Fundacja-Szklane-Domy – Medicalpress

Niepełnosprawność a rynek pracy. Dlaczego dostępność staje się strategią biznesową?

Redakcja Medicalpress — Wed, 17 Jun 2026 07:29:15 +0000

28 maja 2026 roku w Warszawie odbyło się wydarzenie „Dostępność 360°. Dostępność miejsca pracy jako strategia biznesowa”, zorganizowane przez Fundację Szklane Domy. Spotkanie poświęcono praktycznym aspektom zatrudniania osób z niepełnosprawnościami oraz budowania dostępnego środowiska pracy.

Eksperci Fundacji Szklane Domy i zaproszeni goście rozmawiali o rekrutacji, onboardingu, roli menedżerów, obowiązkach kadrowo-płacowych oraz możliwościach lepszego wykorzystania dostępnych narzędzi wsparcia. Ważnym wątkiem była także zmiana perspektywy: dostępność nie jako dodatkowy obowiązek, ale jako element dojrzałego zarządzania organizacją. Wnioski ze spotkania były jasne: dostępność miejsca pracy coraz częściej staje się odpowiedzią na realne wyzwania biznesu — niedobór pracowników, rotację, potrzebę porządkowania procesów oraz budowania stabilnych zespołów.

Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami zaczyna się od zmiany perspektywy

W wielu organizacjach temat zatrudniania osób z niepełnosprawnościami nadal budzi ostrożność. Pracodawcy obawiają się skomplikowanych procedur, dodatkowego obciążenia menedżerów, kosztownych dostosowań lub błędów komunikacyjnych. Tymczasem praktyka pokazuje, że wiele tych obaw wynika nie z realnych barier, lecz z braku wiedzy i doświadczenia.

Podczas wydarzenia zwracano uwagę, że pierwszym krokiem nie musi być kompleksowa przebudowa biura ani stworzenie rozbudowanego programu od podstaw. Często wystarczy rzetelna analiza stanowiska, otwarta rozmowa z kandydatem i wsparcie specjalistów, którzy pomagają przeprowadzić organizację przez cały proces.

– Największą barierą w zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami rzadko jest sama niepełnosprawność. Najczęściej jest nią wyobrażenie o niej i towarzyszący mu lęk przed tym, że zrobi się coś nie tak – podkreśla Ilona Brągiel, Talent Acquisition Manager CEE w Everfield.

To ważna perspektywa szczególnie dla działów HR, które na co dzień mierzą się z rosnącymi trudnościami w pozyskiwaniu kandydatów. Osoby z niepełnosprawnościami nadal zbyt często pozostają poza standardowymi kanałami rekrutacji. Nie dlatego, że brakuje im kompetencji, ale dlatego, że procesy rekrutacyjne nie zawsze są projektowane z myślą o różnorodnych potrzebach kandydatów.

Niedostępne formularze aplikacyjne, brak alternatywy dla rozmów wideo, zbyt automatyczne wymagania w ogłoszeniach czy bariery architektoniczne w miejscu spotkań mogą sprawić, że część kandydatów rezygnuje jeszcze przed realną oceną ich doświadczenia. W praktyce firma może tracić wartościowych pracowników, nawet nie wiedząc, że jej procesy wykluczają ich na wczesnym etapie.

Dostępność nie oznacza perfekcji od pierwszego dnia

Jednym z ważnych tematów wydarzenia była rozmowa o tym, jak rozumieć dostępność w miejscu pracy. Eksperci Fundacji Szklane Domy podkreślali, że dostępność nie polega na natychmiastowym spełnieniu wszystkich możliwych standardów technicznych. To raczej proces stopniowego usuwania barier i tworzenia warunków, w których pracownik może wykonywać swoje zadania w sposób bezpieczny, komfortowy i efektywny.

W wielu przypadkach dostosowania są prostsze, niż zakładają pracodawcy. Mogą dotyczyć organizacji pracy, sposobu komunikacji, harmonogramu, narzędzi cyfrowych, układu stanowiska czy jasności instrukcji. Czasem kluczowa okazuje się nie inwestycja finansowa, ale rozmowa.

W procesie rekrutacji warto zadać kandydatowi proste, neutralne pytania:

„Czy są warunki, które pomogą Ci komfortowo wykonywać pracę?”

„Jak możemy najlepiej przygotować Twój onboarding?”

„Czy są rozwiązania, które sprawdzały się u Ciebie wcześniej?”

