Z pozoru błahy i powszechny kaszel w Polsce traktowany jest jako coś, co po prostu „trzeba przeczekać”. Jednak, przewlekły kaszel może być sygnałem poważnych schorzeń, w tym chorób śródmiąższowych płuc (ILD) – grupy ponad 200 chorób z których część może prowadzić do włóknienia tkanki płucnej. Jedną z ich postaci jest idiopatyczne włóknienie płuc (IPF), choroba o poważnym rokowaniu – często porównywanym do raka płuca. Choroby te przez długi czas mogą rozwijać się niemal niezauważenie, a ich objawy – kaszel, duszność, zmęczenie czy gorsza tolerancja wysiłku – są często mylone z infekcją, alergią, konsekwencjami wieloletniego palenia czy naturalnym procesem starzenia. Szacuje się, że w Polsce z chorobami śródmiąższowymi płuc żyje obecnie blisko 27 tysięcy osób[1]. Jednak wielu pacjentów trafi do specjalisty zbyt późno lub nigdy nie pozna prawidłowej diagnozy. Świadomość społeczna pozostaje bowiem stale niska – mimo, że 85% przebadanych Polaków[2] uważa, że długo utrzymującego się kaszlu nie powinno się lekceważyć, to prawie 73% deklaruje, że w pierwszej kolejności próbuje domowych sposobów leczenia, a ponad połowa (57%) zgłosiłaby się do lekarza dopiero wtedy, gdy kaszel zacząłby znacząco utrudniać codzienne życie. O chorobach śródmiąższowych płuc słyszał jedynie co czwarty respondent (25%), a prawie 80% badanych deklaruje, że nigdy nie słyszało o idiopatycznym włóknieniu płuc (IPF). Co szczególnie niepokojące, tylko 30% respondentów wskazało choroby śródmiąższowe płuc jako możliwą przyczynę przewlekłego kaszlu. Nawet wśród osób deklarujących znajomość ILD wiedza o objawach pozostaje ograniczona – jedynie około 40% potrafiło wskazać typowe symptomy tych chorób, a 26% nie umiało wymienić żadnego objawu.

Eksperci natomiast podkreślają, że kaszel utrzymujący się ponad 8 tygodni wymaga diagnostyki. W przypadku chorób śródmiąższowych czas ma kluczowe znaczenie – im wcześniej zostanie postawiona diagnoza, tym większa szansa na spowolnienie postępu choroby i zachowanie sprawności oddechowej. Dlatego krótkometrażowy projekt społeczny, realizowany w ramach kampanii „Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia”, ma budować społeczną czujność i zachęcać do wcześniejszej diagnostyki. 

– Przewlekły kaszel jest przez wielu Polaków bagatelizowany i „oswajany”. Często uznawany jako normalny objaw palenia tytoniu (tzw. kaszel palacza), który usypia czujność osoby palącej zamiast być sygnałem alarmowym. W praktyce pulmonologicznej nadal obserwujemy pacjentów, którzy trafiają do nas zbyt późno, kiedy proces włóknienia płuc jest już mocno zaawansowany. Tymczasem wczesna diagnostyka daje szansę na wdrożenie leczenia spowalniającego rozwój choroby i poprawiającej jakość życia – mówi dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska, konsultant krajowa w dziedzinie chorób płuc, Przewodnicząca „Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca”. Wielkie nadzieje pokładam we wprowadzanym programie screeningu raka płuca, wykorzystującym niskodawkową tomografię komputerową (NDTK), za pomocą której można wykryć wczesne zmiany sugerujące choroby śródmiąższowe płuc. Wejście do programu daje szansę na skrócenie ścieżki pacjenta w dotarciu do optymalnej opieki w ośrodku referencyjnym – dodaje dr. n. med. Czajkowska-Malinowska.

– Włóknienie płuc wpływa na każdy aspekt życia pacjenta – od codziennego funkcjonowania po możliwość wykonywania najprostszych czynności. Wielu chorych przez długi czas słyszy od otoczenia, że „to tylko kaszel”. Dlatego tak ważne jest budowanie społecznej czujności i docieranie z tym przekazem także poza tradycyjne kanały edukacji zdrowotnej. Dzięki zaangażowaniu twórców filmowych i partnerów kampanii możemy mówić o tym problemie w sposób, który ma szansę zostać zauważony i zapamiętany – podkreśla Agnieszka Pilewska-Ślączko, Prezes Polskiego Towarzystwa Wspierania Chorych na Włóknienie Płuc.

Środowisko klinicystów i pacjentów jednoznacznie podkreśla, że kaszel trwający powyżej 8 tygodni przestaje być incydentem, a staje się wyraźnym sygnałem ostrzegawczym organizmu. Każdy taki przypadek wymaga diagnostyki, obejmującej m.in. badanie lekarskie, RTG klatki piersiowej i ocenę czynności płuc. W przypadku chorób śródmiąższowych czas jest kluczowy – im szybciej postawiona zostanie diagnoza, tym większa szansa na wdrożenie leczenia, które może spowolnić postęp choroby i pomóc dłużej zachować sprawność oddechową. Po więcej informacji warto wejść na www.plucapolski.pl.

