Zapadalność na raka gruczołu krokowego jest silnie związana z wiekiem – statystyczny pacjent to mężczyzna w podeszłym wieku. Już tylko z racji zaawansowanego wieku mężczyźni z rakiem prostaty chorują zatem także na inne schorzenia – często nawet trzy i więcej. Do najczęstszych należą choroby zwyrodnieniowe stawów i reumatyczne, cukrzyca, POChP, choroby zapalne jelit i niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby. Dla najstarszej grupy chorych charakterystyczne są także deficyty geriatryczne, takie jak zespół słabości czy zespół bólu przewlekłego. Zdarzają się również deficyty narządów zmysłu oraz różnego rodzaju uzależnienia. Największe wyzwanie stanowią jednak obciążenia kardiologiczne. Według badań nawet dwie trzecie mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego ma wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe, co jest związane między innymi z: nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca, przewlekłą niewydolnością serca, czy też zaburzeniami rytmu serca (najczęściej migotaniem przedsionków). Dr Karolina Kruk przyznaje: pacjenci z rakiem prostaty to grupa chorych o specyficznych uwarunkowaniach i potrzebach.

 

 

– Pacjenci z rozpoznanym rakiem gruczołu krokowego i nierzadko licznymi schorzeniami współistniejącymi z racji swoich różnorodnych chorób stosują jednoczasowo nawet kilkanaście-kilkadziesiąt leków, które mogą wchodzić w groźne interakcje. Na dobór, przebieg i skuteczność leczenia wpływają zatem zarówno same schorzenia, jak i stosowane w ich terapii preparaty. Wyzwaniem dla nas jako onkologów klinicznych bywa optymalne leczenie raka prostaty – optymalne to jest uwzględniające nie tylko jedno schorzenie (raka gruczołu krokowego), ale cały różnorodny profil kliniczny pacjenta. W takim sensie terapia raka prostaty musi być spersonalizowana – wyjaśnia specjalistka i dodaje: – Na przestrzeni ostatnich lat prowadzono wiele badań dotyczących wielochorobowości w różnych nowotworach i tym, jak wpływa ona na konkretne leczenie onkologiczne. Okazało się, że pacjenci onkologiczni, którzy mają choroby współistniejące, osiągają gorsze wyniki leczenia. Co więcej, mają wyższe ryzyko zgonu z powodu choroby nowotworowej a ryzyko to jest wprost proporcjonalne do tego, ile chorób współistniejących ma pacjent. Ponadto, pacjenci z licznymi chorobami współistniejącymi mają zwiększone ryzyko toksyczności leczenia onkologicznego – i tym samym zwiększone ryzyko hospitalizacji związanej z chemioterapią. W pewnym badaniu okazało się, że dla pacjentek z rakiem piersi, które otrzymują uzupełniającą chemioterapię, ryzyko toksyczności zależało bardziej od tego, jakie i ile chorób współistniejących ma dana chora niż od jej wieku. Czyli, jeżeli pacjentka miała na przykład lat 80, ale była w ogólnie dobrej formie, miała na przykład jedynie niewielkie nadciśnienie, to miała mniejsze ryzyko hospitalizacji i większą skuteczność leczenia niż chora w wieku lat 60, ale obarczona czterema-pięcioma poważnymi chorobami współistniejącymi. Analogiczne zależności obserwujemy w raku prostaty. Stąd dziś patrzymy nie tyle na wiek pacjenta, co na jego stan ogólny, w tym także ewentualną wielochorobowość.

 

 

Dr Karolina Kruk zwraca uwagę na jeszcze jedno wyzwanie, z jakim mierzą się klinicyści opiekujący się pacjentami z rakiem prostaty: nie zawsze wiadomo, czy poszczególne symptomy są objawem innych zdiagnozowanych schorzeń, przerzutów nowotworowych, a może działań niepożądanych którejś z terapii.

 

– Zgłaszany przez pacjenta ból w obrębie kręgosłupa to efekt stanów zwyrodnieniowych kości czy może objaw przerzutu nowotworu? Odpowiedź nie zawsze jest oczywista. Inne wyzwanie: czy jeśli do, powiedzmy, kilkunastu stosowanych już przez pacjenta leków dołożymy, dla przykładu, tabletki na prostatę, lek przeciwbólowy, lek na zaparcia lub biegunki, to czy nie spowodujemy zachwiania i pogorszenia kontroli do tej pory występujących chorób? W przypadku raka prostaty obawiamy się na przykład pogorszenia kontroli glikemii (którą może spowodować leczenie sterydowe), nasilenia niewydolności krążenia, nasilenia bądź wywołania osteoporozy. To poważne wyzwania, o których musimy pamiętać, dobierając leczenie onkologiczne. W grupie pacjentów z rakiem gruczołu krokowego, często o bardzo zróżnicowanym profilu klinicznym, leczenie nowotworu bywa doprawdy „najprostsze”. Tym bardziej, że aktualna wiedza medyczna pozwala na coraz skuteczniejszą kontrolę choroby – mówi dr Karolina Kruk.