Takie pytania przenoszą rozmowę z poziomu domysłów na poziom partnerskiej współpracy. Kandydat staje się ekspertem od własnych potrzeb, a pracodawca nie musi opierać się na stereotypach ani nadmiernie rozbudowanych procedurach.

Model Zatrudnienia Wspomaganego: wsparcie dla pracownika i pracodawcy

W trakcie wydarzenia wiele miejsca poświęcono Modelowi Zatrudnienia Wspomaganego, który może być szczególnie pomocny dla firm rozpoczynających zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami. To rozwiązanie, w którym ważną rolę pełni trener pracy – specjalista wspierający zarówno pracownika, jak i organizację.

Trener pracy nie zastępuje menedżera, nie wykonuje zadań za pracownika i nie jest osobą kontrolującą firmę. Jego rolą jest ułatwienie wdrożenia, pomoc w dopasowaniu komunikacji, analiza stanowiska, wsparcie zespołu oraz szybkie reagowanie na ewentualne trudności w okresie adaptacji.

Dla menedżerów oznacza to większe poczucie bezpieczeństwa. Nie muszą samodzielnie rozwiązywać wszystkich wątpliwości ani uczyć się procesu metodą prób i błędów. Otrzymują wsparcie specjalisty, który pomaga uporządkować onboarding i ograniczyć ryzyko nieporozumień.

– Model zatrudnienia wspomaganego w codziennej praktyce HR to most łączący dwa światy – naturalną potrzebę biznesu do pozyskiwania lojalnych talentów oraz kapitał kompetencyjny osób, które ze względu na bariery systemowe zbyt rzadko dostają szansę na realizację swojego potencjału. Rola trenera pracy polega na profesjonalnej, bezszwowej integracji. Działamy jak tłumacz i architekt środowiska pracy – zdejmujemy z menedżerów obawę przed nieznanym, zabezpieczamy onboarding od strony proceduralnej i psychologicznej, a zespołom dajemy gotowe narzędzia komunikacyjne. Prawdziwa inkluzja nie wymaga od organizacji rewolucji ani natychmiastowej perfekcji. Wymaga empatii popartej procesem – komentuje Bartłomiej Jungiewicz, Head of Development and Strategic Partnerships w Fundacji Szklane Domy.

Dostępność to także temat dla kadr, płac i finansów

Drugim ważnym obszarem wydarzenia były kwestie formalne i finansowe związane z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami. Dla wielu firm PFRON jest traktowany jako stały, comiesięczny koszt. Eksperci zwracali jednak uwagę, że przy odpowiednio zaprojektowanych procesach można lepiej zarządzać tym obszarem, ograniczać ryzyko błędów oraz korzystać z dostępnych narzędzi wsparcia.

Jednym z najczęstszych problemów są błędy w deklaracjach DEK, nieprawidłowo wyliczany stan zatrudnienia, brak kontroli ważności orzeczeń czy niewykorzystywanie ulg i dofinansowań. Nie zawsze wynika to z zaniedbań. Często przyczyną jest złożoność przepisów, częste zmiany oraz brak jasnych procedur po stronie organizacji.

– Ustawa o rehabilitacji jest wielokrotnie nowelizowana, dlatego działy kadr i płac często działają bardzo ostrożnie, opierając się na utrwalonych schematach. To zrozumiałe, ale jednocześnie może prowadzić do błędów w wyliczeniach, nadpłat albo ryzyka korekt podczas kontroli. Prawidłowe uporządkowanie deklaracji DEK, kontrola dokumentów i mądre wdrożenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami pozwalają firmom lepiej zarządzać kosztami i ograniczać niepotrzebne ryzyka – wyjaśnia Przemysław Mach, General Ledger Expert w Fundacji Szklane Domy.

W praktyce firmy powinny zwrócić szczególną uwagę na kilka obszarów: prawidłowe wyliczanie wskaźnika zatrudnienia, bieżące monitorowanie ważności orzeczeń, terminowe składanie wniosków SODiR, analizę możliwości korzystania z ulg zakupowych oraz właściwą kolejność działań przy adaptacji stanowiska pracy.

Szczególnie istotne jest to ostatnie. Jeśli firma chce ubiegać się o zwrot kosztów przystosowania stanowiska pracy, powinna najpierw dopełnić formalności i podpisać odpowiednią umowę, zanim poniesie wydatek. Odwrócenie tej kolejności może oznaczać utratę możliwości uzyskania zwrotu.