Smarzowski i aktorska czołówka

Po raz pierwszy w swojej karierze Wojtek Smarzowski wykorzystuje język kina do opowiedzenia historii dotyczącej zdrowia publicznego. Reżyser, znany z bezkompromisowego podejmowania trudnych tematów społecznych, tym razem kieruje uwagę widzów na problem, który dotyczy tysięcy Polaków, ale wciąż pozostaje niemal niewidoczny. To nie jest klasyczna kampania zdrowotna, ale krótkometrażowa filmowa opowieść, która budzi niepokój, wytrąca z komfortu i zmusza do refleksji nad własnym zdrowiem. W wykreowanym przez reżysera świecie pozornie nieistotny kaszel staje się głównym bohaterem – dźwiękiem, który przerywa pracę filmowej ekipy, rozbija narrację i ostatecznie staje się metaforą objawu, który potrafi brutalnie przerwać… życie.

– Zrobiłem ten spot na zdrowie dla wszystkich. Dlatego zobaczcie, a potem, jak potrzeba idziecie się badać! – mówi Wojtek Smarzowski, reżyser i autor scenariusza spotu.

Dzięki zaangażowaniu uznanych aktorów oraz charakterystycznemu stylowi reżyserskiemu, kampania przełamuje schematy komunikacji zdrowotnej. Zamiast chłodnych wykresów czy porad medycznych, twórcy dostarczają widzowi prawdziwe filmowe emocje, które nie pozwalają przejść obok tematu obojętnie. Obecność Katarzyny Herman, Eryka Lubosa, Mirosława Kropielnickiego, Piotra Witkowskiego, a także Natalii Stachyry oraz Mikołaja Matczaka gwarantuje, że krótkometrażowy projekt społeczny nie zostanie odebrany jako kolejna „tradycyjna kampania profilaktyczna” ale jako angażujący emocjonalnie przekaz zmuszający widza do konfrontacji z problemem, o którym na co dzień woli nie myśleć.

– Ten spot przypomniał mi, jak często racjonalizujemy różne objawy: zmęczenie, zadyszkę, kaszel. A to ważne sygnały wysyłane przez nasze ciało – zwłaszcza w wieku późnej dorosłości. Dlatego tak ważne jest, żeby nie odkładać zdrowia na później i pójść do lekarza po diagnozę – mówi Mirosław Kropielnicki.

 – W spocie gram dźwiękowca, który swoim kaszlem przerywa pracę całej ekipy. Na planie filmowym każdy taki dźwięk od razu słychać, natomiast w życiu często uczymy się go po prostu ignorować. Mówimy „tak już mam”. Tylko, że czasem warto posłuchać dźwięków naszego ciała i sprawdzić, co się za nimi kryje – dodaje Mikołaj Matczak.

Spot będzie emitowany między innymi podczas 51. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz w Gdyńskim Centrum Filmowym imienia Leszka Kopcia.

LINK DO SPOTU: https://www.youtube.com/watch?v=uaRmF9UVwhY

O kampanii „Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia”

Kampania „Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia” od 2016 roku prowadzi działania edukacyjne dotyczące chorób płuc oraz znaczenia ich wczesnej diagnostyki. Tegoroczna odsłona kampanii realizowana jest pod hasłem „Nie pozwól, by kaszel Ci przerywał… życie”. Nie bez znaczenia pozostaje też czas – wrzesień jest bowiem miesiącem świadomości chorób włóknieniowych płuc. Wykorzystując siłę emocji i język kina, kampania zwraca uwagę na objawy, które zbyt często są ignorowane. Krótkometrażowy projekt społeczny będący jej częścią pokazuje, że sztuka może nie tylko poruszać, ale również budować społeczną czujność i skłaniać do wcześniejszej diagnostyki. 

Wartość edukacyjna tegorocznej inicjatywy sprawiła, że w realizację i promocję materiału zaangażowały się kluczowe podmioty patronujące całej kampanii „Płuca Polski. Od kaszlu do włóknienia” – Polskie Towarzystwo Chorób Płuc, Polskie Towarzystwo Wspierania Chorych na Włóknienie Płuc, Fundacja Rheuma Active oraz Fundacja Agaty Młynarskiej „Zdrowie bez tabu”. Do grona partnerów krótkometrażowego projektu społecznego dołączyli: Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej, Polskie Towarzystwo Reumatologiczne, Agencja ZA, Dom Pogrzebowy „Służew”, a także agencja first aid communication team. Projekt jest realizowany przy wsparciu firmy Boehringer Ingelheim.

Źródło: inf pras

Komisja Europejska zatwierdziła nerandomilast do leczenia dorosłych z idiopatycznym włóknieniem płuc (IPF) oraz postępującym włóknieniem płuc (PPF). To pierwsza od ponad 10 lat nowa terapia dopuszczona w Unii Europejskiej dla chorych na IPF oraz pierwsza od ponad pięciu lat nowa opcja leczenia PPF. Decyzję oparto na wynikach programu badań klinicznych III fazy FIBRONEER, w którym wykazano, że lek skutecznie spowalnia pogarszanie się czynności płuc przy korzystnym profilu bezpieczeństwa.