 

 

Podczas debaty z cyklu „Onkologia – Wspólna Sprawa” zorganizowanej z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Onkologicznego 13 lutego 2024 roku, eksperci omawiali zagadnienie personalizacji terapii raka prostaty w odniesieniu do możliwości wyboru spośród kilku dostępnych form farmakoterapii. Dyskutanci zgodzili się, że dostęp do terapii raka prostaty z roku na rok jest coraz lepszy, potrzebna jest jednak dostępność leczenia uwzględniającego wysoką skuteczność przy niskim profilu toksyczności działania, co w przypadku przyjmujących wiele leków pacjentów z rakiem prostaty jest szczególnie istotne:

– Leki mają różne działania i różne profile bezpieczeństwa, dlatego to lekarz powinien dobierać odpowiednie leczenie do potrzeb konkretnego pacjenta i mieć dostęp do kilku terapii. Nadal brakuje refundacji nowoczesnych terapii hormonalnych – zaznaczył prof. Paweł Wiechno, kierownik Oddziału Zachowawczego Kliniki Nowotworów Układu Moczowego, Narodowego Instytutu Onkologii – PIB w Warszawie i dodał: – Jeden z bardzo obiecujących i naprawdę najmniej toksycznych nowoczesnych leków hormonalnych w leczeniu wczesnym pacjentów przerzutowych nie jest dla nas dostępny, bo nie jest refundowany, a na pewno byłby szeroko stosowany. Do tego mamy ograniczenia, kiedy możemy zastosować konkretny lek (w ramach programu lekowego).

– Dużym ograniczeniem w leczeniu pacjentów z rakiem prostaty jest niewielki dostęp do leczenia hormonowrażliwego raka gruczołu krokowego, zapisy programu lekowego mocno zawężają populację, brakuje też części leków w refundacji – dodał prof. Jakub Kucharz z Kliniki Nowotworów Układu Moczowego NIO-PIB w Warszawie.

Obecne kryteria wyłączenia z programu lekowego zakładają konieczność zakończenia terapii po wystąpieniu zmian w badaniach obrazowych lub przy zmianach biochemicznych, zamiast po stwierdzeniu jednoczasowej progresji obu wskaźników, tak jak opisują to aktualne wytyczne międzynarodowe.[1]

 

 

• prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego, Pełnomocnik Dyrektora ds. Narodowej Strategii Onkologicznej i Badań Klinicznych, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie,
• Prof. dr hab. n. med. Tomasz Drewa, FEBU, Prezes Polskiego Towarzystwa Urologicznego, Kierownik Katedry i Kliniki Urologii i Andrologii, Collegium Medicum w Bydgoszczy,
• Prof. dr hab. n. med. Jakub Kucharz, Klinika Nowotworów Układu Moczowego NIO-PIB w Warszawie,
• Prof. dr hab. n. med. Paweł Wiechno, Kierownik Oddziału Zachowawczego, Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie,
• Prof. dr hab. n. med. Roman Sosnowski, Oddział Zabiegowy, Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie.

Tematyka debaty:

• Skala problemu: epidemiologia nowotworów prostaty i prognozy na przyszłość
• Czynniki ryzyka (behawioralne, genetyczne) i profilaktyka
• Proces diagnostyki nowotworów prostaty – ścieżka pacjenta
• Jak leczymy nowotwory prostaty: stan obecny vs wytyczne i zalecenia
• Wyzwania w opiece nad pacjentem z rakiem prostaty i rekomendacje ekspertów

https://www.youtube.com/@Medicalpress/streams 

Dane uzyskane w długofalowym badaniu dowodzą, że procedura medyczna z wykorzystaniem implantu iTind prowadzi do znacznego i trwałego zmniejszenia objawów ze strony dolnych dróg moczowych związanych z przerostem gruczołu krokowego, poprawy wyników w skali IPSS (ang. International Prostate Symptom Score), służącej ocenie nasilenia dolegliwości związanych z zaburzeniami oddawania moczu w przebiegu przerostu gruczołu krokowego, a także poprawy jakości życia w skali IPSS-QoL w okresie od 50 do 79 miesięcy (6,6 roku) po zakończeniu leczenia [1].

Ze względu na pandemię koronawirusa pacjenci nie mogli stawiać się osobiście w celu przeprowadzenia testów funkcjonalnych po upływie >48 miesięcy obserwacji. W związku z tym protokół został dostosowany tak, aby dane dotyczące długotrwałego złagodzenia objawów (w skali IPSS), poprawy jakości życia i konieczności podjęcia ponownego leczenia mogły być gromadzone telefonicznie.

– Pięćdziesięciu pacjentów kontynuowało prospektywne, jednoramienne, wieloośrodkowe badanie po 36 miesiącach od zakończenia leczenia. W badaniu przeanalizowano wyniki 41 z 50 pacjentów po upływie 48 miesięcy. Dziewięciu spośród 50 pacjentów nie było dostępnych do obserwacji, w tym pięciu pacjentów wyłączono z zakresu obserwacji; dwóch pacjentów zmarło bez związku z umieszczeniem implantu iTind; a dwóch pacjentów (36-48 miesięcy obserwacji) wymagało ponownego leczenia chirurgicznego (w jednym przypadku była to przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, a w drugim wyłuszczenie gruczołu krokowego laserem tulowym);

• Leczenie implantem iTind przyniosło znaczną poprawę pod względem redukcji objawów w skali IPSS o 45,3%, a także poprawę w skali IPSS-QoL o 45,1% w stosunku do wartości wyjściowych, w okresie do 79 miesięcy po zabiegu (w obu przypadkach P<0,0001);
• Nie zgłoszono żadnych późnych powikłań pooperacyjnych po 36 miesiącach obserwacji i żaden pacjent nie wymagał włączenia dodatkowych leków;
• Wskaźnik ponownego leczenia chirurgicznego po 36 miesiącach wyniósł 4%, a łączny wskaźnik ponownego leczenia w stosunku do wartości wyjściowej w okresie do 79 miesięcy wyniósł 11,1%.

Badanie sfinansowała firma Medi-Tate, podmiot w pełni zależny od Olympus Corporation.

Pełna wersja komunikatu prasowego jest dostępna na stronie: 
www.olympus-europa.com.