Konkretne liczby pomagają podejmować decyzje

Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami powinno być rozpatrywane nie tylko w kategoriach społecznej odpowiedzialności, ale również jako decyzja organizacyjna i finansowa. Firmy, które osiągają wymagany wskaźnik zatrudnienia, mogą ograniczać lub eliminować obowiązkowe wpłaty na PFRON. Dodatkowo, po spełnieniu określonych warunków, mogą korzystać z dofinansowań do wynagrodzeń.

– Dla organizacji zatrudniającej 150 pracowników brak wymaganego 6% wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami oznacza brak 9 etatów OzN, co przy aktualnych stawkach generuje wpłaty na PFRON na poziomie prawie 35 000 zł miesięcznie i blisko 420 000 zł rocznie. Przy dobrze zaprojektowanym zatrudnieniu osób z niepełnosprawnościami firma nie tylko może ograniczyć lub wyeliminować te wpłaty, ale także – po spełnieniu warunków formalnych – korzystać z dofinansowań do wynagrodzeń. W wariancie 9 pełnych etatów pracowników z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i schorzeniami szczególnymi łączny efekt finansowy może sięgnąć około 699 000 zł rocznie – mówi Iwona Urbańska, Partnerships Ambassador w Fundacji Szklane Domy.

Takie wyliczenia pokazują, że dostępność może mieć bezpośredni wpływ na budżet organizacji. Nie oznacza to jednak, że zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami należy sprowadzać wyłącznie do optymalizacji kosztów. Największą wartością jest połączenie kilku efektów: pozyskania zaangażowanych pracowników, poprawy stabilności zespołów, ograniczenia rotacji, uporządkowania procesów i budowania odpowiedzialnej kultury organizacyjnej.

Dostępność jako element dobrego zarządzania

Wnioski z wydarzenia „Dostępność 360°” są jednoznaczne: dostępność miejsca pracy to nie jednorazowe działanie, ale sposób myślenia o organizacji. Dotyczy rekrutacji, komunikacji, onboardingu, kadr, finansów, procedur i codziennej współpracy zespołów.

Dla firm oznacza to szansę na pozyskanie kandydatów, którzy zbyt często pozostają poza głównym nurtem rynku pracy. Dla osób z niepełnosprawnościami – możliwość realnego wykorzystania swoich kompetencji. Dla menedżerów – lepiej przygotowany proces i konkretne wsparcie. Dla działów kadr i płac – większy porządek formalny i mniejsze ryzyko błędów.

Dostępność nie wymaga od organizacji natychmiastowej perfekcji. Wymaga gotowości do rozmowy, uporządkowania procesów i podjęcia pierwszych decyzji. To właśnie od nich zaczyna się zmiana, która może przynieść korzyści zarówno pracownikom, jak i całemu biznesowi.

Źródło: inf pras

Moc Zaczyna Się Od Działania – rozmowa z Agnieszką Marzec o wsparciu, które przywraca wiarę w siebie

Redakcja Medicalpress — Tue, 28 Oct 2025 07:20:49 +0000

Jak odbudować pewność siebie po chorobie, odnaleźć się na rynku pracy z niepełnosprawnością i nauczyć mówić o swoich potrzebach bez lęku? O tym, jak ważne jest działanie, wsparcie psychiczne i budowanie sieci relacji, rozmawiamy z Agnieszką Marzec, doradcą zawodowym i job coachem z 12-letnim doświadczeniem, współpracującą z Fundacją Szklane Domy. W wywiadzie dla MedicalPress opowiada o wydarzeniu „Moc Zaczyna Się Od Działania”, organizowanym w Płocku, oraz o tym, jak kompleksowe podejście do aktywizacji zawodowej może realnie zmieniać życie osób z niepełnosprawnościami i po chorobie onkologicznej.

Moc Zaczyna się Działania to wydarzenie wokół Dnia Zdrowia Psychicznego. Ma ono na celu dostrzeżenie konieczności zadbania o siebie i o swój dobrostan psychiczny, dodatkowo zauważenie tego jak ważnym jest wyłapanie momentu, kiedy dzieje się coś niepokojącego i jak istotne jest działanie wokół tego stanu.

Podczas spotkania w Płocku odbyły się warsztaty z psychologiem. Warsztaty te uwzględniły między innymi rozwój umiejętności radzenia sobie ze stresem i codziennymi wyzwaniami. Goście wydarzenia mieli okazję spotkać się ze stylistką, która podpowiadała jak dobrać strój do swojej sylwetki, ale także do odpowiedniej okazji jaką będzie np. rozmowa o pracę, tak by czuć się swobodnie, a jednocześnie atrakcyjnie. Uczestnicy mogli również degustować kawy z różnych zakątków świata. Panie dowiedziały się jak w odpowiedni sposób dobrać kosmetyki aby wykonać makijaż, który podkreśli ich atuty. Uczestnicy skorzystali z sesji zdjęciowej i warsztatów autoprezentacji, które pozwoliły odkryć swoją najlepszą stronę. Fundacja Szklane Domy wychodzi poza schematy, stara się działać kompleksowo, pokazywać możliwości, niwelować bariery osób z niepełnosprawnościami.

Jak takie wydarzenia wpływają na poprawę życia osób z niepełnosprawnościami oraz kobiet po przebytej chorobie onkologicznej?

Czas po chorobie często wiąże się z lękiem przed nawrotem, traumą i problemami z samooceną np. z powodu zmian w wyglądzie po leczeniu. Szczególnie ważne jest zaopiekowanie się pacjentami po przebytej chorobie, która wiązała się z leczeniem w postaci radioterapii czy chemioterapii. Tego typu wydarzenia i w tym przypadku warsztaty z psychologiem pomagają w przetwarzaniu emocji, zmniejszaniu poziomu lęku i budowaniu zdrowych mechanizmów obronnych.

Aspekty związane z wizerunkiem zewnętrznym i autoprezentacją mają ogromne znaczenie dla odbudowy pewności siebie, która mogła zostać nadszarpnięta przez chorobę lub niepełnosprawność. Spotkanie ze stylistką, porady dotyczące makijażu oraz sesja zdjęciowa przekładają się bezpośrednio na akceptację ciała, pomagają kobietom na nowo oswoić się ze swoim wyglądem i poczuć się atrakcyjnie pomimo zmian. Uczą również jak ubiorem i postawą komunikować pewność siebie, co jest kluczowe np. podczas rekrutacji i powrotu na rynek pracy. Innym ważnym aspektem będzie tworzenie sieci wsparcia. Uczestniczki i uczestnicy mają okazję poznać osoby o podobnych doświadczeniach, co redukuje poczucie osamotnienia i tworzy bezpieczne środowisko do dzielenia się trudnościami i sukcesami. Wspólna kawa, warsztaty w grupie i wymiana doświadczeń, jest naturalnym efektem takich wydarzeń) mają działanie integracyjne. Wspólne spędzanie czasu w pozytywnej atmosferze udowadnia, że można w pełni uczestniczyć w życiu społecznym, co jest szczególnie ważne dla osób, które z powodu niepełnosprawności lub długotrwałego leczenia były wyizolowane.

Jako doradca zawodowy wspiera Pani podopiecznych Fundacji w tym aby odnaleźli się na rynku pracy. Jakie czynniki muszą zostać spełnione aby ten powrót na rynek pracy nastąpił?

Jako doradca zawodowy mogę z całą mocą stwierdzić to, że skuteczność powrotu podopiecznych Fundacji na rynek pracy zależy od zaspokojenia trzech kluczowych czynników, a mianowicie czynników wewnętrznych – motywacji i gotowości do zmiany, czynników kompetencyjnych – wiedzy i umiejętności oraz czynników zewnętrznych – wsparcia i rynku pracy. Podopieczni muszą uwierzyć w swoje możliwości i wartość na rynku pracy, zwłaszcza po długiej przerwie, chorobie czy zmaganiu się z niepełnosprawnością. Obejmuje to m.i. akceptację obecnej sytuacji i przekształcenie jej w siłę np. umiejętność zarządzania swoją energią w chorobie jako dowód determinacji. Ważne będzie uzupełnienie ewentualnych braków wiedzy (np. obsługa nowych programów, cyfrowych narzędzi) lub przekwalifikowanie się, jeśli dotychczasowy zawód jest nieosiągalny z uwagi na stan zdrowia czy niepełnosprawność. Istotna będzie także realistyczna ocena rynku pracy i dopasowanie ścieżki, ważne zrozumienie, jakie zawody są realnie dostępne i poszukiwane i dopasowanie oczekiwań podopiecznego do jego stanu zdrowia/niepełnosprawności i możliwości lokalnego rynku pracy (np. praca zdalna, elastyczny czas pracy).

Mowa tu też o pracodawcach. Jak edukować przedsiębiorców, że zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami ma wielki wpływ nie tylko na życie zawodowe pracownika ale też na pracę w zespole?

Edukacja przedsiębiorców na temat zatrudniania osób z niepełnosprawnościami powinna być wielokanałowa i oparta na konkretnych korzyściach biznesowych oraz społecznych, a nie tylko na apelu o empatię. Przedsiębiorców najbardziej przekonują wymierne korzyści. Należy odejść od perspektywy „dobroczynności” na rzecz perspektywy „wartości”. Prezentowanie możliwości uzyskania dofinansowań z PFRON (np. do wynagrodzeń, na tworzenie stanowiska pracy) oraz ulgi podatkowe związane z zatrudnianiem OzN. Pokazanie, że niepełnosprawność często wiąże się z wyjątkowymi umiejętnościami np. wysoka koncentracja, skrupulatność, rozwinięte zdolności analityczne i techniczne. Podkreślenie, jak różnorodność wzmacnia markę pracodawcy i postrzeganie jej jako firmy odpowiedzialnej społecznie, co przyciąga klientów i młodych, świadomych talentów. Istotne będzie podkreślanie wpływu na zespół i kulturę organizacyjną. Obecność OzN uczy zespół szacunku dla różnic, zwiększa wrażliwość społeczną i przełamuje stereotypy, co buduje bardziej zintegrowane środowisko pracy. Zespoły uczą się jaśniejszej i bardziej precyzyjnej komunikacji oraz myślenia o różnych potrzebach, co przekłada się na lepszą jakość pracy.

Fundacja Szklane Domy prowadzi także szkolenia dla pracodawców, zespołów i działów kadr nt. pracy z osobami z niepełnosprawnościami – jakie wskazówki są tu kluczowe?

Organizowanie warsztatów dla kadry zarządzającej i HR, które koncentrują się na języku włączającym, zasadach racjonalnych udogodnień i eliminowaniu nieświadomych uprzedzeń to ważny element, z którego mogą korzystać firmy aby lepiej rozumieć istotę zatrudniania OzN. Edukacja zespołu powinna przebiegać z uwzględnieniem zasady, że niepełnosprawność jest jednym z wielu wymiarów różnorodności (obok płci, wieku, pochodzenia) i jest źródłem siły, a nie słabości.

Edukacja powinna mieć charakter praktyczny i opierać się na dowodach. Prezentowanie historii sukcesu firm (najlepiej z tej samej branży), które skutecznie zatrudniają OzN i pokazują wymierne korzyści (np. wzrost wydajności, zadowolenie klientów). Dostarczenie przedsiębiorcom prostych, konkretnych materiałów wyjaśniających procedury zatrudnienia, możliwe udogodnienia i dostęp do wsparcia Fundacji czy PFRON. Wprowadzanie racjonalnych udogodnień dla OzN często prowadzi do lepszej organizacji pracy dla wszystkich (np. bardziej ergonomiczne stanowiska, elastyczne godziny pracy). Zachęcanie firm do krótkich staży lub programów shadowing – obserwowania pracy dla OzN, co pozwala na sprawdzenie potencjału kandydata bez długoterminowego zobowiązania.

Gdzie można szukać informacji nt. prowadzonych szkoleń oraz innych wsparć którymi zajmuje się Fundacja Szklane Domy?

Informacje na temat prowadzonych szkoleń a także pozostałej oferty wsparć można znaleźć na stronie fundacjaszklanedomy.pl a także w naszych mediach społecznościowych pod hasłem/hasztagiem FundacjaSzklaneDomy. Zapraszamy do współpracy.

Fundacja Szklane Domy to przestrzeń, w której idee spotykają się z działaniem. Została powołana, by wspierać przedsiębiorczość, rozwój osobisty i społeczny – szczególnie wśród osób zagrożonych wykluczeniem społecznym i zawodowym. Jesteśmy partnerem biznesu i sektora publicznego w obszarze zatrudniania osób z niepełnosprawnościami oraz wdrażania kompleksowych rozwiązań adaptacyjnych dla różnorodności w zespołach pracowników. Naszą misją jest aktywizacja zawodowa oraz budowanie dostępnego, inkluzywnego środowiska pracy.

Źródło Fundacja Szklane Domy