Choroby, w których liczy się każda zachowana funkcja płuc

Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) oraz postępujące włóknienie płuc (PPF) należą do grupy przewlekłych chorób śródmiąższowych płuc prowadzących do stopniowego, nieodwracalnego bliznowacenia tkanki płucnej. Wraz z postępem choroby płuca tracą zdolność do prawidłowej wymiany gazowej, co prowadzi do narastającej duszności, przewlekłego kaszlu i pogorszenia wydolności fizycznej.

Utraconej czynności płuc nie można odzyskać, dlatego celem leczenia jest przede wszystkim spowolnienie postępu choroby i jak najdłuższe zachowanie wydolności oddechowej.

Szacuje się, że w Europie z IPF i PPF żyje ponad pół miliona osób. Rokowanie pozostaje poważne – około połowa pacjentów umiera w ciągu pięciu lat od rozpoznania, co oznacza śmiertelność porównywalną, a w niektórych przypadkach nawet wyższą niż w wielu nowotworach.

Pierwszy preferencyjny inhibitor PDE4B

Nerandomilast jest pierwszym doustnym preferencyjnym inhibitorem fosfodiesterazy 4B (PDE4B). Lek działa przeciwfibrotycznie i immunomodulująco, ograniczając procesy prowadzące do włóknienia płuc.

Preparat przyjmuje się doustnie dwa razy dziennie. W przeciwieństwie do części dotychczas stosowanych terapii nie wymaga rutynowego monitorowania czynności wątroby, co może ułatwiać prowadzenie leczenia.

Największy program badań w IPF i PPF

Podstawą decyzji Komisji Europejskiej były wyniki programu FIBRONEER, obejmującego dwa badania III fazy – FIBRONEER-IPF oraz FIBRONEER-ILD. Jest to największy dotychczas program badań klinicznych przeprowadzony u pacjentów z idiopatycznym oraz postępującym włóknieniem płuc.

W obu badaniach osiągnięto główny punkt końcowy. Leczenie nerandomilastem istotnie spowolniło pogarszanie się czynności płuc, oceniane na podstawie zmiany natężonej pojemności życiowej (FVC) po 52 tygodniach obserwacji w porównaniu z placebo.

FVC jest jednym z podstawowych parametrów wykorzystywanych do monitorowania postępu włóknienia płuc. Wolniejszy spadek tego wskaźnika oznacza wolniejsze pogarszanie się wydolności oddechowej.

Dobra tolerancja leczenia

Jednym z najważniejszych elementów programu FIBRONEER był profil bezpieczeństwa nowej terapii.

Badania wykazały, że nerandomilast charakteryzuje się korzystnym profilem tolerancji. U pacjentów stosujących lek w monoterapii odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych był zbliżony do obserwowanego w grupie placebo.

Nie było również konieczności rutynowego monitorowania parametrów wątrobowych, co odróżnia tę terapię od części dotychczas stosowanych leków przeciwfibrotycznych.

Jak podkreśliła prof. Marlies Wijsenbeek z Erasmus MC University Medical Centre, jednym z największych wyzwań w leczeniu IPF i PPF jest konieczność przerywania terapii przez część pacjentów z powodu działań niepożądanych. Jej zdaniem wyniki programu FIBRONEER pokazują, że możliwe jest skuteczne spowalnianie utraty funkcji płuc przy zachowaniu dobrej tolerancji leczenia.

Ważny krok, ale nie przełom we wszystkich aspektach

Choć oba badania osiągnęły główny punkt końcowy, autorzy zwracają uwagę, że nie udało się wykazać istotności statystycznej dla kluczowego drugorzędowego punktu końcowego. W analizach obserwowano jedynie tendencję do zmniejszenia śmiertelności, która osiągnęła nominalną istotność statystyczną jedynie w jednym z badań.

Oznacza to, że obecnie najlepiej udokumentowaną korzyścią wynikającą ze stosowania nerandomilastu pozostaje spowolnienie utraty czynności płuc.

Co oznacza decyzja Komisji Europejskiej?

Zatwierdzenie przez Komisję Europejską oznacza, że nerandomilast może zostać wprowadzony do obrotu we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Nie oznacza to jednak automatycznej dostępności ani refundacji leku w poszczególnych krajach. W Polsce ewentualne finansowanie terapii będzie wymagało przejścia krajowej procedury refundacyjnej.

Eksperci podkreślają, że obok nowych możliwości terapeutycznych równie ważne pozostaje wczesne rozpoznawanie włóknienia płuc. Im szybciej choroba zostanie wykryta i rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na zachowanie czynności płuc i spowolnienie jej postępu.

Źródła: Boehringer Ingelheim. European Commission approves JASCAYD® (nerandomilast) for adults with idiopathic pulmonary fibrosis and progressive pulmonary fibrosis. 17 lipca 2026.