimy rozmowy dotyczące wielu terapii i wszystkie są dla tak samo ważne – podkreśla Aleksandra Rudnicka, rzecznik Fundacji Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych.